VIII SA/Wa 623/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-30
Skład orzekający: Artur Kot, Renata Nawrot, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasadna, gdy podatnik powołuje się na trudną sytuację finansową, problemy z kontrahentami i potrzebę ochrony rodziny, a organy podatkowe uznają, że nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności niezależne od podatnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowych, ponieważ podatnik nie wykazał wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności niezależnych od jego woli i sposobu działania, które uzasadniałyby przyznanie ulgi na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Trudna sytuacja finansowa, problemy z kontrahentami czy potrzeba ochrony rodziny nie stanowią wystarczających przesłanek do umorzenia zaległości, jeśli nie są wynikiem zdarzeń losowych lub sytuacji, na które podatnik nie miał wpływu.Stan faktyczny
Skarżący M. W. zwrócił się o umorzenie zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011-2013, powołując się na trudną sytuację finansową, zakończenie działalności gospodarczej z powodu niepłacenia należności przez podwykonawców oraz obecne zarobki na poziomie najniższej krajowej. Organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności niezależne od podatnika, a jego trudna sytuacja finansowa nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania ulgi. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy") decyzją z [...] czerwca 2017 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2 oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm.; dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa"), po rozpatrzeniu odwołania M. W. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z [...] lutego 2017 r. Przedmiotem tych decyzji była odmowa umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 – 2013 w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę (po sprostowaniu decyzji organu I instancji postanowieniem tego organu z dnia [...] kwietnia 2017 r. - [...]zł).
Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z [...] lutego 2017 r., skarżący wystąpił z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych. Zaległości te, z tytułu podatku od towarów i usług stanowią kwotę [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych kwotę [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę. Wyjaśnił, że obecnie "zarabia najniższą krajową". Pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej, większość zarobków przeznacza na utrzymanie dziecka, nie może liczyć na pomoc rodziny. Dodał, że zaległości powstały w czasie prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, którą zmuszony był zakończyć w 2014 r. Wskazał także, iż do powstania zadłużenia doprowadziły firmy, których był podwykonawcą poprzez niepłacenie należności.
Decyzją z [...] lutego 2017 r. organ I instancji odmówił skarżącemu umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011-2013 wraz
z odsetkami za zwłokę. Wskazał, iż w pozostałej części rozpatrzy wniosek wydając odrębną decyzję. Podzielił stanowisko skarżącego, iż jego sytuacja jest trudna. Zwrócił jednocześnie uwagę na to, iż skarżący funkcjonował jako przedsiębiorca, czerpał korzyści z lekceważenia przepisów prawa i niewywiązywania się z podstawowych obowiązków nałożonych przez prawo na prowadzących działalność gospodarczą.
W ocenie organu I instancji skarżący na skutek własnych świadomych działań doprowadził do powstania zaległości podatkowych. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uznania, że została spełniona przesłanka ważnego interesu podatnika,
o jakiej mowa w art. 67a Op. Wskazał także, iż nie kwestionując wagi obecnego położenia finansowego skarżącego, przedstawiona sytuacja nie nosi znamion wyjątkowości. W sprawie wystąpił wprawdzie indywidualny interes w przyznaniu ulgi podatkowej ze względu na obecną sytuację finansową skarżącego, to za odmową przyznania ulgi przemawia fakt, iż zaległości podatkowe nie są następstwem okoliczności wyjątkowych, czy takich, na które skarżący nie mógł mieć bezpośredniego wpływu.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Przedstawił przy tym swoją sytuację osobistą
i majątkową, powtarzając zasadniczą argumentację zawartą we wniosku o umorzenie zaległości. Dodał, iż firmy, których był podwykonawcą go oszukały, chciałby podjąć lepszą pracę, uzyskać uprawnienia kierownika budowy, ale nikt nie chce zatrudnić zadłużonej osoby.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., wskazaną na wstępie
i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Na wstępie przedstawił przebieg postępowania i ramy prawne niniejszej sprawy. Wywiódł, że zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Op ocena istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego została z woli ustawodawcy pozostawiona organom podatkowym. Wyjaśniając rozumienie pojęcia ważnego interesu podatnika organ odwoławczy podniósł, że o jego istnieniu decydują kryteria zobiektywizowane,
a nie subiektywne przekonanie podatnika o potrzebie skorzystania z ulgi. Podobnie interes publiczny, który jest pojęciem nieostrym, zawierającym szeroki zakres pojęciowy, należy rozumieć jako dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. Dyrektor IAS wskazał przy tym, że wystąpienie ww. przesłanek nie gwarantuje otrzymania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy za bezsporne uznał, że zaległości podatkowe skarżącego powstały wskutek nieuiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011-2013 w terminie i wysokości przewidzianej w przepisach prawa podatkowego. Zauważył następnie, że udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych może nastąpić przede wszystkim w sytuacji spowodowanej nadzwyczajnymi okolicznościami, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika, bądź gdy zaistnieją losowe zdarzenia powodujące utratę możliwości zarobkowania, utratę majątku lub sytuacje, w których niemożność spłaty zadłużenia wynika z działania czynników, na które podatnik nie miał wpływu, i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Przywołując poglądy wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 lutego 2017 r., sygn. akt
III SA/Wa 50/16 organ odwoławczy wskazał, iż zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań, zwłaszcza poprzez umorzenie zaległości, wymaga wystąpienia okoliczności absolutnie nadzwyczajnych, niezależnych od podatnika, a nadto zastosowanie ulgi jest wykluczone, jeśli kłóciłoby się z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości i powszechności ponoszenia ciężarów publicznych. Trudna sytuacja materialna, finansowa i zdrowotna podatnika, nie jest taką nadzwyczajną okolicznością.
Dokonując analizy sytuacji majątkowej, finansowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego Dyrektor IAS nie stwierdził podstaw do zmiany rozstrzygnięcia organu
I instancji. Uznał bowiem, że nie wystąpiły żadne nadzwyczajne okoliczności lub zdarzenia losowe niezależne od woli i sposobu działania skarżącego, przemawiające za przyznaniem wnioskowanej ulgi. Skarżący wystąpienia takich okoliczności nie wskazał zarówno we wniosku, jak też w odwołaniu. Nie wystąpiły zatem podstawy
do zastosowania w sprawie treści art. 67a § 1 pkt 3 Op. Organ odwoławczy podniósł,
iż podatnik prowadząc działalność gospodarczą ponosi ryzyko z nią związane. Tym samym zdarzenia takie jak: brak zysków/nieregularne dochody, nieterminowość regulowania zobowiązań przez kontrahentów, czy ich niewypłacalność nie są nadzwyczajną okolicznością, uzasadniającą przyznanie ulgi. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że do zadłużenia doprowadziły inne firmy, w których był podwykonawcą, gdyż nie płaciły wynagrodzenia, stwierdził, iż nie może to być wystarczającą przesłanką do umorzenia zaległości podatkowych. Dyrektor IAS podniósł, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na powyższe. Załączone do pisma z dnia [...] maja 2017r. dokumenty nie potwierdzają ww. wywodów skarżącego. Dotyczą bowiem wcześniejszych okresów i nie potwierdzają braku wywiązania się z zapłaty należności przez zleceniodawców skarżącego. W oparciu o informacje przekazane przez skarżącego organ odwoławczy wskazał, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z rodzicami i utrzymuje się z wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę w kwocie [...]zł brutto ([...]zł netto), matka skarżącego nie osiąga dochodów, zaś ojciec z tytułu umowy o pracę osiąga dochody tożsame z dochodami skarżącego. Miesięczne wydatki wynoszą łącznie [...] zł, co oznacza że do dyspozycji pozostaje kwota [...]zł. Analizując powyższe okoliczności, a także deklarowane przez skarżącego przychody wskazane w deklaracjach dla podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2013 – 2016 organ odwoławczy wskazał, iż nie dostrzega nadzwyczajnych zdarzeń losowych niezależnych od sposobu działania skarżącego, takich jak utrata majątku, utrata możliwości zarobkowania. Z akt sprawy wynika, iż skarżący uzyskuje dochód z umowy o pracę, zamieszkuje z rodzicami, prowadząc z nimi wspólne gospodarstwo domowe. Sama trudna sytuacja finansowa nie może stanowić o ważnym interesie podatnika i/lub interesie publicznym, przemawiającym za przyznaniem wnioskowanej ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. W ocenie Dyrektora IAS nie jest zagrożona egzystencja skarżącego. Aktualny brak majątku lub dochodów dostatecznych do zrealizowania zobowiązania podatkowego nie przesądza o braku możliwości uregulowania tych należności w przyszłości. Brak jest również podstaw do uznania, że sytuacja finansowa skarżącego ma charakter stały, a za przejściowym jej charakterem przemawia brak przeciwwskazań do podjęcia dodatkowej lub innej pracy zarobkowej. Dokumentacja z leczenia szpitalnego z lat 2015 – 2016 nie daje podstaw do przyjęcia, iż leczenie to przyczyniło się do powstania zaległości, lub braku ich uregulowania, skoro od 2015 r. skarżący osiąga dochody z wynagrodzenia za pracę. Za ważny interes strony nie można uznać chęci skarżącego skorzystania z ulgi tylko po to, aby uwolnić się od ciążącego zobowiązania podatkowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd"), wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie wyroku merytorycznego wobec podniesionych zasadniczo zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy
do ponownego rozstrzygnięcia przez organ, przy orzeczeniu o kosztach postępowania według norm przepisanych, skarżący postawił zarzuty naruszenia przepisów:
- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 2 oraz art. 67a § 1 pkt 3 Op;
- przekroczenie zasady uznania podatkowego, wobec uzasadnienia decyzji przez Organ nieracjonalnie, sprzecznie z zebranymi dowodami i błędne ustalenie, że sytuacja skarżącego nie kwalifikuje się dla zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych;
- prowadzenie przez organ postępowania bez udziału skarżącego,
co uniemożliwiło mu bez jego winy udział w postępowaniu i uniemożliwiło obronę jego praw oraz spowodowało błędne ustalenia faktyczne dla rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż organ błędnie ustala sytuację osobistą strony i błędnie interpretuje pojęcia interesu strony i interesu społecznego oraz przekracza zasadę uznania podatkowego. Przyczyną niewypłacalności skarżącego jest brak zapłaty przez kontrahentów: Z. i E.. Tym samym należny podatek VAT i podatek dochodowy był jedynie podatkiem naliczonym, którego podatnik nigdy nie otrzymał. O ważnym interesie podatnika stanowi zawarcie związku małżeńskiego
i urodzenie się dziecka, a tym samym ochrona rodziny. Organ nie zauważa, że interes społeczny związany jest z potrzebą poszukiwania oszczędności w zaangażowaniu organów podatkowych, które od pięciu lat próbują wyegzekwować od podatnika należności, których nie ma. W konkluzji skarżący podniósł, iż organ przy generalnie prawidłowo ustalonym stanie niewypłacalności podatnika, przyczynie zaistnienia niewypłacalności wykazuje bojaźń przed zastosowaniem przepisów w spłacie zobowiązań podatkowych, naruszając przepisy prawa materialnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący zawarł wniosek o przeprowadzenie dowodów
z dokumentów - orzeczeń Organu z dnia [...] lipca 2014 r. i z dnia [...] września 2014 r.
z postępowań prowadzonych pod sygnaturami akt: [...] oraz [...], wskazując na ich dołączenie do skargi. Dokumenty te nie zostały jednak do skargi dołączone.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W szczególności za nieuzasadniony uznał zarzut prowadzenia postępowania bez udziału strony, w sytuacji gdy skarżący miał zapewniony czynny udział w tym postępowaniu. Nie skorzystał również z prawa,
o którym mowa w art. 200 Op. Odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącego, zawartych w skardze, organ odwoławczy podniósł, iż orzeczenia te nie zostały do skargi dołączone, a okoliczność ich wydania została podniesiona na etapie skargi i nie ma wpływu na niniejsze postępowanie. Dotyczą one postępowania z wniosku skarżącego
o rozłożenie na raty zaległości w podatku od towarów i usług, w którym Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. skarżący, działaniem pełnomocnika oświadczył, iż popiera wniesioną skargę. W treści pisma powtórzył dotychczas stawiane zaskarżonej decyzji zarzuty oraz ich argumentację, jak również zawarte w uzasadnieniu skargi wnioski dowodowe. Dokumentów, wskazanych we wniosku dowodowym jednak do pisma nie dołączył.
Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2018 r., ogłoszonym na rozprawie, Sąd połączył na podstawie art. 111 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "ppsa.") sprawy VIII SA/Wa 623/17 i VIII SA/Wa 624/17 do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ppsa. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to przepis nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Sąd nie dopatrzył się bowiem naruszenia przez organy podatkowe prawa materialnego. Nie dostrzegł również naruszenia przez organy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontroli Sądu poddana została decyzja wydana na podstawie art. 67a § 1 pkt
3 Ordynacji podatkowej. Z przepisu tego wynika zaś, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek
za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (art. 67a § 2 Op).
Z treści tych przepisów wynika, że ustawodawca, ustalając przesłanki zastosowania przedmiotowej ulgi użył zwrotów niedookreślonych, tj. "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", które odsyłają do systemu ocen pozaprawnych. Przesłanek tych nie należy przy tym sobie przeciwstawiać. Spełnienie jednej z nich umożliwia organowi podatkowemu udzielenie wnioskodawcy pomocy. Zatem ocena, czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, została pozostawiona organowi administracji publicznej. Zauważyć także należy, że udzielanie tego rodzaju ulg stanowi odstępstwo od zasady równości opodatkowania i prowadzi do nieefektywnego wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Zatem nawet w przypadku ustalenia przesłanek "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" organ podatkowy nie ma prawnego obowiązku udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej (por. wyrok NSA z 9 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1717/10; z 19 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 1873/10, dostępne
w CBOSA).
Należy podkreślić, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to, czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się
w uznanie dowolne. Tym samym, nawet stwierdzenie, że sytuacja ekonomiczna podatnika jest trudna, nie rodzi obowiązku przyznania ulgi w spłacie zaległości podatkowej. W niniejszej sprawie nie kwestionowano istnienia trudnej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny. Wręcz przeciwnie, w wyniku przeprowadzonej pod tym kątem analizy zgromadzonych dowodów organy uznały, że sytuacja skarżącego jest trudna, jednak nie rodziło to po ich stronie obowiązku udzielenia ulgi bowiem organy orzekały w granicach gwarantowanego ustawą uznania administracyjnego.
W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie dokonując wykładni przepisu art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe doszły do prawidłowych wniosków, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wymienione
w tym przepisie. Dokonały przy tym prawidłowej analizy stanu faktycznego sprawy,
w tym ustaliły sytuację majątkową i rodzinną skarżącego, rozważyły argumentację strony oraz odniosły się do zgromadzonych dowodów.
W tym miejscu zauważyć należy, że w przypadku prawidłowego przeprowadzenia postępowania podatkowego, do organu podatkowego należy konkretne rozstrzygnięcie, w ramach uznania administracyjnego. Tego rodzaju kompetencji nie posiadają sądy administracyjne, które sprawują jedynie kontrolę legalności decyzji i co do zasady nie są uprawnione do badania słuszności rozstrzygnięcia dokonanego przez organy podatkowe, jeżeli nie naruszyły one przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ
na wynik sprawy, bądź też przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza granic uznania administracyjnego. Organy podatkowe przeprowadziły stosowne postępowanie podatkowe. Po zebraniu materiału dowodowego dotyczącego sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej skarżącego oraz dokonaniu jego oceny na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe stwierdziły, że brak jest uzasadnionych podstaw do umorzenia w całości zaległości podatkowych skarżącego z odsetkami za zwłokę od tych zaległości. W ocenie Sądu, temu rozstrzygnięciu nie sposób skutecznie zarzucić dowolności i naruszenia granic uznania administracyjnego. Postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone
w zgodzie z regułami określonymi w Ordynacji podatkowej.
Organy podatkowe przedstawiły swoje stanowisko w sposób odpowiadający wymogom określonym w art. 210 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne. Organy odniosły się w sposób wystarczający do argumentacji prezentowanej przez skarżącego zarówno we wniosku wszczynającym postępowanie w sprawie, jak również na etapie postępowania odwoławczego. Dokonały również analizy jego sytuacji finansowej, rodzinnej i majątkowej wyprowadzając przy tym wniosek, że egzystencja skarżącego nie jest zagrożona. Skarżący uzyskuje bowiem dochód z umowy o pracę, zamieszkuje
i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. W ocenie Sądu trafnie organ odwoławczy wskazuje, iż z przedstawionych przez skarżącego okoliczności nie wynika, że jego obecna sytuacja finansowa ma charakter stały, albowiem brak jest przeciwwskazań do podjęcia dodatkowego lub innego zatrudnienia. Dołączona do akt podatkowych dokumentacja medyczna z lat 2015 – 2016 wskazuje na przebyte problemy zdrowotne, jednak nie wynika z nich aktualna niezdolność do pracy, czy ograniczenie możliwości zarobkowania. Trafnie zatem organ odwoławczy wskazuje, iż okoliczności te nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o umorzenie zaległości, w szczególności, że skarżący jest nadal aktywny zawodowo. Słusznie wskazano także, iż nie zasługuje na uwzględnienie, jako przemawiający za udzieleniem wnioskowanej ulgi argument, że nikt nie chce zatrudnić osoby zadłużonej. Brak jest bowiem wzajemnego powiązania tych okoliczności. Dodatkowo zauważyć należy, iż skarżący podnosząc okoliczności powstania zaległości z uwagi na nieuczciwość i brak płatności przez kontrahentów zarobionych należności, nie przedstawił dowodów, które potwierdzałyby te okoliczności. Z dokumentów dołączonych do pisma z dnia [...] marca 2017 r. wynika bowiem, iż zmniejszono zakres umowy o roboty budowlane z dnia
[...] listopada 2010 r. z [...] Sp. z o.o. S.K.A. z powodu rezygnacji przez kontrahenta z części przedmiotu umowy oraz potrącenia kwoty [...]zł
z pozostałej do rozliczenia kwoty [...]zł, z przedstawieniem stosownego rozliczenia (karta 119 akt podatkowych). Z pisma z dnia [...] maja 2011 r. skierowanego do skarżącego przez Kierownika Budowy E. P.(karta 113 akt podatkowych) wynika zaś, iż skarżący wykonywał roboty z opóźnieniem. Za pismem z dnia [...] maja 2017 r., w odpowiedzi na wezwanie organu odwoławczego rozpoznającego odwołanie od decyzji o odmowie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług (stanowiącej przedmiot sprawy VIII SA/Wa 624/17 tut. Sądu), skarżący dołączył dokumenty, a wśród nich kopie umów o roboty budowlane, faktur, korespondencji z kontrahentami skarżącego, z której wynika, iż prace prowadzone przez skarżącego nie były wykonywane terminowo (np. pismo skarżącego z dnia [...] lutego 2011 r. skierowane do P. E., w którym skarżący wskazuje na dołożenie wszelakich starań w celu poprawienia terminowości działań karta 150 akt podatkowych). Jak trafnie wskazuje organ odwoławczy, skarżący nie wskazał listy dłużników i niezapłaconych kwot, wezwań dłużników do zapłaty należności za wykonane usługi, czy też dowodów na dochodzenie tych należności przez sądem lub w postępowaniach pozasądowych. Tym samym należy się zgodzić z organem odwoławczym, iż skarżący nie wykazał, iż zaległości powstały wskutek okoliczności, które nie obciążają skarżącego, jak również, że skarżący ze swojej strony uczynił wszystko, aby wyegzekwować kwoty, które jak twierdzi były jemu należne. W ocenie Sądu w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym orzekające w sprawie organy prawidłowo wywiodły brak wystąpienia przesłanek do udzielenia wnioskowanej ulgi, nie przekraczając granic uznania administracyjnego, a swoje stanowisko przedstawiły w sposób wyczerpujący.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że trudna sytuacja materialna, jak słusznie przyjęły organy w sprawie nie może stanowić wystarczającej podstawy do zastosowania ulgi, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Op. Skarżący nie wykazał bowiem skutecznie, że wystąpiły nadzwyczajne okoliczności zarówno w odniesieniu do okoliczności dotyczących powstania zaległości, jak i sytuacji skarżącego w kontekście możliwości spłaty zadłużenia przy zwiększeniu aktywności zarobkowej, wobec jego młodego wieku i braku przeciwwskazań zdrowotnych do pojęcia innego lub też dodatkowego zatrudnienia. Podkreślenia wymaga, że o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, a nie jego subiektywne odczucia dotyczące konieczności umorzenia ciążących na nim zaległości podatkowych. W sposób wystarczający organy podatkowe, w szczególności organ odwoławczy, odniosły się zarówno do przesłanki ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego.
W ocenie Sądu organy posłużyły się prawidłowym rozumieniem tych pojęć. Zarzut skarżącego co do błędnej ich wykładni nie jest zasadny. Istnienie obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka i chęć ułożenia poprawnych relacji w małżeństwie nie stanowią o istnieniu okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, które powinny być uznane za wypełnienie przesłanki istnienia ważnego interesu podatnika w rozumieniu art. 67a § 1 pkt 3 Op. Również o istnieniu ważnego interesu publicznego nie stanowi brak efektywności egzekucji, szczególnie, że z twierdzeń skarżącego nie wynika,
iż podjął działania skierowane na spłatę zadłużenia, mimo upływu kilku lat od jego powstania, poza wnioskiem o rozłożenie zaległości na raty, które to postępowanie zakończyło się w 2014 r.
Mając na względzie powyższe, wobec prawidłowości dokonanej przez organy podatkowe oceny w zakresie wyznaczonym przedmiotem niniejszego postępowania, Sąd uznał, że organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa zarówno procesowego, jak i materialnego, w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Wyprowadzone z oceny materiału dowodowego wnioski organów podatkowych nie naruszają zasad logiki i doświadczenia życiowego. Nie sposób zatem uznać ich za dowolne. Zauważyć nadto należy, że organ podatkowy prowadzący postępowanie w sprawie z wniosku o umorzenie zaległości podatkowych obowiązany jest ustalić stan majątkowy wnioskodawcy oraz jego zdolności płatnicze, co uczynił w realiach rozpoznawanej sprawy. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia skargi.
Za niezasadny należy także uznać zarzut prowadzenia postępowania bez udziału strony. Z akt podatkowych wynika bowiem, iż skarżący był aktywny w tym postępowaniu, udzielał informacji i składał dokumenty. Zarówno organ I instancji, jak
i organ odwoławczy informowały skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami i wypowiedzenia się w tym zakresie ( karty: 69, 68, 128, 145 akt podatkowych). W dniu [...] lutego 2017 r. skarżący przed wydaniem decyzji przez organ I instancji z tej możliwości skorzystał.
Uwzględnienie wniosków dowodowych wskazanych w uzasadnieniu skargi
i powtórzonych w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. na podstawie art.106 § 3 ppsa nie było możliwe, wobec nie złożenia dokumentów, na które powołano się we wnioskach, mimo takiej deklaracji zawartej w ww. pismach.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 ppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Wobec tego, iż zgodnie z art. 200 ppsa zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji,
z uwagi na oddalenie skargi nie wystąpiły w niniejszej sprawie przesłanki do orzeczenia o zwrocie poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania w sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło