VIII SA/Wa 559/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi P. M. – wspólnika spółki cywilnej [...] na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. VIII SA/Wa 559/10 UZASADNIENIE 1. Skarżący – P. M. wspólnik spółki cywilnej "[...]" z siedzibą w B. wniósł skargę na postanowienie nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor ARiMR lub organ drugiej instancji) z [...] maja 2010 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej Kierownik ARiMR lub organ pierwszej instancji) z [...] grudnia 2010 r. w sprawie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia pomocy finansowej na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej: płatność ONW). 2. Organ pierwszej instancji wydał przedmiotowe postanowienie w następującej sytuacji: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. po rozpoznaniu wniosku spółki cywilnej [...] o przyznanie płatności ONW, podpisanego przez P. M., w dniu [...] grudnia 2009 r. wydał decyzję umarzającą postępowanie i doręczył ją skarżącemu w dniu [...] grudnia 2009 r. Należy tu zauważyć, że w wielu innych sprawach, w których brał udział skarżący, zostało wydanych w tym samym czasie wiele analogicznych decyzji o umorzeniu postępowania, które zostały doręczone w tym samym czasie również skarżącemu. Skarżący jeszcze w grudniu 2009 r. złożył szereg jednobrzmiących odwołań, jednak żadne z nich nie wymieniało jako decyzji zaskarżonej – decyzji nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. W dniu [...] stycznia 2010 r. (poniedziałek) i [...] stycznia 2010 r. (środa) P. M. złożył pisma zawierające między innymi stwierdzenia: "niniejszym pismem procesowym uzupełniam odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...].12.2009 r. nr [...]." Dopiero to pismo z [...] stycznia 2010 r. było potraktowane przez Dyrektora ARiMR jako odwołanie. Organ zauważył, że stosownie do treści art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej; Kpa) odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o którym to terminie wniesienia odwołania poinformowano stronę w pouczeniu doręczonym wraz z odwołaniem. Stosownie zaś do treści art. 57 § 1 i 4 Kpa, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczeniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień poprzedni. Dniami ustawowo wolnymi od pracy są niedziele oraz dni wskazane przez ustawy szczególne jako dni wolne od pracy na mocy ustawy z 18 stycznia 1951 roku o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4 poz. 28). Organ uznał, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, powołał się na taką interpretację zawartą w orzeczeniach Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych. Uznając zatem, że termin do wniesienia odwołania od decyzji pierwoszoinstancyjnej doręczonej [...] grudnia 2009 r. upłynął w sobotę [...] stycznia 2010 r., organ na podstawie art. 134 Kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając że nawet nieznaczne przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. 3. Skarżący wniósł szereg skarg na otrzymane w podobnym czasie i wydane w maju 2010 r. przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzje utrzymujące w mocy decyzje pierwszoinstancyjne o umorzeniu postępowania, wymieniając w jednej ze skarg wśród innych "decyzje nr [...] z [...] maja 2010 r. Skarga ta została potraktowana jako skarga na omówione wyżej postanowienie stwierdzające uchybienie terminu. Skarga (podobnie jak inne) zawierała tylko argumentację dotyczącą decyzji o umorzeniu postępowania, nie zawierała jednak żadnych zarzutów co do postanowienia o uchybieniu terminu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4. Organ prawidłowo odczytał treść przepisów art. 57 § 1 i § 4 Kpa co do liczenia terminów jak też prawidłowo na tle przepisów ustawy z 18 stycznia 1951 roku o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4 poz. 28) uznał, że sobota nie należy do dni wolnych od pracy, o jakich mowa w art. 57 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie, podziela pogląd wyrażony w tych orzeczeniach sądowych, w których przyjmuje się, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. W szczególności Sąd całkowicie aprobuje stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 401/05, w którym Sąd dokonał szczegółowej analizy dwóch najbardziej charakterystycznych, ale rozbieżnych stanowisk wyrażonych w uchwałach składu 7 sędziów NSA oraz SN. W uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt FPS 7/00 z dnia 25 czerwca 2001 r., ONSA 2001 nr 4, poz. 149, został wyrażony pogląd, że jeśli dzień wolny od pracy w pięciodniowym tygodniu pracy przypada na sobotę (nieobjętą ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy - Dz. U. Nr 4, poz. 28 ze zm.), to dzień ten należy uznać za równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 Kpa w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA. W uchwale tej Sąd uznał za prawidłowe stanowisko, że przepisy określające zasady liczenia terminów ustawowych, powinny być interpretowane i stosowane z uwzględnieniem konstytucyjnych gwarancji do sądu. Przepis art. 57 § 4 Kpa nakazuje tak liczyć ostatni dzień terminu, aby obiektywnie rzecz ujmując - strona miała zapewnione warunki skorzystania z prawa do wniesienia skargi także w ostatnim dniu. Sąd opowiedział się więc za funkcjonalną, a nie literalną interpretacją tego przepisu. Odmienne stanowisko w przedmiotowej kwestii wyraził natomiast Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego, sygn. III CZ 8/03, OSN IC, 2004 nr 1 poz. 1, której nadana została moc zasady prawnej. Sąd w uchwale tej stwierdził, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 115 k.c., w zw. z art. 165 § 1 k.p.c. Sąd ten uznał, że wykładnia językowa pojęcia "dzień ustawowo uznany za wolny od pracy" musi prowadzić do wskazania w obowiązującym systemie prawnym przepisu ustawy lub aktu zrównanego z ustawą, który uznaje konkretny dzień za "wolny od pracy". Sąd Najwyższy w uchwale tej wyliczył wszystkie ustawy ustanawiające dni wolne. Nie zawierają one jednak żadnej normy prawnej, która ustanawiałaby sobotę dniem wolnym od pracy. Przedstawił następnie przepisy zrównujące soboty z dniami uznanymi ustawowo za wolne od pracy w zakresie obliczania terminów, jednakże regulacje te mają ściśle określony zakres przedmiotowy i są przepisami wyjątkowymi, które nie mogą służyć jako argument na rzecz wykładni rozszerzającej innych przepisów. Konkludując Sąd ten dodał, że z punktu widzenia podstawowej funkcji ustanowienia dni ustawowo wolnych od pracy (świąt) nie ma przeszkód, aby koniec terminu przypadał w sobotę, choćby była ona dniem wolnym od pracy. Jednocześnie przyjął, że aby uznać za niemożliwie lub nadmiernie utrudnione dokonanie czynności procesowej w sobotę, przez złożenie pisma procesowego w polskim urzędzie pocztowym, musiałoby to być zjawisko powszechne. Zdaniem Sądu możliwość dokonania czynności procesowej przez złożenie pisma w polskim urzędzie pocztowym została utrzymana na odpowiednim poziomie. Poglądy przedstawione w przytoczonej uchwale podzielił Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd słusznie zauważył, że ww. uchwały nie są dla sądu administracyjnego prawnie wiążące, gdyż uchwały 7 sędziów NSA podjęte przed dniem 1 stycznia 2004 r. utraciły moc wiążącą - jednakże winny być one brane pod uwagę, bowiem stanowią znaczący dorobek dotychczasowego orzecznictwa, instrument ujednolicania wykładni i stosowania prawa. To samo odnosi się też do uchwał Sądu Najwyższego. Dodał, że w obu ww. uchwałach dokonano wykładni funkcjonalnej przepisów dotyczących końca terminu, pod kątem praktycznej możliwości dokonania wymaganej czynności w ostatnim dniu terminu ze względu na możliwość dostępu (lub jej brak) do urzędów pocztowych, urzędów i sądów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem - a skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni to stanowisko - że w obecnym stanie prawnym nie można uznać soboty za dzień ustawowo wolny od pracy. Wniosek taki nie wynika z żadnej ustawy, w tym także przyjętej w Kodeksie pracy zasady pięciodniowego tygodnia pracy. Nie ma również podstaw do stosowania przez analogię szczególnych unormowań zawartych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani w Ordynacji podatkowej. Konieczność zrównania sobót z dniami ustawowo wolnymi od pracy w drodze wykładni art. 57 § 4 Kpa - bez stosownej zmiany tego przepisu przez ustawodawcę - nie wynika także z Konstytucji RP. Należy przy tym zauważyć, że ustawodawca tam gdzie chce zrównać sobotę z dniami ustawowo wolnymi od pracy w zakresie liczenia upływu terminu czyni to wyraźnie, na przykład w art. 12 § 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zmianami). Prawidłowo też organ uznał, że dopiero pismo uzupełniające wcześniejsze skargi, złożone [...] stycznia 2010 r., po raz pierwszy wymieniające numer przedmiotowej w sprawie decyzji pierwszoinstancyjnej, może być uznane za odwołanie. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływa na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrola decyzji. Biorąc to wszystko pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r, Nr 153, poz. 1270 ze zm.), był zobowiązany orzec, jak w sentencji