VIII SA/Wa 630/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka", "skarżąca", "Strona") będącej następcą prawnym spółki z o.o. [...] na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z siedzibą w W. (dalej: "Kierownik ARiMR", "organ I instancji") Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z wniosku transferowego, za rok 2013 orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] maja 2014 r. (data nadania listu) [...] Sp. z o.o., w imieniu której działał P. M., złożyła wniosek na rok 2013 o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności z wniosku [...] Sp. z o.o. z uwagi na przekształcenie prawne przekazującego (połączenie przez przejęcie). W dniu [...] czerwca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. uznał się za niewłaściwego miejscowo i przekazał sprawę do rozpatrzenia Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR [...], z uwagi na adres siedziby spółki [...], tj. ul. N. [...],[...] W. Z kolei [...] stycznia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] działając w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wystosował do Strony postępowania wezwanie Nr [...] do usunięcia braków formalnych we wniosku. W odpowiedzi Strona przedłożyła korektę wniosku oraz dokument z dnia [...] lutego 2014 r. potwierdzający zaistnienie następstwa prawnego. Nadto wyjaśniła, że nie wstępuje do postępowań dotyczących płatności z tytułu ONW. Postanowieniem z [...] marca 2015 r., Kierownik ARiMR działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności na rok 2013 tj. jednolitej płatności obszarowej lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych w przypadku następstwa prawnego w związku z wnioskiem transferowym złożonym przez [...] sp. z o.o. będącego następcą prawnym [...] sp. z o.o. We wniesionym zażaleniu skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. Wskazała, iż Kierownik ARiMR w W. nie posiada przymiotu właściwego miejscowo do prowadzenia niniejszej sprawy. Nadto skarżąca podniosła, iż nie jest jej winą, że procedowanie wniosku złożonego w maju 2014 r. rozpoczęto dopiero w 2015 r. nadając mu numer porządkowy za 2015 r., jak i brak jest podstaw, aby wniosek potraktować za rozpoznany przed przystąpieniem do procedury jego rozpoznania. Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie Dyrektor ARiMR utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Przytoczył brzmienie art. 61a § 1 k.p.a. Podzielając stanowisko organu I instancji zauważył, że za rok 2013 brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku transferowego [...] sp. z o.o. z dnia 19 maja 2014 r., a w konsekwencji do przyznania płatności po poprzedniku, którym jest [...] sp. z o.o. Wyjaśnił, iż Strona postępowania w tym samym dniu, tj. [...] maja 2014 r. złożyła już taki sam wniosek transferowy o płatność za rok 2013, a Kierownik ARiMR [...] z/s w W. w związku z pierwszym wnioskiem Strony z dnia [...] maja 2014 r. wszczął postępowanie administracyjne, które skutkowało wydaniem przez ten organ decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w przypadku następstwa prawnego na rok 2013. Następnie decyzją organu I instancji Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. została po rozpatrzeniu odwołania utrzymana w mocy decyzją Dyrektora ARiMR Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Po złożeniu przez Stronę skargi na decyzję Nr [...], sprawa obecnie toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Organ odwoławczy uznał zatem, iż Kierownik ARiMR prowadząc już postępowanie z pierwszego wniosku z dnia [...] maja 2014 r. na mocy którego [...] sp. z o.o. wnioskowała o przejęcie płatności obszarowych za rok 2013 po [...] sp. z o.o. nie mógł wszcząć kolejnego postępowania na analogiczny wniosek Strony wyrażający takie samo żądanie, ponieważ postępowanie w tej sprawie już się toczyło. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, Dyrektor ARiMR wskazał m.in., że właściwość organu ARiMR określa przepis art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym właściwość miejscową kierownika biura powiatowego Agencji ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika. Jak wynika zaś z danych wniosku o wpis do ewidencji producentów siedzibą spółki z o.o. [...] jest ul. N. [...],[...] W. Zgodnie zaś z Załącznikiem do rozporządzenia MRiRW z dnia 25 sierpnia 2008 r. w sprawie właściwości miejscowej kierowników biur powiatowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 163, poz. 1021), w sprawach dotyczących nieruchomości położonych w miastach na prawach powiatu oraz w innych sprawach, w których stroną jest podmiot mający miejsce zamieszkania, siedzibę, miejsce pobytu albo ostatnie miejsce zamieszkania w mieście na prawach powiatu, właściwym jest, w województwie mazowieckim, kierownik [...] Biura Powiatowego dla W. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że skarżone rozstrzygnięcie wydane zostało przez organ właściwy ustalony zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach, według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika, tj. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...]. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż jak wynika ze stanu faktycznego ustalonego w sprawie, [...] Sp. z o.o. wystąpiła z wnioskiem o wstąpienie do postępowania w miejsce [...] Sp. z o.o., która to spółka ma siedzibę w powiecie białobrzeskim. [...] Sp. z o.o. prawidłowo zatem złożyła wniosek transferowy w Biurze Powiatowym ARiMR w B. - zgodnie z art. 22a ust. 6 ustawy o płatnościach. Jednakże [...] Sp. z o.o. ma siedzibę w W., w konsekwencji dla spraw tej spółki zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o płatnościach, właściwym miejscowo jest Kierownik Biura Powiatowego [...] z/s w W. Konkludując Dyrektor ARiMR uznał, że rozstrzygnięcie wydane przez Kierownika BP [...] właściwego dla rolnika - spółki [...] sp. z o.o. ze względu na jej siedzibę (W.) było zgodne z przepisem art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W związku z tym, za niezasadny uznał zarzut strony dotyczący naruszenia przepisów o właściwości. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora ARMiR z [...] maja 2015 r., wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zarzuciła naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. oraz przepisów wymienionych w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podniosła m.in., iż to Kierownik BP w B. ocenia przesłanki formalne dopuszczalności i kwalifikowalności wniosku transferowego. Dopiero po przeprowadzeniu tej prekontroli wniosku przekazuje wniosek wraz z aktami sprawy do organu właściwego według siedziby następcy prawnego. Gdyby wniosek był nieskuteczny np. ze względów formalnych, nie można go przekazać do merytorycznego rozstrzygnięcia do organu właściwego dla następcy lub wydania aktu o odmowie uznania wniosku. Nadto skarżąca podniosła, iż Strona złożyła bowiem wniosek o wstąpienie na miejsce swego poprzednika prawnego do toczącego się postępowania. W ocenie skarżącej, ta sytuacja formalnoprawna nie mieści się w hipotezie art. 61 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 k.p.a., który legł u podstaw postanowień organów, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, nie pochodzi od strony lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Jak zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania: przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skoro jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 141/14, LEX nr 1510890). W przedmiotowej sprawie organy administracji zasadnie stanęły na stanowisku, że w sprawie występuje przesłanka wskazana w art. 61a § 1 k.p.a., co w konsekwencji skutkowało odmową spółce [...] sp. z o.o. wszczęcia postępowania w sprawie o przejęcie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2013, po poprzedniku, którym jest [...] sp. z o.o., bowiem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W., w związku z pierwszym wnioskiem Strony z dnia [...] maja 2014 r., już raz wszczął postępowanie biorąc pod uwagę takie samo żądanie Strony, które to następnie zakończyło się wydaniem decyzji organu I instancji Nr [...] z dnia [...] września 2014 r., a następnie decyzji organu II instancji Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., która to jest ostateczna. Nadto Sądowi z urzędu jest wiadome, iż wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 października 2015 r. (sygn. akt: V SA/Wa 1592/15) oddalona została skarga [...] sp. z o.o. na wskazaną powyżej decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. Nr [...]. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organ I instancji prowadząc już postępowanie z pierwszego wniosku z dnia [...] maja 2014 r., na mocy którego [...] sp. z o.o. wnioskowała o przejęcie płatności obszarowych za rok 2013 po [...] sp. z o.o. nie mógł wszcząć kolejnego postępowania na analogiczny wniosek Strony wyrażający takie samo żądanie, ponieważ postępowanie w tej sprawie już się toczyło. Nadto należy zauważyć, iż pomiędzy ww. sprawami zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, a sprawy te oparto na tych samych żądaniach skarżącego oraz na tej samej podstawie prawnej i faktycznej. A zatem zasadnym jest stanowisko organu orzekającego, że kierowanie do organu żądania dotyczącego sprawy już wcześniej rozstrzygniętej stanowi "uzasadnioną przyczynę", o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a., co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a działając z urzędu, nie dopatrzył się również innych uchybień, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia. Kontrolowane rozstrzygnięcie wydane zostało przez organ właściwy ustalony zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika, tj. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...]. Jak wynika bowiem z danych wniosku o wpis do ewidencji producentów siedzibą spółki z o.o. [...] jest ul. N. [...],[...] W. Zgodnie zaś z Załącznikiem do rozporządzenia MRiRW z dnia 25 sierpnia 2008 r. w sprawie właściwości miejscowej kierowników biur powiatowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawach dotyczących nieruchomości położonych w miastach na prawach powiatu oraz w innych sprawach, w których stroną jest podmiot mający miejsce zamieszkania, siedzibę, miejsce pobytu albo ostatnie miejsce zamieszkania w mieście na prawach powiatu, właściwym jest, w województwie [...], kierownik [...] Biura Powiatowego dla W. Dlatego też, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.