VIII SA/Wa 646/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w całości; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest skarga J. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009r. nr [...], którym to postanowieniem na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) organ II instancji uchylił w całości własne postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r. znak [...] i na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stwierdził niedopuszczalność odwołania J. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nr [...] z dnia [...] marca 2009r. Z dołączonych akt postępowania administracyjnego wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nakazał G. K. przedłożenie ekspertyzy dotyczącej oddziaływania zrealizowanej inwestycji na środowisko naturalne oraz uzyskanie zaświadczenia Wójta Gminy P. o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania budynku z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odwołanie od tej decyzji złożył między innymi J. K.. Organ II instancji postanowieniem z [...] czerwca 2009r. znak [...] nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez J. K. odwołania. Natomiast decyzją z tego samego dnia o numerze [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nr [...] z dnia [...] marca 2009r. na skutek odwołania Prokuratora Okręgowego w R.. W uzasadnieniu decyzji nr [...][...] Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że po dokonaniu powtórnej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie należy stwierdzić, że zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jednakże z uwagi na to, że decyzją nr [...] Wojewódzki Mazowiecki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję nie jest możliwe ponowne przeprowadzenie postępowania odwoławczego. W skardze na to postanowienie J. K. domagał się jego uchylenia. Podniósł, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając w tym samym dniu postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz decyzję uchylającą w całości zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji jednak na skutek odwołania innego podmiotu, uniknął odniesienia się do zarzutów zawartych w jego odwołaniu i w uzupełnieniu odwołania. W ocenie Skarżącego takie postępowanie narusza art. 7 i 8 kpa. Poza tym szczegółowo opisał zarzuty wobec decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. wskazując na jego nieprawidłowość. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumenty zawarte w decyzji i wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna i prowadzi do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia aczkolwiek z innych przyczyn niż zostały w skardze wymienione. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powszechnie przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. Wspomniana autokontrola zaskarżonej ostatecznej decyzji przez organ administracji publicznej, który ją wydał, stanowi upoważnienie organu administracji publicznej do weryfikacji własnej decyzji, wiążące się wyłącznie z zaskarżeniem tej decyzji do sądu administracyjnego. Z przepisu tego wynika, że po pierwsze rozstrzygnięcie lub bezczynność zostało zaskarżone do sądu administracyjnego a po drugie, że skarga jest w całości uwzględniana. W przedmiotowej sprawie trudno mówić o uwzględnieniu skargi w całości skoro uchylając zaskarżone postanowienie jednocześnie orzeczono o niedopuszczalności odwołania. Ważniejszym uchybieniem jest jednak to, że organ II instancji stwierdzając, że odwołanie zostało wniesione w terminie stwierdził jego niedopuszczalność w oparciu o art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym umarza postępowanie odwoławcze, a podstawą umorzenia postępowania odwoławczego jest przepis art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie stanowiskiem "przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 k.p.a." (niepubl. wyrok NSA z dnia 25 października 1988 r., SA/Po 495/88). W kontrolowanej przez Sąd sprawie, skarżący złożył odwołanie spełniające wszystkie wymogi formalne stawiane środkowi odwoławczemu w terminie. Nie można więc uznać, że było ono niedopuszczalne. To, że zanim je rozpoznano zostało zakończone postępowanie drugoinstancyjne, poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wypełnia przesłankę bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego, bo organ administracji nie może wydać drugiego postanowienia rozstrzygającego tę samą sprawę co do istoty. W tej sytuacji organ II instancji winien na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyć postępowanie odwoławcze, a nie stwierdzać jego niedopuszczalność. Podobne poglądy zostały zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1167/07 w którym stwierdzono, że "Złożenie zażalenia mimo, że zostało zakończone postępowanie drugoinstancyjne, wypełnia przesłankę bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego, bo organ administracji nie może wydać drugiego postanowienia rozstrzygającego tę samą sprawę co do istoty." Podobny pogląd zawarto w wyroku tego samego sądu z dnia z dnia 9 lipca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 213/07. Sąd orzekający w tej sprawie z zaprezentowanym stanowiskiem w całości się zgadza. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł jak w wyroku.