VIII SA/Wa 642/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-22
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, wobec której prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne i która uzyskuje dochody poniżej kosztów utrzymania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy wobec strony prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne, dochody są niewystarczające na pokrycie bieżących zobowiązań, a zadłużenie jest znaczne, sąd powinien przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący P. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący wskazał na bardzo złą sytuację majątkową, liczne postępowania egzekucyjne, niewystarczające dochody na pokrycie kosztów utrzymania oraz rosnące zadłużenie. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i egzekucyjną.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego P. M. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą P. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: zwolnić skarżącego P. M. od kosztów sądowych.
P. M. (dalej też jako "skarżący") wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym wniosku skarżący podał, że aktualnie jego sytuacja majątkowa jest bardzo zła. Przeciwko niemu jest prowadzonych kilkanaście postępowań egzekucyjnych. Bieżące dochody nie są w pełni wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania, stąd rośnie zadłużenie skarżącego z tytułu niespłacania czynszu w spółdzielni mieszkaniowej. Ze względu na "spiralę" długów został zmuszony do zakończenia prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Skarżący wskazał, że jego stałe miesięczne zobowiązania i wydatki wynoszą [...] zł, w tym: czynsz ([...] zł), opłata za zużycie energii elektrycznej ([...] zł), opłaty za media ([...] zł) i zakup środków czystości oraz wyżywienia ([...] zł).
Skarżący z tytułu trzech umów o wynagrodzenie uzyskuje łączny dochód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie (załączono zaświadczenia pracodawców skarżącego o wysokości wynagrodzenia potwierdzające powyższe).
Ponadto do wniosku skarżący dołączył kopie następujących dokumentów:
- zeznania podatkowego za 2015 r.,
- szereg pism komorników sądowych dotyczących zajęcia wierzytelności, zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowego, zawiadomień o wszczęciu egzekucji,
- pism komorników sądowych dotyczących zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i zakazie wypłat,
- pisma komornika sądowego z dnia 5 lipca 2013 r. zawierającego plan podziału środków uzyskanych w toku egzekucji przez komornika sądowego w kwocie [...] zł,
- wyciągu z rachunku bankowego skarżącego potwierdzającego istniejący na tym rachunku debet w wysokości [...] zł.
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznając przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i uzyskuje wynagrodzenie z tytułu trzech umów o pracę wykonywanych w niepełnym wymiarze w łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie.
Wobec skarżącego prowadzone są liczne egzekucje komornicze, które skutkowały zajęciem skarżącemu wynagrodzenia za pracę i zakazem wypłat z rachunków bankowych.
Z załączonego przez skarżącego pisma komornika sądowego z dnia 5 lipca 2013 r. zawierającego plan podziału sumy [...] zł wynika, iż powyższa suma pokryta niewielki procent zadłużenia skarżącego dochodzonego w trybie egzekucji sądowej. Ponadto na rachunku bankowym skarżącego widnieje debet w wysokości [...] zł.
W oparciu o wszystkie przedstawione powyżej argumenty, w ocenie rozpoznającego wniosek, nie jest możliwe poniesienie przez skarżącego pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla jego utrzymania.
Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło