VIII SA/Wa 595/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego kwotę 1127 zł (tysiąc sto dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta K. po ponownym rozpoznaniu sprawy z wniosku S.K. o udzielenie pozwolenia na budowę, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust.4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) - powoływanej dalej jako Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) powoływanej dalej jako Kpa, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku gospodarczo - garażowego z częścią warsztatowo - socjalną z lokalizacją na działkach nr 72/2 i 73 (w granicy z działką nr 72/1) położonych w miejscowości S., gmina K. W uzasadnieniu decyzji Starosta K. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania toczącego się do września 2004 r. Wyjaśnił, że w sprawie dwa razy organ I instancji wydawał dla inwestora decyzję o pozwoleniu na budowę i dwukrotnie Wojewoda Mazowiecki uchylał te decyzje na skutek odwołania D. i P. (małż.) P., właścicieli działki nr 72/1, w granicy z którą S.K. zamierzał realizować budowę budynku gospodarczo - garażowego. Podniósł, że przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o ostateczną decyzję o warunkach zabudowy z dnia 5 sierpnia 2004 r. wydaną przez Burmistrza Gminy K., upoważnienie Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2005 r. do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych, projekt budowlany oraz oświadczenie inwestora o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dalszej części uzasadnienia Starosta K. wskazał, że wydając przedmiotową decyzję po zakończeniu sporu granicznego między S.K., a małżonkami P. miał na uwadze to, iż równolegle toczy się postępowanie z wniosku małżonków P. o wydanie pozwolenia na budowę, dlatego też powołując się na art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane uznał, że w sprawie należy rozpatrywać łącznie interes S.K. i małżonków P. Organ wyjaśnił, że małżonkowie P. (właściciele działek nr 72/1 i 70/3) zachowują prawem przewidziane odległości usytuowania budynku w stosunku do granicy tak, by nie oddziaływał on na działkę sąsiednią, natomiast S.K. właściciel działek nr 72/2 i 73 ze względu na już utrwaloną zabudowę zagrodową, jaki i szerokość działki, przy lokalizacji projektowanego budynku w granicy działki nie ma możliwości, by nie oddziaływał on na działkę nr 72/1 należącą do małżonków P. Biorąc jednak pod uwagę interesy obu inwestorów Starosta K. postanowieniem z dnia 8 maja 2007 r. nałożył na małżonków P. obowiązek usunięcia otworu okiennego o wymiarach 60 x 60 cm w pomieszczeniu sanitarnym w ścianie równoległej do granicy bądź wypełnienia go kształtkami szklanymi, co umożliwiłoby zdaniem organu wydanie pozytywnej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę tak dla S.K. jak i dla małżonków P. Małżonkowie P. nie zastosowali się do nałożonego na nich obowiązku. W konsekwencji decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę otrzymał S.K. W odwołaniu od decyzji Starosty K. D. i P.P. podnieśli, że stała się ona przyczyną kolejnej odmowy wydania im pozwolenia na zamierzoną inwestycję, mimo zachowania przez nich odległości 4m od granicy z działką sąsiednią. Wskazali, że zlokalizowanie budynku gospodarczo - garażowego S.K. w granicy będzie miało w przyszłości negatywny wpływ na rozbudowę ich działki. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchylił w całości decyzję Starosty K. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 75, poz. 690 ze zm.) - powoływanego dalej jako rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zdaniem Wojewody Mazowieckiego organ I instancji przy ocenie materiału dowodowego winien zwrócić uwagę na usytuowanie budynku gospodarczo - garażowego na działkach nr 72/1 i 70/3 (należących do małżonków P.) zgodnie z przepisami § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. tj. 4 m od granicy z działką sąsiednią, co nie powoduje ograniczeń w zabudowie tej działki. Nie można natomiast uznać w ocenie organu odwoławczego, iż zgoda na usytuowanie budynku S.K. w tzw. ostrej granicy pozostanie bez wpływu na zabudowę działki małżonków P., tym bardziej, że zdaniem Wojewody Mazowieckiego istnieje w rozpoznawanej sprawie możliwość zlokalizowania tego budynku z oddaleniem od granicy zgodnie z § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Działki inwestora nr 72/2 i 73 posiadają bowiem łącznie 18 m szerokości, natomiast szerokość projektowanego budynku wynosi 5,8 m. W skardze na decyzję Wojewody Mazowieckiego S.K. wniósł o jej uchylenie w całości. Podniósł, że pozytywna dla niego decyzja Starosty K. została wydana zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i poprzedzona zgodą Ministra Infrastruktury na budowę obiektu w granicy z sąsiednią działką. Stwierdził, że lokalizacja jego inwestycji jest prawidłowa, dlatego też małżonkowie P. zostali zobowiązani do zlikwidowania okienka ze ściany budynku równoległej do granicy jego działki, co wyeliminowałoby możliwość oddziaływania planowanej inwestycji na działkę sąsiednią. W dalszej części skargi S.K. wskazał, że Wojewoda Mazowiecki nie sprawdził jaka jest faktyczna szerokość jego działki, przyjmując, że ma ona 18 m, podczas gdy zdaniem skarżącego jest to jedynie niewiele ponad 16 m. Organ odwoławczy pominął w ocenie skarżącego fakt, że jest on rolnikiem, i że proponowana przez organ lokalizacja budynku na środku działki pozbawi ją wszelkich funkcji gospodarczych. W wyniku błędnej decyzji Wojewody Mazowieckiego skarżący ma ograniczone prawo do dysponowania posiadaną nieruchomością. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W przedmiotowym postępowaniu kontrolą Sądu objęta jest decyzja kasacyjna Wojewody Mazowieckiego, który uchylając decyzję organu I instancji stwierdził, iż została ona wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ponadto uznał, że lokalizacja budynku na sąsiednich działkach nr ew. 72/1 i 70/3 nie powoduje ograniczeń w zabudowie działek inwestora z uwagi na usytuowanie budynku zgodnie z wymogami § 12 pkt 1 w/w rozporządzenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił również stanowisko, iż zaprojektowanie budynku na działkach o nr ew. 72/2 i 73 w ostrej granicy z działkami o nr ew. 72/1 i 70/3 jest nieprawidłowe wobec istnienia możliwości posadowienia budynku gospodarczo - garażowego w oddaleniu od granicy zgodnie z obowiązującymi przepisami mając na uwadze szerokość działki inwestora, która wynosi ok. 18m, co pozwoli na wyeliminowanie ograniczeń w zabudowie działek sąsiednich. Z wyżej przedstawioną argumentacją zgodzić się można tylko częściowo, a mianowicie w takim zakresie, iż lokalizacja budynku na działkach 72/1 i 70/3 (należących do małżonków P.) jest zgodna z przepisem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. i nie powoduje ograniczeń w zabudowie działek inwestora. Natomiast pozostała argumentacja jest, co najmniej przedwczesna z uwagi na braki w postępowaniu dowodowym, których zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji nie dostrzegły. Dlatego też obydwie decyzje zostały uchylone ze względu na naruszenia zarówno prawa materialnego jak i formalnego. Przede wszystkim uszło uwadze organów - mimo, że przedmiotowe postępowanie było zawieszone z powodu prowadzenia postępowania o rozgraniczenie -, iż w wyniku przeprowadzonego w trakcie przedmiotowego postępowania rozgraniczenia nieruchomości obejmujących działki nr ew. 72/1 i 72/2 zmienił się stan posiadania w/w działek. Podkreślić w tym miejscu należy, że w pkt 2 wyroku Sądu Rejonowego w R. sygn. akt I C 98/05 nakazano S. K. wydanie spornego pasa gruntu działki nr 72/1 małżonkom P. Powyższego nie odzwierciedla mapa załączona do projektu budynku i ta okoliczność musi zostać wyjaśniona. Zastrzeżenia budzi również operowanie przez organy administracyjne przybliżonymi szerokościami działek inwestora w przypadku, kiedy w materiale dowodowym znajduje się mapa z naniesionymi wymiarami. Jest to niedopuszczalne i świadczy wyłącznie o działaniu organu niezgodnie z wymogami art. 7 i 77 Kpa. Przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w § 12 ust. 3 dopuszczają wyjątki od zasady określonej w § 12 ust. 1 pkt 2, a mianowicie sytuowanie ściany projektowanego budynku pozbawionej otworów okiennych lub drzwiowych w odległości 1,5 od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli: 1) wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo 2) nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki. Budynek inwestora w ścianie od sąsiednich działek o nr ew. 72/1 i 70/3 nie ma otworów okiennych lub drzwiowych jak wynika z projektu. Usytuowanie budynku w ostrej granicy z w/w działkami było uzasadniane szerokością działek inwestora oraz ich zabudową jako siedliska gospodarstwa rolnego, wydaje się zatem, że zachodziła sytuacja przewidziana w § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ta okoliczność powinna w sposób wszechstronny zostać rozpatrzona przez organ I instancji, co zdaniem Sądu bez przeprowadzenia oględzin działek będących przedmiotem zainwestowania będzie bardzo utrudnione lub wręcz niemożliwe, gdyż podczas oględzin nieruchomości będzie można ustalić jej rzeczywiste rozmiary, a przede wszystkim sposób jej zagospodarowania. O spełnieniu przesłanek ustanowionych w § 12 rozporządzenia, a tym samym o dopuszczalności sytuowania budynków przy granicy działki w przypadkach przewidzianych w tym przepisie orzeka samodzielnie organ administracji publicznej właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. To zaś oznacza, iż w zakresie uregulowanym w § 12 Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie stosuje się art. 9 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok WSA w Łodzi sygn. akt II SA/Łd 595/07 nie publ.) Podkreślić należy, iż przypadki określone w § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie stanowią odstępstwa od przepisów techniczno budowlanych, o jakich mowa w art. 9 ustawy Prawo budowlane. Innymi słowy, jeśli w przypadku pozytywnej oceny o zaistnieniu okoliczności, o której mowa w przepisie § 12 ust. 3 pkt 2, a mianowicie sytuowania ściany budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, rozstrzygnięcie należy do organu architektoniczno - budowlanego, to nie ma tu potrzeby zwracania się o zgodę na odstępstwo od przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 do Ministra Infrastruktury na podstawie art. 9 Prawa budowlanego. Taka zgoda jest wymagana w przypadku zaistnienia innych okoliczności, nieprzewidzianych w powyższym przepisie np. sytuowania ściany budynku w odległości 1 m lub 2 m od granicy. Tak więc organ I instancji, po uzupełnieniu materiału dowodowego o aktualną mapę przedstawiającą stan po dokonaniu rozgraniczenia, przeprowadzeniu oględzin działek będących przedmiotem zainwestowania rozstrzygnie, czy zachodzą okoliczności, o których mowa w § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. tj. czy względy na jednoznacznie ustaloną szerokość działki skarżącego S.K. wymuszają usytuowanie planowanego obiektu w granicy z działką małżonków P. Jak już podkreślono wyżej, zajęcie stanowiska przez organ odwoławczy, iż usytuowanie ściany projektowanego budynku w ostrej granicy jest niemożliwe, było przedwczesne, gdyż nastąpiło przed przeprowadzeniem dowodów, o których wspomniano wyżej i przed przeprowadzeniem szczegółowej analizy zaistnienia okoliczności wymienionych w § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. zgodnie z wymogami art. 77 i 107 § 3 Kpa. Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzją nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.