VIII SA/Wa 7/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-08
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Justyna Mazur, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli jej statutowa działalność obejmuje szeroko pojętą ochronę przyrody i zrównoważony rozwój, a sprawa dotyczy uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzającego zakaz lokalizacji biogazowni?Ratio decidendi
Udział organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., nie jest obligatoryjny i wymaga oceny, czy jej statutowa działalność jest wystarczająco skonkretyzowana z przedmiotem sprawy, aby uzasadnić jej udział. Ogólne stwierdzenia o ochronie przyrody i zrównoważonym rozwoju nie są wystarczające, jeśli nie wynikają z nich konkretne uwagi lub powiązania z rozstrzyganą kwestią prawną, a interes organizacji wydaje się wynikać z konkretnego sporu inwestycyjnego.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się do WSA w Warszawie z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, w której skarżono uchwałę Rady Gminy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stowarzyszenie argumentowało, że jego statutowa działalność obejmuje ochronę przyrody i zrównoważony rozwój, a udział w sprawie pozwoli na sprawowanie kontroli społecznej. Pełnomocnik skarżącego wniósł o oddalenie wniosku, zarzucając stowarzyszeniu realizację partykularnych interesów przedsiębiorców. Sąd odmówił dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w sprawie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia Stowarzyszenia "[...]" do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy z wniosku Stowarzyszenia "[...]" o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi M. W. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odmówić dopuszczenia Stowarzyszenia "[...]" do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Stowarzyszenie [...] zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi M. W. na uchwałę Rady Gminy B. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu wnioskodawca wyjaśnił, że jest organizacją promującą szeroko pojętą ochronę przyrody i zrównoważonego rozwoju. Działalność stowarzyszenia ma na celu również to, by poprzez uczestniczenie w postępowaniach sądowych lub administracyjnych, w których ważą się kwestie związane z ochroną przyrody, za pomocą określonych instrumentów procesowych, sprawować kontrolę społeczną nad tymi postępowaniami i działaniem organów.
W dalszej części uzasadnienia stowarzyszenie podkreśliło, że jest uczestnikiem postępowania w sprawie VIII SA/Wa 609/12 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni, która wiąże się z uchwałą Rady Gminy B. dotyczącą uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B. wprowadzającą zakaz lokalizacji biogazowni na terenie gminy.
Podczas rozprawy w dniu 27 marca 2013 r. pełnomocnik skarżącego M. W. wniósł o oddalenie wniosku Stowarzyszenia [...] wyjaśniając, że lokalizacja biogazowni dotyczy gruntów, których właścicielem jest skarżący, natomiast stowarzyszenie realizuje partykularne interesy przedsiębiorców konkurujących ze skarżącym. Pełnomocnik wnioskodawcy wyjaśnił, że działa ono w interesie społeczności lokalnej, która protestuje przeciwko lokalizacji na tym terenie biogazowni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako "p.p.s.a." udział w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Wskazać należy, iż udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 1996 r., str. 226). A zatem, sąd administracyjny badając zgłoszony w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie winien sprawdzić, czy spełnione są warunki formalno - prawne, tj. organizacja jest powołana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej uwzględnia charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej; czy udział tej organizacji odpowiada celowi sądownictwa administracyjnego tj. sprzyja realizacji "sądowej kontroli administracji" i wreszcie, czy organizacja realizuje cel publiczny do którego została powołana (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 795/12, ogólnodostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA).
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, z art. 33 § 2 p.p.s.a. nie wynika zasada obligatoryjnego udziału każdej organizacji społecznej występującej w sprawach innych osób, a dotyczących działalności statutowej tej organizacji.
Sąd uwzględniając bowiem wskazane w akapicie powyższym kryteria, bada dopuszczalność udziału wnioskującej organizacji w konkretnym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Dlatego też, konieczna stała się ocena przez Sąd, czy podniesione przez stowarzyszenie we wniosku o dopuszczenie do udziału kwestie, są na tyle skonkretyzowane z przedmiotem niniejszego postępowania, że uzasadniają udział w nim wnioskującego podmiotu. Sąd musi bowiem mieć na uwadze celowość udziału organizacji społecznej w toku konkretnego postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o dopuszczenie nie może mieć cech dowolności, lecz musi być uzasadnione w okolicznościach danej sprawy.
Stwierdzić należy, że podniesiony argument wskazujący, iż będąca przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie uchwała dotycząca uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. mieści się w celach statutowych stowarzyszenia (konkretnie wskazano na szeroko pojętą ochronę przyrody i zrównoważonego rozwoju) jest zbyt ogólny, by skutecznie uzasadniać udział wnioskującej organizacji społecznej w toczącym się postępowaniu. Wskazać należy, iż stowarzyszenie nie złożyło żadnych konkretnych uwag do niniejszej sprawy (za takie bowiem nie może być uznane ogólne stwierdzenie o popieraniu zakazu lokalizacji biogazowni – protokół rozprawy z dnia 27 marca 2013 r.).
Załączony regulamin wskazuje, że stowarzyszenie działa na rzecz ochrony przyrody i zrównoważonego rozwoju, przy czym w ocenie Sądu jest to ogólnie i szeroko sformułowany zakres jego celów i oznacza, że stowarzyszenie zajmuje się wszystkimi aspektami ludzkiej aktywności w tym przedmiocie. Jednakże Sąd nie ma podstaw by zakładać, że stowarzyszenie w odniesieniu do celów statutowych jest wyspecjalizowane w sprawach z zakresu uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Wręcz przeciwnie skoro nie prowadzi ono działalności w celu obrony przed niekorzystnymi zmianami prawa miejscowego, to trudno przyjąć, że jednym ze sposobów wykonywania jego działalności jest branie udziału w postępowaniu w sprawach z tego zakresu. Z uzasadnienia wniosku stowarzyszenia nie wynika również, aby dotychczasowy całokształt jego działalności wskazywał na istnienie związku z przedmiotem niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że brak było podstaw by uznać udział stowarzyszenia w niniejszej sprawie za zasadny. Należy również zauważyć, iż na etapie sporządzania lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organy biorą pod uwagę i są rozpatrywane kwestie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego. Nadto ustawa z dnia 27 marca 2003 roku O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym( DZ.U nr 80, poz.717 ze zm.dalej jako ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) przewiduje udział czynnika społecznego poprzez możliwość składania wniosków, dyskusje publiczną, składanie uwag do projektu. Tak więc w ocenie Sądu interes stowarzyszenia wynika ze sporu o możliwość realizacji jednej inwestycji – lokalizacja biogazowni.
Na marginesie jedynie należy dodać, że Stowarzyszenie [...]jest uczestnikiem postępowania w sprawie VIII SA/Wa 609/12 zakończonej nieprawomocnym wyrokiem z dnia 10 grudnia 2012 r., a dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni w miejscowości B. Gmina B., gdzie bez przeszkód realizuje swoje cele statutowe.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło