VIII SA/Wa 607/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "[...]WINB", lub "organ odwoławczy") w którym, po rozpatrzeniu zażalenia K. W. prowadzącego działalność gospodarczą pn. Zakład Transportowo-Budowlany K.W. (dalej jako: "skarżący") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nakładające na ww. obowiązek przedstawienia w terminie do dn. [...] czerwca 2018 r. dokumentów w sprawie rozbudowy budynku kantorka stacji paliw usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w m. P.– organ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz.1257 z późn. zm., dalej jako ; "kpa") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, dalej jako: "u.p.b.") - uchylił w całości zaskarżone postanowienie i na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane orzekł o nałożeniu na P.P. B. i K. . obowiązek przedłożenia następujących dokumentów: - zaświadczenia Burmistrza Miasta P. o zgodności przedmiotowej budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - 4 egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy budynku - kantorka stacji paliw wykonanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia do sprawowania samodzielnych funkcji w budownictwie oraz będącą członkiem właściwej izby samorządu zawodowego. Jednocześnie organ odwoławczy orzekł, że powyższą dokumentację należy przedłożyć w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w R., w terminie do dnia [...].10.2018 r. W uzasadnieniu postanowienia [...]WINB wskazał, że organ nadzoru budowlanego I instancji, tj. PINB w R., przeprowadził w dniu [...].01.2017 r. czynności kontrolne, w trakcie których ustalił, że istniejący budynek - kantorek przy stacji paliw położonej przy ul. R. w P. stanowi dobudówkę do budynku handlowo-usługowego. Część tej dobudówki ma wymiary [...] m x [...] m. Właściciel K. W. oświadczył, że na przedmiotową rozbudowę nie uzyskał stosownego pozwolenia na budowę. Bazowy budynek stacji paliw (tj. zjazdy, zbiorniki i budynek) został zrealizowany w oparciu o decyzję Starosty R. Nr [...] z dnia [...].07.2014 r. Powyższe ustalenia stały się podstawą do poinformowania stron o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbudowy budynku - kantorka przy stacji paliw zlokalizowanej na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. R. w P.. Postanowieniem PINB w R. Nr [...] z dnia [...].02.2018 r. znak: [...], nałożono na B. i K.W. obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia [...].06.2018 r. dokumentów w sprawie rozbudowy budynku - kantorka stacji paliw usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości P., tj.: - zaświadczenia Burmistrza Miasta P. o zgodności przedmiotowej budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - 4 egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy budynku - kantorka stacji paliw wykonanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia do sprawowania samodzielnych funkcji w budownictwie oraz będącą członkiem właściwej izby samorządu zawodowego oraz wstrzymano prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku kantorka stacji paliw usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości P. i nałożono obowiązek zabezpieczenia obiektu przed dostępem osób postronnych. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie w ustawowym terminie złożył K.W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Transportowo-B.K. W.. [...]WINB zaskarżonym postanowieniem wydanym w dniu [...] czerwca 2018 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji, nałożył na B. i K. małż. W. obowiązek przedłożenia dokumentów określonych przez PINB w R. oraz określił termin na przedłożenie tych dokumentów do dn. [...] października 2018 r. Opisując ustalony w sprawie stan faktyczny [...]WINB podzielił stanowisko organu I instancji, że według przepisów obowiązujących na dzień wszczęcia postępowania od konieczności uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia nie została zwolniona rozbudowa budynku stacji paliw. Powyższe prowadzi do wniosku, iż przedmiotowa inwestycja zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wymagała pozwolenia na budowę, a jej samowolne wykonanie skutkuje zastosowaniem trybu art. 48 Prawa budowlanego. Uzasadniając wyznaczenie terminu przedłożenie wymaganej dokumentacji [...]WINB wyjaśnił, że doszło do opóźnienia w przesłaniu przez organ i instancji zażalenia wraz z aktami sprawy, co spowodowane było wykorzystaniem akt sprawy przez Prokuraturę, Policję oraz Sąd Rejonowy w K., które prowadziły odrębne postępowania w tej sprawie. Orzeczenie o nowym terminie przedłożenia wymaganej dokumentacji wynikło z potrzeby wyznaczenie realnie możliwego dla strony terminu wykonania powyższego obowiązku, gdyż strona nie może ponosić konsekwencji czynności innych organów w sprawie. Jednocześnie [...]WINB stwierdził, że z dokonanych ustaleń wynika, że nie są prowadzone dalsze roboty budowlane przy budowie ww. kantorka przy stacji paliw, stąd brak było podstaw do wstrzymywania robót budowlanych. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu [...]WINB wskazał, że procedura legalizacyjna nie ma charakteru obligatoryjnego, jest zaś alternatywą wobec bezwzględnego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Jednym z obligatoryjnych etapów tego postępowania jest ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej, bowiem aby proces legalizacji samowoli budowlanej mógł być zakończony wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, inwestor jest zobowiązany do uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Organ nadzoru budowlanego w przypadku prowadzenia postępowania legalizacyjnego jest zobligowany do określenia opłaty legalizacyjnej. Z drugiej strony inwestor nie ma bezwzględnego obowiązku jej uiszczania, przedmiotowa opłata bowiem nie podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji, a jej nieuiszczenie oznacza jedynie rezygnację z legalizacji samowoli budowlanej. W takim wypadku inwestor musi liczyć się z tym, że organ nadzoru budowlanego wyda decyzję o przymusowej rozbiórce (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19.06.2009 r. sygn. akt II SA/Lu 254/09). Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia [...] lipca 2018 r. złożył K.W. (dalej jako: "skarżący"). W treści skargi mającej charakter opisowy skarżący podniósł, że według jego przekonania wykonane roboty budowlane nie wymagały pozwolenia na budowę a jedynie zgłoszenia, a w związku z powyższym winien być w postanowieniu zastosowany tryb naprawczy dotyczący zgłoszenia. W tym zakresie organy nadzoru budowlanego niewłaściwie ustaliły stan faktyczny. Prace budowlane, których dotyczy Postanowienie nr [...] faktycznie miały miejsce na przełomie listopada i grudnia 2017 r. Stanowiły one przebudowę kantorka stacji benzynowej zrealizowanego w 2014 r. w oparciu o wydaną przez Starostę R. decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...].07.2017 r. Przebudowa kantorka była wymogiem nowego dzierżawcy. Ten warunek, oraz uzyskanie zgody od Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w R. na skręt w lewo na stację dla pojazdów jadących z kierunku R., stanowiły ultimatum koncernu BP, którego dopiero bezwarunkowe spełnienie, umożliwiało prowadzenie dalszych negocjacji w sprawie umowy dzierżawy. Jednocześnie otwarcie stacji pod marką BP musiało nastąpić przed końcem roku, gdyż polityka działalności koncernu BP zakłada inwestowanie zysków wypracowanych przez cały rok właśnie na koniec roku. Wydzierżawienie stacji pod marką BP było jego jedyną szansą na to, żeby przez kolejne miesiące lub lata stacja nie stała pusta. Jednocześnie skarżący podniósł, że informację o kwocie opłaty legalizacyjnej w wysokości ok[...] tyś. zł uzyskał w ustnej rozmowie z przedstawicielem PINB w R.; brak jest wyliczeń tej kwoty zarówno w decyzji PINB w R. jak i [...]WINB w W.. Zarówno kwota opłaty legalizacyjnej wyliczona przez PINB, jak i nakaz rozbiórki w przypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, oznaczają dla skarżącego koniec funkcjonowania stacji benzynowej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w sprawie wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanego postanowienia. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie [...]WINB wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, którym nałożono na inwestorów B. i K. małż. W. opisane wyżej obowiązki dotyczące przedstawienia określonych dokumentów w terminie do dn. [...] października 2018 r. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W art. 48 ust. 2 ustawy przewidziano możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W tym przypadku organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, w którym ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie szeregu dokumentów, w tym zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz innych dokumentów niezbędnych do zatwierdzenia projektu budowlanego (art. 48 ust. 3 ustawy). Samowola budowlana, o której mowa w przedmiotowej regulacji dotyczy budowy obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego prawem – jak o tym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy, pozwolenia na budowę. Zastosowanie tego przepisu kwestionuje Skarżący, twierdząc że wykonanie przebudowy budynku kantorka stacji paliw nie wymagało pozwolenia na budowę, a w sprawie powinien być zastosowany tryb naprawczy dotyczący zgłoszenia. W ocenie Sądu stanowisko Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W okolicznościach sprawy bezsporne jest to, że pracownicy PINB w R. podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...].01.2017 r. ustalili, że istniejący budynek – kantorek przy stacji paliw położonej w P. przy ul. R. stanowi dobudówka do istniejącego budynku handlowo-usługowego. Część tej dobudówki o wymiarach ok. [...] x [...] m nosi ślady wykonywania w późniejszym okresie. Inwestor K. W. oświadczył, że na przedmiotową rozbudowę nie uzyskał stosownego pozwolenia na budowę (vide protokół czynności kontrolnych z dnia [...].01.2017 r. akta administracyjne sprawy). Skarżący był obecny podczas tych czynności, podpisał ww. protokół, nie zgłaszał do niego uwag i zastrzeżeń. W ocenie Sądu trafnie organy nadzoru budowlanego wywiodły, że wykonanie wskazanych robót budowlanych powinno być poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z treści art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 3 powołanej ustawy przez budowlę należy rozmieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolnostojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomnik a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkowa. Zgodnie z art. 28 ust.1 u.p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31ustawy. Rozbudowa stacji paliw nie należy do robót wymienionych w art. 29 – 31 u.p.b. Jednocześnie zgodzić się należy z twierdzeniami organów nadzoru budowlanego, że w związku z decyzją Starosty R. z dnia [...] lipca 2014 r. o pozwoleniu na budowę budynku stacji paliw dla nieruchomości skarżącego, możliwe jest prowadzenie postepowania legalizacyjnego. Z uwagi na powyższe okoliczności faktyczne, prawne i argumenty Skarżącego podnoszone w skardze należy uznać za chybione. Organy w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny zastosowały odpowiednie normy prawne i wszczęły procedurę legalizacyjną określoną w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Celowość zastosowania procedury z ww. przepisu nie budzi wątpliwości Sądu. Nie będąc związany z zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną skargi, Sąd nie dopatrzył takiego naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego i materialnego, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi i wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.