VIII SA/Wa 662/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ochrony zwierząt 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stowarzyszenie Pogotowie [...] w T. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2009r. zawiadomiło Burmistrza Miasta i Gminy w G. o odebraniu zwierząt [...] sztuk cieląt właścicielce I.B. z tego powodu, że dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowej właścicielki zagrażało ich życiu oraz wystąpiło o wydanie decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt na podstawie art. 7 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt / Dz. U nr. 106 z 2003r. poz.1002 j.t , ze zm./. Z treści złożonego wniosku wynikało, że w trakcie kontroli w dniu [...] listopada 2008r. dokonanej przez inspektora wspomnianego Pogotowia na posesji I.B., stwierdzono, że prowadzi ona hodowlę cieląt, trzody chlewnej oraz utrzymuje psy. Podczas tej kontroli inspektor stwierdził wiele uchybień w prowadzeniu hodowli i trzymaniu zwierząt. Cielaki były zaniedbane i na uwięzi, na skórze zwierząt znajdowały się odchody stałe. Pozostałe zwierzęta przebywały też w bardzo złych warunkach bytowych. Po dokonanej kontroli, właścicielka otrzymała liczne zalecenia dotyczące poprawy warunków bytowania zwierząt. W dniu [...] stycznia 2009r. inspektor Pogotowia dokonał powtórnej kontroli w gospodarstwie i stwierdzając brak poprawy warunków bytowych zwierząt, podjął decyzję o natychmiastowym odebraniu [...] sztuk cieląt z uwagi na to, że, w ocenie inspektora Pogotowia, pozostawanie zwierząt u dotychczasowej właścicielki zagrażało ich życiu. Do wniosku dołączone zostało zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2009r. wystawione przez lekarza weterynarii A.N. stwierdzające utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania. Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. Burmistrz Miasta i Gminy w G., po rozpoznaniu zawiadomienia wspomnianego Pogotowia, odmówił wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt właścicielce I.B., w uzasadnieniu której wskazał, że nie stwierdził utrzymywania zwierząt w przedmiotowym gospodarstwie w niewłaściwych warunkach bytowania. W rezultacie odwołania od powyższej decyzji, które wniosło Pogotowie [...] w T., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W rezultacie uzupełnionego postępowania, w którym przeprowadzono kontrolę we wspomnianym gospodarstwie w dniu [...] lutego 2009r. przez pracowników miejscowego Urzędu Miasta i Gminy oraz w dniu [...] maja 2009r. w obecności lekarza weterynarii, funkcjonariusza Policji, pracowników urzędu gminy z udziałem właścicieli oraz ich pełnomocnika, ustalono, że warunki utrzymania są odpowiednie. Lekarz weterynarii w wydanym zaświadczeniu nie stwierdził uchybień dotyczących dobrostanu zwierząt oraz innych nieprawidłowości dotyczących w/wym. stada. Ustalono także, że Prokuratura Rejonowa w G. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. umorzyła postępowanie w sprawie znęcania się nad zwierzętami w postaci [...] psów i [...] cieląt w okresie od [...] listopada 2008r. do [...] stycznia 2009r. w J. gm. G. przez małż. B. tj. o czyn z art. 35 ust.1 ustawy o ochronie zwierząt, wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. Burmistrz Miasta i Gminy w G. ponownie odmówił wydania decyzji o czasowym odebraniu właścicielce I.B. zwierząt przez inspektora Pogotowia [...] w T.. Od decyzji odwołanie złożyło wspomniane Pogotowie wnosząc o ponowne uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej wadliwą interpretację przepisów ustawy o ochronie zwierząt, brak uwzględnienia dowodów zebranych w sprawie, a także zbędną zwłokę przy podjęciu decyzji o odmowie odebrania zwierząt. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpoznaniu zażalenia, na podstawie art.138§1pkt.1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U z 2000r. nr 98 poz.1071 ze zm., dalej określany jako "kpa"/ decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. znak [...], orzekło: 1/ o czasowym tj. od dnia [...] stycznia 2009r. do dnia [...] czerwca 2009r. odebraniu [...] sztuk cieląt właścicielce I.B., 2/ o obciążeniu I.B. kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych cieląt. Wysokość kosztów z tych związanych zostanie ustalona odrębną decyzją. W uzasadnieniu wydanej decyzji Kolegium wskazało, że rozstrzygnięcie oparło o ustalenia faktyczne kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie właścicielki w dniach [...] listopada 2008r. i [...] stycznia 2009 r. w wyniku których stwierdzono niewłaściwe warunki bytowania zwierząt. Późniejsze pozytywne kontrole gospodarstwa przeprowadzone w dniach [...] lutego 2009r. oraz w dn. [...] maja 2009r. nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że czasowe odebranie zwierząt określono od dnia [...] stycznia tj. faktycznego odebrania tychże od właścicielki przez inspektora Pogotowia do dn. [...] czerwca 2009r. tj. do wydania przez Prokuraturę w G. postanowienia umorzeniu dochodzenia w sprawie znęcania się nad zwierzętami. Skargę na powyższą, ostateczną w administracyjnym toku postępowania, decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I.B.. W skardze decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego art.7 ust.1 w zw. z art.6 ust.2 ustawy o ochronie zwierząt poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na orzeczeniu o czasowym odebraniu zwierząt w sytuacji gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego, że w chwili orzekania nie istniał stan uzasadniający zastosowanie omawianego środka, naruszenie przepisów postępowania art. 107§1 i 3 kpa oraz art. 7 i 77 kpa polegające na: 1/ braku wskazania podstawy prawnej orzeczenia w decyzji o obciążeniu skarżącej kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt, 2/ braku wyczerpującego wskazania w uzasadnieniu decyzji przyczyn z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom wskazującym na to, że zwierzęta nie znajdowały się w stanie uzasadniającym ich natychmiastowe odebranie skarżącej, 3/ braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wynikającego z braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o odrzucenie skargi, podnosząc w uzasadnieniu stanowiska, że rozstrzygnięcie o czasowym odebraniu zwierząt podjęto opierając się na ustaleniach faktycznych z dn. [...].11.208r. i z dn. [...].01.2009r. Późniejsze okoliczności dotyczące braku uzasadnienia dla odebrania cieląt wobec nie stwierdzenia podczas późniejszych kontroli żadnych nieprawidłowości, nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jako okoliczność pozostająca bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy Kolegium wskazało umorzenie przez Prokuraturę w G. dochodzenia w sprawie znęcania się nad zwierzętami przez skarżąca i wskazało, że w swojej decyzji orzekło o czasowym odebraniu skarżącej zwierząt właśnie do daty umorzenia dochodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do art.1§1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U nr 153 poz.1269 ze zm./, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle §2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także gdy decyzja jest dotknięta wadą nieważności- stosownie do art.145§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz. U nr 153 poz.1270 ze zm., dalej określana jako "p.p.s.a"/. Stosownie natomiast do art.134 p.p.s.a Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawna. Kontrolowana zgodnie z powyższymi kryteriami zaskarżona decyzja jest wadliwa i dlatego wniesiona skarga okazała się uzasadniona. Podstawą materialną zaskarżonej decyzji powołaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. jest art. 7 ust.1, 1a,1c,2,3,4 przywołanej wyżej ustawy o ochronie zwierząt. Stosownie do treści art. 7 ust.1 cyt. ustawy, zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust.2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta /burmistrza, prezydenta/ właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane : 1/ schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe, laboratoryjne, lub 2/ państwowej jednostce organizacyjnej prowadzącej gospodarstwo rolne, jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3/ ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Decyzja tego typu podlega natychmiastowemu wykonaniu, a dotychczasowego właściciela obciąża się kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia danego zwierzęcia / art. 7 ust. 2 i 4 ustawy /. Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych niniejszej sprawy doszedł do wniosku, że organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. nie poczyniło wymaganych prawem starań prowadzących do dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego, w tym wyczerpującego rozpatrzenia całego zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, przez co naruszyło przepisy art. 7 i 77 §1 kpa. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w zaskarżonej decyzji dokonało błędnych i wzajemnie sprzecznych ustaleń faktycznych na podstawie ujawnionego w sprawie materiału dowodowego. Przede wszystkim należy stwierdzić, że Kolegium bezkrytycznie i jednostronnie, przyjęło jako wiarygodne ustalenia i dowody przedłożone przez Stowarzyszenie [...] Pogotowie [...] w T.. Natomiast ocenione obiektywnie te dowody są sprzeczne i nieprzekonujące. Wniosek Stowarzyszenia z dn. [...] stycznia 2009r. o wydanie decyzji o czasowym odebraniu zwierząt zawiera wskazanie, że zwierzęta [...] sztuki cielaków są oznaczone przez okolczykowanie z podaniem ich nr identyfikacyjnych /k. [...] akt administracyjnych/. Natomiast zaświadczenie weterynaryjne wystawione po odebraniu zwierząt z dn. [...] stycznia 2009r. przez lek. weterynarii A.N. w swej treści stwierdza, że badane zwierzęta nie posiadają żadnych oznakowań w postaci kolczyków z nr identyfikacyjnymi /k. [...] akt administracyjnych/. Powoduje to, że brak jest podstaw do kategorycznego stwierdzenia, że badane zwierzęta to te same które zostały odebrane od skarżącej. Stowarzyszenie w toku postępowania administracyjnego uchyliło się od opisania materiału fotograficznego utrwalonego na płycie CD, co powoduje, że te zdjęcia nie mogą mieć waloru pełnowartościowego dowodu. Wreszcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w swej decyzji w ogóle nie odniosło się do pozytywnych kontroli gospodarstwa przeprowadzonych w dniu [...].02.2009r. i w dn. [...].05.2009r., stwierdzając lakonicznie, że nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tego względu należało uznać, że zaskarżona decyzja naruszyła również przepis art.107§3 kpa określający obligatoryjne składniki uzasadnienia faktycznego wymaganego od aktu o charakterze decyzji administracyjnej /wymienienie faktów uznanych za udowodnione, dowodów na których oparł się organ oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej/. Te wadliwe ustalenia faktyczne w konsekwencji doprowadziły do błędnego zakwalifikowania stanu odebranych zwierząt na podstawie art. 7 ust.1 ustawy o ochronie zwierząt. Odebranie zwierzęcia na podstawie art.7 ust. 3 cyt. ustawy ma charakter wyjątkowy i następuje w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu. W kontekście ujawnionego, zawierającego sprzeczności materiału dowodowego, w ocenie Sądu brak było podstaw do przyjmowania, że w sprawie zachodzą przesłanki do uznania znęcania się nad zwierzętami w rozumieniu art.6 ust.2 ustawy o ochronie zwierząt. Jest to tym bardziej kontrowersyjne, że organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. dysponowało wiedzą, że Prokuratura Rejonowa w G. umorzyła dochodzenie o znęcanie się nad odebranymi zwierzętami tj. o przestępstwo z art. 35 ust.1 ustawy o ochronie zwierząt, wobec stwierdzenia braku cech przestępstwa /postanowienie prokuratury k. [...] akt administracyjnych /. W tym miejscu należy podkreślić, że tylko jednoznaczne stwierdzenie istnienia przesłanek art. 6 ust.2 ustawy o ochronie zwierząt stanowić mogło podstawę do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt na podstawie art. 7 ust. 3 cyt. ustawy. Wreszcie należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt z której nie wynika w jakiej wysokości należnościami została obciążona strona, dotknięta jest wadą związana z jej niewykonalnością. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęty jest pogląd, że ustalenie wymienionych należności już po wydaniu decyzji, a więc w toku jej wykonywania oraz obciążenie nimi skarżącej, do czego jak się wydaje zmierzała zaskarżona decyzja, wymykałoby się spod kontroli administracyjnej jak i sądu administracyjnego /vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18.11.2004r. sygn. akt II SA/Ka 2417/02 Lex nr 523947 /. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., powinno dokonać ponownej oceny i kontroli, czy w kontekście całokształtu zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w dacie złożenia przez stowarzyszenie wniosku o czasowe odebranie zwierząt skarżącej, zachodziły przesłanki z art. 7 ust.1 w zw. z art. 6 ust.2 ustawy o ochronie zwierząt i podjąć właściwą decyzję merytoryczną. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zarzuty skargi winny zostać uwzględnione ponieważ zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem przepisów prawa materialnego art. 7 ust.1 w zw. z art. 6 ust.2 ustawy o ochronie zwierząt w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy / art. 7 w zw. z art. 77§1 kpa oraz art. 107§1 i 3 kpa/, należało orzec o jej uchyleniu na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit. a i c przywołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a, a o wykonalności uchylonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.