VIII SA/Wa 677/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-04
Skład orzekający: Artur Kot, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa rozłożenia na raty pożyczki z Funduszu Pracy, przy uwzględnieniu sytuacji materialnej dłużników i poręczyciela, jest zgodna z prawem, gdy organy administracji publicznej uznały, że nie zachodzą szczególne względy gospodarcze lub społeczne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły rozłożenia na raty pożyczki z Funduszu Pracy. Rozstrzygnięcie opiera się na uznaniu administracyjnym, zgodnie z którym organ ma swobodę w ocenie zasadności wniosku, a ulgi w spłacie mogą być udzielone jedynie w wyjątkowych sytuacjach, przy braku przesłanek wskazujących na szczególne względy gospodarcze lub społeczne. Sąd podzielił stanowisko organów, że skarżący nie wykazali takiej sytuacji, a ich działania sugerowały próbę utrudnienia egzekucji.Stan faktyczny
Skarżący K. D. i W. M. wnieśli o rozłożenie na raty zadłużenia z tytułu pożyczki z Funduszu Pracy oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Organ I instancji (Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy) odmówił rozłożenia na raty, wskazując na brak szczególnych okoliczności uzasadniających ulgę oraz na działania skarżących utrudniające egzekucję. Organ odwoławczy (Wojewoda) utrzymał decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter decyzji i brak wystarczających dowodów na trudną sytuację materialną skarżących. Skarżący wnieśli skargę do sądu, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., Konstytucji RP oraz nierównego traktowania w porównaniu do dłużniczki solidarnej.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/, Protokolant Referent stażysta Dorota Jaworska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi K. D., W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty pożyczki z Funduszu Pracy oddala skargę.
Decyzją znak [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., wydaną z upoważnienia Starosty R., Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w R. (dalej: "Starosta", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 139 ust. 5 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 ze zm., zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia") w związku z art. 18 ust. 4a ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58 poz. 514 ze zm., zwanej dalej "ustawą o zatrudnieniu") i art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., zwanej dalej "kpa"), po rozpatrzeniu wniosku W. M. i K. D. (dalej "skarżące") orzekł o odmowie rozłożenia na raty należności, wynikającej z orzeczenia Sądu Okręgowego w R. w sprawie [...], wynoszącej na dzień wydania decyzji kwotę [...] zł, którą stanowią: kwota zasądzona – [...] zł i odsetki ustawowe [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podał, iż wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r. pełnomocnik skarżących wniósł o rozłożenie zadłużenia na raty w wysokości [...] zł od K. D. i [...] zł miesięcznie od W. M. oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wobec skarżących. Jako uzasadnienie powyższego wskazano rozłożenie na raty zadłużenia dłużniczki solidarnej w powyższej sprawie – J. S. (dalej "dłużniczka"). Informując skarżące o wszczęciu postępowania Starosta podał, iż dłużniczka nie uzyskała rozłożenia należności na raty, tylko Starosta, jako wierzyciel, wyraził zgodę na zawieszenie wobec niej postępowania egzekucyjnego pod warunkiem dokonywania comiesięcznych regularnych wpłat. Dłużniczka dokonuje systematycznych wpłat od kwietnia 2008 r., ich wysokość do czerwca 2011 r. wynosiła po [...] zł miesięcznie, a obecnie po [...] zł. Zawieszając postępowanie egzekucyjne wobec dłużniczki wzięto pod uwagę jej trudną sytuację materialną oraz wykazaną wolę spłaty, co potwierdzają comiesięczne wpłaty dokonywane od czterech lat.
Starosta podniósł, iż rozłożenie zobowiązania skarżących na raty we wnioskowanej przez nie wysokości oznaczałoby zgodę na wydłużenie okresu spłaty należności na 8,5 roku (103 raty) oraz zrzeczenie się należnych wierzycielowi odsetek. Wyjaśnił przy tym, że wierzytelność została zabezpieczona na nieruchomości skarżących, położonej w R. przy ul. D. [...] o pow. [...] m, której wartość w 2009 r. biegły oszacował na kwotę [...] zł. Na w/w nieruchomości ustanowiona została na rzecz organu hipoteka umowna zwykła w wysokości [...] zł. Na dzień dzisiejszy egzekucja z nieruchomości jest bezskuteczna. Wskazał, iż prowadzący postępowanie egzekucyjne komornik sądowy dokonał zajęcia wynagrodzenia K. D. w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Ponadto dłużniczka dokonuje wpłat bezpośrednich na poczet zaległości po [...] zł miesięcznie, a druga skarżąca po [...] zł miesięcznie. Zatem aktualnie miesięcznie na konto wierzyciela wpływa kwota ok. [...] zł.
Organ I instancji stwierdził, iż działania skarżących jednoznacznie wskazują na chęć uniemożliwienia lub utrudnienia egzekucji. Z posiadanych przez organ informacji wynika, iż skarżące pozbywają się majątku, z którego wierzyciel mógłby się zaspokoić, zatem ich postawa nie gwarantuje wypełnienia warunków ratalnej spłaty należności. W konsekwencji Starosta stwierdził, iż rozłożenie należności na raty stanowiłoby bezpodstawne uszczuplenie Funduszu Pracy o należne odsetki, a ponadto w prowadzonym w obecny sposób postępowaniu egzekucyjnym do organu wpływa większa kwota rat, niż zaproponowana przez dłużniczki.
W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżące, wnioskując o uchylenie spornej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, podniosły naruszenie:
1. art. 35 § 1 i 3 w związku z art. 12 kpa przez wydanie decyzji dopiero po upływie ponad miesiąca od daty wniesienia przez skarżące wniosku o rozłożenie zadłużenia na raty i zawieszenie postępowania egzekucyjnego;
2. art. 6 – 12 w związku z art. art. 35 § 1 i 3 kpa przez nieuwzględnienie w zaskarżonej decyzji drugiej części wniosku odwołujących się – o zawieszenie postępowania egzekucyjnego toczącego się przed komornikiem sądowym z wniosku organu;
3. art. 6 - 12 kpa przez ustanowienie (bez zgody odwołujących się) jako strony niniejszego postępowania dłużniczki solidarnej;
4. art. 6 – 12 kpa, art. 2 i art. 32 Konstytucji RP przez nierówne traktowanie stron i uprzywilejowanie dłużniczki w stosunku do skarżących.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy"), biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu oraz art. 139 ust. 5 w związku z art. 10 ust. 2 pkt 4, art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził zasadność podjętego rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Wskazał, iż decyzje wydane w trybie art. 139 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia w związku z art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu są decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego, które polega na tym, że organ rozstrzygający spośród możliwych rozwiązań może wybrać te, które w okolicznościach konkretnej sprawy uzna za słuszne, czy celowe. Umorzenie oraz rozłożenie na raty refundacji to instytucje nadzwyczajne, które mogą być stosowane z wyjątkowych i nadzwyczajnych przyczyn, jeśli wystąpi "szczególnie uzasadniony" przypadek.
Analizując materiał dowodowy sprawy organ odwoławczy podał, iż - pomimo dwukrotnego wezwania - skarżące nie przedstawiły dokumentów na okoliczność swojej sytuacji materialnej, nie wskazały posiadanego majątku, dochodów i obciążeń, mających wpływ na toczące się od kilku lat postępowanie administracyjne. Wyjaśnił, iż K. D. zatrudniona jest w [...] Bank S.A., osiągając wynagrodzenie w wysokości [...]zł brutto, z którego na poczet egzekucji potrącana jest kwota w średniej wysokości [...] zł miesięcznie. Druga skarżąca, W. M., pobiera emeryturę, z której miesięcznie na konto komornika sądowego wpływa kwota w wysokości 25%, tj. [...] zł. i jednocześnie od sierpnia 2011 r. wpłaca dobrowolnie na rzecz wierzyciela kwotę [...] zł miesięcznie. Z kolei dłużniczka (gwarant pożyczki) zatrudniona jest w [...] w R., uzyskuje wynagrodzenie miesięczne w wysokości [...] zł netto, w okresie do maja 2011 r. na poczet zadłużenia dokonywała dobrowolnych wpłat w wysokości [...] zł, a od czerwca 2011 r. wpłaca po [...] zł miesięcznie. Skarżące są właścicielkami nieruchomości zabudowanej, położonej w R. przy ul. D. [...], której wartość na dzień [...] kwietnia 2009 r. wynosi [...] zł, przy czym postępowanie egzekucyjne z nieruchomości zostało umorzone. Ponadto skarżące posiadały w użytkowaniu wieczystym zabudowaną nieruchomość w R. przy ul. T. [...], którą [...] października 2010 r. darowały na rzecz S. D., męża skarżącej, z którym ma ona rozdzielność majątkową. Organ I instancji wystąpił o uznanie bezskuteczności ww. umowy darowizny. Wskazał ponadto na rozbieżne stanowisko stron, które we wniosku inicjującym postępowanie wnoszą o spłatę zadłużenia w ratach miesięcznych: po [...] zł od W. M. i po [...] zł. od K. D. Natomiast w odwołaniu wnioskują o ustalenie rat w dowolnej wysokości. Podał, że strony mają prawo wskazać środek mniej uciążliwy niż egzekucyjny, ale taki, który doprowadzi do zaspokojenia wierzytelności, czego nie uczyniły.
Odnosząc się do argumentów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzja załatwiająca wniosek o rozłożenie zobowiązania na raty, wydana została nie
później niż w ciągu miesiąca od jego wpływu do organu I instancji, co jest zgodne z art. 35 § 3 kpa. Wyjaśnił, iż organem właściwym w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest Sąd Rejonowy właściwy dla prowadzącego postępowanie egzekucyjne komornika. Podał, iż stronami postępowania w sprawie odmowy umorzenia zadłużenia lub rozłożenia na raty są nie tylko strony postępowania trybu zwykłego, lecz także osoby, których obowiązku mogą dotyczyć skutki wydania takiej decyzji.
Ustosunkowując się do zarzutu nierównego traktowania skarżących i dłużniczki organ odwoławczy stwierdził, iż dłużniczka nie występowała o rozłożenie na raty, lecz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wynikłego z postępowania cywilnego i wyrażenie zgody na dobrowolne wpłaty bezpośrednio do wierzyciela. Ze względu na jej ciężką sytuację życiową oraz sumienność w wypełnianiu warunków regularnych spłat zobowiązań, Starosta zezwolił na zmniejszenie wpłacanej przez nią kwoty do [...] zł miesięcznie od czerwca 2011 r. W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że sytuacja skarżących nie jest nadzwyczajna i nie uzasadnia udzielenia ulgi w spłacie należności, a skarżące nie są wiarygodne jeśli chodzi o dobrowolną spłatę zadłużenia (W. M. pierwsze dobrowolne wpłaty wniosła dopiero w sierpniu 2011 r., a K. D. takich wpłat nie dokonuje od chwili powstania zadłużenia, konieczna jest egzekucja komornicza).
W skardze złożonej do sądu administracyjnego skarżące, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, postawiły tożsame zarzuty, co w odwołaniu, a nadto zarzuciły:
1. naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 6 – 12 kpa, art. 2 i art. 32 Konstytucji RP przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji niezgodnie z zasadami współżycia społecznego i z zasadami etyki obowiązującej w korpusie cywilnym;
2. dowolność decyzji;
3. nieuwzględnienie bardzo trudnej sytuacji życiowej skarżącej W. M. (i jej schorzeń - [...], leczenia psychiatrycznego), a uwzględnienie ciężkiej sytuacji życiowej dłużniczki;
4. nieuwzględnienie, jak w przypadku dłużniczki, wniosku skarżących o zawieszenie wobec nich postępowania egzekucyjnego i wyrażenie zgody na dobrowolne wpłaty dokonywane bezpośrednio do rąk wierzyciela;
5. nieudzielanie skarżącym ulgi w spłacie należności, jak to miało miejsce w stosunku do dłużniczki.
Rozwijając zarzuty skargi skarżące podały, iż Wojewoda nie wypowiedział się w ogóle co do zarzutu płynącego z art. 35 § 1 kpa, bowiem decyzja Starosty nie została wydana niezwłocznie. Materia, która miała zostać uregulowana zaskarżoną decyzją nie wymagała żadnych specjalistycznych badań, a zasadzała się jedynie na dobrej lub złej woli organu I instancji, który już w momencie wpływu wniosku skarżących ([...] marca 2012 r.) z kompletem dokumentów i pełną wiedzą co do sprawy mógł wręcz "od ręki" wydać zaskarżoną decyzję. Podały przy tym, że miesięczny termin, na który powołuje się Wojewoda upłynął [...] kwietnia 2012 r.
Wskazały, iż składając wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do Starosty chciały skorzystać z uprawnień wierzyciela, które wierzyciel posiada w przedmiocie zawieszania postępowania egzekucyjnego i z którego uprawnienia skorzystał w stosunku do dłużniczki, zawieszając w stosunku do niej postępowanie egzekucyjne. Ponadto skarżące nie mieszczą się w enumeratywnie wymienionych w ustawie (kpc) przypadkach, które uprawniałyby je do złożenia do komornika lub Sądu wniosku o zawieszenie prowadzonego wobec nich postępowania egzekucyjnego.
Za nieuprawnione skarżące uznały stanowisko, iż dłużniczka jest stroną prowadzonego na ich wniosek postępowania podnosząc, iż organ odwoławczy nie udowodnił tezy, iż skutki wydanej decyzji odnoszą się także do dłużniczki. Nie przyłączyła się ona do sprawy. Organy na siłę kreują dłużniczkę na stronę w niniejszym postępowaniu. Jednakże, aby mogła być ona stroną w tym postępowaniu musi istnieć jej żądanie. Podniosły także, że nigdy nie wnosiły o podjęcie w stosunku do dłużniczki zawieszonego postępowania egzekucyjnego, ani też o zakazanie jej dokonywania dobrowolnych wpłat na poczet zobowiązania. Także ich wnioski w żadnym wypadku nie wpływały i nie wpływają na pogorszenie się stanu prawnego dłużniczki. Poza sporem jest również i to, że zgoda na zawieszenie w stosunku do skarżących postępowania egzekucyjnego oraz rozłożenie na raty spłaty zadłużenia nie zmieni obecnej sytuacji prawnej dłużniczki.
Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację zawartą
w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Szczegółowo odniósł się do
zarzutów skargi, wyjaśniając, że:
- wniosek skarżących o rozłożenie na raty należności wpłynął do organu I instancji w dniu [...] marca 2012 r., zaś decyzja została wydana w dniu [...] kwietnia 2012 r., co oznacza, że nie został naruszony przepis art. 35 § 3 kpa;
- dłużniczka odpowiada solidarnie za spłatę zadłużenia, ma interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, więc jest stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego;
- wobec dłużniczki nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne, organ I instancji nie wydawał decyzji w tym przedmiocie, tylko wyraził zgodę na zawieszenie postępowania egzekucyjnego wobec niej i dobrowolne wpłaty bezpośrednio do wierzyciela na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego;
- zaskarżona decyzja odpowiada przepisowi art. 107 § 3 kpa, zawiera wszystkie elementy, wymienione w tym przepisie, nie ma cech dowolności;
- skarżące nie powołały się w swoim odwołaniu na trudną sytuację zdrowotną lub materialną, nie wykazały swojej sytuacji majątkowej, nie odwołały się od decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. o odmowie umorzenia zadłużenia;
- Wojewoda nie jest organem właściwym do rozpatrywania wniosków o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i do wyrażania zgody na dobrowolne wpłaty bezpośrednio do PUP w R.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, stąd skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Zgodnie z art. 139 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia, obowiązującej na dzień wydania decyzji, pożyczki z Funduszu Pracy, otrzymane na podstawie umów, zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 czerwca 2004 r., podlegają umorzeniu, rozłożeniu na raty, odroczeniu terminu płatności na zasadach określonych w przepisach dotychczasowych. Z tego względu podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu. Stosownie do tej regulacji starosta może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę, o której mowa w ustępie 1, jeżeli:
1) w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności;
2) w wyniku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byłyby pozbawione niezbędnych środków utrzymania;
3) pożyczkobiorca zmarł nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;
4) wydatki egzekucyjne będą wyższe od należności;
5) przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne.
Z akt administracyjnych wynika, że przedmiotowa kwota należności powstała w wyniku zawartej przez skarżące z Powiatowym Urzędem Pracy umowy pożyczki nr [...] z dnia [...] marca 1999 r. w wysokości [...] zł na zorganizowanie 4 dodatkowych miejsc pracy dla P.W. "[...]" s.c., której wspólnikami były obie skarżące. Zabezpieczeniem spłaty udzielonej pożyczki jest hipoteka na nieruchomości, położonej w R. przy ul. D. [...] oraz poręczenie osoby fizycznej – J. S. Wobec braku spłaty znacznej części pożyczki, Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w R. w dniu [...] sierpnia 2001 r. wypowiedział umowę pożyczki i jednocześnie wezwał pożyczkobiorców do zwrotu pozostałej części należności. W dniu [...] lutego 2002 r. Sąd Okręgowy w R. wydał nakaz zapłaty w sprawie [...], zobowiązując skarżące i dłużniczkę do zapłaty kwoty [...] zł. wraz z odsetkami ustawowymi od dnia [...] października 2001 r. do dnia zapłaty. Skarżące w dniu [...] września 2001 r. złożyły wniosek o umorzenie niespłaconej kwoty pożyczki z Funduszu Pracy z negatywnym skutkiem, co było przedmiotem dwukrotnego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z dnia 27 października 2006 r., III SA/Wa 1067/06 oraz wyrok z dnia 17 lutego 2010 r., VIII SA/Wa 672/09). Ostatecznie Starosta R. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. odmówił umorzenia pozostałej należności, tj. kwoty [...] zł. z tytułu zasądzonej kwoty oraz ustawowych odsetek. Skarżące nie odwołały się od tej decyzji, tylko w dniu [...] marca 2012 r. złożyły wniosek w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. o rozłożenie na raty ich zadłużenia.
Z brzmienia przywołanego wyżej przepisu art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu wynika, jak słusznie wskazały organy, że decyzja podejmowana na jego podstawie ma charakter decyzji uznaniowej. Świadczy o tym użyte w tym przepisie sformułowanie, iż "starosta może" odroczyć, rozłożyć na raty albo umorzyć pożyczkę. Uznanie administracyjne cechuje się m.in. tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, a więc ma pewną swobodę w ocenie zasadności żądania oraz możliwość kształtowania treści rozstrzygnięcia. Rozłożenie długu na raty, o co aktualnie wnoszą skarżące, to zastosowanie ulgi w spłacie pożyczki. Przepis art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu nie wskazuje wprost kryteriów, jakimi organ winien się w tym zakresie kierować. Wykładnia wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że zastosowanie ulgi w postaci rozłożenia należności na raty wiąże się z taką sytuacją materialną i osobistą strony, która powoduje, iż nie jest ona w stanie spłacać pożyczki na zasadach określonych w umowie, bądź w inny sposób określony przez organ.
Sąd w pełni podziela ustalenia organów obu instancji, że szczególne względy gospodarcze, czy społeczne to wyjątkowe sytuacje, które w sprawie niniejszej nie występują. Organy dokładnie zbadały sytuację materialną skarżących, bowiem z urzędu przeprowadziły na tę okoliczność postępowanie wyjaśniające. Pełnomocnik skarżących dwukrotnie, bo w dniach: [...] października 2011 r. i [...] grudnia 2011 r., był wzywany do złożenia dokumentów informujących o ich sytuacji materialnej. Skarżące nie dołożyły należytej staranności i nie wskazały posiadanego majątku, dochodów i obciążeń, mających wpływ na toczące się od kilku lat postępowanie w kierunku wykazania przesłanek z art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu. Organy na podstawie własnych ustaleń uznały, że brak jest podstaw do umorzenia należności skarżącym. We wniosku o rozłożenie na raty przedmiotowego świadczenia skarżące nie wskazały nowych okoliczności dotyczących ich sytuacji materialnej, czy dochodowej. Uzasadnieniem ich wniosku o rozłożenie należności na raty jest jedynie przekonanie, że jeśli Starosta mógł rozłożyć dłużniczce płatności na raty po [...] zł. oraz zawiesić postępowanie egzekucyjne, to tak samo powinien się zachować wobec skarżących, zgodnie z zasadą demokratycznego państwa prawa. Skarżące we wniosku, odwołaniu, czy w skardze podnoszą, że dłużniczka spłaca dobrowolnie zadłużenie, ale pieniędzmi, które otrzymuje od W. M.
Organ odwoławczy ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów skarżących odnośnie sytuacji dłużniczki, wyjaśnił, dlaczego wobec niej zgodził się na zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz zmniejszenie w ostatnim czasie wysokości spłacanych rat. Dla ustaleń stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia okoliczność, że W. M. w różnych kwotach spłacała uiszczone przez dłużniczkę raty na jej rzecz. To są wzajemne rozliczenia między dłużnikiem i poręczycielem, wynikające z umowy pożyczki. Poza tym faktem jest, że organ I instancji nie wydawał żadnej decyzji odnośnie rozłożenia na raty, czy też zawieszenia postępowania egzekucyjnego wobec dłużniczki, czego w skardze od organu domagają się skarżące, powołując się na zasadę równego traktowania dłużników.
W tym miejscu należy wyraźnie zaznaczyć, że zawarcie umowy pożyczki, której spłatę poręczają poręczyciele powoduje, że biorący pożyczkę oraz poręczyciele stają się z ustawy dłużnikami solidarnymi. Solidarna odpowiedzialność dłużników oznacza, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 366 § 1 i § 2 kodeksu cywilnego). Solidarna odpowiedzialność to również możliwość dla wierzyciela wyboru dłużnika, od którego będzie egzekwował należność, niezależnie od późniejszych wzajemnych rozliczeń regresowych między współdłużnikami. Tak więc nie jest zasadny zarzut skargi, że dłużniczka nie powinna być stroną przedmiotowego postępowania, albo że jej uczestnictwo jako strony zależy od jej wniosku, którego brak. Niezasadnie również skarżące wywodzą, że wierzyciel tak samo powinien traktować w postępowaniu egzekucyjnym wszystkich dłużników solidarnych.
Sąd podziela wnioski organów, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu, a w szczególności przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, że za rozłożeniem skarżącym należności na raty przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne. Organy ustaliły, że pożyczka nie była regularnie spłacana, co spowodowało konieczność wprowadzenia egzekucji. W wyniku zajęcia komorniczego oraz wpłat bezpośrednich od dłużniczki i skarżących wpływy do wierzyciela wynoszą od sierpnia 2011 r. miesięcznie nawet około [...] zł. (a nie [...] zł., jak podaje organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), na co składają się następujące pozycje: - zajęcie komornicze wynagrodzenia skarżącej K. D. w kwocie [...] zł. miesięcznie, - zajęcie emerytury skarżącej W. M. w kwocie [...] zł. miesięcznie oraz dobrowolne wpłaty na konto Powiatowego Urzędu Pracy w R. po [...] zł. miesięcznie przez tą skarżącą od sierpnia 2011 r., - dobrowolne wpłaty dłużniczki po [...] zł. miesięcznie od czerwca 2011 r.
W związku z powyższym organy uznały, że uwzględnienie wniosku skarżących o rozłożenie im świadczenia na proponowane raty wydłuży okres spłaty do 8,5 roku oraz spowoduje zrzeczenie się należnych wierzycielowi odsetek. Nie bez znaczenia dla oceny przez wierzyciela wiarygodności płatniczych skarżących jest okoliczność, że w dniu [...] października 2010 r. darowały na rzecz męża K. D. – S. D. nieruchomość, położoną w R., ul T. [...], będącą w ich wieczystym użytkowaniu. Wierzyciel prowadzi aktualnie postępowanie cywilne o uznanie darowizny za czynność bezskuteczną wobec niego. Z akt administracyjnych wynika również, że z powództw skarżących toczyły się sprawy o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty, wydanego przez Sąd Okręgowy w R. w dniu [...] lutego 2002 r. w sprawie [...]. Takie działania skarżących wskazują na chęć uniemożliwienia lub utrudnienia egzekucji.
Zdaniem Sądu, organy rozpoznały wniosek skarżących o rozłożenie na raty należności, z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa). Ustalenia organów w tym zakresie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, nie są dowolne, ale oparte na wszechstronnej analizie materiału dowodowego. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, zawarte w odpowiedzi na skargę, że w interesie społecznym leży udzielanie pożyczek z Funduszu Pracy na utworzenie nowych stanowisk pracy, ale również czuwanie przez organ nad odzyskiwaniem tych funduszy w celu ich racjonalnego wykorzystania.
Organy obu instancji zajęły też stanowisko wobec wniosku skarżących o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, które Sąd w pełni podziela podnosząc, że egzekucja na podstawie tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty, wydanego przez sąd powszechny, regulowana jest przepisami postępowania cywilnego, a nie administracyjnego. Organem, który może rozważyć wniosek o zawieszenie postępowania jest więc komornik sądowy, a nie organ administracji publicznej.
Sąd nie podziela zarzutów skargi, odnośnie braków uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wynikających z art. 107 § 3 kpa, czy też naruszenia przez organy przepisów postępowania: art. 6-12 kpa, art. 35 § 3 kpa, czy też art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. W tym zakresie Sąd uznaje za własne stanowisko organu odwoławczego, zawarte w odpowiedzi na skargę (k.23-24 akt sądowych).
Mając powyższe wywody na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło