VIII SA/Wa 704/20
WyrokWSA w Warszawie2021-02-03
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawy do kwestionowania legalności budowy, jeśli inwestycja została zrealizowana zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym, a obiekt został skutecznie oddany do użytkowania?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do kwestionowania legalności budowy, jeśli inwestycja została zrealizowana zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym, a obiekt został skutecznie oddany do użytkowania. W takiej sytuacji postępowanie w sprawie legalności budowy staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca K. M. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego. Skarżąca zarzucała, że nie została uznana za stronę postępowania, a organ I instancji błędnie umorzył postępowanie, nie wyjaśniając kwestii dotyczących wymiarów działki i jej szerokości. Skarżąca podnosiła również zarzuty dotyczące zaboru części jej działki przez inwestora.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego oddala skargę
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "[...]WINB", organ II instancji) decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r., poz. 256, dalej "k.p.a."), art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2020 r. , poz. 1333, dalej "p.b") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z [...]lipca 2020 r. nr [...].
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podał, iż w związku z wnioskiem K. M. (dalej "skarżąca") z 24 stycznia 2020 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") przeprowadził [...]lutego 2020 r. oględziny w trakcie, których ustalono, iż na terenie działki ew. [...]położonej w [...]znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny wybudowany na podstawie decyzji Starosty [...]z [...]sierpnia 2015 r. nr [...]. W trakcie czynności kontrolnych inwestor okazał zawiadomienie o zakończeniu budowy z [...]grudnia 2019 r., które zostało przez PINB przyjęte bez sprzeciwu. Przybyła na teren czynności kontrolnych skarżąca przedłożyła wydruk z zasobów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i stwierdziła, iż inwestor dokonał zaboru 8 arów jej działki. Zawiadomieniem z [...]lutego 2020 r. PINB poinformował o wszczęciu na wniosek skarżącej postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ew. [...]położonej przy ul. [...] w [...].
Następnie decyzją z [...]lipca 2020 r. PINB umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ww. budynku mieszkalnego.
Skarżąca odwołała się od powyższego rozstrzygnięcia.
W odwołaniu zarzuciła, iż organ I instancji błędnie nie uznał jej za stronę postępowania. Błędnie umorzył postępowanie wobec faktu, iż z decyzji wynika, że podczas kontroli badano działkę nr [...]nie wskazując nawet jej wymiarów, o co wnosiła skarżąca. Brak wyjaśnienia dlaczego ww. działka ma szerokość 17,60 m, a nie jak wynika z decyzji o warunkach zabudowy 14 m. Przedwcześnie umorzono postępowanie, podczas kiedy nie zostały wyjaśnione okoliczności podnoszone przez skarżącą.
[...]WINB utrzymując w mocy w/w decyzją z [...]sierpnia 2020 r. decyzję PINB uznał, że jest ona zgodna z prawem.
Organ podkreślił w motywach, że w trakcie czynności kontrolnych organ powiatowy ustalił, iż inwestor zrealizował budynek mieszkalny na podstawie decyzji Starosty [...]z [...]sierpnia 2015 r. nr [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego według projektu gotowego "[...]". Z projektu zagospodarowania terenu stanowiącego integralną część pozwolenia na budowę wynika, iż w/w obiekt został zaprojektowany w odległości 4,20 m od granicy z działką nr ew. [...] (stanowiąca własność skarżącej) i w odległości 1,80 m od granicy z działką nr ew. [...]. W dniu [...]grudnia 2019 r. inwestor dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy. Do zawiadomienia przedłożył kopię oświadczenia kierownika budowy z [...]grudnia 2019 r. Z oświadczenia tego wynika, iż przedmiotowy obiekt został zrealizowany zgodnie z pozwoleniem na budowę. Zawiadomienie to PINB przyjął bez sprzeciwu. W aktach sprawy znajduje się także oświadczenie geodety uprawnionego, z którego wynika, iż budynek mieszkalny został usytuowany zgodnie z projektem zagospodarowania działki oraz kopi inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej potwierdzającej usytuowanie budynku zgodnie z projektem budowlanym. Organ odwoławczy wskazał, iż inwentaryzacja powykonawcza dotyczy faktycznie wykonanych robót, co pozwala na zweryfikowanie czy obiekt budowlany został zrealizowany zgodnie z pozwoleniem na budowę.
W ocenie [...]WINB decyzji organu I instancji nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego jak też procesowego. PINB prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy wyjaśniając dostatecznie istotne kwestie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia odnośnie legalności inwestycji. Skoro inwestycja została zrealizowana zgodnie z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym oraz została skutecznie oddana do użytkowania, organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw do podejmowania czynności w ramach ustawowych kompetencji. Dalej zauważył, iż inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza to zespół czynności technicznych przeprowadzonych w wyniku prac geodezyjnych, których dokonuje uprawniony geodeta. Pieczęć inwentaryzacji poświadcza, że dokument ten został opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny wpisany do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Identyfikator ewidencyjny materiału zasobu operatu technicznego ([...]). Operat techniczny wpisano do ewidencji materiałów zasobu [...].12.2019r. Jest to dokument aktualny potwierdzający wykonanie w/w inwestycji zgodnie z pozwoleniem na budowę.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej [...]WINB, podniósł, iż PINB uznał skarżącą za stronę postępowania o czym świadczy zawiadomienie z [...]lutego 2020 r. o wszczęciu postępowania. Natomiast w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wspomniano jedynie, iż Starosta [...]wydając decyzję o pozwoleniu na budowę nie uznał skarżącej za stronę postępowania.
W ocenie organu odwoławczego przedstawiony przez skarżącą wydruk z mapy zasobów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie może stanowić podstawy do uznania, że sporny budynek mieszkalny został zrealizowany niezgodnie z przepisami.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 2 p.b. polegające na tym, że w sprawie wydania decyzji nie zostały podjęte żadne niezbędne czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwieniu sprawy z uwzględnieniem słusznego interesy obywatela. Wniosła o przeprowadzenie dowodu z decyzji Wójta Gminy [...]z [...]grudnia 2014 r. o warunkach zabudowy działki nr [...], gdzie wskazano szerokość przedmiotowej działki na 14 m dla wykazania, że organy wiedziały o tych nieprawidłowościach. Wskazała, że organy obu instancji nie były w stanie skutecznie przeanalizować sprawy, w tym zarzutów co do szerokości działek i przyczyn dlaczego tak istotne zmiany w szerokości działek na niekorzyść skarżącej nastąpiły.
W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]sierpnia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z [...]lipca 2020 umarzająca w całości postępowanie w sprawie dotyczącej budowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...]położonej w [...]przy ul. [...].
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 105 k.p.a. zgodnie, z którym, że postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregokolwiek z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowym może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. Na gruncie aktualnie obowiązującego prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów (np. WSA w Łodzi w wyroku z 23 stycznia 2019r., sygn. akt II SA/Łd 945/18 oraz WSA we Wrocławiu w wyroku z 17 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 823/14).
Zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, jak też kontrola działania organów administracji architektoniczno-budowlanej. Kontrola ta skonkretyzowana została w art. 84a ust. 1 pkt 1 i w ust. 2 pkt 1 p.b, z których wynika, że kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmuje kontrolę zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Kontrolując stosowanie przepisów prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego badają z kolei prawidłowość postępowania administracyjnego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej oraz wydawanych w jego toku decyzji i postanowień (art. 84a ust. 2 pkt 1). Powyższe kontrole odbywać się mogą tylko w granicach właściwości organów nadzoru budowlanego, co oznacza, że organy te w przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane wykonywane są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanymi warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę – nie mają podstaw do kwestionowania samych decyzji i zobowiązane są do umorzenia postępowania prowadzonego w sprawie legalności budowy.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie w toku postępowania administracyjnego Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż w ustalonym stanie faktycznym brak było podstaw prawnych do działania organów nadzoru budowlanego. Organy orzekające w sprawie słusznie bowiem przyjęły, że wszczęte na wniosek skarżącej postępowania jest bezprzedmiotowe albowiem kontrolowana inwestycja w postaci budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...]położonej w [...]przy ul. [...]zrealizowana została na podstawie ostatecznej decyzji nr [...]o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wydanej przez Starostę [...][...]sierpnia 2015 r. i zgodnie z tą decyzją ( co potwierdza oświadczenie kierownika budowy M. G. z [...]grudnia 2019 r.). Nie stwierdzono zatem odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji budowlanej. Ponadto inwestor skutecznie oddał obiekt budowlany do użytkowania. Zauważyć należy, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a zatem organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do jej kwestionowania.
W postępowaniu administracyjnym organy przeanalizowały również projekt zagospodarowania terenu będący integralną częścią decyzji o pozwoleniu na budowę uznając, iż zachowane zostały odległości określone w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odległość budynku od granicy południowo- wschodniej 4,2 m (granica z działką skarżącej o nr ew. [...]), od granicy północno- zachodniej 1,8 m ( granica z działką nr ew. [...]) z zachowaniem 1,5 m od okapu dachu zgodnie z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz 20,5 m od linii regulacyjnej istniejącego pasa drogi. Usytuowanie budynku zgodnie z projektem budowlanym potwierdza inwentaryzacja powykonawcza budynku, w tym oświadczenie geodety uprawnionego M. K., którego treść wskazuje że budynek mieszkalny usytuowano zgodnie z projektem zagospodarowania działki.
Sąd z aprobatą odnosi się również do stanowiska organu, iż organy nadzoru budowlanego nie są organami właściwymi do zajęcia stanowiska w sprawie ustalenia granic nieruchomości (zaboru 8 arów działki). Jak słusznie wskazał organ odwoławczy inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza to zespół czynności technicznych przeprowadzonych w wyniku prac geodezyjnych, których dokonuje uprawniony geodeta z odpowiednimi uprawnieniami. Pieczęć na inwentaryzacji poświadcza, że dokument ten "został opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego". Identyfikator ewidencyjny materiału zasobu operatu technicznego ([...]). Operat techniczny wpisano do ewidencji materiałów zasobu [...].12.2019r. Jest to dokument aktualny potwierdzający wykonanie w/w inwestycji zgodnie z wydanym dla przedmiotowej inwestycji pozwoleniem na budowę.
W ocenie Sądu, postępowanie organów nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. Wskazane przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Obowiązkiem każdego organu administracji jest wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy .W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy nie dopuściły się takiego naruszenia. Zebrały i przeanalizowały cały dostępny materiał dowodowy.
Zauważyć też należy, że z przedłożonej przez Skarżącą mapy z zasobów ARiMR nie wynika w żaden sposób ani powierzchnia działki skarżącej i tej będącej przedmiotem inwestycji ani też eksponowany przez Skarżącą fakt zaboru przez inwestora części działki Skarżącej. Mapa ta nie może stanowić podstawy do uznania, że sporny budynek zrealizowano niezgodnie z przepisami.
Podsumowując Sąd podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego, że skoro kontrolowana inwestycja została zrealizowane na podstawie i w granicach obowiązującego pozwolenia na budowę, to nie było podstaw do wydania decyzji merytorycznej i należało wydać decyzję umarzającą postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło