VIII SA/Wa 564/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-25

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Marek Wroczyński, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej) za rok 2008 jest zasadna, jeśli rolnik przejął gospodarstwo rolne wraz ze zwierzętami od ojca po okresie referencyjnym, a ojciec posiadał prawo do tej płatności w poprzednich latach?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja nie może się ostać, ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., a także przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ odwoławczy nie przeprowadził ponownego postępowania wyjaśniającego, a uzasadnienie decyzji było lakoniczne i ogólnikowe, nie odnosząc się do argumentów strony skarżącej, w tym do kwestii przejęcia gospodarstwa rolnego i potencjalnego zastosowania § 6 lub § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r.
Stan faktyczny
Skarżący P. B. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008, w tym uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej). Organ pierwszej instancji odmówił przyznania tej płatności, wskazując na brak spełnienia warunków dotyczących liczby dużych jednostek przeliczeniowych (DJP). Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że przejął gospodarstwo rolne od ojca wraz ze zwierzętami i że jego ojciec miał prawo do tej płatności, a przepisy rozporządzenia powinny być stosowane w jego przypadku jako następcy prawnemu.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w części odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w części odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi P. B. jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( ARiMR ) w W. z [...] maja 2009 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z [...] marca 2009 r. (dotyczącej płatności do gruntów rolnych na rok 2008), w zakresie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, wydana w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2008 r. P. B. wystąpił o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Decyzją z [...] marca 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. przyznał wnioskodawcy płatności do gruntów rolnych na rok 2008 w wysokości [...] zł, w tym jednolitą płatność obszarową, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych, odmówił natomiast przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwanej "płatnością zwierzęcą". W uzasadnieniu decyzji, w części dotyczącej odmowy przyznania płatności zwierzęcej, organ wskazał, iż powierzchnia zadeklarowana we wniosku (o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008) do tej płatności wynosi [...] ha i tyle też wynosi powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej. Następnie podał, że na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 0,00 DJP. Dalej, organ stwierdził, że z uwagi na fakt iż wnioskodawca nie spełnia warunków przyznania płatności zwierzęcej, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm., dalej jako rozporządzenie MRiRW z dnia 14 marca 2008 r.) płatność zwierzęca została odmówiona. Organ wskazał, że rolnikowi nie została przyznana płatność w 2007 r., a wskaźnik DJP ma wartość 0,00. W odwołaniu od powyższej decyzji P. B. nie zgodził się z częścią odmowną tej decyzji, dotyczącą płatności zwierzęcej, podnosząc, że nie przyznanie mu kwoty [...] zł z tego tytułu jest dla niego krzywdzące. Wskazał, że gospodarstwo rolne przejął od ojca w dniu [...] marca 2007 r. w związku z uzyskaniem przez niego renty strukturalnej. Wskazał, że w dacie [...] marca 2007 r. posiadaczem bydła w ilości [...] sztuk, był właśnie jego ojciec, który nabył prawo do tej płatności. Odwołujący się nadmienił, że w związku z powyższym, nie mógł formalnie posiadać bydła w dniu [...] marca 2007 r., jednakże złożył wniosek za 2007 r. Bydło przez cały czas było w tym gospodarstwie i jest obecnie. Podniósł, że w jego sprawie ma zastosowanie § 6 rozporządzenia z którego wynika, że płatność zwierzęca przysługuje przejmującemu lub spadkobiercy niezależnie od tego, czy posiadał bydło w dniu [...] marca 2007 r. Nadto, dodał, że rozporządzenie oraz wspólna polityka rolna mają na celu pomoc dla rolników, a nie takie traktowanie jego jako młodego rolnika. Decyzją z [...] maja 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do niezadowolenia wnioskodawcy wyrażonego w odwołaniu, powołał się na § 6 ust. 4 rozporządzenia MRiRW z dnia 14 marca 2008 r., zgodnie z którym rolnikowi, o którym mowa w ust. 1 ( tj. rolnikowi który nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej płatność zwierzęca ), który złożył kolejny wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia, do której została mu przyznana płatność zwierzęca na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 1. Organ wskazał, że tym samym, przyznanie płatności zwierzęcej za 2008 r. uwarunkowane zostało przyznaniem tej płatności w roku 2007. Następnie stwierdził, że w sprawie przyznania wnioskodawcy płatności zwierzęcej na 2007 r. postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji o odmowie przyznania PZ, ze względu na wskaźnik DJP ( dużych jednostek przeliczeniowych ) który wynosił zero. Decyzja w tej sprawie została utrzymana w mocy na skutek wniesionego odwołania i jest prawomocna. W związku z powyższym decyzja w niniejszej sprawie została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz ustalonym stanem faktycznym. W konkluzji organ dodał, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy strona oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem to po stronie wnioskodawcy istnieje powinność udowodnienia, że spełniał warunki do przyznania płatności PZ do powierzchni zadeklarowanej. Zdaniem organu, odwołujący się nie przedstawił dowodów na potwierdzenie powyższego, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. W skardze do Sądu skarżący – P. B. zaskarżył w/w decyzję z [...] maja 2009 r. w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji, przyznanie tej płatności oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty zawarte w odwołaniu podniósł, że jako następca prawny przejął po ojcu prawa oraz obowiązki wynikające z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Powołał się na § 6 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 14 marca 2008 r., stosownie do którego w przypadku gdy rolnik nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie przysługuje mu płatność. Wskazał, że w okresie od [...] września 2007 r. do [...] marca 2008 r. był posiadaczem bydła w ilości [...] sztuk, a zatem należy mu się płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Dodatkowo powołał się na treść art. 553 kodeksu cywilnego dotyczący gospodarstwa rolnego i powtórzył, że w dniu [...] marca 2007 r. przejął całe gospodarstwo dopełniając wszystkich formalności związanych z nadaniem numeru gospodarstwa i numeru stada, przejęciem maszyn, zwierząt i kwot produkcyjnych, dlatego też złożył wniosek jako prawny następca. Podniósł, że w gospodarstwie rolnym, które przejął po ojcu na tych samych działkach są trwałe użytki zielone. Posiada zwierzęta, które posiadał wcześniej jego ojciec w okresie referencyjnym oraz paszporty bydła wraz z adnotacjami, że te zwierzęta otrzymał od ojca wraz z gospodarstwem jako jego część składową w rozumieniu art. 553 kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie - stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, iż decyzja ta nie może się ostać, albowiem została wydana z naruszeniem w szczególności przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., w stopniu uzasadniającym jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przed przystąpieniem do oceny skarżonej decyzji wskazać trzeba, iż podstawę prawną tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm., t. jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051), określające m.in. zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (art. 1 pkt 2 lit. a i art. 7 ust. 2 pkt 2). Należy też zauważyć, iż stosownie do treści art. 3 ust. 1 w/w ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 3 ust. 2 w/w ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Zgodnie zaś z ust. 3 tego przepisu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem, rozstrzygając niniejszą sprawę, wszczętą wnioskiem skarżącego z [...] kwietnia 2008 r. o przyznanie płatności na rok 2008, organy orzekające w obu instancjach obowiązane były stosować przepisy k.p.a. z uwzględnieniem zmian, które wynikają z przepisów prawa materialnego, tj. cyt. art. 3 ust. 2 i 3 w/w ustawy. Postępowanie dowodowe prowadzone na potrzeby ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (także przez organ odwoławczy), choć uproszczone, albowiem ograniczone w stosunku do ogólnych reguł i sprowadzające się do obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (z uwagi na treść w/w art. 3 ust. 2 tej ustawy), winno prowadzić do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą oraz wyczerpującego rozpatrzenia w tym celu całego pozostającego w dyspozycji organu materiału dowodowego, z uwzględnieniem - co ważne - przepisów prawa materialnego. Postępowanie to winno także uwzględniać stanowisko strony, tj. jej argumenty i wyjaśnienia zgłaszane przez nią w trakcie tego postępowania administracyjnego (od momentu jego wszczęcia), tym bardziej, iż ciężar dowodzenia w tych sprawach ustawodawca przerzucił właśnie na stronę tego postępowania. Dopiero po tak przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ administracyjny winien dokonać oceny zebranych w sprawie dowodów, opierając się na przekonywujących podstawach i dając temu wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Należy w tym miejscu przypomnieć, iż uzasadnienie decyzji stanowi jej integralną część i jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji powinno znaleźć się więc pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Na marginesie Sąd zaznacza, iż przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. W wyroku z 11 lipca 2001 r. (sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Nie może też oczekiwać, że zrobi to za niego Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję. Sąd bowiem sprawuje (...) kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i nie może zastępować organu w działaniach do których ten jest ustawowo zobowiązany i uzasadniać zań podjętych rozstrzygnięć. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa NSA - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a." (v. także wyrok NSA z 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 742/84, ONSA 1984/2/67). Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić trzeba, że decyzja ta z powodu naruszenia w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 3 ust. 2 pkt 1, pkt 2 i 3 powyżej cytowanej ustawy prawa materialnego, jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., orzekając w II instancji i wydając skarżoną decyzję, obowiązany był rozpatrzeć sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Tymczasem z decyzji tej nie wynika, aby organ odwoławczy przeprowadził ponowne postępowanie wyjaśniające w sprawie, do czego to na podstawie art. 15 k.p.a. i przepisów regulujących postępowanie dowodowe był obowiązany. Uzasadnienie decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję I instancji o odmowie przyznania płatności zwierzęcej -będącej przedmiotem skargi - jest lakoniczne i ogólnikowe, nie obrazujące całego problemu niniejszej sprawy. Nie przedstawia w sposób pełny ani stanu prawnego, ani faktycznego. Nie wskazuje też na zgromadzony materiał dowodowy i nie zawiera jego analizy w kontekście norm prawa materialnego, które z uwagi na argumenty strony podniesione w postępowaniu mogłyby mieć w sprawie ewentualne znaczenie i wpływ na końcowy wynik. Uzasadniając decyzję dla skarżącego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR ograniczył się bowiem jedynie do przywołania § 6 ust. 4 rozporządzenia MRiRW z dnia 14 marca 2008 r., zgodnie z którym rolnikowi, o którym mowa w ust. 1, który złożył kolejny wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia, do której została mu przyznana płatność zwierzęca na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 1. Następnie organ zasugerował, że skoro odmówiono skarżącemu płatności w poprzednim roku, to skutkuje to automatycznie pozbawieniem go możliwości uzyskania płatności również w kolejnym roku. Organ II instancji nie odniósł się zaś w żaden sposób do przywołanego przez skarżącego przepisu § 6 ust. 1 w/w rozporządzenia, a jego argumenty zawarte w odwołaniu pozostawił bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Co więcej - analizując sprawę, organ zupełnie nie wskazał na okoliczności, wyjaśnienia i zarzuty wynikające z rozpatrywanego środka zaskarżenia. Nie wyjaśnił, czy mają one jakiekolwiek znaczenie, czy też - w kontekście obowiązujących przepisów nie zasługują one na uwzględnienie. Nie wyjaśnił tym samym, czy ma jakiekolwiek znaczenie przejęcie przez skarżącego od ojca w dniu [...] marca 2007 r. gospodarstwa rolnego wraz ze wszelkimi prawami i obowiązkami jakie wiążą się z tym faktem. Nadto, organ nie odniósł się w żaden sposób do zarzutu skarżącego zawartego w odwołaniu, a dotyczącego tego, że jego ojciec nabył prawo do tej płatności. Tym samym, organ nie wyjaśnił, czy w sprawie nie może mieć zastosowania § 7 ust. 1 w/w rozporządzenia. Zgodnie zaś z tym przepisem płatność zwierzęca przysługuje również rolnikowi, który występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, jeżeli : 1) nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie § 5 ust. 1 albo § 6 ust. 1 lub § 4 ust. 1 albo § 5 ust. 1 poprzedniego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności ( Dz. U. Nr 46, poz. 309 i Nr 69, poz. 462 ), 2) w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. Z oświadczenia zaś skarżącego złożonego w dniu [...] września 2008 r., znajdującego się w aktach sprawy wynika, że pierwsze sztuki bydła zakupił już [...] marca 2007 r., nadto z jego skargi wynika, że w okresie od 15 września 2007 r. do 14 marca 2008 r. był posiadaczem bydła w ilości [...] sztuk. Z wyjaśnień skarżącego wynika ponadto, że w dniu [...] marca 2007 r. przejął gospodarstwo od ojca wraz ze stadem bydła, lecz organ do powyższej okoliczności w ogóle się nie odniósł, a jest to istotne w świetle § 6, bądź § 7 rozporządzenia MRiRW z dnia 14 marca 2008 r. Powyższe przepisy umożliwiają bowiem otrzymanie płatności zwierzęcej niezależnie od kwestii posiadania zwierząt w okresie referencyjnym wymienionym w § 5, lecz związane są z nabyciem całości gospodarstwa rolnego przez rolnika oraz wprowadzają sposób wyliczenia tej płatności. Z uregulowań zaś zawartych we wspólnotowych aktach prawnych stanowiących realizację wspólnej polityki rolnej wynika, że wsparcie finansowe rolników i wszelkie dopłaty do produkcji rolnej z założenia mają charakter przedmiotowy. Odnoszą się one przede wszystkim do gospodarstwa rolnego i produkcji rolnej. Stąd uprawnienia do dopłat idą w ślad za gospodarstwem ( por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 274/08 ). Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, należy stwierdzić, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego po okresie referencyjnym wskazanym w § 5 ust. 1 pkt. 1 w/w rozporządzenia, a więc po dniu 31 marca 2006 r., uprawnienia następcy do otrzymania płatności zwierzęcej w 2008 r. oceniane być powinny na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru, a przynależnych przekazanemu gospodarstwu. Organy obu instancji dokonując jedynie częściowej i wybiórczej interpretacji przepisów rozporządzenia nie poczyniły zaś żadnych ustaleń w powyższym zakresie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić czy osoba przekazująca skarżącemu gospodarstwo rolne była w posiadaniu zwierząt wpisanych do rejestru i czy w związku z tym otrzymała płatność zwierzęcą w latach ubiegłych, a następnie rozważyć wniosek skarżącego w oparciu o § 6 bądź § 7 rozporządzenia. Powyższe przepisy, z uwagi na treść odwołania, również winny być niewątpliwie w niniejszej sprawie przeanalizowane. Dopiero natomiast po ich uwzględnieniu przy rozpatrywaniu sprawy i wyjaśnieniu, czy w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym znajdują one zastosowanie, możliwa będzie prawidłowa ocena tejże sprawy. Tym samym, w ocenie Sądu - trudno uznać za wyczerpujące i przekonywujące uzasadnienie negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Stanowisko to jest tym bardziej zasadne, w sytuacji gdy strona powołuje się na konkretne okoliczności faktyczne mające w jej ocenie wpływ na wynik sprawy, a organ orzekający pozostawia te okoliczności bez wyjaśnienia pomijając je całkowitym milczeniem. Z wymienionych powodów Sąd uznał, iż uzasadnienie skarżonej decyzji nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie to nie zawiera bowiem w ogóle odniesienia się do okoliczności istotnych dla strony tego postępowania, która to - zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami ogólnymi uregulowanymi w k.p.a. oraz treścią art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - ma prawo wpływać na jego kształt. Takie działanie organu nie może zasługiwać na akceptację. Stoi w oczywistej sprzeczności z obowiązkami, jakie ciążą na organie załatwiającym sprawę w ramach dyspozycji art. 8 k.p.a. i art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy prawa materialnego. Obowiązki te mają zaś szczególne znaczenie w odniesieniu do decyzji odmownych : wyjaśnienie stronie zasadności decyzji administracyjnej może sprzyjać powstaniu u niej przekonania, że decyzja, chociaż niekorzystna – jest jednak zasadna, że w danej sytuacji i przy obowiązującym stanie prawnym organ po prostu nie mógł postąpić inaczej ( Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, s. 95 ). Powołane wyżej zasady obowiązują zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji, którego obowiązkiem jest nie tylko kontrola kwestionowanego aktu, ale również ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że w sprawie istnieją niejasności i wątpliwości, które organy powinny wyjaśnić w ponownym postępowaniu. Mając na względzie art. 3 ust. 1 i 2 ustawy w ramach wsparcia bezpośredniego, organy stojąc na straży praworządności, winny dokonać ustaleń po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie. Następnie, organy winny wydać rozstrzygnięcie, które będzie w sposób przekonujący uzasadnione zgodnie z zasadami zawartymi w art. 11 kpa i 107 § 3 kpa. Strona postępowania ma bowiem prawo do pełnego wyjaśnienia dlaczego ważne - w jej przekonaniu - dla wyniku sprawy argumenty nie mogą mieć decydującego w tej sprawie znaczenia. Na organach prowadzących postępowanie ciąży więc obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych przez nią w odwołaniu twierdzeń i zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. W związku z zawartym w skardze wnioskiem skarżącego o przyznanie płatności, wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania merytorycznego w konkretnej sprawie i nie może zastępować organów administracji w ich kompetencjach. Dlatego też nie było podstaw do wydania przez Sąd wyroku potwierdzającego, czy też negującego uprawnienia skarżącego zgodnie z jego żądaniem. Z uwagi na powyższe, nie przesądzając ostatecznego merytorycznego wyniku sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło