VIII SA/Wa 634/24

WyrokWSA w Warszawie2024-11-20

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z 2007 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy skarżąca podnosiła, że część nieruchomości objętej decyzją komunalizacyjną stanowiła grunt budowlany i leśny, a nie rolny?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 2007 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd stwierdził, że nieruchomość spełniała kryteria nieruchomości rolnej w rozumieniu Kodeksu cywilnego i była przeznaczona na cele gospodarki rolnej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wskazywana część jako użytek rolny zabudowany (B-RV) stanowiła część zorganizowanej całości gospodarczej z gruntami rolnymi, a lasy i grunty leśne również mogły wchodzić w skład gospodarstwa rolnego podlegającego komunalizacji. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzorczy i nie jest ponownym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca M.S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 2007 r., która stwierdzała nabycie z mocy prawa przez Gminę G. nieruchomości rolnej. Skarżąca podnosiła, że w dniu wydania decyzji jej poprzednik prawny był właścicielem działki, a także, że część działki stanowiła grunt budowlany i leśny, a nie rolny. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym nieuwzględnienie częściowej zabudowy i leśnego charakteru części działki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, , Protokolant Specjalista Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi M.S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nabycia prawa własności oddala skargę. Syg. akt VIII SA/Wa 634/24 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2024 roku, znak: [...] Minister Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2024 roku, poz. 572 dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku M. S. – odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 roku, znak: [...]. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa(DZ.U z 1995 roku, nr 57, poz. 299 ze zm. dalej jako ustawa) stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę G. z dniem [...] lipca 1990 roku nieruchomości położonej w obrębie M., gmina G., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej w KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K.. M. S. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 roku. Podnosiła, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji jej poprzednik prawny A. S., a nie Skarb Państwa był właścicielem działki nr [...]. Organ podnosił, że merytoryczną podstawą badanej decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2007 r., znak: [...], był art. 13 ust. 2 i 4 w zw. z art. 2 ustawy z 19 października 1991 r. Zgodnie z powołanym przepisami, aby nieruchomość stała się własnością gminy z mocy prawa, na dzień 30 czerwca 2000 r., musiał ona: 1) stanowić mienie Skarbu Państwa, 2) nie być przekazana do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub Agencji Nieruchomości Rolnych, 3) stanowić nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, tj. nieruchomość rolną (grunty rolne), która była lub mogła być wykorzystywana do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej, 4) być położona na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Jak wynika z odpisu z księgi wieczystej nr [...], wydanej przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w K., wg stanu na 26 Ilpca 2007 r., sporna nieruchomość stanowiła na dzień 30 czerwca 2000 r. własność Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147 z późn. zm.), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. W związku z tym. Wojewoda [...] wydając swoją decyzję [...] grudnia 2007 r. oparł się na wpisie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa ujawnionym wówczas w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w K.. Taki wpis widniał bowiem w księdze wieczystej założonej dla tej nieruchomości. Co więcej - gdyby nawet Wojewoda poddał pod wątpliwość domniemanie wiary publicznej ksiąg wieczystych, nie mógłby w prowadzonym postępowaniu administracyjnym tego domniemania podważyć. Kwestia przeprowadzenia bowiem dowodu przeciwko domniemaniu, wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej, jest zagadnieniem prawa cywilnego. Przyjęcie, że domniemanie to mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny (por, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2100/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nieruchomość nie była również przekazana do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa - co potwierdza pismo Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w W. z 30 kwietnia 2024 r. Jak wynika z ewidencji gruntów sporządzonej wg stanu na dzień 1 lipca 2000 r., działka nr [...] stanowiła grunty orne (RV) o pow. 0,37 ha i (RVI) o pow. 0,80 ha, użytki rolne zabudowane {B-RV) o pow. 0,02 ha oraz lasy i grunty leśne (LsV) o pow. 0,20 ha. Zgodnie z art. 46 ¹ Kodeksu cywilnego, nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Grunty orne oraz użytki rolne zabudowane - niewątpliwie były nieruchomościami rolnymi. Jeżeli chodzi o lasy i grunty leśne, to definicja nieruchomości rolnej nie jest na tyle precyzyjna, aby można było na jej podstawie bezspornie wskazać, że nieruchomość składająca się z użytków zarówno rolnych, jak i nierolnych (tak jak w tej sprawie) - nie jest nieruchomością rolną. Niezależnie od tego, na nabycie przez gminy lasów niewydzielonych z nieruchomości rolnych, pozwalał art. 1 pkt 3 ustawy z 19 października 1991 r. Zgodnie z obowiązującym 30 czerwca 2000 r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy G., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy G. z [...] listopada 1992 r., ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. Nr 21, poz. 140 - działka nr [...], z miejscowości M. położona była na terenie rolnym. Zdaniem organu decyzja Wojewody nie naruszała więc rażąco przepisów merytorycznych, które stanowiły podstawę jej wydania. Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie dała również podstaw do przyjęcia, aby badana decyzja, obarczona była którąkolwiek z pozostałych wad nieważnościowych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Skargę na decyzję organu wniosła M. S.. Organowi administracji, który wydał zaskarżoną decyzję, zarzucała: naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tj. z dnia 21 marca 2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 589)), polegające na tym, że organ nie wziął w ogóle pod uwagę, iż Wojewoda [...] wydając przedmiotową decyzję pominął, że przedmiotowa działka nr [...] położona w obr. M. gm. G. jest tylko częściowo działką rolną, gdyż jak wynika z ewidencji gruntów na dzień 1 lipca 2000r. działka ta na pow. 0,20 ha stanowiła lasy, a na pow. o,02 ha była działką budowlaną (szczegółowo opisane to zostało na str. 3 uzasadnienia skarżonej decyzji), co miało istotny wpływ na nieważność wydanej decyzji, będącej przedmiotem niniejszego postępowania; 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zbadania całości materiału dowodowego, a w szczególności brak uwzględnienia zapisów ewidencji gruntów dotyczących przedmiotowej działki, tj. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14.6.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej: k.p.a. w sytuacji, w której Wojewoda stwierdza w przedmiotowej decyzji, że przedmiotowa działka jest niezabudowana, a jako podstawę wskazuje przepisy dotyczące wyłącznie działek o przeznaczeniu rolnym, w sytuacji, gdy przedmiotowa działka jest częściowo zabudowana na pow. 0,02 ha {B-RV), a na pow. 0,20 ha stanowi grunt leśny (LsV), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, zdaniem skarżącej; i wnosiła: i. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej i skierowanie sprawy do I Instancji w celu wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji nr [...] Wojewody [...] z [...] grudnia 2007r. znak: [...]; ii. na podstawie art. 200 p.p.s.a o zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w W. na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podnosiła, że prowadzone przez Organ postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób właściwy, a z całą pewnością analiza zebranych danych w sprawie nie była rzetelna i zupełnie pominęła fakt częściowej zabudowy istniejącej do chwili obecnej na działce oraz przeznaczenia leśnego części działki. Wojewoda [...] wydając przedmiotową decyzję nie wziął pod uwagę, że przedmiotowa działka nr [...] położona w obr. M. gm. G. jest tylko częściowo działką rolną, gdyż jak wynika z ewidencji gruntów na dzień 1 lipca 2000r. działka ta na pow. 0,20 ha stanowiła lasy, a na pow. o,02 ha była działką budowlaną (szczegółowo opisane to zostało na str. 3 uzasadnienia skarżonej decyzji). Te fakty nie zostały poddane analizie przez organ wydający skarżona decyzję. Słusznie organ pisze w uzasadnieniu (str. 2) iż "Decyzja Jest wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy Jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem, co na podstawie jego brzmienia od ‘’razu rzuca się w oczy". Tak też było w tym przypadku. Decyzja Wojewody [...] nic nie wspomina o częściowo zabudowanej nieruchomości, a wręcz stwierdza, iż chodzi o nieruchomość niezabudowaną w sentencji decyzji oraz częściowo stanowiącej las. Przepisami będącymi podstawą do wydania decyzji przez wojewodę były przepisy dotyczące gruntów rolnych, a nie budowlanych czy leśnych. Na poparcie wyżej przytoczonych argumentów przytoczę treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2011 r., I SA/Wa 1745/10, gdzie sąd stwierdził: "Urzędowym potwierdzeniem, czy dany obszar spełnia wymogi gruntu rolnego czy lasu. Jest stosowny zapis w ewidencji gruntów i budynków. Kwestionować powyższego nie mogą ani organy administracji, ani sąd poprzez klasyfikowanie danego gruntu Jako nieruchomości rolnej tylko w oparciu o definicję ustawową zawartą w Kodeksie cywilnym i z pominięciem zapisu w ewidencji." W tym stanie rzeczy należy uznać, że zaskarżona decyzja narusza cytowane w skardze przepisy, a sama skarga była konieczna i uzasadniona. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie kontroli sądu poddano decyzję wydaną w postępowaniu nieważnościowym. W tym wypadku dokonanie oceny wydanej decyzji w zakresie zgodności z prawem podlega specyficznym regułom, bowiem celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia - czy decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną wskazaną w art. 156 § 1 k.p.a. Sprawa nie toczy się zatem w trybie zwykłym, lecz w trybie nadzoru, kiedy zupełnie wyjątkowo, wbrew wynikającej z art. 16 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, z enumeratywnie wyliczonych ustawowo przyczyn, można uznać decyzję ostateczną za dotkniętą tak ciężką wadą, iż zachodzi konieczność uznania jej za nieważną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 1998 r. II SA 456/98). Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36; wyrok NSA z 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91). W postępowaniu nieważnościowym nie wyklucza się prowadzenia innych dowodów niż zgromadzone w postępowaniu zwykłym. Ustawodawca nie wprowadził zakazu prowadzenia nowych dowodów mających na celu ustalenie czy oceniane w tym postępowaniu orzeczenie rażąco narusza prawo. Z orzecznictwa sądów administracyjnych i piśmiennictwa wynika, że właściwy organ w postępowaniu nieważnościowym może prowadzić postępowanie dowodowe dla ustalenia czy podmiot wnoszący o stwierdzenie nieważności decyzji ma przymiot strony, a także w granicach sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.02. 2011 roku, syg. akt II OSK 1645/10; z dnia 5.04.2013 roku, syg. akt II OSK 2344/11). W doktrynie jednoznacznie wskazuje się na rozstrzygnięcie sprawy w rozumieniu art. 158 § 1 k.p.a. następuje na podstawie wyników czynności dowodowych postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ( Adamiak, Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz Beck 2016, str. 781, nb.2 do art.158 k.p.a.). Przede wszystkim należy zauważyć i podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego – postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie czy decyzja nie została wydana z ciężkim kwalifikowanym naruszeniem prawa, enumeratywnie wyliczonym w art. 156 § 1 k.p.a. W tym trybie postępowania, w którym ocenia się czy doszło do zaistnienia przesłanek nieważnościowych nie prowadzi się na nowo postępowania dowodowego, a jedynie dokonuje oceny czy zastosowano normy prawa materialnego do stanu faktycznego odpowiadającego hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w tej normie. Postępowanie prowadzone w trybie art. 156 § 1 k.p.a. nie jest ponownym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, lecz przeprowadzeniem weryfikacji decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedna z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a., a w tej konkretnej sprawie wady określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, iż zarzuty podnoszone w skardze nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Należy zauważyć, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 13 ust.2 ustawy ponieważ zgodnie z powołanym przepisem nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie określonym w ust. 1, stają się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone. Powołana ustawa - zgodnie z jej art. 1 pkt 1 (według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji) - ma zastosowanie do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Z treści art. 13 ust. 2 powołanej ustawy nie wynika, aby niemożliwe było nabycie przez gminę z mocy prawa części nieruchomości, która spełnia przesłanki z art. 1 pkt 1 ustawy. Ustawa nie uzależnia nabycia nieruchomości przez gminę z mocy prawa od powierzchni tej nieruchomości, ani jej wyodrębnienia ewidencyjnego. Zastosowanie art. 13 ust. 2 ustawy nie zostało zatem ograniczone do nieruchomości stanowiących w całości nieruchomości rolne w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy. Przyjęcie odmiennej interpretacji tego przepisu, mogłoby prowadzić do sytuacji, w których niemożliwe byłoby nabycie przez gminę nieruchomości, której tylko niewielka część nie miałby charakteru rolnego, co przekreślałoby cel wprowadzenia art. 13 ust. 2 ustawy( por wyrok NSA z 21 stycznia 2016, syg. II OSK 1172/14). W przedmiotowej sprawie cała nieruchomość stanowiła nieruchomość rolną w rozumieniu kodeksu cywilnego, a po drugie w planie miejscowym była przeznaczona na cele gospodarki rolnej zgodnie z uchwałą Rady gminy G. nr [...] z dnia [...] listopada 1992 roku. Zgodnie z art. 46¹ k.c. nieruchomościami rolnymi są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystane na prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Na gruncie art. 46¹ kc w orzecznictwie podnosi się, że "Kryterium wyodrębniającym nieruchomość rolną jest rzeczywisty lub potencjalny sposób jej wykorzystania" (postanowienia SN z: 28.1.1999 r. III CKN 140/98; 6.2.2008 r. II CSK 467/07, Lex 523605; wyrok SN z 2.6.2000 r. II CKN 1067/98, OSP2001/2/27 z glosą A. Lichorowicza). "O rolniczym charakterze gruntu przesądza tylko jego rolnicze przeznaczenie, a nie sposób obecnego wykorzystywania. Dlatego do nieruchomości rolnej należą także odłogi i ugory, które potencjalnie biorąc mogą być wykorzystywane rolniczo. Kryterium wyodrębniającym (cechą wyróżniającą) nieruchomość rolną jest zatem możliwy sposób jej wykorzystania. Nie jest konieczne rzeczywiste prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub ogrodniczej, sadowniczej czy rybnej" (wyrok NSA z 23.11. 2006 r. I OSK 132/06, Lex 291425). Podnosi się także, że "Dla ustalenia istnienia możliwości wykorzystania nieruchomości na cele rolnicze pomocne mogą być zapisy w ewidencji gruntów oraz planach zagospodarowania przestrzennego" (E. Skowrońska-Bocian/M. Warciński w: red. K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck 2020, t. I, nb 3, 4). W wyroku z 2.6.2000 r. II CKN 1957/98 SN zwrócił uwagę na istotną cechę, jaką jest przydatność nieruchomości do prowadzenia rolniczej działalności wytwórczej, decydującą o możliwości uznania nieruchomości za rolną; cecha ta zakłada istnienie "celowej i zorganizowanej działalności ludzkiej (najczęściej właściciela) ukierunkowanej na wytwarzanie, to znaczy na osiąganie, produkowanie w dziedzinie rolnictwa". Podobne stanowisko zajął SN w wyroku z 14.11.2001 r. II CKN 440/01, OSNC 2002/7-8/99, uznają, że decydującym kryterium są "właściwości agronomiczne" gruntu (aprobowane przez S. Rudnickiego, aktualizacja R. Trzaskowski w: S. Dmowski, S. Rudnicki, R. Trzaskowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Część ogólna, LexisNexis 2014, s. 267, uw. 2)( por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2022 roku, syg. akt I OSK 1293/21). Przedmiotowa nieruchomość stanowiła część gospodarstwa rolnego przekazanego w 1979 roku na rzecz Skarbu Państwa . Za gospodarstwo rolne zgodnie z art. 55³ k.c. uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów przedmiotowa nieruchomość składała się z gruntów ornych, użytków rolnych zabudowanych, lasu i gruntów leśnych. Tak więc zarzut, iż część gruntu uwłaszczonego na rzecz gminy stanowił grunt budowalny nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Wskazywana część stanowiła użytek rolny zabudowany, co wynika z ewidencji gruntów. Budynek służący potrzebie działalności rolniczej tworzy zorganizowaną całość gospodarczą z gruntami rolnymi. Nadto w skład gospodarstwa rolnego może wchodzić las i jeśli nie jest wydzielony z gospodarstwa rolnego podlega komunalizacji na co pozwala art. 1 pkt 3 ustawy. Również w zakresie zarzutu nieprawidłowych ustaleń faktycznych poczynionych przez organ, które miały istotny wpływ na wynik sprawy Sąd nie dopatrzył się uchybień. Skarżąca w tym zakresie powtarza nie uzasadnią tezę, iż całość skomunalizowanej działki nr [...] nie stanowił grunty rolne i to daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z 2007 roku. Zdaniem Sądu przyjęte przez organ ustalenia faktyczne w sprawie znajdują swoje usprawiedliwienie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie( decyzje z 1979 roku, rejestru pomiarowego, karta inwentaryzacyjna, odpis z KW nr [...] Sądu Rejonowego w K., informacja z gminy G. z dnia 1 sierpnia 2007 roku o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wypisu z rejestru gruntów). Stanowisko skarżącej, iż zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2007 roku nr [...] z uwagi na rażące naruszenie prawa nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Podnoszona we wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji okoliczność, iż przedmiotowa działka należała do jej poprzedników prawnych nie mogła w tych okolicznościach stanowić podstawy do uwzględnienia skargi. Taka okoliczność jeśli miała miejsce to może stanowić podstawy do nabycia prawa własności przez posiadacza samoistnego. Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło