VIII SA/Wa 62/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-03
Skład orzekający: Artur Kot, Sławomir Fularski, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który nabył lokal mieszkalny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, mimo że jego potrzeby mieszkaniowe zostały już zaspokojone?Ratio decidendi
Policjantowi, który w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego posiada już lokal odpowiadający przysługującej mu powierzchni mieszkalnej i znajdujący się w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, nie przysługuje taka pomoc, ponieważ jego potrzeby mieszkaniowe są już zaspokojone. Posiadanie lokalu mieszkalnego stanowi negatywną przesłankę do przyznania pomocy finansowej, zgodnie z art. 94 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.Stan faktyczny
Policjantka K. L. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, który nabyła w czerwcu 2014 r. i zamierzała w nim zamieszkać w lipcu 2014 r. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że potrzeby mieszkaniowe policjantki zostały już zaspokojone poprzez nabycie lokalu. Policjantka zaskarżyła decyzję, argumentując, że pomoc finansowa może być przyznana również na lokal już nabyty, a organy nie zbadały jej sytuacji kredytowej związanej z zakupem lokalu. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., Nr [...] wydaną m.in. na podstawie art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1 i 2, art. 95 ust. 1, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r.
o Policji (tj. Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm., dalej jako "ustawa o Policji") oraz § 1, § 3 ust. 1 i 2 pkt 2, § 3a ust. 1, § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U.
z 2013 r., poz. 864 i zm., dalej jako "rozporządzenie MSWiA z 2001 r."), Komendant Powiatowy Policji w [...] odmówił przyznania K. L. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...].
W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że K. L. pełni służbę w Policji od dnia 2 sierpnia 2010 r., a funkcjonariuszem w służbie stałej jest od dnia 2 sierpnia 2013 r. Policjantka nie posiadała lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej i pobierała równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. W dniu 8 lipca 2014 r. złożyła wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...], w którym zamieszka 14 lipca 2014 r. Do wniosku dołączyła kserokopię aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. - "Umowa sprzedaży - umowa darowizny - oświadczenie o ustanowieniu hipoteki". Organ powołał się na art. 94 i art. 95 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Policji, wskazując, że na dzień złożenia wniosku w sprawie pomocy finansowej, policjantka miała zaspokojone w odpowiedni sposób potrzeby mieszkaniowe. Posiadała bowiem na podstawie określonego tytułu prawnego ww. lokal mieszkalny, w którym miała zamieszkać 14 lipca 2014 r. Lokal na dzień złożenia wniosku odpowiadał 2 przysługującym jej normom zaludnienia. Okoliczność ta powoduje, że policjantce nie przysługuje ustawowe prawo do lokalu mieszkalnego, a zatem i wnioskowana pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Od powyższej decyzji policjantka złożyła odwołanie, w którym zarzuciła organowi I instancji nieprawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o Policji. Podniosła, że dokonując analizy art. 94 ust. 1 ustawy o Policji należy mieć na względzie wykładnię celowościową tego przepisu. Pomoc finansowa przysługuje bowiem w celu uzyskania przez policjanta lokalu mieszkalnego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jego
i członków rodziny. Pomocą finansową jest także pomoc dokonana ex post, a więc już po nabyciu lokalu. Argumentacja organu, że pomoc finansowa nie przysługuje policjantowi, bo lokal został już przez niego nabyty nie jest trafna. Organ zaprzeczył
w ten sposób idei pomocy finansowej.
Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., Nr [...][...] Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "K.p.a.") utrzymał decyzję organu l instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 88 ust 1 ustawy o Policji funkcjonariuszowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego
w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. W myśl art. 94 ust. 1 ustawy, pomoc finansowa przysługuje tylko temu policjantowi, który nie uzyskał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika zaś, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a tym samym pomocy finansowej nie przydziela się policjantowi posiadającemu
w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Organ odwoławczy zauważył, że w dniu złożenia przez policjantkę wniosku
w sprawie przyznania pomocy finansowej, wspólnie z mężem była już współwłaścicielem nabytego lokalu mieszkalnego. Ponieważ organ I instancji nie zbadał jednak dostatecznie, czy na dzień złożenia wniosku zainteresowana miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, tj. posiadała odpowiedni, zdatny do zamieszkania lokal mieszkalny, organ odwoławczy wystąpił do niej z pismem o uzupełnienie posiadanej dokumentacji w zakresie wielkości powierzchni pokoi w przedmiotowym lokalu oraz udokumentowanie braku możliwości jego zasiedlenia w dacie złożenia wniosku. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, miało kluczowe znaczenie dla należytego rozpoznania przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi zainteresowana nie ustosunkowała się jednak do prośby organu we wskazanym w piśmie zakresie, natomiast podważała zasadność przedłożenia przez nią informacji. Następnie organ odwoławczy podniósł, że o ile przepisy resortowe nie wskazują żadnego czasookresu w jakim policjant winien złożyć wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej, to jednak o jego prawie do wnioskowanej pomocy finansowej przesądza przesłanka, o której mowa w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Obowiązkiem organów jest zaś badanie, czy w dacie złożenia wniosku policjant miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, tj. czy w tejże dacie nabyty lokal mieszkalny nadawał się do zamieszkania. Skoro policjantka, pomimo wezwań organu nie udokumentowała braku możliwości zamieszkania w uzyskanym w drodze kupna lokalu mieszkalnym na dzień złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej, np. z powodu prowadzenia tak szerokiego zakresu prac remontowych, który uniemożliwiałby jego zamieszkanie, to należy przyjąć, że miała w tym czasie
w odpowiedni sposób zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Powyższe stanowi okoliczność wyłączającą ją z kręgu osób uprawnionych do przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie K. L. reprezentowana przez adwokata (dalej jako "skarżąca") wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji poprzez ich niezastosowanie mimo, że z ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę decyzji wynika, iż skarżąca spełnia warunki do przyznania jej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organ naruszył też jej zdaniem art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez wyrażenie błędnego poglądu, że przepis ten przewiduje wygaśnięcie pomocy finansowej na skutek zrealizowania celu, na jaki pomoc finansowa jest przeznaczona przed wystąpieniem skarżącej z wnioskiem o jej przyznanie. Nadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy z uwagi na zaniechanie przez organ dokonania ustaleń czy skarżąca na dzień nabycia lokalu w Grójcu miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji oraz całkowite pominięcie faktu, że skarżąca wraz z mężem na zakup mieszkania zaciągnęła kredyt hipoteczny, który
w dacie składania wniosku o pomoc finansową nie był spłacony. W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ nie ustalił, czy skarżąca na dzień nabycia lokalu miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Zdaniem skarżącej, bez znaczenia dla uzyskania pomocy określonej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji pozostaje okoliczność, czy w chwili wystąpienia z wnioskiem o jej przyznanie policjant "uzyskał" już lokal mieszkalny, czy też dopiero podjął działania zmierzające do jego uzyskania,
a tym samym, czy zamieszkuje w tym lokalu w dacie wydania zaskarżonej decyzji, czy też nie. Wskazała, że z § 3 rozporządzenia MSWiA z 2001 r. wynika, iż dokumentami potwierdzającymi fakt ubiegania się o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny może być między innymi wyciąg z księgi wieczystej oraz umowa kupna lokalu. Powyższe oznacza więc, że ustawodawca przewidział możliwość przyznania pomocy finansowej na lokal (dom) już zakupiony, będący w posiadaniu wnioskującego o przyznanie takiej pomocy. Skarżąca powołała się również na wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt III Sa/Kr 1697/12 z którego wynika, że ustawa o Policji, jak i rozporządzenie MSWiA z 2001 r. nie wyklucza uzyskania pomocy finansowej na spłatę kredytu wziętego na cele mieszkaniowe. Organy obu instancji nie poczyniły zaś żadnych ustaleń w zakresie zaciągniętego przez skarżącą na zakup lokalu mieszkalnego kredytu hipotecznego. Organ dokonał ustaleń i poczynił wnioski jedynie na podstawie zdarzeń, które miały miejsce w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową. Jak zaś wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. I OPS 7/08, podjętej co prawda na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r.
o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r., Nr 79, poz. 523), ale z powodu podobnej regulacji prawnej znajdującej również zastosowanie w sprawach pomocy finansowej dla funkcjonariuszy Policji, nabycie przez funkcjonariusza Służby Więziennej domu mieszkalnego przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do argumentacji skarżącej w kwestii dotyczącej możliwości udzielenia pomocy finansowej na spłatę zobowiązań kredytowych zaciągniętych na kupno lokalu, stwierdził, że żaden z aktualnie obowiązujących przepisów z zakresu świadczeń mieszkaniowych dla policjantów nie przewiduje przyznania pomocy finansowej na spłatę zobowiązań kredytowych związanych z uzyskaniem lokalu mieszalnego lub domu lub na refundację poniesionych z tego tytułu kwot.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z treści powyższych przepisów wynika, że sąd bada z urzędu zgodność zaskarżonego aktu lub czynności z prawem materialnym oraz przepisami normującymi postępowanie przed organami administracji.
Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istotą rozpatrywanej sprawy jest kwestia przyznania pomocy mieszkaniowej funkcjonariuszowi Policji. Zgodnie z art. 88 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub
w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to podstawowe prawo przysługujące funkcjonariuszowi policji, aby mógł w sposób prawnie skuteczny wykonywać ciążące na nim obowiązki. W przypadku, gdy nie ma możliwości zapewnienia lokalu mieszkalnego, funkcjonariusz ten może skorzystać z zastępczych form wsparcia umożliwiających mu prawidłowe wykonywanie obowiązków. Tymi zastępczymi formami są: równoważniki pieniężne na remont zajmowanego lokalu (art. 91 ustawy o Policji), równoważnik pieniężny przysługujący wówczas, gdy funkcjonariusz lub członkowie rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej (art. 92 ust. 1 powyższej ustawy), jak również zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, gdy zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby. Dodatkowym prawem przewidzianym art. 94 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy jest pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego
w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Natomiast stosownie do brzmienia art. 95 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi, który skorzystał z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94, jak również posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub
w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy oraz którego małżonek posiada opisany wyżej lokal mieszkalny lub dom. Przywołane powyżej przepisy regulują zasady przyznawania pomocy mieszkaniowej policjantom i wynika z nich, że jako zasadę należy uznawać przyznanie lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, natomiast wszelkie pozostałe formy mają funkcję zastępczą występującą jedynie wówczas, gdy nie ma możliwości zapewnienia pomocy podstawowej. Z brzmienia przywołanych przepisów prawa wynika, że podstawową formą zapewnienia funkcjonariuszowi policji prawa do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej jest decyzja administracyjna o przydziale lokalu, natomiast inne formy pomocy z zasady związane są z tym, że taka decyzja nie została wydana.
Analiza tych przepisów pozwala stwierdzić, że prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje policjantowi w służbie stałej, który we własnym zakresie nie jest w stanie takiego lokalu uzyskać, natomiast posiadanie odpowiedniego lokalu skutkuje tym, że przedmiotowe prawo przestaje przysługiwać. Dalszą konsekwencją jest to, że osobie takiej nie przysługuje także pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego, ponieważ funkcjonariusz taki ma zaspokojoną potrzebę mieszkaniową. Odmienne ujęcie sprowadzające się do przyznania takiemu funkcjonariuszowi prawa do lokalu skutkowałoby koniecznością przyjęcia zasady, że państwo każdemu policjantowi zapewnia lokal mieszkalny, względnie pomoc na uzyskanie takiego mieszkania, niezależnie od tego, czy wymaga otrzymania takiej pomocy czy też jest mu ona zbędna. Jak wynika to z art. 95 ustawy o Policji, pomoc taka przysługuje jedynie tym funkcjonariuszom, którzy we własnym zakresie takiej potrzeby nie zaspokoili, zatem treść art. 88 analizowanej ustawy należy widzieć w kontekście przywołanego art. 95,
a nie w oderwaniu od niego. Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest więc alternatywną formą pomocy mieszkaniowej na rzecz funkcjonariuszy, w stosunku do przydziału lokalu mieszkalnego. Treść art. 88 oraz art. 94 ust. 1 ustawy wskazuje, że wymienione tam uprawnienia pozostają ze sobą w ścisłym funkcjonalnym związku, co nakazuje odczytywanie tych regulacji przy uwzględnieniu wykładni systemowej. Należy także zwrócić uwagę na treść art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, który wymienia enumeratywnie negatywne przesłanki, których zaistnienie skutkuje odmową przydzielenia lokalu mieszkalnego policjantowi. Co istotne dla przedmiotowej sprawy, jedną z przesłanek negatywnych jest posiadanie przez policjanta w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy). Analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku, gdy taki dom lub lokal posiada małżonek policjanta (pkt 3).
Wskazany powyżej, ścisły związek uprawnień do otrzymania lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej na jego uzyskanie prowadzą do konkluzji, że jakkolwiek art. 95 ust. 1 ustawy o Policji expressis verbis odnosi się do przydziału lokalu mieszkalnego, to względy wykładni systemowej i celowościowej nakazują przyjęcie, że wymienione w tym przepisie przesłanki negatywne mają zastosowanie również
w odniesieniu do uprawnienia do pomocy finansowej w uzyskaniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 94 ustawy.
W konsekwencji należy przyjąć, że policjantowi w służbie stałej mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub
w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, nie przysługują ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa na uzyskanie lokalu, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy. Powyższy pogląd należy uznać za utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, o czym świadczą m.in.: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/99; publ.: ONSA 1999/3/77; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA 1488/98; publ.: LEX nr 48587; z dnia 9 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 612/01, publ.: LEX nr 141222; z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1203/05, LEX nr 321175, z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1881/7, wszystkie przytoczone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 207/13 (publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl.). Zawarte w tych wyrokach poglądy skład orzekający w pełni akceptuje i popiera.
W kontrolowanej przez Sąd sprawie, organy obu instancji odmówiły skarżącej prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej z uwagi na fakt, że na dzień złożenia wniosku
o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu, tj. 8 lipca 2014 r., miała ona zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Posiadała bowiem na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2014 r. lokal mieszkalny w miejscowości pełnienia służby, w którym jak oświadczyła - miała zamieszkać 14 lipca 2014 r. Zdaniem organu odwoławczego, skoro skarżąca, pomimo stosownych wezwań nie wykazała, aby przedmiotowy lokal na dzień złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie nadawał się do zamieszkania, to należy przyjąć, że miała w tym czasie
w odpowiedni sposób zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Powyższe stanowi zaś okoliczność wyłączającą ją z kręgu osób uprawnionych do przyznania wnioskowanej pomocy. Taka bowiem sytuacja w świetle art. 94 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji uniemożliwia funkcjonariuszowi otrzymanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, powyższy pogląd w pełni podziela. Skoro bowiem skarżąca w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej posiadała już lokal mieszkalny odpowiadający przysługującej jej powierzchni mieszkalnej i znajdujący się w miejscowości pełnienia służby, to należy uznać, że od tego momentu miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Wyczerpana została zatem przesłanka negatywna do wydania decyzji administracyjnej przyznającej funkcjonariuszowi lokal mieszkalny, jak również do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie takiego lokalu. Podkreślić bowiem jeszcze raz należy, że dofinansowanie
w zakresie zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych policjantów ma charakter pomocniczy, związany z należytym funkcjonowaniem organów bezpieczeństwa
i porządku publicznego, nie ma zaś ogólnego charakteru zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wszystkich policjantów, co powoduje, że przepisu art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie można interpretować rozszerzająco, w oderwaniu od innych przepisów,
a w szczególności art. 88 i art. 95 ww. ustawy. Powyższe potwierdza uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 29 marca 1999 roku, sygn. OSP 1/99 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 2001 roku, sygn. SK1/00, który m.in. wywiódł, że inne jest prawo policjantów ubiegających się o pomoc finansową na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych, jeżeli mieszkania nie posiadają, a inne tej grupy funkcjonariuszy, która ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Przyznanie pomocy finansowej tylko pierwszej wskazanej wyżej grupie funkcjonariuszy jest uzasadnione przepisami ustawy o Policji i nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania funkcjonariuszy Policji wobec prawa.
W ocenie Sądu, w obecnych warunkach społeczno-gospodarczych nie ma należytego uzasadnienia dla przyjęcia tezy, że funkcjonariuszom Policji (lub innych służb mundurowych) należą się jakieś szczególne formy pomocy państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Byłoby to niezgodne z wymogami sprawiedliwości i równości w stosunku do innych grup zawodowych. Pomoc finansowa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych ma ścisły związek z interesem służby
i pozostaje aktualna tylko w takim zakresie, w jakim potrzeby mieszkaniowe policjanta nie są należycie zaspokojone (patrz - wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 207/13).
Na poparcie powyższej tezy można przytoczyć fragmenty uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 7/08; publ.: ONSAiWSA 2009/4/66), na którą to uchwałę powołuje się zresztą sama skarżąca. Uchwała ta zapadła wprawdzie na tle przepisów dotyczących funkcjonariuszy Służby Więziennej, jednak analogiczność rozwiązań prawnych sprawia, że poglądy wyrażone w uchwale mogą być w pełni wykorzystane przy ocenie przedmiotowej sprawy, dotyczącej świadczeń funkcjonariuszy Policji. W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in., że "ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki uzyskania pomocy finansowej, powinna uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania, mimo, że co do zasady rozpatrzenie sprawy administracyjnej następuje według stanu ustalonego w dniu wydania decyzji. (...) Realizacja omawianego uprawnienia zależy przede wszystkim od tego, czy funkcjonariusz występujący o pomoc finansową ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub
w miejscowości pobliskiej, natomiast drugorzędne znaczenie ma data rozpatrzenia żądania, która oczywiście zależy od liczby wniosków złożonych przez inne osoby oraz od wysokości posiadanych przez organ środków finansowych. (...) Fakt nabycia domu (lokalu) mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, nawet gdy przed tym nabyciem funkcjonariusz spełniał przesłanki otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego, może być powodem wygaśnięcia uprawnień funkcjonariusza do omawianej pomocy finansowej, jeżeli w następstwie nabycia domu (lokalu) funkcjonariusz posiada już dom (lokal) o odpowiedniej powierzchni w miejscowości,
w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej". W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że "wyjaśnianego zagadnienia prawnego nie można wiązać wyłącznie z datą nabycia przez funkcjonariusza domu (lokalu) mieszkalnego, ani też wyłącznie z datą złożenia wniosku o pomoc finansową, albowiem istotne jest przede wszystkim to, czy funkcjonariusz ma zaspokojone prawo do mieszkania
w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. (...) Decydujące znaczenie ma bowiem sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek
o przyznanie przedmiotowego świadczenia, a zatem pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej". W związku z powyższym, zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, najważniejszym dla ziszczenia się przesłanki warunkującej uzyskanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, jest ustalenie – czy w dacie składania wniosku funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, czy też nie. Nie bez znaczenia pozostaje zatem tytuł prawny do lokalu jakim dysponuje ubiegający się o pomoc funkcjonariusz. Najważniejsza jest sytuacja prawna i stosunek prawny w relacji funkcjonariusz – lokal. Z samego zaś unormowania § 3 rozporządzenia MSWiA z 2001 r. z którego wynika, że dokumentami potwierdzającymi fakt ubiegania się o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny może być między innymi wyciąg z księgi wieczystej oraz umowa kupna lokalu, nie można wyprowadzać wniosku, że uprawnienie do pomocy finansowej należy oceniać na dzień nabycia lokalu, czy też zawarcia umowy o kredyt hipoteczny, niezależnie od daty złożenia wniosku. Normując prawo do przedmiotowej pomocy finansowej ustawodawca nie wprowadził bowiem żadnych przywilejów czy też odstępstw w określaniu czasu czy też momentu nabycia prawa do lokalu. Brak jest zatem podstaw do uznania, że data nabycia czy czas nabycia ma znaczenie i wpływ na ziszczenie się przesłanki, od której uzależniona jest przedmiotowa pomoc.
W ocenie Sądu, uznać należy, że dla otrzymania pomocy finansowej stypizowanej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji istotne są dwie okoliczności: data (moment) złożenia wniosku i data wejścia w posiadanie lokalu zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza. Data złożenia wniosku nierozerwalnie łączy się z posiadaniem prawa do lokalu. W przeciwnym razie mogłoby dochodzić do nadużyć
i działania contra legem bowiem norma związana poprzez jej stosowanie stałaby się normą uznaniową i de facto "posiadanie" lokalu – mogłoby być uznane jak "nie posiadanie".
Na marginesie podkreślenia wymaga także, że środki finansowe będące przedmiotem sporu pochodzą ze środków publicznych, a zatem nie może budzić wątpliwości, że sposób ich wykorzystania musi być pod szczególną kontrolą,
a wydatkowanie ich podlega rygorom wydatkowania środków budżetowych.
W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że przekazane środki nie tracą swego publicznoprawnego charakteru (np. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt FPS 6/02, publ. ONSA 2003/1, poz. 8). Ustawodawca zarówno w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), jak i w ustawie z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (tekst. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 168 ze zm.) w sposób jednoznaczny, unormował zasady gospodarowania środkami publicznymi, wskazując, że prawidłowość gospodarowania nimi podlega ochronie określonej m.in. regulacjami normującymi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Przedstawione wyżej wnioski wzmacnia także wzgląd na wykładnię celowościową przepisów dotyczących zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy policji. Z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego na bazie omawianych przepisów, wynika, że przewidziana w ustawie o Policji pomoc finansowa nie może być traktowana jako prawo podmiotowe przysługujące z samego tylko tytułu pełnienia służby w Policji. Pomoc ta nie może być uznawana za dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej, gdyż musiałoby to budzić uzasadnione wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli (por. przytaczana wyżej uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/99 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt SK 1/00, pyl.: OTK 2001/4/84).
Reasumując, istotne w niniejszej sprawie jest, że skarżąca w dniu złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej, miała już zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, gdyż posiadała lokal mieszkalny zakupiony w dniu 25 czerwca 2014 r. Tak więc w dacie złożenia wniosku i w dacie wszczęcia postępowania skarżąca miała zaspokojone potrzeby lokalowe. Ocena czy funkcjonariusz spełnia przesłanki uzyskania pomocy finansowej, powinna uwzględniać stan faktyczny sprawy. Stan faktyczny sprawy wskazuje zaś, że w dacie złożenia wniosku skarżąca posiadała nabyty lokal mieszkalny. Zatem nie może podlegać zanegowaniu okoliczność, że na dzień złożenia wniosku skarżąca miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, więc cel przepisów ustawy o Policji został spełniony. Wobec powyższego zarzuty podnoszone w skardze uznać należy za nieuzasadnione. Organ odwoławczy, podobnie jak i organ pierwszej instancji, prawidłowo zastosował art. 94 ust. 1 o Policji odmawiając skarżącej przyznania prawa do pomocy finansowej na zakup lokalu ze względu na fakt, że
w dacie składania wniosku miała ona zaspokojoną potrzebę mieszkaniową. Fakt zaś zaciągnięcia przez skarżącą wraz z małżonkiem w celu zaspokojenia potrzeby mieszkaniowej kredytu hipotecznego, który w dacie składania wniosku o pomoc finansową nie był spłacony, nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, że obowiązujące przepisy dotyczące świadczeń mieszkaniowych dla policjantów nie przewidują przyznania pomocy finansowej na spłatę zobowiązań kredytowych związanych z uzyskaniem lokalu mieszalnego lub domu, czy też na refundację poniesionych z tego tytułu kwot.
W świetle przeprowadzonej analizy stanu normatywnego oraz stanu faktycznego w sprawie należy uznać, że rozstrzygnięcia organów administracji były prawidłowe
i posiadały umocowanie w obowiązujących przepisach prawa, a tym samym zarzuty niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy oraz przeprowadzenia błędnej wykładni przepisów prawnych nie znajdują potwierdzenia. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy innych przepisów postępowania administracyjnego,
w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U.
z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło