VIII SA/Wa 622/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-22
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Artur Kot, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o przyjęcie na aplikację sędziowską lub prokuratorską, gdy wnioskodawca nie został umieszczony na liście kwalifikacyjnej z powodu nieuzupełnienia braków formalnych zgłoszenia do konkursu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy wnioskodawca nie został umieszczony na liście kwalifikacyjnej z powodu nieuzupełnienia braków formalnych zgłoszenia do konkursu. Tylko osoby umieszczone na liście kwalifikacyjnej posiadają przymiot strony w postępowaniu o przyjęcie na aplikację, a tym samym prawo do złożenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył zgłoszenie do konkursu na aplikację sędziowską i prokuratorską, jednak nie dołączył wymaganych zaświadczeń lekarskiego i psychologicznego. Po wezwaniu do uzupełnienia braków, skarżący ich nie uzupełnił, co skutkowało pozostawieniem zgłoszenia bez dalszego biegu i nieumieszczeniem go na liście kwalifikacyjnej. Następnie skarżący złożył wniosek o przyjęcie na aplikację, jednak Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury odmówił wszczęcia postępowania, uznając go za nieposiadającego przymiotu strony. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J.W. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] Minister Sprawiedliwości (dalej: "Minister", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 141 § 1, art. 144 i art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096; dalej: k.p.a.) oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2017 r. poz. 146 i poz. 1139; dalej: u.k.s.s.p.) w zw. z art. 17 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1139; dalej: nowelizacja) po rozpoznaniu zażalenia J. W. (dalej: "skarżący") na postanowienie Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (dalej: "Dyrektor", "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2018 r., [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. o przyjęcie na aplikację sędziowską, a w przypadku braku takiej możliwości na aplikację prokuratorską – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach:
W dniu [...] marca 2017 r. Minister Sprawiedliwości zarządził nabór na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. z 2017 r. poz. 123).
W dniu 12 września 2017 r. do Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wpłynęło zgłoszenie J. W. do konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską. Kandydat nie dołączył do zgłoszenia zaświadczeń: j lekarskiego oraz psychologicznego stwierdzających, że jest zdolny ze względu na stan zdrowia do wykonywania obowiązków aplikanta aplikacji sędziowskiej lub aplikacji prokuratorskiej.
Pismem z dnia 14 września 2017 r. sekretarz komisji konkursowej wezwał ww. do usunięcia wskazanego braku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia zgłoszenia bez dalszego biegu.
J. W. nie uzupełnił braków formalnych zgłoszenia do konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską. Przewodniczący komisji konkursowej pismem z dnia [...] października 2017 r. poinformował kandydata o pozostawieniu złożonego przez niego zgłoszenia bez dalszego biegu. Z uwagi na powyższe ww. nie został umieszczony na liście kandydatów zakwalifikowanych do udziału w konkursie na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2017 r.
W dniach 9 listopada 2017 r. i 8 grudnia 2017 r. skarżący stawił się w miejscu przeprowadzania każdego z dwóch etapów konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską, wyrażając wolę przystąpienia zarówno do testu konkursowego, jak i pracy pisemnej. Każdorazowo przewodniczący komisji konkursowej poinformował kandydata o niemożności dopuszczenia go do egzaminu konkursowego.
W dniu 9 stycznia 2018 r. komisja konkursowa ogłosiła listę kwalifikacyjną kandydatów na aplikantów IX rocznika aplikacji sędziowskiej i IX rocznika aplikacji prokuratorskiej, na której J. W. nie został umieszczony.
W dniu [...] stycznia 2018 r. skarżący złożył wniosek o przyjęcie na aplikację sędziowską, a w przypadku braku takiej możliwości na aplikację prokuratorską.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, działając na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 8 u.k.s.s.p w związku z art. 17 nowelizacji i art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2018 r. o przyjęcie na aplikację sędziowską, a w przypadku braku takiej możliwości na aplikację prokuratorską.
W uzasadnieniu wskazał, że skoro skarżący z przyczyn formalnych nie brał udziału w żadnym z dwóch etapów konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską, a w konsekwencji nie został umieszczony na liście kwalifikacyjnej, nie posiada przymiotu strony postępowania, bowiem wolą ustawodawcy było przyznanie uprawienia do wystąpienia z wnioskiem o przyjęcie na aplikację sędziowską lub aplikację prokuratorską jedynie osobom umieszczonym na liście kwalifikacyjnej. W tej sytuacji na podstawie art. 61a k.p.a. organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania.
We wniesionym zażaleniu na postanowienie organu I instancji z dnia [...] stycznia 2018 r. skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 64 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie wobec dostrzeżenia braków formalnych wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. skoro skarżący nie dołączył do wniosku o przyjęcie na aplikację zaświadczenia, że jest zdolny ze względu na stan zdrowia do wykonywania obowiązków sędziego lub prokuratora, do czego był zobligowany zgodnie z art. 23 ust. 1 u.k.s.s.p., Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury dostrzegając ten brak formalny powinien był wezwać go do jego uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 k.p.a., a przed dokonaniem tej czynności nie był uprawniony do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania;
2) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. przez niewskazanie, jaki materiał dowodowy został uznany przez organ I instancji za wiarygodny, a jakim środkom dowodowym odmówiono wiarygodności i dlaczego;
3) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. przez zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej postanowienia z dnia [...] stycznia 2018 r. z przytoczeniem przepisów prawa (organ I instancji nie przytoczył treści art. 15 ust. 2 pkt 8 u.k.s.s.p. i art. 17 nowelizacji ani nie wykazał związku pomiędzy zastosowanymi normami prawnymi a stanem faktycznym sprawy);
4) art. 78 Konstytucji RP przez uniemożliwienie kwestionowania stosownym środkiem odwoławczym uchybień komisji konkursowej. Skarżący wskazał, że z treści art. 25 ust. 5 u.k.s.s.p. wynika, że ustalenia komisji konkursowej można kwestionować wyłącznie w odwołaniu od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską. Jego zdaniem z pouczenia o zażaleniu od zaskarżonego postanowienia wynika, że nie ma on możliwości podważenia decyzji przewodniczącego komisji konkursowej o niedopuszczeniu go do udziału w obu etapach konkursu na aplikację sędziowską i prokuratorską. Ustawa o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury ani rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 20; dalej: rozporządzenie) nie przewidują żadnego autonomicznego trybu odwoławczego w analogicznych sytuacjach. Według skarżącego koncepcja organu I instancji, że tylko osoby umieszczone na liście kwalifikacyjnej mają przymiot strony i mogą skutecznie zainicjować postępowanie, jest błędna, bowiem racjonalny ustawodawca nie mógł uniemożliwić zainteresowanym realizacji uprawnienia do ubiegania się o przyjęcie na aplikacje sędziowską lub prokuratorską pozostawiając członkom komisji konkursowej prawo dowolnego interpretowania, czy kandydat spełnia kryteria formalne przystąpienia do konkursu;
5) art. 60 Konstytucji RP przez pozbawienie prawa do służby publicznej w wyniku odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie przyjęcia go na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Skarżący wskazał, że w terminach zakreślonych prawem zgłosił udział w naborze na aplikację sędziowską lub prokuratorską, stawił się na obu terminach konkursu, jednak przewodniczący komisji konkursowej uniemożliwił mu przystąpienie do konkursu, która to decyzja nie podlega kontroli odwoławczej w toku postępowania zażaleniowego;
6) art. 81a k.p.a. przez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść skarżącego i nieprzyznania mu maksymalnej liczby punktów z obu etapów konkursu na aplikację sędziowską lub prokuratorską w sytuacji wadliwego procedowania komisji konkursowej. Skarżący wskazał, że negatywna decyzja w zakresie przyjęcia go na aplikację sędziowską lub prokuratorską odebrała mu uprawnienie w rozumieniu art. 81a § 1 k.p.a. - skoro ustawa o Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nie przewiduje drugiego terminu konkursu na aplikację, na obecnym etapie postępowania nie ma prawnych ani faktycznych możliwości ustalenia, czy poziom wiedzy ww. uprawnia go do rozpoczęcia wybranej aplikacji. Powyższe wynika z działania komisji konkursowej, w szczególności uznania, że jego zgłoszenie do konkursu na aplikację było obarczone brakiem formalnym, i wezwania przez sekretarza komisji konkursowej do jego uzupełniania. Tymczasem wezwanie z dnia [...] września 2017 r. nie było prawnie skuteczne, gdyż sekretarz komisji konkursowej nie powoływała się na właściwe upoważnienie i nie wskazała, wobec jakiego podmiotu skarżący ma złożyć żądane dokumenty. Wezwanie było niezasadne - nie wyjaśniono mu powodu żądania złożenia zaświadczeń lekarskiego i psychologicznego na etapie zgłoszenia do konkursu na aplikację, a żaden przepis nie określał takiego wymogu (co wynika z art. 17 ust. 4 u.k.s.s.p.). Nawet jeśli on się mylił w tej kwestii, to na organie administracji publicznej ciążył z mocy art. 9 k.p.a. obowiązek wyjaśnienia konieczności dwukrotnego poddania się badaniom. Gdyby prawidłowo zastosowano przepisy k.p.a., możliwe byłoby wyjaśnienie zasadności wezwania, przystąpienie do konkursu oraz ustalenie jego wyniku. Ponieważ tak się nie stało, wobec treści art. 81a § 1 k.p.a. należy przyjąć, iż uzyskał on maksymalny wynik z obu etapów konkursu na aplikację sędziowską lub prokuratorską, co uprawnia go do ubiegania się o przyjęcie na jedną z tych aplikacji. Ponadto zdaniem skarżącego bezzasadne są twierdzenia organu I instancji zawarte w piśmie z dnia 18 października 2017 r., że przepisy rozporządzenia stanowią lex specialis wobec k.p.a., bowiem są one niższego rzędu;
7) art. 61a § 1 k.p.a. przez błędne zastosowanie go w sprawie, co wynikało z przyjęcia, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony, podczas gdy złożył wniosek w terminie określonym w art. 23 ust. 1 u.k.s.s.p., a jedynym argumentem organu I instancji jest nieumieszczenie go na liście kwalifikacyjnej.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Minister wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z [...] stycznia 2018 r. Uzasadniając organ odwoławczy wyjaśnił, iż zasady naboru na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2017 r. wynikają z przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ale stosowanych w związku z art. 17 nowelizacji, zgodnie z którym nabór na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską rozpoczęty przed dniem wejścia w życie nowelizacji prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych do ustalenia listy kwalifikacyjnej kandydatów na aplikantów aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej włącznie. Przytoczony przepis przejściowy znajduje zastosowanie, gdyż Minister Sprawiedliwości zarządził nabór na ww. aplikacje w dniu [...] marca 2017 r., a przepisy nowelizacji weszły w życie w dniu 21 czerwca 2017 r. Minister zauważył, iż Dyrektor Krajowej Szkoły spełniając swój ustawowy obowiązek publikował wszelkie informacji dotyczące naboru na stronie internetowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w zakładce "aplikacje i egzaminy", podzakładki kolejno: "nabór na aplikację" i "2017", pod adresem http://www.kssip.gov.pl/node/4562. Skarżący mógł uzyskać informacje o naborze nie tylko sięgając do treści przepisów czy na wskazanej stronie internetowej, ale także telefonicznie czy mailowo. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 17 ust. 4 pkt 5 u.k.s.s.p. w brzmieniu do dnia 20 czerwca 2017 r. w zw. z art. 17 nowelizacji zgłoszenie do konkursu na aplikacje sędziowską i prokuratorską powinno zawierać m.in. zaświadczenie stwierdzające, że składający zgłoszenie jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do wykonywania obowiązków aplikanta aplikacji sędziowskiej lub aplikacji prokuratorskiej. Na konieczność dołączenia tego dokumentu według prawidłowego wzoru zwracał również uwagę przewodniczący komisji konkursowej w informacji z dnia 16 sierpnia 2017 r. opublikowanej na stronie internetowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.
Zgodnie zaś z § 3 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli zgłoszenie nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 17 ust. 4 u.k.s.s.p. w brzmieniu do dnia 20 czerwca 2017 r., przewodniczący komisji konkursowej albo, z jego upoważnienia, sekretarz komisji wzywa kandydata listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru do usunięcia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego listu, z pouczeniem, że nieusunięcie braków w terminie spowoduje pozostawienie zgłoszenia bez dalszego biegu. O pozostawieniu zgłoszenia bez dalszego biegu przewodniczący komisji konkursowej albo, z jego upoważnienia, sekretarz komisji zawiadamia kandydata listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.
Zdaniem Ministra w opisanej sytuacji skierowane do skarżącego w trybie § 3 ust. 2 wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia do konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską z dnia [...] września 2017 r. przez złożenie ww. zaświadczeń było w pełni uzasadnione i w ocenie organu odwoławczego nie wymagało przedstawiania skarżącemu dodatkowych wyjaśnień. Działając w oparciu o powołany przepis przewodniczący komisji konkursowej wobec nieuzupełnienia przez skarżącego ww. braku formalnego zobligowany był do pozostawienia zgłoszenia bez dalszego biegu. Opisana czynność materialno-techniczna zakończyła udział skarżącego w naborze na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2017 r. i nie pozwoliła mu na wzięcie udziału w żadnym z etapów konkursu na te aplikacje, mimo że skarżący się na nich stawiał.
Następnie Minister zauważył, iż stosownie do art. 23 ust. 1 u.k.s.s.p. kandydat umieszczony na liście kwalifikacyjnej może, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia tej listy w Biuletynie Informacji Publicznej, złożyć do Dyrektora Krajowej Szkoły wniosek o przyjęcie na aplikację sędziowską lub aplikację prokuratorską. Uprawnienie do złożenia wniosku o przyjęcia na ww. aplikacje przysługuje więc tylko osobom wpisanym na tę listę i tylko te osoby korzystają z przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o przyjęcie na aplikacje.
Organ odwoławczy wskazał, iż skarżący nie wziął udziału w żadnym z etapów naboru i nie znalazł się na liście kwalifikacyjnej sporządzonej przez komisję konkursową, a opublikowanej w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w dniu [...] stycznia 2018 r.. Tym samym nie przysługiwało mu prawo złożenia wniosku o przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską i nie mógł być stroną postępowania o przyjęcie na jedną z tych aplikacji. Skoro zaś skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu o przyjęcie na aplikację sędziowską i prokuratorską, organ I instancji prawidłowo zastosował przepis art. 61a § 1 k.p.a.
Odnosząc się szczegółowo do zarzutów zażalenia, Minister uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Uznał m.in., iż Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wydając zaskarżone postanowienie i dokonując subsumpcji powołanych przepisów oraz art. 28 i art. 61a § 1 k.p.a. do niniejszej sprawy nie dopuścił się naruszenia normy wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP, gdyż nie zachodziły podstawy do wydania decyzji w sprawie przyjęcia skarżącego na aplikację sędziowską lub aplikację prokuratorską, o której mowa w art. 25 ust. 1 u.k.s.s.p. Nadto wskazał, iż Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury po otrzymaniu wniosku skarżącego o przyjęcie na aplikację sędziowską lub aplikację prokuratorską w pierwszej kolejności miał obowiązek zbadać, czy skarżącemu w ogóle przysługiwało uprawnienie do jego złożenia. Po ustaleniu, że ww. nie przysługiwało takie uprawnienie, wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania bez badania, czy wniosek jest obarczony brakami formalnymi w postaci brakującego zaświadczenia o zdolności do pełnienia obowiązków sędziego lub prokuratora. Wzywanie do złożenia tego dokumentu, w sytuacji, gdy z treści wniosku wynikało, że postępowanie z wniosku skarżącego nie może się toczyć, było bezcelowe z uwagi na zasadę ekonomiki i szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a., bowiem nawet uzupełnienie przez skarżącego ww. braku nie spowodowałoby, że uzyskałby on prawo złożenia wniosku o przyjęcie na aplikację sędziowską lub prokuratorską i przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu.
Jednocześnie Minister podniósł, iż skarżący nie może skutecznie twierdzić, że w momencie wydawania zaskarżonego postanowienia nie miał wiedzy o treści art. 17 nowelizacji. Wyjaśnił, iż informacje o jego treści i stosowaniu w trakcie naboru na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2017 r. zostały zamieszczone na stronie internetowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury http://www.kssip.gov.pl/node/4562 i w piśmie Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] października 2017 r. Jego nieprzytoczenie nie wpływa więc na możliwość kwestionowania przez skarżącego postanowienia Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o przyjęcie na aplikację sędziowską, a w przypadku braku takiej możliwości na aplikację prokuratorską.
Konkludując organ odwoławczy zauważył, iż nieprawidłowo została wskazana podstawa prawna zaskarżonego postanowienia. Poza art. 61a § 1 k.p.a. oraz przepisem kompetencyjnym art. 15 ust. 2 pkt 8 u.k.s.s.p. jako podstawę organ I instancji wskazał art. 17 nowelizacji. Minister zauważył, iż przepis ten jest przepisem przejściowym, informującym jedynie o tym, jakie przepisy należało stosować na poszczególnych etapach naboru na aplikacje sędziowską i prokuratorską w 2017 r. Podstawę określenia, czy skarżącemu przysługuje prawo złożenia wniosku o przyjęcie na jedną z tych aplikacji, a w konsekwencji przymiot strony stanowi art. 23 ust. 1 u.k.s.s.p. i to on powinien być również wskazany jako podstawa wydania zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Ministra dostrzeżone w toku kontroli odwoławczej uchybienie art. 124 § 1 k.p.a. nie stanowiło istotnego naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy i nie mogło prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia, bowiem podstawa prawna istniała w chwili jego wydania.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1) art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej wydanego postanowienia;
2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § k.p.a. przez niewskazanie, jaki materiał dowodowy stanowił podstawę czynienia ustaleń faktycznych w sprawie oraz jakim środkom dowodowym odmówiono waloru wiarygodności i dlaczego, a przez to brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co skutkowało dowolnością w ocenie zgromadzonych dowodów;
3) art. 15 k.p.a. przez zaniechanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego;
4) art. 6 k.p.a. i 8 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia obarczonego uchybieniem opisanym w art. 64 § 2 k.p.a.;
5) art. 6 k.p.a. i 8 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia obarczonego uchybieniem opisanym w art. 9 k.p.a.;
6) art. 6 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia obarczonego uchybieniem opisanym w art. 107 § 3 k.p.a.;
7) art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 15 k.p.a. przez nie odniesienie się do prawidłowości wezwania z dnia [...] września 2017 r. pod kątem art. 54 § 1 k.p.a.;
8) art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 15 k.p.a. przez zaniechanie odniesienia się do braku uprawnienia SSR A. M. do wystosowania wezwania do skarżącego;
9) art. 8 § 1 k.p.a, art. 11 k.p.a. i art. 15 k.p.a. przez zaniechanie odniesienia się w kwestii zakresu zastosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w toku prac komisji konkursowej;
10) art. 81a § 1 k.p.a. przez odmowę jego zastosowania;
11) art. 78 i art. 32 Konstytucji RP oraz art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) przez uniemożliwianie kwestionowania działań Komisji Konkursowej przysługującymi środkami zaskarżenia.
Odpowiadając na skargę, Minister podtrzymał argumentację zawartą
w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Szczegółowo odniósł się także do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. dalej: "p.p.s.a.") sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sprawy sprowadza się do ustalenia prawidłowości odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku J. W. z dnia [...] stycznia 2018 r. o przyjęcie na aplikację sędziowską, a w przypadku braku takiej możliwości na aplikację prokuratorską.
Zdaniem Sądu organy orzekające poczyniły w tej sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne i zastosowały właściwe w tym zakresie przepisy prawa materialnego, a skarżący nie podważył ich skutecznie w toku prowadzonego postępowania.
Podkreślić należy, że organ odwoławczy przytoczył dokładnie i prawidłowo przepisy obowiązującego w tym zakresie prawa i zastosował je do prawidłowo ustalonego przez organy – i w istocie niespornego – stanu faktycznego sprawy, zatem Sąd uznał za zbędne ponowne przytaczanie w tym miejscu obszernej ich treści.
Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 k.p.a., który legł u podstaw postanowień organów, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, nie pochodzi od strony lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Treść omawianego przepisu wskazuje na obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod kątem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w kontekście zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., dominujące jest stanowisko, że żądanie osoby nie wszczyna postępowania administracyjnego tylko wówczas, gdy żądanie wszczęcia zostało zgłoszone przez podmiot oczywiście nieuprawniony, tzn. gdy z podania w sposób oczywisty wynika, że wnoszący składa je nie w swojej sprawie. W każdym innym przypadku zatem, kiedy brak interesu prawnego wnoszącego żądanie wszczęcia postępowania nie jest tak oczywisty, budzi wątpliwości bądź wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania ale kontynuować je i w jego trakcie ustalić status prawny żądającego wszczęcia postępowania (por. wyroki NSA z 30.06.2014 r., sygn. akt II OSK 150/13, z dnia 9.05.2014 r., sygn. akt II OSK 2945/12, z dnia 25.02.2014 r., sygn. akt II OSK 2271/12).
W kontrolowanej sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, iż zgodnie z treścią art. 17 ust. 4 pkt 5 u.k.s.s.p. w brzmieniu do dnia 20 czerwca 2017 r. zgłoszenie do konkursu na aplikacje powinno zawierać m.in. zaświadczenie stwierdzające, że składający zgłoszenie jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do wykonywania obowiązków aplikanta aplikacji sędziowskiej lub aplikacji prokuratorskiej.
Działając na podstawie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 20) przewodniczący komisji konkursowej wobec nieuzupełnienia przez skarżącego ww. braku formalnego pozostawił zgłoszenie skarżącego bez dalszego biegu. A zatem, zdaniem Sądu, wskazana czynność materialno-techniczna zakończyła udział skarżącego w naborze na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2017 r. i nie pozwoliła mu na wzięcie udziału w żadnym z etapów konkursu na te aplikacje. Konsekwencja powyższego było to, iż skarżący nie znalazł się na liście kwalifikacyjnej sporządzonej przez komisję konkursową. Tym samym nie przysługiwało mu prawo złożenia wniosku o przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską i nie mógł być stroną postępowania administracyjnego o przyjęcie na jedną z tych aplikacji.
Sąd zauważa, iż zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 u.k.s.s.p. tylko kandydat umieszczony na liście kwalifikacyjnej może, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia tej listy w Biuletynie Informacji Publicznej, złożyć do Dyrektora Krajowej Szkoły wniosek o przyjęcie na aplikację sędziowską lub aplikację prokuratorską, dołączając wymienione w tym przepisie dokumenty, zatem tylko osoba znajdująca się na liście kwalifikacyjnej korzysta z przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o przyjęcie na ww. aplikacje.
W świetle powyższe za zasadne należy uznać zastosowanie przez organy orzekające przepisu art. 61a § 1 k.p.a. i w konsekwencji odmowę wszczęcia postępowania w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską bez badania, czy wniosek jest obarczony brakami - do wniosku nie dołączono zaświadczenia o zdolności - ze względu na stan zdrowia - do pełnienia obowiązków sędziego lub prokuratora.
W ocenie Sądu wzywanie do złożenia tego dokumentu, w sytuacji, gdy z treści wniosku wynikało, że postępowanie z wniosku skarżącego nie może się toczyć, było bezcelowe, gdyż nawet uzupełnienie przez skarżącego ww. braku nie spowodowałoby, że uzyskałby on prawo złożenia wniosku o przyjęcie na aplikację sędziowską lub prokuratorską i przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Jednocześnie należy zauważyć, iż przed wydaniem postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ administracji nie prowadzi żadnego postępowania dowodowego, którego rezultaty następnie podlegałyby ocenie jakiej żąda skarżący.
Sąd za prawidłowe zatem uznał stanowisko organów orzekających, iż skarżący, który z przyczyn formalnych nie brał udziału w żadnym z dwóch etapów konkursu na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską skutkiem czego nie został umieszczony na liście kwalifikacyjnej, nie posiada przymiotu strony postępowania. A zatem nie mógł on skutecznie zainicjować postępowania mającego na celu rozpoznanie wniosku o przyjęcie na aplikację sędziowską, a w przypadku braku takiej możliwości na aplikację prokuratorską.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a działając z urzędu, nie dopatrzył się również innych uchybień, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia.
Dlatego też, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło