VIII SA/Wa 636/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant specjalista Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. T. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego w W. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 roku, nr [...] Prezes Agencji Mienia Wojskowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U.2018.2096 ze zm.) dalej kpa, w związku z art. 21 ust. 1, 2 i art. 24 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz.U.2018.2356 ze zm.) dalej ustawa o zakwaterowaniu, po rozpatrzeniu odwołania T. T. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w L. nr [...] z dnia [...].06.2019 r., umarzającej postępowanie w sprawie przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i ocena prawna. T. T. wystąpił w dniu 19 kwietnia 2019 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w L. (dalej Dyrektor, organ I instancji) z wnioskiem o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. W złożonym wniosku zaznaczył, że nie jest już żołnierzem w służbie czynnej. Zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. Dyrektor, zawiadomił T. T. o wszczętym na jego wniosek postępowaniu w sprawie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW W L. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wydania T. T. decyzji o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu mówi, że żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości, co oznacza, że prawo do zakwaterowania przysługuje wyłącznie żołnierzom w czynnej służbie wojskowej. W związku z tym Dyrektor wyjaśnił, że nie ma podstawy prawnej do wydania decyzji przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, ponieważ wnioskodawca pozostawał w służbie wojskowej od dnia [...] września 1979 r. do dnia [...] kwietnia 2001 r., kiedy to został z niej zwolniony i obecnie nie jest już żołnierzem zawodowym w służbie czynnej. Od powyższej decyzji T. T. wniósł, za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w L., odwołanie do Prezesa AMW żądając jej uchylenia. Rozpatrując sprawę ponownie merytorycznie organ odwoławczy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: 1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; 2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej; 3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Art. 24 ust 1 ustawy o zakwaterowaniu wskazuje natomiast, że żołnierzowi zawodowemu, na jego wniosek poświadczony przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę wojskową, dyrektor oddziału regionalnego właściwy dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową, wydaje decyzję o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Jego zdaniem należy zwrócić uwagę na fakt, że w art. 24 ustawy o zakwaterowaniu zostały wymienione organy właściwe do wydania decyzji o przydziale. Zgodnie z tym artykułem to dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwego miejscowo dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową, wydaje decyzje o przydziale kwatery albo lokalu mieszkalnego. Ustawodawca wskazał więc, że organami właściwymi do wydania decyzji, są dyrektorzy oddziałów regionalnych Agencji. Decyzje są natomiast wydawane, zgodnie z art. 21 ustawy o zakwaterowaniu, wyłącznie żołnierzom zawodowym pełniącym służbę wojskową. W przepisach tych nie zostały więc wymienione, jako uprawnione do przydziału lokalu w drodze decyzji, żadne inne osoby, a co za tym idzie żołnierz zwolniony ze służby wojskowej nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Wskazywał, że warto zwrócić uwagę, że zamysłem ustawodawcy przy tworzeniu przepisów było zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych pełniących czynną służbę wojskową, co wynika ze specyfiki służby wojskowej i charakteru potrzeb mieszkaniowych tych osób. Sfera uprawnień żołnierzy zawodowych w okresie pełnienia służby podporządkowana jest wymogom tej służby i ma zapewnić prawidłowe wykonywanie przez żołnierzy obowiązków służbowych. Temu celowi służy m.in. przydział lokalu lub kwatery. W ocenie organu odwoławczego, skoro w obecnym stanie prawnym przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego przysługuje żołnierzowi zawodowemu w okresie pełnienia służby, to żołnierz zwolniony ze służby nie spełnia tego wymogu i nie może wywodzić dla siebie uprawnień z tego tytułu. Skarżący swoim wnioskiem nie mógł więc wszcząć postepowania albowiem nie posiada legitymacji procesowej podmiotu uprawnionego do żądania wszczęcia postępowania w sprawie przydziału kwatery albo lokalu mieszkalnego, które to uprawnienie realizowane jest wyłącznie w stosunku do żołnierzy zawodowych w okresie pełnienia służby. Konsekwencją powyższych ustaleń jest okoliczność, że skarżący - niebędący żołnierzem - nie posiada legitymacji procesowej by występować w charakterze strony i jego żądanie nie wszczyna przewidzianych prawem działań organu Agencji, w zakresie wydania decyzji przydziału. W tej sytuacji, w związku z brakiem elementów podmiotowych i przedmiotowych postępowania, Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW nie był uprawniony do wydania decyzji o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na rzecz emeryta wojskowego, a co za tym idzie, postępowanie było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Uwzględniając powyższe należało stwierdzić, że w ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy zaskarżona decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania, w sprawie wydania T. T. decyzji o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa materialnego i żadna podnoszona przez skarżącego argumentacja nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ organy administracji są zobowiązane do orzekania w granicach prawa. Należało zatem orzec jak w sentencji. Na marginesie organ wskazywał, że zgodnie z art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (t.j. Dz.U. 2018 poz. 2308) dyrektor oddziału regionalnego Agencji może wynająć lokal mieszkalny na czas oznaczony osobie innej niż żołnierz zawodowy, osobie prawnej, jednostce samorządu terytorialnego, (...) o ile w garnizonie są zaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych. Zatem z ewentualnym wnioskiem w tym zakresie strona może się zwrócić do Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w L.. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł T. T.. Wydanej decyzji zarzucał naruszenie zasad ogólnych Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej o których mowa w art. 30 oraz art. 32 pkt. 2. Wskazywał, że została naruszona zasada ochrony interesów w toku. Zasada ta nakłada obowiązek formułowania nowych przepisów regulujących działalność o której mowa w ustawie o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych, gdzie wykluczono emerytów i rencistów wojskowych ze wszystkich uprawnień, które były prawami nabytymi i niezbywalnymi. Wydanej decyzji zarzucał działanie na szkodę jego osoby , bo: - nie zostały ujawnione wszystkie istotne dla wydania decyzji okoliczności; - nie zostały uwzględnione istotne okoliczności przy wydawaniu zaskarżanej decyzji; - nie został zgromadzony kompletny materiał dowodowy; - nie oceniono w sposób należyty podlegających ocenie dowodów i faktów, które w sporze trwającym z AMW podnosił wielokrotnie w sposób zrozumiały, rzeczowy i merytoryczny; - nie został zaznajomiony z zebranym materiałem w toku wdrożonego postępowania; Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przeprowadzenie postępowania od początku, adekwatnie do obowiązujących procedur. Wnosił także o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. ze zm. zwanej dalej ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem ustawa ta narusza podstawowe wartości obywatela wobec prawa o których stanowi art. 32 ust. 2, które dotyczą także emerytów i rencistów wojskowych, w tym i jego osoby. Podnosił, iż z uwagi na sytuację natury osobisto - rodzinnej jako były żołnierz zawodowy, wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w L. z wnioskiem o przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji rozpatrzył sprawę negatywnie. Od tej decyzji odwołał się do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, jako organu wyższej Il instancji. Odwołanie jego nie znalazło zrozumienia, a następstwem tej negatywnej decyzji jest przedmiotowa skarga, którą składa. Zarówno decyzja organu pierwszej jak i drugiej odwoławczej instancji jest niezgodna z treścią postanowień najwyższego rangą aktu prawnego jakim jest Konstytucja. Podnosił, iż nasuwa się pytanie, czy ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. w zw. z art. 21 ust.1 i 2 i a art. 24 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej zwana dalej ustawą o zakwaterowaniu, pozbawia składającego skargę możliwości uzyskania kwatery służbowej lub innego lokalu mieszkalnego. Uważał, że tego prawa ani organ pierwszej instancji, ani drugiej nie może jego osoby pozbawić, bo jest bowiem niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, bo jest niezgodny z wywodzącą się z art. 2 Konstytucji zasadą ochrony interesów w toku. Argumentacja organu pierwszej instancji, podzielona także przez organ drugiej instancji, że lokal można przyznać tylko żołnierzowi w czynnej służbie jest błędna i nie adekwatna do zasad racjonalnego, logicznego myślenia, oceny oraz wnioskowania. Jego zdaniem wydający decyzje, które zaskarżał zapominają zapewne z niewiedzy, że status żołnierza, jego potrzeby kończą się gdy ten umiera. On jednak żyje a żądanie moje jest skromne. Dotyczą zapewnienia godziwego życia za trudy służby i utratę zdrowia. Jako strona wnosił tylko o przydział lokalu mieszkalnego na terenie R., pozostającego w zasobach AMW z uwzględnieniem mojego czasookresu służby i nabytych tym samych praw oraz stanu zdrowia. Jest on inwalidą pierwszej grupy, niezdolnym do pracy. Lokal ten mu się należy, a odmowna decyzja jest nie tylko wbrew prawu ale i logice. Taki sposób działania instytucji zarządzającej zasobami lokalowymi należy zmienić na lepsze i bardziej przyjazne osobom, które posiadają stosowny status związany z długoletnim pełnieniem służby wojskowej. W toku postępowań zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, zaniechano sprawdzenia i weryfikacji najbardziej istotnych zagadnień a w szczególności najbardziej istotnych zagadnień związanych z tym, czy w okresie jego służby zawodowej w WP korzystał z wypłaty jakichkolwiek walorów finansowych, przysługujących żołnierzowi zawodowemu, a w szczególności: czy w okresie kiedy pełnił służbę zawodową: 1- otrzymał przydział kwatery służbowej, stosownie do mego statusu osobistego, związanego z zajmowanym stanowiskiem oraz rodzinnego. Jeśli taki przydział miał miejsce to kiedy i w jakiej miejscowości 2- korzystał z kwatery zastępczej. Jeśli tak to kiedy i gdzie? 3- pobierał jakiekolwiek świadczenia należne za brak kwatery; 4- pobierał jakiekolwiek świadczenia z tytułu tzw.; równoważnika remontowego. Jeśli tak w to w jakiej wysokości i kiedy? 5-czy korzystał z innych świadczeń, jeśli tak to z jakich? Brak tych ustaleń w treści zaskarżanych decyzji dyskwalifikuje i kompromituje zarówno organ l jak Il instancji w stopniu znacznym. Godnym zauważenia jest także i to, że akt prawny na który powołuje się zarówno pierwszy jak i drugi organ, nie zawiera w swej treści i nie wskazuje, że żołnierzowi rezerwy, czy renciście wojskowemu kwatery służbowej , nie przysługują prawa do przydziału kwatery służbowej czy innego lokalu. Dywagacje AMW w kwestii dot. art. 24 ust 1 o zakwaterowaniu, nie zasługują na uwzględnienie. Są poniżające i uwłaczające godności człowieka. Takie myślenie to anarchia w demokratycznym państwie prawnym. Powołał się treść Postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 07 sierpnia 1996 r. ( lIlP012 / opubl. OSN 1997/7/120), który wyraził pogląd , iż "nie jest istotne czy dochodzący roszczeń jest żołnierzem czy też byłym żołnierzem, lecz ważne jest to z jakiego stosunku prawnego wywodzi swoje roszczenie. Ten przytoczony pogląd utwierdza go w przekonaniu, że działania AMW, to działania, które w sposób nie budzący wątpliwości wskazują, iż nie wszyscy wobec prawa są równi, a ponadto działanie AMW to działania dyskryminujące jego osobę. Jest to sprzeczne z zasadą równości obywatela wobec prawa. W sporze jaki toczy od dawna, konkretnie od 2016 roku z AMW, nie bez znaczenia jest przegrany proces przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy w Radomiu w sprawie o sygnaturze VIII SA/Wa 1087/16 i wnosił o wykorzystanie i ewentualne dopuszczenie akt tej sprawy w postępowaniu sądowym, która ma przyczynowo -skutkowy związek z przedmiotową skargą. Mając powyższe na uwadze wnosił jak na wstępie. Odpowiadając na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowana argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Skarga T. T. nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, iż postępowanie zostało zainicjowane przez skarżącego poprzez złożenie w dniu 19 kwietnia 2019 roku wniosku o przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 21 ust.1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę albo miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: 1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; 2) przydziału miejsca w internacie albo katerze internatowej; 3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W ocenie Sądu organ dokonał prawidłowej wykładni wyżej powołanego przepisu, iż tylko żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługują uprawnienia wyżej powołane, w tym przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego. Niewątpliwie skarżący w czynnej służbie pozostawał do [...] kwietnia 2001 roku. Zwolnienie z czynnej służby wojskowej oznacza utratę uprawnień określonych w wyżej powołanym przepisie prawa. Zdaniem Sądu za nieusprawiedliwione należy uznać zarzuty skargi w zakresie nie zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, w tym istotnych okoliczności dla wydania decyzji, czy też błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zarzuty te są gołosłowne i nie wskazują jaka część materiału pozostała poza oceną organu, czy też na czym polegała dowolność oceny zgromadzonego materiału. Skarżący zasadniczo stawia zarzut, iż przywoływany przepis art. 21 ustawy o zakwaterowaniu jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP w sytuacji gdy stanowi, iż przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego dotyczy tylko żołnierzy czynnych zawodowo, z wyłączeniem żołnierzy emerytów. Należy zauważyć, iż uprawnienie do kwatery przysługuje żołnierzom w miejscu i w czasie pełnienia służby wojskowej, co jest warunkiem zapewnienia siłom zbrojnym mobilności koniecznej dla prawidłowego wykonywania tych funkcji. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2006 roku, syg. akt K 16/05( pub. OTK –A 2006, nr 6, poz.69) zajmował się nowelizacją ustawy o zakwaterowaniu w zakresie odstąpienia od uprawnień do ekwiwalentu nie podnosił i nie sygnalizował niezgodności przepisów w zakresie braku uprawnień do kwatery dla żołnierzy emerytów. Przepis w tym zakresie jest jasny i klarowny i takie prawo przysługuje tylko żołnierzom czynnym zawodowo. Podnoszone przez skarżącego argumenty, że w czasie czynnej służby nie korzystał z przysługujących mu uprawnień w tym zakresie w żadnym stopniu nie daje mu uprawnień do przydziału kwatery po zakończeniu czynnej służby. Należy zgodzić się z organem, iż zaistniały podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa. Podstawą do zastosowania tego przepisu jest sytuacja gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub części. W sytuacji ustalenia, iż skarżącemu jako żołnierzowi emerytowi nie przysługuje legitymacja o przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego na podstawie ustawy o zakwaterowaniu z uwagi na brak interesu prawnego należało postępowanie umorzyć ( por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2018 roku, II OSK 1387/16). W ocenie Sądu nie zachodziły podstawy do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności treści art. 21 ustawy o zakwaterowaniu z art. 32 ust.2 Konstytucji RP ponieważ nie stanowi on naruszenia zasady niedyskryminacji. Konstytucyjna zasada równości wobec prawa, wynikająca z art. 32 ust.1 Konstytucji RP, a będąca przepisem szczególnym wobec wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady sprawiedliwości społecznej, uzupełniona przez wynikający z art. 32 ust.2 Konstytucji zakaz dyskryminacji polega na tym, że wszyscy adresaci norm prawnych, charakteryzujący się daną cechą istotną(relewantną) w równym stopniu mają być traktowani równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2019 roku, II CSK 428/18). Nadto należy podzielić zarzut, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 10 § 1 kpa poprzez brak zawiadomienia o możliwości zapoznania się materiałem, zgłoszenia nowych żądań. Jednak powyższe uchybienie może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, to wynik sprawy byłby odmienny( wyrok NSA z 26 września 2019 roku, II OSK 2691/17). Strona w skardze nie przedstawiła wpływu tego uchybienia na wynik tej sprawy. Z tych też względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.