VIII SA/Wa 560/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-16
Skład orzekający: Artur Kot, Iwona Szymanowicz-Nowak, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego, nałożona na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, ulega przedawnieniu, i od jakiej daty należy liczyć bieg terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego podlega przedawnieniu na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej. W przypadku, gdy inwestor nie złożył wniosku o pozwolenie na użytkowanie, bieg terminu przedawnienia (5 lat) rozpoczyna się od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (tj. od końca roku, w którym nastąpiło faktyczne przystąpienie do użytkowania obiektu). Organy nadzoru budowlanego błędnie przyjęły, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od daty zawiadomienia o zakończeniu budowy, a nie od faktycznego przystąpienia do użytkowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na K. U. za nielegalne przystąpienie do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Inwestor wybudował budynek z istotnymi odstępstwami od projektu, w tym z garażem, którego nie obejmowała decyzja pozwolenia na budowę. Budynek był użytkowany od 2004 roku, jednak zawiadomienie o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania złożono dopiero w sierpniu 2010 roku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył karę, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał postanowienie w mocy. Skarżący zarzucił przedawnienie kary, wskazując na 5-letni termin wynikający z przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi K. U. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Postanowieniem z [...] marca 2011 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., działając na podstawie art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1 i 2 i art. 59g w zw. z art. 54 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej jako Prawo budowlane) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze, zm., powoływanej dalej jako Kpa), nałożył na K. U. karę z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wybudowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości P. w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...].08.2010 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wpłynęło zawiadomienie K. U. o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego wg projektu typowego DM-6040 wybudowanego na działce nr ew. [...] w m-ci P.. Podczas sprawdzania dokumentacji załączonej do zgłoszenia organ ustalił, że inwestor w trakcie realizacji inwestycji dokonał istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę z dnia [...].11.2000 r. Budynek został usytuowany niezgodnie z projektem zagospodarowania działki oraz dokonano zmiany charakterystycznych parametrów budynku tj. jego długości, powierzchni zabudowy i kubatury. Zmiana spowodowana została przez fakt, że inwestor wybudował budynek z garażem, a decyzja pozwolenia na budowę realizacji garażu nie obejmowała. Z uwagi na istotne odstępstwa od projektu organ zgłosił sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiaru przystąpienia do użytkowania, oraz wszczął z urzędu postępowanie mające na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W dniu [...].10.2010 r. organ przeprowadził czynności kontrolne w budynku mieszkalnym w celu zebrania materiału dowodowego na potrzeby prowadzonego postępowania. Podczas czynności kontrolnych organ ustalił, że inwestor przystąpił do użytkowania budynku mieszkalnego. Pomieszczenia mieszkalne są w pełni wyposażone w meble, dywany, sprzęt RTV, kuchnia jest umeblowana i wyposażona w sprzęt AGD. W oknach zawieszone firany i zasłony, na ścianach obrazy. W pomieszczeniach piwnicy znajduje się piec opalany paliwem stałym oraz zgromadzony na zimę opał: drzewo i węgiel. Na potwierdzenie tych okoliczności sporządzono zdjęcia, które znajdują się w aktach sprawy. Podczas czynności kontrolnych w kuchni przygotowywany był posiłek.
Jak ustalono na podstawie oświadczenia uczestnika kontroli – żony inwestora I. U. budynek zamieszkuje siedem osób.
Dalej organ wskazał, że prawo budowlane formułuje ogólną zasadę (art. 54 Pb), że do użytkowania obiektu budowlanego, którego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, można przystąpić po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy. Wyjątek od tej zasady wynika z art. 55, w świetle którego - w trzech przypadkach należy wystąpić z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Obowiązek dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy ciąży na inwestorze. W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 lub 55, uzasadnionym jest wymierzenie kary pieniężnej w stosunku do inwestora.
Organ nadzoru budowlanego w sposób nie budzący wątpliwości stwierdził, że obiekt budowlany rzeczywiście był już użytkowany wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów Prawa budowlanego tj. zgłoszenia zakończenia jego budowy przed rozpoczęciem użytkowania. Organ wskazał, że zgodnie z art. 57 ust. 7 W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zgodnie z powyższym kara za nielegalne użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wynosi 10 tys. zł. Karę oblicza się w sposób następujący: stawka opłaty- (s)- [...] zł razy 10 razy współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) - 2, razy współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w)- 1 tj.: [...] x 10 x 2 x 1= [...] zł. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego zostały zakończone we wrześniu 2004 r. zatem w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy obecnie obowiązujące. Przepisy ustawy Prawo budowlane jednoznacznie określają obowiązki organu nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia nielegalnego przystąpienia do użytkowania przez inwestora obiektu budowlanego. Wysokość nakładanej kary nie jest uznaniowa lecz wynika z przepisów ustawy. Okoliczności w jakich nastąpiło przystąpienie do użytkowania obiektu nie mają wpływu na rozstrzygnięcie.
Zażalenie na powyższe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wniósł K. U. wnosząc o uchylenie postanowienia organu I instancji z powodu "przedawnienia sprawy". W uzasadnieniu zażalenia podniósł,
że zgodnie z dyspozycją art.. 59g ust. 5 Prawa budowlanego do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, czyli także rozdziału 8 - Przedawnienie. Szczegółowej analizy tego problemu podjął się Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku II OSK 1110/09 z dnia 8 grudnia 2009 r., w którym stwierdził m.in. "W przypadku gdy inwestor nie złożył wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu odpowiednio należy stosować art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi o przedawnieniu jeżeli decyzja została doręczona po upływie 5 lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego". Nadmienił, że w jego przypadku faktyczne rozpoczęcie użytkowania budynku nastąpiło w 2004 r. co poświadczają wpisy w dzienniku budowy i oświadczenie o zakończeniu budowy ówczesnego kierownika budowy. Z uwagi, iż minął 5 letni okres od momentu przystąpienia do użytkowania uważa, że nałożona na niego kara za nielegalne użytkowanie jest niezgodna z prawem, gdyż uległa przedawnieniu na mocy wyżej powołanych przepisów.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia K. U., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przepisy art. 54 i 55 Prawa budowlanego określają warunki, jakie powinny być spełnione przez inwestora przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego, w sytuacji, kiedy wymagane jest zawiadomienie właściwego organu o zakończeniu budowy lub uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, dlatego ustawodawca represjonuje prawnie niepożądane zachowanie tych inwestorów, którzy z pominięciem przepisów ustawy - Prawo budowlane przystępują do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie było wymagane pozwolenie na budowę. W omawianej sprawie przystąpiono do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wybudowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości P. bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w/w budynku. Potwierdzają to: dokumentacja fotograficzna oraz ustalenia dokonane w toku kontroli, w trakcie której pracownicy PINB w Z. stwierdzili widoczne ślady użytkowania, obiekt jest w pełni wyposażony i umeblowany, w pomieszczeniach znajdują się meble, sprzęt RTV i AGD (protokół kontroli nr [...] z dnia [...].10.2010 r.). Zgodnie z dyspozycją art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Stosownie zaś do dyspozycji art. 59f Prawa budowlanego wysokość opłaty stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Ustawodawca ustalił w art. 59f ust. 2 stawkę opłaty w wysokości 500 zł, a pozostałe kategorie (k, w) określa załącznik do ustawy. W ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. dokonał prawidłowej kwalifikacji stanu faktycznego, jak też właściwie wyliczył kwotę opłaty z tytułu nielegalnego użytkowania. Stawka opłaty (s) wynosi [...] zł. Współczynnik kategorii obiektu (k) - kategoria I - budynki mieszkalne jednorodzinne - wynosi 2,0 . Współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi 1,0, stawka opłaty karnej - 10. Po wyliczeniu kwota kary wynosi [...] zł x 2 x 1 x 10 = [...] zł.
Odnosząc się do treści zażalenia organ odwoławczy zauważył, że art. 54 Prawa budowlanego pozwala przystąpić do użytkowania obiektu, na którego wniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, gdy organ ten w ciągu 21 dni nie wniesie sprzeciwu. Złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy informuje organ o zakończeniu budowy i pozwala ustalić, czy nie doszło do naruszenia zakazu wcześniejszego użytkowania obiektu. Ponadto organ wskazał, że w oparciu o ustawę z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa za początek biegu terminu przedawnienia do wymierzenia kary za rozpoczęcie samowolnego użytkowania obiektu, należy uznać moment dokonania w/w czynności (por. wyrok NSA z dnia 08.12.2010 r., sygn. akt II OSK 1853/09). W omawianej sprawie początek biegu terminu przedawnienia do wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie biegnie od daty, gdy organ dowiedział się o naruszeniu prawa, tj. od chwili złożenia przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego, a nie od chwili faktycznego przystąpienia do użytkowania przez inwestora.
Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył K. U. (dalej jako skarżący) wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 59 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. art. 21 § 1 pkt 1 i art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) poprzez
wymierzenie kary grzywny z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania w sytuacji gdy prawo do jej nałożenia uległo 5-leniemu okresowi przedawnienia.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. Starosta Z. udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę zobowiązując go jednocześnie, między innymi do zawiadomienia o planowym przystąpieniu do użytkowania po zakończeniu budowy. Budowa została zakończona w 2004 r. co wynika ze złożonego do akt sprawy dziennika budowy i wtedy skarżący przystąpił do użytkowania budynku mieszkalnego nie zawiadamiając o tym organu nadzoru budowlanego i nie uzyskując pozwolenia na użytkowanie. Postanowienie zaś o nałożeniu grzywny z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego wydane zostało zaś w dniu [...] marca 2011 r., a więc po upływie 7 lat od przystąpienia do użytkowania budynku przez inwestora. Zgodnie z art. 59g Prawo budowlane do kary, którą wymierzył PINB stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy-Ordynacja podatkowa według zaś art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie nie powstaje, jeśli decyzja je ustalająca została doręczona po upływie 3 lat licząc do końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Natomiast w myśl art. 68 § 2 ordynacji podatkowej jeżeli podatnik nie złożył stosownej deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach to zobowiązanie nie powstaje jeżeli decyzja ustalająca jego wysokość została doręczona po upływie 5 lat, licząc do końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zatem w niniejszej sprawie obowiązek uiszczenia grzywny z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku wygasł najpóźniej w 2010 r. Tezę tę potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1110/09, gdzie stwierdzono wprost, iż w przypadku, gdy inwestor nie złożył wniosku o pozwolenie na użytkowanie, to obowiązek zapłaty kary ulega przedawnieniu po upływie 5 lat od przystąpienia do użytkowania. Ponadto skarżący dodał, że decyzję organu I instancji w zakresie zatwierdzenia zmienionego projektu z dnia [...] stycznia 2011 r., jak też z dnia [...] marca 2011 r. o pozwoleniu na użytkowanie wydane zostały z naruszeniem prawa i są bezprzedmiotowe skoro obiekt w takim stanie jest użytkowany od roku 2004.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd bierze przy tym pod uwagę czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli legalności zaskarżonego aktu sąd dokonuje mając na uwadze stan prawny i akta sprawy, istniejące w dniu jego wydania. Uchylenie zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Według art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z poźn. zm.) "W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu". Artykuł 57 ust. 7 Prawa budowlanego odsyła do odpowiedniego stosowania art. 59f ust. 1 tej ustawy. W związku z tym w zakresie regulacji wysokości wymierzenia kary, o której stanowi art. 57 ust. 7 należy stosować wprost art. 59f ust. 1 co do wyliczenia wysokości wymierzonej kary. Artykuł 57 ust. 7 zd. 2 Prawa budowlanego stanowi: "Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 (...)". Artykuł 59f ust. 1 niniejszej ustawy reguluje podstawę do wymierzenia kary, sposób ustalenia wysokości wymierzenia kary oraz następstwa w przypadku wymierzenia kary (art. 59f ust. 6 tej ustaw). Według art. 59g "Karę, o której mowa w art. 59f ust. 1, właściwy organ wymierza w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Ograniczony zakres regulacji w art. 59f ust. 1 ustawy – Prawo budowlane powoduje, że odesłanie do odpowiedniego stosowania w art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1 obejmuje odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 59g niniejszej ustawy.
Artykuł 59g ust. 5 stanowi "Do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie". Dział III Ordynacji podatkowej zawiera regulację materialnoprawną, której zakres przedmiotowy materii uregulowanej obejmuje: powstanie zobowiązania podatkowego , odpowiedzialność podatnika, płatnika i inkasenta, zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych, terminy płatności, zaległość podatkowa, odsetki za zwłokę i opłata promulgacyjna, wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, przedawnienie, nadpłata. Według art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej "Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 2 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy". Według art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej "Jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy". Artykuł 68 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej ustanawia dwa terminy przedawnienia: termin 3 i 5 lat. Zobowiązanie podatkowe wygasa jeżeli decyzja została doręczona po upływie 3 lat (art. 68 § 1), po upływie 5 lat (art. 68 § 1). Przenosząc te uwagi na grunt prawa budowlanego należy wskazać, że na inwestorze ciąży obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru przystąpienia do użytkowania lub złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Brak złożenia tego wniosku lub zgłoszenia stanowi podstawę do podjęcia czynności z urzędu. Artykuł 57 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi o stwierdzeniu przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, ustalenie to może być wynikiem zarówno czynności podjętych w następstwie złożenia zgłoszenia lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, jak i też wynikiem czynności podjętych z urzędu. Ma to znaczenie dla odpowiedniego stosowania art. 68 Ordynacji podatkowej, która przyjmuje zróżnicowanie dla terminu przedawnienia. Stosując odpowiednio należałoby wyprowadzić zakres zastosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, która przyjmuje, że "obowiązek podatkowy, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego,
w którym powstał obowiązek podatkowy". Odpowiednio na gruncie art. 57 ust. 7 powołanej ustawy – Prawo budowlane należy art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej ograniczyć do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego lub dokonał zgłoszenia, a organ nie przeprowadził kontroli. Doręczenie decyzji o wymierzeniu kary po upływie trzech lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu jest objęte przedawnieniem. W razie gdy inwestor nie złożył wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu odpowiednio należy stosować art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi o przedawnieniu jeżeli decyzja została doręczona po upływie 5 lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Stosowanie instytucji przedawnienia dyscyplinuje organy właściwe do terminowego, szybkiego wykonywania obowiązków w zakresie reagowania na naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Przyjęcie poglądu zaprezentowanego przez organy nadzoru budowlanego prowadziłoby do tego, że brak zgłoszenia lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie uniemożliwiałby rozpoczęcie biegu okresu przedawnienia.
Sąd w składzie orzekającym nie podziela stanowiska wyrażonego w powołanym przez MWINB wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego co do rozpoczęcia biegu przedawnienia, natomiast za uzasadnione należy uznać stanowisko NSA zawarte w wyrokach z dnia 28.06.2011 r. sygn. akt II OSK 1121/10, z dnia 25.02.2011 r. sygn. akt II OSK 386/10 oraz w orzeczeniu przywołanym przez skarżącego.
Przyjęcie przez organy nadzoru budowlanego nieuprawnionego poglądu co do daty od jakiej należy liczyć początek okresu przedawnienia spowodowało, że w toku postępowania nie podjęto próby ustalenia daty, od kiedy skarżący przystąpił do użytkowania budynku poprzestając na przyjęciu, że do użytkowania faktycznie przystąpiono.
Zatem ponownie rozpoznając sprawę organ winien ustalić, w jakiej dacie inwestorzy faktycznie przystąpili do użytkowania obiektu. Wyjaśnienie tej okoliczności pozwoli na ustalenie, czy w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Organy administracji winny przeprowadzić w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe i podjąć szersze działania zmierzające do ustalenia w sposób jednoznaczny istotnej w sprawie okoliczności faktycznej, jaką jest data przystąpienia przez skarżącego do użytkowania obiektu. W tym celu należy dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do ustalenia tego faktu (art. 75 kpa).
W świetle powyżej przedstawionego stanu faktycznego i prawnego Sąd stwierdził, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organy naruszył art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 Kpa. Wobec tego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło