VIII SA/Wa 649/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-04
Skład orzekający: Iwona Owsińska – Gwiazda, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz – Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładającą karę pieniężną, mimo że postępowanie zostało wszczęte z naruszeniem terminu określonego w art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej, a odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie posiadała pełnomocnictwa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej zostało wszczęte z naruszeniem terminu 6 miesięcy od dnia kontroli, co stanowiło bezwzględną przeszkodę do jego prowadzenia. Ponadto, sąd wskazał na nieprawidłowości związane z wniesieniem odwołania przez zarządcę sukcesyjnego, który nie przedstawił pełnomocnictwa, co powinno skutkować pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia, chyba że organ odwoławczy uznałby te braki za konwalidowane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika za podanie niezgodnego ze stanem faktycznym numeru listu przewozowego w zgłoszeniach do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów (SENT). Kontrola drogowa miała miejsce w kwietniu 2018 r. Postępowanie w sprawie nałożenia kary zostało wszczęte postanowieniem z marca 2019 r. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana w czerwcu 2020 r., a decyzja organu odwoławczego w maju 2021 r. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące zasady proporcjonalności i błędnego ustalenia stanu faktycznego. W trakcie postępowania zmarł przedsiębiorca, a jego zarządca sukcesyjny K. C. brał udział w postępowaniu odwoławczym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2021 r. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. C. - zarządcy sukcesyjnego PWH [...] A. C. w spadku na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2021 r. znak [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu naruszenia ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącego K. C. - zarządcy sukcesyjnego PWH [...] A. C. w spadku kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] maja 2021r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w W. (dalej: "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy"), na podstawie art. 233
§ 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325; dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa"),
z art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 4, art. 26 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 9 marca
2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2020 r., poz. 859 ze zm.; dalej: "ustawa o SENT"), po rozpatrzeniu odwołania P. W. – H. "E.-B." A. C., reprezentowanego przez zarządcę sukcesyjnego K. C. (dalej: "skarżący" lub "strona"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno -Skarbowego w W. (dalej: "Naczelnik [...]UCS" lub "organ I instancji")
z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o SENT.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...] kwietnia 2018r., na drodze krajowej [...] w miejscowości W. przeprowadzili kontrolę pojazdu o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. Podczas kontroli stwierdzono, że podmiotem wysyłającym i przewoźnikiem była firma P. W.-H. "E.-B." A. C.. Kierowca okazał dokumenty rejestracyjne pojazdów z ubezpieczeniami, prawo jazdy, wypis nr [...] z licencji nr [...], list przewozowy nr [...], dane wprowadzone do rejestru SENT dot. zgłoszenia [...], w którym zadeklarowano przewóz [...] l oleju napędowego (poz. [...]) oraz dane wprowadzone do rejestru SENT dot. zgłoszenia [...] w którym zadeklarowano przewóz [...] l oleju napędowego (poz. [...]). W toku kontroli stwierdzono, że wskazany w obydwu zgłoszeniach numer listu przewozowego jest niezgodny z dokumentem okazanym
w trakcie kontroli. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół.
Naczelnik [...]UCS postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., doręczonym stronie w dniu [...] marca 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
W wyniku przeprowadzonego z urzędu wobec strony postępowania, Naczelnik [...]UCS decyzją z [...] kwietnia 2019r., na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł za naruszenie polegające na uzupełnieniu ww. zgłoszeń o dane niezgodne ze stanem faktycznym.
Powyższa decyzja, w wyniku rozpatrzenia odwołania została uchylona przez organ odwoławczy, decyzją z [...] października 2019r., gdyż zdaniem Dyrektora IAS niezbędne było uzupełnienie postępowania dowodowego w zakresie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej ze względu na ważny interes przewoźnika i interes publiczny oraz ustalenie czy zaistniały błąd należy potraktować jako samoistny błąd systemu [...], czy jednak był to błędny wpis dokonany przez przewoźnika. Ponadto organ odwoławczy zobowiązał organ I instancji do odniesienia się do materiału dowodowego złożonego przez stronę na etapie postępowania odwoławczego w kontekście zastosowania art. 24 ust. 1a ustawy o SENT.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania w sprawie, Naczelnik [...]UCS decyzją z [...] czerwca 2020r. ponownie na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł za podanie w zgłoszeniach danych niezgodnych ze stanem faktycznym.
W odwołaniu od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania skarżący postawił zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 22 ust. 2 ustawy o SENT, art. 22 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT w związku
z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292), poprzez błędne przyjęcie, że przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia w systemie SENT o brakujące dane oraz poprzez stosowanie przepisów w sposób naruszający zasadę proporcjonalności
w wyniku nałożenia na przewoźnika kary wyłącznie za uchybienia formalne
w systemie SENT, które nie wiązały się z popełnieniem przestępstwa
i w okolicznościach dysponowania przez stronę wszelkimi dokumentami niezbędnymi do przewozu towaru), jak również przepisów postępowania (art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 Op w związku z przepisami art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o SENT), dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, jak i błędne przyjęcie, że istnieją podstawy do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w sytuacji, gdy zgłoszenie zostało przyjęte, a z okoliczności sprawy nie wynika, że zachodziła obawa uszczuplenia dochodów budżetowych Skarbu Państwa.
Dyrektor IAS decyzją z [...] maja 2021 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną
w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika [...]UCS. Na wstępie przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, wnioski
i argumentację odwołania, jak również określił ramy prawne sprawy powołując przepisy ustawy o SENT, która reguluje zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów. Dodał, że ustawa ta była kilkakrotnie nowelizowana (m.in. ustawą z 10 maja 2018r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 1039), która weszła
w życie z dniem 14.06.2018r. oraz ustawą z 19 lipca 2019r. o zmianie ustawy
o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r., poz. 1556), którą zmieniono jej tytuł
w brzmieniu "ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi".
Następnie wyjaśnił, że art. 3 ust. 1 powołanej ustawy określa elementy
z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów, zaś w art. 3 ust. 2 tej ustawy przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania. Natomiast w art. 9 ustawy o SENT wskazano, że przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia następują za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo – Celnych. W przypadku niedostępności rejestru podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik, w zakresie swojej właściwości, przesyła do wyznaczonego organu Krajowej Administracji Skarbowej dokument zastępujący zgłoszenie i uzyskuje potwierdzenie przyjęcia tego dokumentu. W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym, posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów przez uprawnione do tego organy.
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z protokołem kontroli drogowej z [...] kwietnia 2018r. dokonano kontroli wprowadzonych do systemu zgłoszeń SENT przez firmę skarżącego, w których przewoźnik (skarżący) w rubryce "numer dokumentu przewozowego" wpisał (niezgodnie ze stanem faktycznym) "[...]", natomiast
z dokumentu przedstawionego w czasie kontroli wynikało że transport jest realizowany na podstawie listu przewozowego o numerze [...] z [...].04.2018 r.
Z wyjaśnień strony pozyskanych w toku ponownie przeprowadzonego postępowania podatkowego wynika, że w systemie [...] numer własny jest nadawany przez wpisanie pierwszych liter nazwiska kierowcy "G." to [...], a L. to [...]. List przewozowy wypisuje kierowca nadając w nagłówku numer również wpisując pierwsze litery nazwiska. W tym przypadku kierowca, L. zamienił kierowcę G., kontynuując jazdę. List przewozowy wypełnił wpisując nr listu skrót [...] od swojego nazwiska natomiast zgłoszenia SENT miały nr poprzedniego kierowcy - [...].
Naczelnik [...]UCS ustalił, że skarżący dokonał rejestracji zgłoszeń
o wskazanych na wstępie numerach z tym, że dane do których wprowadzenia zobligowany jest przewoźnik (w tym dane dotyczące numeru dokumentu przewozowego) nie zostały wprowadzone, zaś w polu numer własny dokumentu widniał wpis "[...][...]". W dniu kontroli dane te były wielokrotnie aktualizowane, w tym podczas przeprowadzanej przez funkcjonariuszy kontroli. Ostatecznie w systemie pojawiły się prawidłowe wpisy. Organ I instancji przyjął zatem, że strona miała możliwość dokonywania aktualizacji tych zgłoszeń, w tym miała możliwość przedsięwziąć środki, aby list przewozowy odzwierciedlał nr nadany przez program. Ustalono również, że pole dotyczące numeru dokumentu przewozowego przewoźnik ma możliwość modyfikować. Skoro zatem, jak ustalono, kierujący wytworzył list przewozowy o numerze [...] to taki właśnie numer winien widnieć w systemie. Tymczasem w toku kontroli stwierdzono, że list przewozowy był wypełniony w sposób szczątkowy.
Zdaniem organu odwoławczego, w tej sytuacji zasadnym było przyjęcie
w sprawie, że stwierdzony w trakcie kontroli brak stanowi naruszenie przez przewoźnika przepisów art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT i jest podstawą do nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w treści art. 24 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, w wysokości [...] zł. W świetle powołanych wyżej przepisów ustawy
o SENT, w przypadku ujawnienia nieprawidłowości, o których mowa w tych przepisach nałożenie na przewoźnika kary jest bowiem obligatoryjne i następuje niezależnie od przyczyny naruszenia ww. obowiązków przez podmioty wskazane
w ustawie. Tym samym, w ocenie Dyrektora IAS nie wpływu na powyższe fakt, że podmiot wskazany w ustawie uzupełni w trakcie kontroli zgłoszenie zawierające nieprawidłowe dane. Przewoźnik jest bowiem zobowiązany przed rozpoczęciem przewozu drogowego towaru uzupełnić zgłoszenie o wskazane w powołanym wyżej przepisie dane. Zdaniem organu odwoławczego również, w świetle ugruntowanych już poglądów prawnych prezentowanych w orzecznictwie sądowym ustawa o SENT nie uzależnia nakładania kar pieniężnych od tego czy doszło do uszczupleń
w podatkach, jak zdaje się wywodzić skarżący w odwołaniu (zob. str. 8 - 10 zaskarżonej decyzji i powołane tam orzeczenia).
Reasumując, zdaniem Dyrektora IAS w sprawie nie ma wątpliwości, że stwierdzone w toku kontroli w niniejszej sprawie nieprawidłowości, tj. podanie numeru listu przewozowego niezgodnego ze stanem faktycznym w myśl przepisu art. 24 ust. 1 pkt 2 jest zagrożone karą pieniężną w wysokości [...] zł.
Zdaniem Dyrektora IAS, brak było również podstaw do odstąpienia
od nałożenia kary pieniężnej ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny (art. 24 ust. 3 ustawy o SENT). Skarżący nie wskazał bowiem okoliczności przemawiających za wystąpieniem przesłanki "ważnego interesu przewoźnika",
w tym dowodów świadczących o wystąpieniu zdarzeń losowych, wyjątkowych, które zaistniały z przyczyn niezależnych i uniemożliwiałyby uregulowanie kary. W interesie publicznym nie leży nadto odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podmiot, który nie przestrzega obowiązującego prawa. Na potwierdzenie swojego stanowiska DIAS powołał prezentowane w tym względzie poglądy prawne w orzecznictwie sądów administracyjnych. Tym samym wszystkie zarzuty odwołania uznał
za nieuzasadnione (str. [...] -[...] zaskarżonej decyzji).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, występując o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania, skarżący postawił zarzuty naruszenia przepisów:
1. prawa materialnego:
- art. 22 ust. 2 ustawy o SENT, poprzez błędne przyjęcie, że przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia w systemie SENT ;
- art. 22 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292) poprzez stosowanie przepisów
w sposób naruszający zasadę proporcjonalności w wyniku nałożenia
na przewoźnika kary wyłącznie za uchybienia formalne w systemie SENT, które nie wiązały się z popełnieniem przestępstwa i w okolicznościach dysponowania przez stronę wszelkimi dokumentami niezbędnymi
do przewozu towaru.
2. przepisów postępowania:
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 Op poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, jak również poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyjaśnienie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, polegającego na wymierzeniu kary;
- art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 Op w związku z przepisami art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o SENT poprzez błędne przyjęcie, że istnieją podstawy do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w sytuacji, gdy zgłoszenie zostało przyjęte, a z okoliczności sprawy nie wynika, że zachodziła obawa uszczuplenia dochodów budżetowych Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr 2021, poz. 137), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie,
że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę
do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże
z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2020 r., nakładającą na P. W.-H. "E.-B." A. P. C., jako przewoźnika, dwie kary pieniężne w kwotach po [...] zł (łącznie [...] zł)
z powodu stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o SENT podczas dokonywania w dniu [...] kwietnia 2018 r. przewozu objętego zgłoszeniami: [...]
i [...], w każdym z tych zgłoszeń. Organy ustaliły, iż
w dokumentach okazanych podczas kontroli wpisany został numer listu przewozowego niezgodny ze stanem faktycznym. Stwierdziły zatem naruszenie
art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT, co uzasadniało nałożenie kar pieniężnych
w kwotach po [...] zł na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT. Organy nie dopatrzyły się przy tym podstaw do odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu [...] marca 2019 r. na mocy postanowienia z dnia [...] marca 2019 r. wydanego na podstawie art. 165 § 2
i § 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu postępowania organ I instancji wskazał na zgłoszenie przez przewoźnika danych niezgodnych ze stanem faktycznym dotyczących numeru dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi, stwierdzone podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2018 r. Decyzja organu I instancji, o której mowa wyżej została doręczona adresatowi w dniu [...] lipca 2020 r. Odwołanie od tej decyzji zostało wniesione w dniu [...] lipca 2020 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym). Jak wynika z kopii aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] września 2020 r. zawierającego Protokół powołania zarządcy sukcesyjnego (karta 36 – 40 akt sądowych), A. P. C. zmarł w dniu [...] września 2020 r. Spadkobiercy ustawowi A. P. C. – Z. C. i K. J. C. powołali K. J. C. zarządcą sukcesyjnym Przedsiębiorstwa
w spadku zmarłego przedsiębiorcy A. P. C.. Decyzja organu odwoławczego wydana w dniu [...] maja 2021 r. została zatem wydana po śmierci przedsiębiorcy A. P. C.. Jako jej adresata wskazano P. W.-H. "E.-B." A. C. Zarządca sukcesyjny K. C..
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na wstępie wskazać należy, że istota postępowania odwoławczego polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy podatkowej, która była przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może się ograniczyć do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, obejmującej np. jedynie niektóre elementy stanu faktycznego lub prawidłowość przyjętej podstawy prawnej, ale winien ponownie rozpatrzyć sprawę i wydać decyzję, dążąc do merytorycznego załatwienia sprawy (por. Babiarz Stefan i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI Opublikowano: WKP 2019). W ocenie Sądu organ odwoławczy nie wywiązał się z powyższych obowiązków. Nie dokonał bowiem oceny prawidłowości wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja została zatem wydana z naruszeniem art. 220 § 1 i art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 165 b § 1 tej ustawy. Z treści postanowienia z dnia [...] marca 2019 r. o wszczęciu postępowania wynika bowiem, iż postępowanie zostało wszczęte na podstawie art. 165 § 2 i § 4 Op w związku ze zgłoszeniem przez przewoźnika w zgłoszeniach przewozu danych niezgodnych ze stanem faktycznym, o czym wiedzę organ I instancji powziął podczas kontroli przeprowadzonej w dniu
[...] kwietnia 2018 r. Jak wynika z akt podatkowych, z kontroli, o której mowa został sporządzony protokół, który znajduje się w aktach administracyjnych (karty [...] – [...]).
W ocenie Sądu postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z naruszeniem art. 165b § 1 Op i wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną, miało miejsce
w sytuacji gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia w tej sprawie postępowania.
Zdaniem Sądu wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego
w niniejszej sprawie w przypadku doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania po upływie terminu 6 miesięcy od dnia kontroli należało uznać za niedopuszczalne. Zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Wobec tego, iż ustawa
o SENT nie zawiera żadnych regulacji dotyczących wszczęcia postępowania,
z uwagi na treść art. 26 ust. 5 ustawy o SENT, w sprawie znajduje odpowiednie zastosowanie art. 165b § 1 Op. Sąd podziela przy tym stanowisko i argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartą w wyroku z dnia
17 grudnia 2020 r. w sprawie VI SA/Wa 915/21 (dostępny w Internecie), iż art. 165b § 1 Op ma zastosowanie w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów z uwzględnieniem modyfikacji, wynikających z faktu, że mamy do czynienia z inną kontrolą niż kontrola podatkowa i inną sprawą niż sprawa podatkowa, rozstrzyganą przez właściwe organy. "Odpowiednie" stosowanie przepisów nie ma jednolitego charakteru i zależnie od przedmiotu regulacji może mieć miejsce zastosowanie danej regulacji wprost albo z modyfikacjami, lub też przepisy te nie mogą mieć zastosowania głównie z uwagi na charakter regulacji. Przy uwzględnieniu ww. modyfikacji zasadne jest zatem stwierdzenie, że termin wskazany w art. 165b § 1 Op jest w pełni wiążący, gdyż jego odpowiedniemu zastosowaniu nie sprzeciwia się charakter sprawy ani metoda regulacji.
Przyjąć zatem należy, że ustawodawca ograniczył termin, w którym uruchomione może być postępowanie administracyjne w sprawie stanowiącej rezultat kontroli w przedmiocie przestrzegania przepisów ustawy o SENT. Upływ tego terminu należy traktować jako bezwzględną przeszkodę do wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego, opisywaną w nauce także jako ujemną przesłankę procesową, blokującą dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego,
a w przypadku jego uruchomienia – obligującą do umorzenia procesu (zob. M. Cieślak [w:] S. Waltoś (red.) Marian Cieślak. Dzieła wybrane, t. II, Polska procedura karna. Podstawowe założenia teoretyczne, Kraków 2011, t. 2, s. 353; T. Grzegorczyk, J. Tylman, Polskie postępowanie karne, Warszawa 2014, s. 176, A. Marciniak (w:) W. Broniewicz, I. Kunicki, A. Marciniak, Postępowanie cywilne
w zarysie, Warszawa 2016, s. 232 – 235, Z. Resich/J. Lapierre (w:) J. Lapierre, J. Jodłowski, Z. Resich, T. Misiuk-Jodłowska, K. Weitz, Postępowanie cywilne, Warszawa 2016, s. 70 – 74).
Wskazać zatem wypada, że skoro kontrola w rozpoznawanej sprawie miała miejsce i zakończyła się w dniu [...] kwietnia 2018 r., to najpóźniej [...] października
2018 r. można było wszcząć postępowanie administracyjne w tej sprawie. Dodać należy, że o skuteczności wszczęcia postępowania decyduje doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania, co wynika z art. 165 § 4 Op, na który powołuje się organ I instancji w wydanym w tym przedmiocie postanowieniu.
W świetle powyższych wywodów, postępowanie w niniejszej sprawie, wszczęte z urzędu w przedmiocie nałożenia na P. W.-H. A. C. kary pieniężnej, postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2019r., zostało wszczęte w dniu [...] marca 2019 r., to jest po upływie 6 miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli drogowej towarów, co miało miejsce w dniu [...] kwietnia 2018 r.
Korzystając z dyspozycji art. 26 ust. 5 ustawy o SENT odpowiednie,
z uwzględnieniem modyfikacji wynikającej z tego, iż ustawa o SENT nie jest ustawą podatkową (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie II GSK 417/19 – dostępny w Internecie) zastosowanie w sprawie, znalazł art. 97 § 1a Op. Na podstawie tego przepisu organ odwoławczy, wobec śmierci A. P. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. W. – H. "E.-B." A. P. C., postępowanie odwoławcze przeprowadził z udziałem zarządcy sukcesyjnego – K. J. C.. Zauważyć jednocześnie wypada, iż K. J. C. jako zarządca sukcesyjny został powołany w dniu [...] września 2020 r., z uwagi na śmierć A. P. C. w dniu [...] września 2020 r. Tymczasem odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione przesz K. C. jeszcze za życia przedsiębiorcy będącego adresatem decyzji organu I instancji. Brak jest przy tym w aktach administracyjnych dokumentu pełnomocnictwa udzielonego K. C. przez A. P. C. do występowania przed organami orzekającymi w niniejszej sprawie w jego imieniu. Posiadanie przez K. C. umocowania do wniesienia odwołania powinno zostać przez organ odwoławczy sprawdzone i wyjaśnione, a przypadku braku stosownego umocowania uzupełnione w trybie art. 169 § 1 Op. W przypadku zaś nie uzupełnienia tego braku odwołanie winno zostać pozostawione bez rozpatrzenia. Takie działania nie zostały przez organ odwoławczy podjęte i w przypadku braku udzielenia pełnomocnictwa, z uwagi na śmierć przedsiębiorcy nie jest obecnie możliwe jego uzyskanie. Wskutek powyższego błędu organu doszłoby jednak do pogorszenia sytuacji Przedsiębiorstwa w spadku. Z tych względów, mając na uwadze art. 134 § 2 ppsa, zgodnie z którym Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności, w ocenie Sądu organ odwoławczy winien ponownie rozpatrzeć wniesione odwołanie, także w przypadku gdyby okazało się, że zostało ono złożone przez K. C. nieposiadającego stosownego pełnomocnictwa. Należy bowiem zauważyć, iż składającym odwołanie i zarządcą sukcesyjnym, z którego udziałem organ odwoławczy prowadził postępowanie jest ta sama osoba. Ewentualny brak, który nie został przez organ odwoławczy uzupełniony został tym samym konwalidowany.
Z uwagi na fakt, że wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, ze wskazanych wyżej przyczyn formalnych było w ocenie Sądu niedopuszczalne, Sąd uznał za niecelowe odnoszenie się do zarzutów skargi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wywody i rozważyć zasadność uchylenia decyzji organu
I instancji i umorzenia postępowania w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 209 i art. 205 § 1 ppsa. Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota stanowi uiszczony w sprawie wpis sądowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło