VIII SA/Wa 68/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia 12 marca 2013 r. (data wpływu do Sądu) "[...]" sp. z o.o. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że aktualnie nie generuje jakichkolwiek dochodów. Przychód spółki za ostatnie trzy miesiące wyniósł "0", bowiem nie dokonuje ona sprzedaży – zakupu towarów handlowych z uwagi na brak środków finansowych oraz utratę koncesji na [...]. Na majątku spółki w szczególności [...] stanowiących jedno ze źródeł uzyskiwania dochodu zostały ustanowione zastawy skarbowe. Niemożliwe jest więc ich zbycie i zgromadzenie w ten sposób środków pozwalających na pokrycie kosztów postępowania. W związku z powyższym w celu poprawy sytuacji spółki zostały podjęte działania zmierzające do racjonalizacji oraz redukcji jej wydatków, między innymi zmniejszono zatrudnienie. Aktualnie spółka nie zatrudnia pracowników. Nie posiada również środków finansowych na prowadzonym przez bank rachunku. Do wniosku załączono kserokopię wyciągu bankowego za 2011 r. z informacją o niezapłaconych opłatach i prowizjach w wysokości [...] zł, kserokopię decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia [...] marca 2011 r. o cofnięciu koncesji na [...] oraz informację o ustanowionych zastawach skarbowych. W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku spółka złożyła pismo, w którym oświadczyła, że nie posiada zaległości w podatku od towarów i usług wobec tego, że nie uzyskuje przychodów oraz nie ponosi kosztów ich uzyskania, nie posiada żadnych nieruchomości, składki do ZUS odprowadza za jedna osobę, będącą jedynym udziałowcem i prezesem zarządu. Do pisma załączyła plik kserokopi zawiadomień o wszczęciu egzekucji wraz z tytułami wykonawczymi (zaległości w podatku od środków transportowych) oraz pismo Banku [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. wzywające do spłaty zadłużenia z tytułu umowy o prowadzenie rachunków bankowych w wysokości [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – dalej p.p.s.a) właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy spółce z o.o. w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki. Skoro udzielenie spółce z o.o. prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa to powinno ono sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na zasadności wniosku spoczywa na podmiocie występującym z takim wnioskiem, do Sądu natomiast należy ocena złożonych w tym zakresie dokumentów i wyjaśnień. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy uznano, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do jego pozytywnego rozstrzygnięcia. Skarżąca nie wywiązała się w sposób pełny z obowiązku złożenia dodatkowych informacji dotyczących jej kondycji finansowej. Zignorowano w szczególności tę część wezwania, która odnosiła się do złożenia wyciągów z rachunków bankowych (historii operacji) za ostatnie cztery miesiące. Za wykonanie wezwania w tej części nie może być uznane załączone pismo z dnia 20 stycznia 2012 r. o wysokości zadłużenia spółki z tytułu umowy o prowadzenie rachunków bankowych. Podkreślenia wymaga, że spółka mimo postępowania egzekucyjnego nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i poza zaległościami w podatku od środków transportowych innych zaległości, jak oświadczyła, nie posiada. Natomiast powołanie się na okoliczność zabezpieczenia majątku ruchomego w postaci samochodów nie pozwala w całości zobrazować tego, w jakiej kondycji finansowej znajduje się spółka. Uznać zatem należy, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, jakoby nie była w stanie partycypować w kosztach sądowych. Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, że właśnie uchylanie się od wykazania swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej było przyczyną oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia (postanowienie z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt II FZ 531/09) skarżącej na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy. Z wymienionych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.