VIII SA/Wa 60/22
WyrokWSA w Warszawie2022-06-09
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Renata Nawrot, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu ustalające kontakty rodzica z dziećmi w trakcie postępowania rozwodowego, bez wyraźnego wskazania "opieki naprzemiennej", może stanowić podstawę do przyznania świadczenia wychowawczego obojgu rodzicom w równych częściach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie mogą ograniczać się jedynie do literalnej wykładni przepisu art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci i wymagać, aby w orzeczeniu sądu wprost użyto sformułowania "opieka naprzemienna". Konieczne jest dokonanie oceny faktycznego sposobu sprawowania opieki nad dziećmi, uwzględniając cel przepisu i jego systemowe powiązania, nawet jeśli orzeczenie sądu dotyczy jedynie ustalenia kontaktów. Brak takiej oceny stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując na brak orzeczenia sądowego o opiece naprzemiennej. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, powołując się na wyrok NSA, który stwierdził, że warunkiem podziału świadczenia jest orzeczenie sądu ustanawiające opiekę naprzemienną. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów materialnego i naruszenie przepisów postępowania, argumentując, że postanowienie sądu o ustaleniu kontaktów z dziećmi w trakcie rozwodu faktycznie określa opiekę naprzemienną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...]Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Ł. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]listopada 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...]z dnia [...]września 2021 r. Nr [...]
Syg. akt VIII SA/Wa 60/22
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją, znak: [...] z dnia [...] listopada 2021 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R.( dalej organ odwoławczy, SKO) działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2021 roku, poz. 735 ze zm. dalej kpa) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania Ł. K. od decyzji z dnia [...] września 2021 roku, nr [...], odmawiającej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci K. K. i U. K., na okres od [...] sierpnia 2021 roku do [...] maja 2022 roku – orzekło – utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
Decyzją z dnia [...] września 2021 roku Burmistrz Z. odmówił Ł. K. przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: K. K. oraz U. K. na okres od [...] sierpnia 2021 roku do [...] maja 2022 roku.
Z uzasadnienia decyzji wynika, iż powodem odmowy był brak orzeczenia sądowego o ustanowieniu opieki naprzemiennej obojga rodziców dzieci. Do wniosku dołączono jedynie postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 2020 roku, syg. akt IIIC [...], z którego wynika, że miejscem zamieszkania dzieci jest miejsce zamieszkania ich matki i postanowienie to rozstrzyga jedynie o kwestii kontaktów skarżącego z dziećmi. Organ wskazał, że za okres od [...] czerwca 2021 roku do [...] maja 2022 roku przyznał prawo do świadczenia wychowawczego matce dzieci.
Skarżący złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji i zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 5 ust.2a ustawy z 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowaniu dzieci( DZ.U z 2019 roku, poz. 2407nze zm. dalej uop) polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że dzieci nie są pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach zgodnie z postanowieniem sądu.
Organ odwoławczy ustalił, że skarżący w dniu [...] sierpnia 2021 roku złożył wniosek o ustalenie na okres 2021/2022 prawa do świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci – córki K. i U.. Do wniosku załączył postanowienie Sądu w przedmiocie ustalenia kontaktów z dziećmi skarżącego na czas trwania procesu rozwodowego.
Zgodnie z art. 4 ust.2 uop świadczenie wychowawcze przysługuje m.in. matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust.2a wyżej powołanej ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się za dany miesiąc każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 roku Sąd Okręgowy w W. udzielił zabezpieczenia na czas trwania sprawy rozwodowej poprzez ustalenie, że miejscem zamieszkania małoletnich dzieci będzie miejsce zamieszkania ich matki oraz ustalił kontakty skarżącego z jego dziećmi. Ustalenie kontaktów ojca z dziećmi nie jest wyrazem sprawowania opieki naprzemiennej. Niekwestionowanym jest fakt, iż skarżący czynnie uczestniczy w wychowaniu dzieci, opiekując się nimi we wskazanych w postanowieniu okresach. Świadczy to o standardowej opiece nad dziećmi, gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom. Przedmiotowe postanowieniu nie orzekło o opiece naprzemiennej, a jedynie ustalił kontakty ojca z dziećmi, w sytuacji gdy dzieci pozostają pod opieką matki dzieci.
Organ odwoławczy przywołał stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 20 lipca 2021 roku, w sprawie I OSK 395/21 gdzie sąd stwierdził, że ,, brzmienie art. 5 ust. 2a uop jest jasne i nie wymaga interpretacji, wobec jednoznacznego stwierdzenia, że wyłącznym wymogiem podzielenia świadczenia wychowawczego na obojga rodziców jest legitymowanie się orzeczeniem sądu cywilnego ustanawiającego opiekę naprzemienną. Nie jest rolą organów administracji publicznej ani sądu administracyjnego ustalanie okoliczności związanych z pozostawaniem dziecka pod opieką naprzemienną ‘’ i podzielił zawarte w nim stanowisko.
Skargę na rozstrzygniecie organu odwoławczego złożył Ł. K..
Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 5 ust. 2a uop poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że w niniejszej sprawie jego córki nie są pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach i w konsekwencji niezastosowanie tego przepisu oraz uznanie, że nie przysługuje mu prawo do świadczenia wychowawczego w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc – podczas gdy z orzeczenia Sądu Okręgowego w W. wynika, że sprawuje nad dziećmi opiekę wspólnie z ich matką A. K., w sposób naprzemienny, w porównywalnych i powtarzających się okresach;
- naruszenie przepisów postepowania, tj:
- art. 7 oraz art. 77 §1 kpa w związku z art. 15 ust.1 uop poprzez nieustalenie okoliczności sprawy w zakresie tego, czy sprawuje wspólnie z matką dzieci opieką naprzemienną w rozumieniu art. 5 ust.2a uop nad dziećmi poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w mocy, podczas gdy powinien tę decyzję uchylić.
Z uwagi na powyższe wnosił o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości;
- na podstawie art. 145a §1 p.p.s.a. zobowiązanie organ odwoławczy do wydania w terminie 14 dni od daty otrzymania akt decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji oraz przyznanie mu prawa do świadczenia wychowawczego na córki na okres od [...] sierpnia 2021 do [...] maja 2022 r;
- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W obszernym uzasadnieniu skargi Ł. K. przedstawił przebieg postępowania, stan faktyczny, stanowisko organu odwoławczego oraz swoje zarzuty.
W zakresie naruszenia prawa materialnego – art. 5 ust.2a uop przywołał treść przepisu art. 4 ust.2 pkt 1 oraz przepisu art. 5 ust.2a uop. Przytoczył szczegółowy zakres opieki zawarty w postanowieniu Sądu Okręgowego w W. w sprawie I C [...].
Wskazał, że sprawuje on opiekę nad dziećmi w okresie ok. 40 %( w skali roku), a matka dzieci w 60%. Jest to więc z pewnością porównywalny okres, a przez znaczną część roku de facto identyczny( np. w wakacje, ferie czy w okresie różnych świąt). Taki sposób podziału obowiązków jego zdaniem można uznać, iż jest naprzemiennym sposobem sprawowania opieki.
Wskazywał, że stanowisko, iż skoro orzeczenie nie wskazuje wprost i nie używa terminu opieka naprzemienna, to nie mamy do czynienia z tego rodzaju opieką.
Takie stanowisko jakie zajął organ pozostaje w sprzeczności z dominującą linią orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie.
Skarżący przedstawił cały przegląd orzecznictwa na poparcie swojego stanowiska. Sądy w przywołanych skardze orzeczeniach wskazywały, iż brak w orzeczeniu sądu stwierdzenia, iż dziecko(dzieci) pozostają pod opieką naprzemienną nie może stanowić, iż faktyczny podział opieki spełnia kryteria takiej opieki. Samo ustalenie miejsca zamieszkania dziecka z jednym z rodziców nie jest jednoznaczne z wykluczeniem sprawowania przez rodziców opieki naprzemiennej. Zwrotu zgodnie z orzeczeniem Sądu nie można interpretować literalnie, jako wykluczającego możliwość przyznania obojgu rodzicom świadczenia wychowawczego. Sądy w swoich orzeczeniach również odnosiły się do okresu sprawowania opieki, który można uznać za opiekę naprzemienną. Akcentowano, że okresy sprawowania muszą być porównywalne, choć niekoniecznie identyczne.
Podnosił, iż takie stanowisko jakie zaprezentował organ w zaskarżonej decyzji jest nieprawidłowe ponieważ jest sprzeczne z celem ustawy o pomocy, jakim jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowanie dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Tego aspektu nie zauważył i nie zastosował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.
Biorąc pod uwagę zakres opieki jaki wynika z orzeczenia sądu to należało zauważyć, iż skarżący również ponosi wydatki związane z wychowaniem dzieci, w tym wydatki związane z opieką nad nimi i zaspokajaniem ich potrzeb życiowych. Gdy dzieci pozostają pod jego opieką ponosi on koszty wyżywienia, leków, transportu, kosztów wyjazdów wakacyjnych i ferii, koszty zajęć sportowych. Opłaca między innymi abonament telefoniczny dla córki. Nadto łoży na utrzymanie córek alimenty w łącznej kwocie [...] zł.
Podnosił, że nie sposób uznać, iż tylko matka dzieci jest uprawniona otrzymywania świadczenia wychowawczego - w okolicznościach niniejszej sprawy jest oczywiste, że skarżący ponosi zdecydowaną większość kosztów utrzymania dzieci. Również z tego względu zaskarżona decyzja narusza przepisy ustawy o pomocy.
W zakresie naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy skarżący wskazywał, iż doszło do naruszenia przepisu art. 77 §1 kpa w związku z art. 15 ust.1 uop ponieważ organ nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania dowodowego i nie wyjaśnił, czy skarżący wspólnie z matką dzieci zajmuje się opieką naprzemienną w rozumieniu art. 5 ust.2a uop. Przedmiotowa okoliczność ma istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczność ta wynikała z załączonego orzeczenia Sądu Okręgowego w W., ale organ mógł przeprowadzić inne dowody w tym zakresie, czego nie uczynił. Zgodnie z art. 77 §1 kpa organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei art. 7 kpa nakłada obowiązek aby organ w toku postępowania stał na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek podejmował wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W realiach niniejszej sprawy organ nie będąc w stanie ustalić na podstawie dowodu załączonego przez skarżącego w postaci postanowienia czy sprawowana jest opieka naprzemienna nad dziećmi powinien z urzędu wykazać inicjatywę dowodową i przeprowadzić uzupełniające dowody, które tę kwestię by jednoznacznie wyjaśniły.
Również przepisy ustawy o pomocy na mocy art. 15 ust.1 uop, w sytuacji gdy są wątpliwości co do zakresu opieki nad dziećmi mógł się zwrócić do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w ceku weryfikacji tych wątpliwości.
Tymczasem organy w niniejszej sprawie nie wykazały żadnej inicjatywy dowodowej, a z drugiej strony uznały, że nie są władne na podstawie załączonych dowodów ustalić kluczowej kwestii w zakresie kontaktów i sprawowanej opieki nad dziećmi.
W ocenie skarżącego nie do zaakceptowania jest stanowisko, iż organ ustalający prawo do świadczenia wychowawczego nie może w ogóle decydować w tym zakresie i ustalać jaki charakter ma sprawowana opieka i czy mamy do czynienia z opieką naprzemienną.
W ocenie skarżącego należy zauważyć, iż absolutnie zdecydowana większość orzeczeń sądowych potwierdza, że organ ustalający prawo do świadczeń wychowawczych ma obowiązek ustalić, czy sprawowany faktycznie model opieki w danych okolicznościach stanowi ,, opiekę naprzemienną’’ w rozumieniu art. 5 ust.2a uop.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325,dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się
z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a.
Należy zauważyć, że postępowanie administracyjne jest zorganizowanym procesem stosowania prawa, który obejmuje następujące etapy:
a) ustalenie, jak norma obowiązuje w znaczeniu dostatecznie określonym na potrzeby rozstrzygnięcia;
b) uznanie za udowodniony fakt na podstawie określonych materiałów i w oparciu o przyjętą teorię dowodów;
c) subsumpcja faktu uznanego za udowodniony, pod stosowaną normę prawną;
d)wiążące ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy.
Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 kpa - zasada praworządności oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.
Jednocześnie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania aby mogło stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotność naruszenia musi przejawiać się tym, iż tym, że brak tego uchybienia mógłby spowodować, że treść rozstrzygnięcia organu byłaby inna.
Istotą sprawy i przedmiotem sporu jest ocena czy dokonana przez organ wykładnia przepisu art. 5 ust.2a uop, iż o opiece naprzemiennej możemy mówić li tylko wtedy gdy wynika to wprost z orzeczenia sądu.
Organ odwoławczy zaprezentował takie stanowisko i podparł się argumentacją zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2021 roku, syg. akt I OSK 395/21.
Organ za sądem wskazywał, że nie jest rolą organów administracji publicznej , ani sądu administracyjnego ustalanie okoliczności związanych z pozostawaniem dziecka pod opieką naprzemienną.
Należy zauważyć, iż kwestia opieki naprzemiennej o której jest w mowa w art. 5 ust.2a uop była przedmiotem wniosku Rzecznika Praw Dziecka do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem podjęcia uchwały wyjaśniającej czy warunkiem przyznania świadczenia wychowawczego w tym przypadku jest orzeczenie sądu rodzinnego, czy też jest wystarczające jest ustalenie stanu faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem w porównywalnych i powtarzających się okresach. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 listopada 2021 roku, syg. akt I OPS 1/21 odmówił podjęcia uchwały.
Należy też zauważyć, iż Rzecznik Praw Obywatelskich występował do Ministra Sprawiedliwości i wskazywał, iż w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym winno być jednoznacznie uregulowana kwestia opieki naprzemiennej wraz z klarownym określeniem podstaw do jej orzekania przez sądy( wystąpienia RPO z dnia 22 maja, 4 października 2017, 17 sierpnia 2018 roku).
Zdaniem Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie nie można poprzestać tylko na literalnej wykładni przepisu art. 5 ust.2a uop.
W tym miejscu wskazać trzeba na poglądy teorii prawa na temat wykładni, znajdujące potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak podaje M. Zieliński wykładnia prawa dotyczy wyrażeń języka tekstów prawnych, dlatego też język należy uznać za wspólną podstawę komunikacji pomiędzy prawodawcą i odbiorcami norm wysłowionych w przepisach prawnych, a to z kolei pociąga za sobą priorytetowość zasady, w myśl której jako wyjściową podstawę zrozumienia wyrażeń w tekstach prawnych należy przyjąć interpretacyjne dyrektywy językowe (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 329). Nie oznacza to jednak możliwości odrzucenia a priori wykładni systemowej, czy funkcjonalnej. Wprawdzie proces wykładni prawa, w będącym przedmiotem zainteresowania zakresie – zgodnie ze wskazanym założeniem – zaczyna się od dyrektyw językowych, to nie można ograniczyć się jedynie do wykładni językowej. Bez względu na wynik tak podjętej wykładni, proces egzegezy tekstu prawnego powinien być kontynuowany. Zastosowanie bowiem dyrektyw systemowych i funkcjonalnych prowadzić może do odrzucenia rezultatów wykładni językowej nawet w sytuacji, gdy wykładnia ta prowadzi do jednoznacznych rezultatów (por. uchwała NSA z 10 grudnia 2008 roku, sygn. akt I OPS 8/09 oraz powołane tam orzecznictwo i literaturę). Tekst prawa powinien być tak interpretowany, aby wynik interpretacji nie prowadził do sprzeczności z innymi obowiązującymi normami systemu prawa (wykładnia systemowa) oraz aby ustalenie znaczenia przepisu uwzględniało cel i rolę społeczną tego przepisu (wykładnia funkcjonalna) (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19). Także M. Zieliński stwierdza, że jeżeli dany zwrot jest językowo jednoznaczny, należy pomimo wszystko przeprowadzić procedury interpretacyjne wedle dyrektyw funkcjonalnych. Jeżeli otrzymany w wyniku zastosowania dyrektyw funkcjonalnych rezultat da wynik zgodny z wynikiem uzyskanym wedle dyrektyw językowych, wzmocni to wynik wykładni językowej. Jeśli wyniki te będą niezgodne, należy sprawdzić, czy znaczenie językowe burzy podstawowe założenia o racjonalności prawodawcy. W sytuacji zaś, gdy znaczenie językowe burzy zidentyfikowane niewzruszalne wartości, należy tak zmienić językowo jasne znaczenie interpretowanego zwrotu, aby została zapewniona spójność aksjologiczna (wykładnia rozszerzająca albo zwężająca) (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 342-343).
Tak więc wykonywanie opieki naprzemiennej ma miejsce gdy rodzice dziecka mieszkają osobno, dziecko przebywa u każdego z nich w porównywalnych okresach i wynika to z orzeczenia sądu. Nie można w ocenie Sądu podzielić stanowiska, że dziecko przebywa pod opieką naprzemienną obojga rodziców, gdy zwrot ,, opieka naprzemienna ‘’ znajduje się wprost w sentencji orzeczenia sądu.
Kwestię trzeba oceniać z uwzględnieniem cech i celów tej instytucji, przy wykorzystaniu pełnej gamy wykładni. Należy uwzględniać orzeczenia sądu lub ugody, które określają reguły sprawowania opieki nad dzieckiem. W sytuacji gdy orzeczenie czy ugoda nie zawiera stosownego zwrotu opieka naprzemienna, to rzeczą organów jest samodzielne ustalenie charakteru zawartych tam zapisów dla zobrazowania i wyłożenia pojęcia ,, opieka naprzemienna ‘’ w konkretnej sprawie.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż organ wydał rozstrzygnięcie w sprawie biorąc za podstawę, iż brak w przedstawionym przez skarżącego postanowieniu Sądu Okręgowego w W. o ustaleniu kontaktów skarżącego z jego dziećmi zwrotu, iż ustalono opiekę naprzemienną.
W ocenie sądu takie stanowisko organu nie zasługuje na uwzględnienie i ogranicza się do literalnego brzmienia przepisu.
Skarżący przedstawił treść postanowienia regulującego jego kontakty z dziećmi, wskazuje, iż jego zdaniem zakres kontaktów, ich częstotliwość pozwalają na uznanie że w porównywalnym okresie wykonuje on opiekę z matką dzieci i winien w sprawie mieć zastosowanie przepis art. 5 ust.2a uop i powinien mieć przyznane w części prawo do świadczenia wychowawczego.
Tak więc należy uznać, iż zarzuty skarżącego, iż organ nie przeprowadził postępowania w pełnym zakresie poprzez dokonanie analizy zakresu opieki ustalonego nad dziećmi w kontekście sprawowania opieki naprzemiennej określonej w postanowieniu Sądu Okręgowego w W..
Takie stanowisko organu pozwala uznać, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 §1 kpa, który nakładają na organ obowiązek przeprowadzenia pełnego postepowania w sprawie. Dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie pozwoli na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Należy zauważyć, iż analiza orzecznictwa sądów administracyjnych dokonana przez organ odwoławczy w tym przedmiocie, została ograniczona do jednego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pełny przegląd orzecznictwa sądów administracyjnych pozwoliłby organowi wyrobić sobie stanowisko w przedmiotowej kwestii w pełnym zakresie.
Organy ponownie rozpoznając sprawę przeprowadzą postepowanie we wskazanym zakresie i dokonają oceny czy mamy do czynienia z opieką naprzemienną o której stanowi art. 5 ust.2a uop dokonując oceny postanowienia Sądu Okręgowego w W..
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło