VIII SA/Wa 643/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-09
Skład orzekający: Artur Kot, Sławomir Fularski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo orzekły o nakazie rozbiórki ogrodzenia, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, w szczególności kwestii zgłoszenia budowlanego i skutków uchylenia decyzji o sprzeciwie przez NSA?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie ustaliły precyzyjnie dat budowy poszczególnych odcinków ogrodzenia, nie oceniły należycie wyroku NSA z 2003 r. w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych oraz nie odniosły się do skutków uchylenia tej decyzji i ewentualnej 'milczącej zgody'. Wydane decyzje były przedwczesne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ogrodzenia wybudowanego przez W. M. bez wymaganego zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie wydały decyzje nakazujące rozbiórkę, które zostały uchylone przez organ odwoławczy i przekazane do ponownego rozpatrzenia. Ostatecznie, po kolejnym postępowaniu, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję PINB nakazującą rozbiórkę. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące pominięcia istoty sporu, braku wyjaśnienia kwestii zgłoszenia budowlanego z 1999 r. i wyroku NSA z 2003 r. uchylającego sprzeciw od zgłoszenia budowy ogrodzenia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (PINB, organ I instancji), działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwana dalej p.b.), nakazał W. M. (skarżący, inwestor) rozbiórkę: ogrodzenia na długości 24 m z pionowo umocowanych desek o wysokości 3,00 m, 9 sztuk słupów energetycznych żelbetowych o wysokości 3,90 m każdy, cokołu z pustaków betonowych o grubości 24 cm i wysokości 1,00 m, wybudowanego pomiędzy działką o nr [...], a działką o nr [...] w miejscowości B., gm. G., bez wymaganego prawem zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PINB wskazał, iż postępowanie
w przedmiotowym zakresie wszczęte zostało w dniu [...] stycznia 2005 r.
W wyniku podjętych czynności – kontroli przeprowadzonej w dniach: [...] lutego 2005 r. i [...] listopada 2005 r. stwierdzono, że inwestor na odcinku długości 20,5 m wybudował 9 słupów żelbetowych energetycznych o wysokości 4,80 m ponad terenem (przed zasypaniem muru ziemią) oraz wypełnił przęsła między słupami murkiem
o wysokości 1,0 - 1,2 m. Według oględzin zewnętrznych i relacji K. i S. W. (wówczas stron postępowania – dopisek Sądu) murek między przęsłami wykonano z elementów prefabrykowanych, pustaków i cegły, nie posiada on fundamentów. Ponadto wskutek plantowania terenu własnej działki inwestor zepchnął ziemię bezpośrednio na mur ogrodzenia, co spowodowało wypchnięcie elementów muru na odcinku jednego przęsła o długości 1,8 m.
Powyższe ustalenia skutkowały wydaniem przez PINB w dniu [...] kwietnia 2006 r. postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie ogrodzenia, nakazującego zabezpieczyć konstrukcję ogrodzenia przed dostępem osób trzecich oraz nałożeniem obowiązku dostarczenia oceny stanu technicznego wykonanej konstrukcji ogrodzenia działki. Wobec niewykonania ww. obowiązku organ I instancji wydał w dniu [...] czerwca 2007 r. decyzję Nr [...] nakazującą rozbiórkę całości konstrukcji ogrodzenia wybudowanego bez wymaganego prawem zgłoszenia oraz zobowiązał inwestora do usunięcia gruntu nasypowego o wysokości około 1 m, nasypanego przy granicy działek nr [...] i [...]. Na skutek złożonego w sprawie odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WIBN, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. uchylił w całości decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2012 r. ustalono, że pomiędzy działką nr [...], stanowiącą własność inwestora a działką nr [...], stanowiącą własność uczestnika postępowania wykonane zostało ogrodzenie z pionowo umocowanych desek między słupami żelbetowymi na cokole z pustaków betonowych grubości 24 cm. Wysokość słupów energetycznych - 3,90 m (9 szt.), wysokość ogrodzenia z desek - 3,00 m, wysokość cokołu mierzona od poziomu terenu działki nr [...] - 1,00 m. Długość ogrodzenia około 24,00 m. Stwierdzono także zły stan techniczny i estetyczny ogrodzenia, wykonany między słupami mur z pustaków jest miejscami wybrzuszony, co stwarza zagrożenie jego zawaleniem się na działkę nr [...]. Inwestor nie przedstawił żadnej dokumentacji dotyczącej wykonanego ogrodzenia. Postępowanie w tym zakresie zostało wszczęte w dniu [...] stycznia 2012 r.
Dokonane ustalenia skutkowały wydaniem decyzji nakazującej inwestorowi rozbiórkę ogrodzenia o długości około 24 m z pionowo umocowanych desek
o wysokości 3,00 m, 9 sztuk słupów energetycznych żelbetowych o wysokości 3,90 m oraz cokołu z pustaków betonowych o grubości 24 cm i wysokości 1,00 m, przy czym rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją WINB Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., a sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W toku ponownego rozpoznania sprawy do PINB wpłynęło pismo Starosty Powiatowego w K. z dnia [...] lipca 2012 r. informujące, iż od [...] stycznia 2003 r. inwestor nie zgłaszał zamiaru budowy ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Organ ustalił, że na działce nr [...] oraz w części na działce nr [...] został wybudowany fundament w celu posadowienia tam remontowanego budynku drewnianego, stojącego na działce nr [...] z uwagi na konieczność przekazania 6 metrowego pasa działki Wojewódzkiemu Zarządowi Dróg Publicznych. Według oświadczenia skarżącego fundament ten został wybudowany po uprawomocnieniu się zgłoszenia dokonanego
w Starostwie Powiatowym w K. w dniu [...] sierpnia 1999 r., skarżący nie posiada jednak dokumentów potwierdzających przekazanie tego gruntu ww.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., wydanym w trybie art. 49b ust. 2 p.b., PINB nałożył na inwestora obowiązek przełożenia określonych dokumentów, stanowiących podstawę do legalizacji przedmiotowego ogrodzenia. W wyznaczonym terminie (30 dni – dopisek Sądu) inwestor nie przedstawił wymaganych dokumentów, złożył natomiast (w dniu [...] lutego 2013 r.) pismo wskazujące, iż dla rozwiązania sprawy organ winien sięgnąć do zgłoszenia budowlanego z dnia [...] sierpnia 1999 r. oraz do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2003 r. sygn. akt IV SA 1595/01 gdzie znajdują się wymagane dokumenty i wyjaśnienia.
Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ I instancji za bezsporny uznał fakt, iż inwestor realizował przedmiotowe ogrodzenie etapami bez wymaganej prawem zgody właściwego organu tj. Starostwa Powiatowego
w K. Wskazał, że działka skarżącego nr [...] nie jest działką zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Niniejsze ogrodzenie służy wydzieleniu nieruchomości od otoczenia i stanowi samodzielny obiekt budowlany, nie będąc urządzeniem związanym z jakimkolwiek innym obiektem budowlanym. W takim przypadku właściwym trybem,
w oparciu o który należy prowadzić postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego ogrodzenia powyżej wysokości 2,20 m jest tryb przewidzianym w art. 49b p.b. Ponadto w związku z niewykonaniem przez inwestora obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów, PINB ma obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia.
Odwołanie na powołaną decyzję złożył skarżący wnioskując o wyjaśnienie kwestii zgłoszenia z dnia [...] sierpnia 1999 r., podniósł, że jest lekceważony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2003 r. sygn. akt IVSA1595/01, ponadto, iż przez 10 lat od wyroku sądu organy nie wydały decyzji w związku z pracami budowlanymi na jego działce. Nie rozwiązano także spraw własnościowych związanych z budynkami sąsiada posadowionymi niezgodnie z prawem oraz nie są rozstrzygnięte wszystkie sprawy zgłoszone w skardze uczestnika postępowania z dnia [...] listopada 2011 r.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
Po przedstawieniu stanu sprawy organ odwoławczy stwierdził prawidłowość podjętego przez PINB rozstrzygnięcia. Wskazał, iż zgodnie z regulacją art. 28 p.b. roboty budowlane można rozpocząć na podstawie pozwolenia na budowę
z zastrzeżeniem art. 29 -31 p.b. Z art. 30 ust. 1 pkt 4 p.b. wynika natomiast, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Według organu odwoławczego, stanowiące przedmiot niniejszego postępowania ogrodzenie służy wydzieleniu nieruchomości od otoczenia i stanowi samodzielny obiekt budowlany, zaś z materiału dowodowego sprawy, w szczególności z mapy sytuacyjnej oraz materiału zdjęciowego wynika, że na przedmiotowej nieruchomości brak jest budynku mieszkalnego, co prowadzi do zastosowania art. 49 b p.b.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż sporne ogrodzenie zakwalifikowano jako samowolę budowlaną, gdyż inwestor zrealizował je bez wymaganego prawem zgłoszenia zamiaru budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Podał, iż w dniu [...] lutego 2001 r. dokonano zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego ogrodzenia, jednak Starosta K. decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. znak [...], zgłosił sprzeciw do ww. zgłoszenia w sprawie budowy ogrodzenia o wysokości 3,5 m między działkami oraz w sprawie robót budowlanych związanych z remontem budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją WINB Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2003 r. sygn. akt IV SA 1595/01, uchylił obie decyzje organów administracji architektoniczno-budowlanej w kwestii wniesienia sprzeciwu, co do zamiaru zgłoszenia wykonania przedmiotowego ogrodzenia. Starosta K. nie podjął żadnego rozstrzygnięcia w powyższej sprawie. Uchylenie przez sąd decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję starosty wstrzymuje proces inwestycyjny do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zasadności sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych.
Za bezsprzeczne organ odwoławczy uznał, iż zgłoszenie zamiaru wykonania obiektu budowlanego może być skutecznie przyjęte jedynie w stosunku do zamiaru budowy, a więc przed jej wykonaniem. W omawianej sprawie pomimo wniesienia sprzeciwu inwestor wykonał ogrodzenie objęte zgłoszeniem, a zatem nie można twierdzić, że posiadał tytuł prawny do wykonania prac. Późniejsze uchylenie decyzji
w przedmiocie sprzeciwu nie oznaczało zdaniem organu odwoławczego, że omawiane prace zostały wykonane legalnie.
Zauważył następnie, iż omawiana sytuacja samowoli budowlanej regulowana jest przez przepis art. 49 b p.b., właściwie zatem PINB w pierwszej kolejności rozważył możliwość legalizacji przedmiotowego ogrodzenia nakładając na skarżącego, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., obowiązek złożenia w terminie 30 dnia od dnia doręczenia postanowienia: 1) oceny technicznej wykonanego ogrodzenia zawierającego część opisową i rysunkową; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym PINB zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący podniósł, iż decyzja narusza jego prawa, bowiem
w sposób ewidentny pomija istotę sporu i sprowadza go do nieistotnych rzeczy. Skarżący podał, iż w 2001 r. organy nadzoru budowlanego zablokowały mu remont budynku mieszkalnego i uniemożliwiły prowadzenie działalności w gospodarstwie rolnym o charakterze agroturystycznym. Podkreślił, że prowadzono kilkunastokrotne wizje, inspekcje, niezapowiedziane najazdy, aby uniemożliwić działalność, spisano kilkanaście notatek służbowych, wydano kilkanaście postanowień, wyznaczano wielokrotnie terminy wydania decyzji, zaś po 13 latach wydano decyzję pomijającą istotę sprawy. Za istotne uznał wyjaśnienie, czy ma prawo remontować budynek mieszkalny, czy jego działka musi być obciążona służebnością na rzecz sąsiada, czy budynki sąsiada muszą oddziaływać niekorzystnie na jego posesję, czy ogrodzenie wymuszone na nim przez Policję (na wniosek sąsiada) ma rozwiązać całą sprawę, czy nie ma prawa do wyjaśnienia, dlaczego jego działalność (remont domu, wykonanie płotu) jest jakimś zagrożeniem oraz czy urząd państwowy nie powinien odnieść się
w jakimś terminie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2003 r. dotyczących jego działalności.
W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości, nie rozpatruje również sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1402/06, publ. LEX nr 360233). Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy postępowania. Spełnione zostały zatem przesłanki do wyeliminowania
z obrotu prawnego tych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Matrialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowił art. 49b p.b. W myśl ust. 1 tego przepisu właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z art. 49b ust. 2 wynika, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2
i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Art. 49b ust. 3 stanowi, iż w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 (orzeka rozbiórkę obiektu). Jeżeli zachodzą okoliczności,
o których mowa w ust. 2, właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej (ust. 4).
Zastosowanie ww. regulacji organy obu instancji uzasadniły ustaleniem, iż przedmiotowe ogrodzenie wybudowane zostało bez wymaganego prawem zgłoszenia, zaś w toku postępowania legalizacyjnego, inwestor nie przedstawił dokumentów,
w zakreślonym postanowieniem PINB z dnia [...] lutego 2013 r. w terminie 30 dni.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 28 p.b. rozpoczęcie robót budowlanych, co do zasady wymaga legitymowania się przez inwestora ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od powyższej zasady wprowadza art. 29 p.b., tworząc katalog zamknięty robót budowlanych niewymagających takiego pozwolenia na budowę.
Z kolei w przepisie art. 30 p.b. określono w jakich przypadkach wykonywanie robót budowlanych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę jednakże konieczne jest zgłoszenie określonych w tym przepisie robót budowlanych właściwemu organowi. Właśnie z regulacji art. 30 ust. 1 pkt 3 p.b. wynika, iż budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Prawidłowo zatem organy ustaliły, iż będące przedmiotem niniejszego postępowania ogrodzenie, zrealizowane przez inwestora pomiędzy działkami [...]
i [...], którego wysokość przekracza 2,20 m podlegało zgłoszeniu właściwemu organowi architektoniczno – budowlanemu.
W ocenie Sądu naruszenie prawa w prowadzonym przez organy postępowaniu polega na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy spowodowanym niedopełnieniem obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niewystarczającym wyjaśnieniu powodów podjętego rozstrzygnięcia, tj. naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona
w art. 7 k.p.a., której konkretyzację stanowi art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązuje organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zaś w art. 80 k.p.a. zawarta jest reguła, zgodnie z którą ocena, czy dana okoliczność została udowodniona winna być przez ten organ dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a wyraz temu winien organ dać, w myśl art. 107 § 3 k.p.a., w uzasadnieniu decyzji. Ewidentnym jest, że to na organie ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i podjęcie niezbędnych działań dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Ponadto organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 15 k.p.a.
Sąd zauważa, iż pierwsze zawiadomienie o wszczęciu postępowania miało miejsce w dniu [...] stycznia 2001 r. i obejmowało postawienie 3 słupów żelbetowych jako elementów ogrodzenia (o wysokości ok. 6 m, k. [...] akt administracyjnych PINB) sytuowanego pomiędzy działkami [...] i [...]. Z dokumentów sprawy dotyczących podejmowanych przez organ I instancji czynności wynika, że w istocie postępowanie to dotyczyło ogrodzenia pomiędzy działką [...] i [...]. Drugie zawiadomienie o wszczęciu postępowania pochodzi z [...] stycznia 2012 r. i dotyczy ogrodzenia zrealizowanego pomiędzy działkami [...] i [...] (k. [...] akt administracyjnych PINB).
Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2005 r. (k. [...] akt administracyjnych PINB) wynika, że inwestor w granicy działek [...] i [...] na odcinku
o długości 20,5 m wybudował ok. 4,80 m od poziomu terenu, w odstępach od 1,8 do 2,8 m oraz wypełnił przęsła między słupami murkiem o wysokości 1,0 - 1,2 m. Murek między przęsłami wykonano z elementów prefabrykowanych żelbetowych o wymiarach 160 x 20 x 20 cm oraz pustaków i cegły sylikatowej położonej na zaprawie cementowej. Ww. elementy ułożono bezpośrednio na gruncie w układzie nieregularnym zarówno
w pionie jak i w poziomie. Odcinki muru nie posiadają fundamentów i wykonane zostały w okresie od połowy listopada 2004 r. do stycznia 2005 r. Ponadto wskutek nawiezienia ziemi teren działki inwestora uległ podwyższeniu w stosunku do działki ówczesnego uczestnika postępowania.
Natomiast z protokołu oględzin uzupełniających przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2005 r. (k. [...] akt administracyjnych PINB ) wynika natomiast, iż murek między przęsłami wykonano z elementów prefabrykowanych, pustaków i cegły sylikatowej o wysokości 90 – 120 cm, o nieregularnym układzie. Pięć przęseł ponad murem wypełnione jest deskami nieobrzynanymi przybitymi do rygli poziomych mocowanych do słupów żelbetowych o wysokości ok. 3,0 m. Przęsła drewniane wykonane zostały w listopadzie 2005 r. Wskutek zepchnięcia ziemi bezpośrednio do muru ogrodzenia, na odcinku jednego przęsła o długości 1,8 m, nastąpiło wypadnięcie elementów muru na drewniane odrodzenie uczestnika postępowania.
Z kolei w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2012 r. podano, iż sporne ogrodzenie wykonane jest z desek pionowo umocowanych między
9 słupkami żelbetonowymi, na cokole z pustaków betonowych. Wysokość słupków wynosi 3,90 m, wysokość ogrodzenia z desek – 3 m, a wysokość cokołu 1 m. Stan techniczny ogrodzenia jest zły. Ogrodzenie wykonane zostało według oświadczenia inwestora w 2004 r.
Z przedstawionych wyżej protokołów wynikają różne parametry ogrodzenia oraz odrębne etapy jego budowy. Nie ulega zatem wątpliwości, że należało ustalić dokładnie, w jakiej dacie wybudowano poszczególne odcinki ogrodzenia, a nadto na czym na danym etapie polegały roboty budowlane.
Zdaniem Sądu organy nie dokonały także należytej oceny wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2003 r., sygn. akt IV SA 1595/01
w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych, uchylającego decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] lutego 2001 r., który ma kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy. W szczególności brak jest odniesienia się organów do zamiaru budowy ogrodzenia przez skarżącego po uchyleniu decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny i ewentualnej tzw. "milczącej zgody" organu. Nie ustalono bowiem, jakie skutki dla inwestora miało uchylenie decyzji o sprzeciwie oraz czy przystąpił on do budowy ogrodzenia w ewentualnym terminie po upływie terminu "milczącej zgody", czy też od początku budowa ogrodzenia stanowiła samowolę budowlaną.
Sąd zauważa również, iż brak jest ustaleń organu I instancji w odniesieniu do wytycznych wynikających z decyzji organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r.
w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego sprawy o dokumenty dotyczące zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia wraz z załącznikami oraz czynności podjętych przez organ architektoniczno – budowlany po ww. wyroku. W zaskarżonej decyzji PINB przedstawił jedynie "sprawozdanie" z prowadzonego przez wiele lat postępowania, nie odnosząc się jednak w żadnym razie do wytycznych decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. Brak także ustaleń PINB w odniesieniu do kręgu stron postępowania.
W rezultacie wydane decyzje są przedwczesne i nie do odparcia jest zarzut skarżącego o braku ustalenia istoty sporu.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy zobowiązane będą uwzględniając ww. wytyczne, do precyzyjnego ustalenia przebiegu postępowania po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, dołączą do akt niniejszej sprawy dokumenty i decyzje podjęte w ramach postępowania zakończonego ww. orzeczeniem oraz po jego wydaniu, w tym dokumenty dotyczące remontu budynku. W przedstawionych przy skardze aktach administracyjnych Sąd nie dopatrzył się bowiem zgłoszenia z dnia [...] lutego 2001 r.,
o którym mowa w ww. wyroku, znajduje się w nich jedynie decyzja o sprzeciwie z dnia [...] lutego 2001 r. (k. [...] akt administracyjnych PINB) oraz zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych dotyczących budynku mieszkalnego drewnianego z dnia [...] sierpnia 1999 r. Brak jest jakichkolwiek ustaleń, jak zakończyło się postępowanie w zakresie dokonanego zgłoszenia z dnia [...] lutego 2001 r.
Następnie na podstawie pełnego materiału dowodowego sprawy, a więc po ustaleniu dokładnej daty rozpoczęcia i zakończenia budowy ogrodzenia (w całości lub
w poszczególnych etapach) organy ocenią, czy ewentualna tzw. "milcząca zgoda" nie skutkuje uznaniem, iż część ogrodzenia została wykonana na podstawie tego zgłoszenia, nie zaś w warunkach samowoli budowlanej.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło