VIII SA/Wa 623/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu M. W. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 marca 2018 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Prawomocnym postanowieniem z 10 października 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił M. W. (dalej: "skarżący") przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako "Sąd") po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego powyższe postanowienie starszego referendarza sądowego utrzymał w mocy. Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2018 r. Sąd oddalił skargę skarżącego. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie skarżącemu prawa pomocy wskazując, że z uwagi na sytuację finansową rodziny skarżącego nie jest on w stanie uiścić opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. skarżący został zobowiązany do wypełnienia urzędowego formularza (PPF) oraz na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "ppsa") do wyjaśnienia czy i w jakim zakresie jego sytuacja rodzinna i materialna uległa zmianie w stosunku do tej, która była przedmiotem oceny w postanowieniu z 10 października 2017 r. oraz złożenia wyciągów z rachunku bankowego (historii operacji) za ostatnie 6 miesięcy, złożenia zeznania podatkowego za 2017 r. i udokumentowania wydatków na bieżące utrzymanie. Odpowiadając na powyższe skarżący wnioskiem z dnia [...] lutego 2018 r. złożonym na urzędowym formularzu wniósł o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśnił, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z rodzicami, z tym, że dochód rodziny stanowi wynagrodzenie jego i jego ojca (łącznie [...] zł miesięcznie). Wskazał, że stale ponosi wydatki, tj. telefon – [...] zł, internet – [...] zł, Cyfrowy P. – [...] zł, energia – [...]zł, wodę – [...] zł, wyżywienie – [...] zł, opał – [...] zł, wydatki na córkę – [...] zł. Dołączył też kopie zeznania podatkowego za 2017 r. oraz wydruk z rachunku bankowego R. W. (matki), z jednoczesnym wskazaniem, iż rachunek należy do matki, która wykonuje z niego przelewy dla ojca i rodzeństwa, które nie mieszka z rodzicami, ale przekazuje pieniądze na swoje zobowiązania. Postanowieniem z 1 marca 2018 r. starszy referendarz sądowy (dalej: referendarz) odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż uznał, że skarżący nie wykazał, iż obowiązek poniesienia kosztów niniejszego postępowania przekracza jego możliwości finansowe (na obecnym etapie opłata kancelaryjna w kwocie [...] zł). Nie wskazał nadto okoliczności wymienionych w treści art. 165 ppsa powodujących konieczność zmiany wyrażonej dotychczas oceny prawnej jego pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Od ww. rozstrzygnięcia skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) prawidłowo wniósł sprzeciw, w którym nie zgodził się z dokonaną przez referendarza oceną stanu faktycznego. Treść sprzeciwu zasadniczo nie odbiega od sprzeciwu wniesionego od wydanego w sprawie postanowienia referendarza z 10 października 2017r. i wskazuje na okoliczności, które podlegały ocenie Sądu w postanowieniu z dnia 6 listopada 2017 r. W szczególności pełnomocnik skarżącego podniósł, że błędne jest przekonanie referendarza, że skarżący nie przedstawił zaświadczeń o zarobkach jego i ojca. Dodał, że zaświadczenia o zarobkach zostały wystawione przez pracodawcę w dniu [...] września 2017 r. i dołączone do pisma z dnia [...] września 2017 r. Podtrzymał swoje twierdzenie, że nie posiada rachunku bankowego. Dodał, że przelewy do ZUS na jego rzecz realizuje matka ze swojego rachunku. Czasem przekazuje matce pieniądze, aby dokonywała wpłat z tego tytułu, czasem też matka pożycza mu pieniądze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 ppsa, od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd zgodnie z art. 260 § 1 ppsa wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 § 2 ppsa stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 167a § 2-3 ppsa, że sąd rozpoznający sprzeciw działa jako sąd pierwszej instancji. Tym samym od orzeczenia sądu w przedmiocie zmiany bądź utrzymania w mocy orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje stronie środek zaskarżenia. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 punkt 1 ppsa, prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane na wniosek strony będącej osobą fizyczną, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ppsa). Sąd podziela stanowisko referendarza wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy art. 165 ppsa, sąd jest zobowiązany do porównania pierwotnego wniosku i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z treścią powtórnego wniosku w tym zakresie. Przez zmianę okoliczności sprawy należy zaś rozumieć zarówno wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści od uprzednio wydanego. Złożenie przez stronę kolejnego wniosku w przedmiocie prawa pomocy nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 ppsa. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienia NSA z 30 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 672/14 oraz II FZ 673/14; dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał, że w realiach niniejszej sprawy wystąpiły okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany dotychczasowego stanowiska Sądu. Także lektura sprzeciwu, który zasadniczo stanowi powtórzenie argumentacji tego środka zaskarżenia wniesionego od uprzednio wydanego postanowienia referendarza w niniejszej sprawie z 10 października 2017r. takich okoliczności nie wskazuje. Z tych względów Sąd podzielił stanowisko referendarza, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek przemawiających za uwzględnieniem jego wniosku w żądanym zakresie. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż skarżący posiada stały dochód. Ten stan rzeczy potwierdza słuszny wniosek referendarza, że stan środków na załączonej kopii wyciągów z rachunku bankowego oraz rodzaj operacji nie wskazuje na trudności finansowe rodziny, czy też problemy w realizacji bieżących zobowiązań. Tym samym skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, które na obecnym etapie stanowią opłatę kancelaryjną ([...] zł) w odpowiedzi na zgłoszony wniosek skarżącego o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w niniejszej sprawie wyroku sądu. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 § 1 i 3 ppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.