VIII SA/Wa 710/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] lipca 2009r. znak [...] Prezydent Miasta R. działając na podstawie 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm., zwana dalej ustawą Prawo o ruchu drogowym), § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. 2004r. Nr 2, poz. 15) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa ) orzekł o skierowaniu W. K. zamieszkałego przy ulicy [...] w R., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii "B, BE, C, CE, T" na badania lekarskie przeprowadzone w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w dniu [...] lipca 2009r. do organu wpłynęło pismo W. B. informujące, że W. K. jest chory na [...] i pobiera rentę z ZUS-u oraz, że jeździ samochodem ciężarowym w hurtowni stwarzając zagrożenie w ruchu drogowym. Do pisma dołączone zostało zawiadomienie z Prokuratury Rejonowej R.-[...] o umorzeniu dochodzenia w sprawie wyłudzenia świadczeń rentowych z ZUS Oddział w R. Organ podał, iż w związku z przedstawionymi zastrzeżeniami co do stanu zdrowia skarżącego, wszczęte zostało postępowanie w sprawie skierowania W.K. a badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Uznał bowiem, że przedstawione przez wnioskodawcę postępowania zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego mogą mieć wpływ na jego zdolność do kierowania pojazdami. Prowadzenie pojazdu mechanicznego przez w/w może stanowić zagrożenie w ruchu drogowym. Organ stwierdził, iż na podstawie powyższego zawiadomienia spełniona została przesłanka o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa po rozpatrzeniu odwołania W. K. orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Powołując treść przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym organ odwoławczy wywiódł, iż badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem kierujący pojazdem podlega w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Stwierdził, iż występująca u skarżącego choroba ([...]) wraz z towarzyszącym jej stanem tzw. [...] nasuwa uzasadnione wątpliwości i może mieć wpływ na niezdolność do prowadzenia pojazdów. W celu ustalenia, czy istnieją przeciwwskazania do kierowania pojazdami zasadnym było skierowanie skarżącego na odpowiednie badania lekarskie. Zaznaczył, iż wydanie skierowania nie jest jednoznaczne z utratą uprawnień do kierowania pojazdami, lecz ma na celu ocenę stanu zdrowia skarżącego pod względem istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Skoro po otrzymanej informacji powstały wątpliwości co do istnienia lub nie istnienia u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, to w interesie społecznym jest ich wyeliminowanie przez skierowanie go na odpowiednie badania. W konkluzji organ odwoławczy uznał prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył W. K. Skarżący podał, iż wydana przez organ I instancji decyzja zobowiązująca do przeprowadzenia badań lekarskich jest nieprawidłowa. Oświadczył, iż nie prowadził i nie prowadzi pojazdów ciężarowych od chwili przejścia na rentą inwalidzką., nie posiada także własnego samochodu ciężarowego. Uważa, iż wydane przez organy obu instancji decyzje naruszają jego prawo do posiadania uprawnień do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, stąd niezbędnym jest wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Zgodnie z przepisem art. 122 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem. Z treści § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004r. Nr 2, poz. 15, zwane dalej rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r.) - wydanego na podstawie art.123 w/w ustawy, wynika, że starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Badania te zgodnie z § 3 ust. 1 w związku z § 14 cytowanego rozporządzenia przeprowadzane są przez uprawnionego lekarza, zaś na podstawie § 9 ust. 1 tegoż rozporządzenia przeprowadzane są w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Z powyższego wynika, iż aby organ mógł skierować konkretną osobę na badanie lekarskie, po pierwsze, musi istnieć przesłanka materialnoprawna w postaci "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia" tej osoby, a po drugie, zastrzeżenia co do stanu zdrowia muszą być potwierdzone w wyniku przeprowadzonego postępowania na skutek wiarygodnej informacji. Podkreślić przy tym należy, iż podstawą wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem (tak W. Kotowski, Komentarz do ustawy Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2002 r.). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2005r. II OSK 79/05, iż nie wystarczy, aby zastrzeżenia do stanu zdrowia kierującego pojazdem mógł skutecznie zgłosić jakikolwiek podmiot. Zastrzeżenia te winien stwierdzić organ wydający decyzję o skierowaniu na badania. W wyniku przeprowadzonego postępowania muszą zostać ustalone okoliczności uprawdopodobniające istnienie stanów chorobowych, wpływających na zdolność psychofizyczną do kierowania pojazdami. Wymagane przepisem art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym zastrzeżenie co do stanu zdrowia musi zostać przynajmniej uprawdopodobnione. Istotą każdego postępowania administracyjnego jest ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie, zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 Kpa. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego (art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa) oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 Kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Sąd stwierdza, iż mimo obowiązku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w toku postępowania odwoławczego Kolegium nie zrealizowało nałożonych na niego obowiązków wynikających z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i nie rozpoznało sprawy ponownie. Ograniczyło się jedynie do powtórzenia za organem I instancji, że przesłanką skierowania skarżącego na badania lekarskie jest podana przez W. B. (byłego teścia skarżącego) w piśmie z dnia [...] lipca 2009r. informacja dotycząca schorzeń skarżącego (cukrzyca z tzw. [...]). Sygnał niepoparty żadnymi dokumentami (pismo z [...] lipca 2009r.) winien stanowić dla organu I instancji podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, czy istotnie po stronie skarżącego występują okoliczności mogące stanowić zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, a w konsekwencji tego stanu zdrowia na zdolność do kierowania pojazdami. Zaniechanie przez organ w/w ustaleń skutkowało naruszeniem przepisów (art. 7 i 77 § 1 Kpa) postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.