VIII SA/Wa 563/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-25

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Marek Wroczyński, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej dorosłemu domownikowi adresata, który następnie nie przekazał pisma adresatowi, jest skuteczne i czy uchybienie terminu do wniesienia odwołania w takiej sytuacji jest zasadne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji administracyjnej dorosłemu domownikowi adresata, który pokwitował odbiór, jest skuteczne zgodnie z art. 43 k.p.a., nawet jeśli domownik nie przekazał pisma adresatowi. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania w takiej sytuacji jest prawidłowe, a postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu jest zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący B.W. złożył skargę na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Decyzja pierwszoinstancyjna została odebrana przez żonę skarżącego, która nie przekazała jej mężowi. Skarżący podniósł zarzut niekompetencji osoby odbierającej decyzję oraz błędnego pouczenia o terminie. Organ odwoławczy uznał odwołanie za wniesione z uchybieniem terminu, a WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - zwanej dalej k.p.a., w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez B.W. odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], w sprawie ustalenia, że B.W. od dnia [...] stycznia 1999 r. do [...] sierpnia 2008 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy przedstawił szczegółowo przebieg prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania, które zostało wszczęte na skutek pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...] lutego 2008 r. (uzupełnionego w dniu [...] lipca 2008 r.), w którym wniósł o rozstrzygnięcie w drodze decyzji kwestii podlegania przez B.W. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej. W toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania, Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w wyniku kolejnego ponownego rozpatrzenia sprawy wydał w dniu [...] kwietnia 2009 r. decyzję [znak:[...]], którą ustalił, iż B.W. od dnia [...] stycznia 1999 r. do [...] sierpnia 2008 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą. Przedmiotowa decyzja została odebrana przez B.W. w dniu [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu wskazanego zaskarżonego rozstrzygnięcia z dnia [...] czerwca 2009 r., Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia przywołał treść art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i stwierdził, iż odwołanie B.W. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Stwierdził również, że w decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. B.W. został prawidłowo pouczony przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o przysługującym terminie do wniesienia odwołania. Ponadto nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w którym uprawdopodobniłby istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania tej czynności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2009 r. złożył B.W. W jej uzasadnieniu wskazał, iż decyzja organu z dnia [...] kwietnia 2008 r. została odebrana przez osobę niekompetentną, która mylnie go powiadomiła o terminie jej odbioru. Ponadto wskazał, iż nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, gdyż myślał, że odwołanie złożył w terminie 7-dniowym zgodnie z przepisami. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, iż w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd w niniejszej sprawie, było postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2009 r., którym organ na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez B.W. odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wskazać trzeba, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej - jaką jest wniesienie odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Termin do wniesienia odwołania ma charakter zawity, co oznacza, że nie może być ani skracany ani przedłużany oraz że uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, następstwem czego jest ostateczność decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zauważa się, iż każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania stanowi jego uchybienie jest to bowiem okoliczność (kategoria) obiektywna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665, Biul. Skarb. 1997, nr 5, s. 32; wyrok NSA z dnia 18 października 1995 r., SA/Gd 2865/94, niepubl.; wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, niepubl. oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2006 r., I SA/Wa 1225/06, Lex nr 320589). Uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego ma miejsce wówczas, gdy odwołanie zostanie złożone po upływie terminu przewidzianego w art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych tj. po upływie 7 dni od dnia otrzymania decyzji. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest to, że decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2009 r. została doręczona skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2009 r. Odbiór przesyłki pokwitowała T.W. Zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Natomiast art. 43 k.p.a. stanowi, iż w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W myśl powołanego wyżej przepisu tj. art. 43 k.p.a., T.W. (żona skarżącego) kwitując odbiór decyzji, jako dorosły domownik adresata – B.W. była z pewnością osobą upoważnioną do odbioru korespondencji skarżącego. Podjęcie przesyłki adresowanej do skarżącego i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, oznacza podjęcie się przez T.W. oddania decyzji adresatowi. Powyższe fakty wskazują, że decyzja była skutecznie doręczona skarżącemu w rozumieniu art. 43 k.p.a. W postanowieniu z dnia 3 listopada 2009r. sygn. akt II OZ 955/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że,, okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia. W wyroku NSA z dnia 12 lutego 1997 r., I SA/Łd 163/96 (nie publ.), trafnie przyjęto, że okoliczność, iż dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania. Określony w art. 43 k.p.a. sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone (wyrok NSA z dnia 14 marca 2007 r., II GSK 315/06, nie publ.). Odmienna interpretacja cytowanego przepisu prowadziłaby do sytuacji, w której każde pozostawienie przesyłki w trybie art. 43 k.p.a. powodowałoby niepewność co do skuteczności jej doręczenia, niwecząc jednocześnie cel istnienia tej regulacji. Stanowisko to w pełni podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie. W świetle powyższego zarzut podniesiony przez skarżącego, iż decyzja została odebrana przez osobę niekompetentną jest bezzasadny. W sprawie bezsporne jest również to, że skarżący wniósł odwołanie, w dniu [...] maja 2009 r. (data stempla urzędu pocztowego) za pośrednictwem Poczty Polskiej. Ponadto z akt sprawy wynika, iż Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] zawarł prawidłowe pouczenie o przysługującym skarżącemu prawie wniesienia odwołania tj. o trybie oraz o terminie do jego wniesienia. Skarżący w przedmiotowej sprawie nie składał wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w którym uprawdopodobniłby istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania tej czynności. Mając na uwadze wymienione wyżej okoliczności sprawy stwierdzić trzeba, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2009 r. prawidłowo uznał, że odwołanie B.W. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, gdyż w niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania upływał [...] maja 2009 r., a odwołanie wniesione zostało dopiero w dniu [...] maja 2009 r. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło