VIII SA/Wa 725/25
WyrokWSA w Warszawie2025-11-13
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Cezary Kosterna, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym bez wymaganego zezwolenia została prawidłowo ustalona i czy podmiot wykonujący przejazd może uwolnić się od odpowiedzialności z uwagi na brak wpływu na powstanie naruszenia lub dochowanie należytej staranności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż kontrolowany pojazd był nienormatywny z uwagi na przekroczenie dopuszczalnych norm masy i wymiarów. Prawidłowo również przyjęły, że ze względu na stwierdzone przekroczenia pojazd wymagał zezwolenia kategorii V, a jego brak, w połączeniu z przewozem ładunku podzielnego, skutkował nałożeniem kary pieniężnej w prawidłowej wysokości. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał należytej staranności ani braku wpływu na powstanie naruszenia, co wyklucza zastosowanie przepisów o umorzeniu postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. Kara została nałożona za przejazd zespołem pojazdów z ładunkiem podzielnym (szambami), który przekroczył dopuszczalne normy masy całkowitej, nacisków osi oraz długości, bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zasadności nałożenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także jako: "GITD" lub "organ odwoławczy") decyzją z 23 lipca 2025 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c, art. 140ab ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, dalej: "p.r.d."), § 2 ust. 1 pkt 5, § 3 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 1 pkt 1, § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2024 r. poz. 502 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów"), utrzymał
w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "PWITD" lub "organ I instancji"), znak: [...] z 16 maja 2025 r.
o nałożeniu na M. D. (dalej: "skarżący", "strona"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: M. D. "[...]", kary pieniężnej w wysokości
15 000 zł.
W uzasadnieniu decyzji, GITD wyjaśnił m.in., że w dniu 13 marca 2025 r. na drodze krajowej nr [...] węzeł R., podano sygnał do zatrzymania kierującemu zespołem pojazdów składającego się z 3-osiowego samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] i 2-osiowej przyczepy marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował Y. V. (obywatel Ukrainy), który w załodze z C. N., wykonywali przejazd drogowy z ładunkiem czterech zbiorników betonowych (szamb) w imieniu strony.
W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono następujące przekroczenie dopuszczalnej normy:
- nacisk na grupie osi składającej się z dwóch osi napędowych (osie nr 2 i 3) 30,10 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie 11,10 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 75,25 %);
- rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów 59,70 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 19,70 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości
o 29,25 %); - nacisk na pojedynczej osi nienapędowej (oś nr 4) 11,60 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie 1,60 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 16 %);
- długość zespołu pojazdów 19,35 m (bez odjęcia 1 %) - przekroczenie o 0,6 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 3,2 %);
- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Pomiaru długości dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego oznaczonego numerem [...], który legitymował się świadectwem wzorcowania nr [...] z 22 sierpnia 2023 r., wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G..
Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu z 11 czerwca 2022 r.
Do pomiarów nacisków osi, rzeczywistej masy całkowitej użyto wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu o nr fabrycznym [...], która legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G. 29 listopada 2023 r. z datą ważności do 29 grudnia 2025 r.
Kontrola miała miejsce 13 marca 2025 r., w związku z tym organ I instancji zastosował przepisy zarządzenia nr [...] w brzmieniu nadanym zarządzeniem nr [...].
Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli drogowej nr [...] z 13 marca 2025 r. Kierowcy nie wnieśli uwag, co do przeprowadzonej kontroli, w tym uzyskanych pomiarów.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 64 ust. 2 prd, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I. W związku z powyższym jest zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I. Przejazd nienormatywny należy uznać za odstępstwo od normy. Przejazd pojazdem z ładunkiem podzielnym może zgodnie z przepisami odbywać się jedynie na podstawie zezwolenia kategorii I. W pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność. Co do zasady ładunki podzielne powinny być przewożone pojazdem normatywnym. Natomiast zgodnie z art. 140ab ust. 2 prd, w przypadku naruszeń zakazu,
o którym mowa w art. 64 ust. 2 prd, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszym przypadku przewożono ładunek podzielny, a zatem naruszono zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I.
W tak ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną nałożono jak za brak zezwolenia kategorii V, które stosownie do treści załącznika nr 1 do p.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu - wyznaczona trasa wskazana w zezwoleniu:
- o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych
w kategoriach I-IV;
- o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne.
GITD podniósł, że stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości jak za brak zezwolenia kategorii V w pozostałych przypadkach (15 000zł).
W ocenie organu odwoławczego procedura ważenia kontrolowanego zespołu pojazdów przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości. Do pomiarów nacisków osi, rzeczywistej masy całkowitej zastosowano wagę samochodową do ważenia pojazdów w ruchu o znaku producenta WWS i nr fabrycznym [...]. Wagi WWS spełniają wymagania określone
w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych oraz z Dyrektywą Rady 2009/23/EC dotyczącej wag nieautomatycznych.
Dalej GITD wyjaśnił, że w miejscu, gdzie przeprowadzono pomiary spadek podłużny (w kierunku ruchu pojazdów) wynosił 0,98 % - 1,21 %, a spadek poprzeczny (w kierunku prostopadłym do ruchu pojazdów) 0,57 % - 1,14 %. Miejsce ważenia wyposażone było we wnękę o głębokości 53-58 mm, a zatem dostosowanej do wysokości użytej wagi (wysokość wagi to 58 mm, co wynika z pkt 2 instrukcji użytkowania wag). Producent dopuścił tolerancję od wymiaru 58 mm wynoszącą +/- 6 mm, a tym samym, miejsce kontroli spełniało wymaganie producenta do zastosowania użytych wag.
GITD podniósł, że rozporządzanie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r., w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowego do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2007 Nr 188 poz. 1345), określa dwa sposoby ustalenia masy pojazdu: pierwszy: statyczny, przez ważenie pojazdu gdy jest on w całości oparty na pomoście lub pomostach wagi (§ 3 pkt 8) oraz drugi: dynamiczny, jako ważenie pojazdu przez najeżdżanie kolejnymi osiami lub częściami pojazdu na ten sam pomost wagi (§ 3 pkt 9) i sumowanie wyników pomiarów nacisków kolejnych osi. W obu tych metodach pomiaru ustawodawca wyraźnie wskazuje, że jest to "ważenie pojazdu", a więc ustalenie masy pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób w momencie dokonania pomiaru.
Pomiar masy całkowitej pojazdu dokonany metodą wskazaną w § 3 pkt 9 ww. rozporządzenia, z użyciem przenośnej wagi dynamicznej typu WWS jest dokładny
i miarodajny. Odpowiadający bowiem klasie dokładności 2 dla pomiaru masy całkowitej błąd graniczny dopuszczalny w eksportacji, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia, wynosi +/-2%, podczas gdy dla klasy dokładności D przy pomiarze obciążenia osi błąd graniczny dopuszczalny w eksploatacji, zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia, wynosi +/- 4%. Zatem pomiar masy pojazdu realizowany metodą dynamiczną za pomocą dwupomostowej wagi przenośnej WWS, jest obarczony dwukrotnie mniejszym błędem (+/- 2%) niż pomiar nacisku osi (+/-4%). Jest to badane
i potwierdzane przez organ metrologiczny w procedurze zatwierdzenia typu oraz kolejnych legalizacjach. Dokładność wagi WWS w zakresie pomiaru masy całkowitej metodą dynamiczną (pomiaru i sumowania nacisków kolejnych osi) jest w toku procedury zatwierdzania typu weryfikowana pomiarem masy całkowitej na wadze pomostowej. Skoro zaś wagi posiadały aktualną legalizację to wymagania zawarte ww. rozporządzeniu zostały zachowane.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 55 p.r.d., rzeczywista masa całkowita oznacza masę pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób.
Zdaniem organu odwoławczego "sumaryczna masa pojazdu" (na którą zwraca uwagę strona) to nic innego jak właśnie "rzeczywista masa pojazdu", uzyskana poprzez sumowanie wyników nacisków poszczególnych osi pojazdu. W związku z powyższym, miejsce kontroli było dostosowane do użytych wag, organ I instancji był uprawniony do zastosowania ww. wag do wyznaczenia nacisków osi, rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów, a uzyskane wyniki są wiarygodne.
Organ odwoławczy stwierdził, że uzyskane wyniki pomiarów nie budzą w ocenie organu odwoławczego wątpliwości, są wiarygodne i stanowią podstawę do wyznaczenia kwalifikacji prawnej naruszenia, co w konsekwencji stanowi podstawę wysokości kary pieniężnej.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się także przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Strona nie dostarczyła również takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 p.r.d. Strona w toku postępowania przed organem I instancji nie złożyła wyjaśnień,
a wyjaśnienia zawarte w dowołaniu nie stanowią dowodów świadczących, że dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.
Zdaniem GITD, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.
W przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania w sprawie, tj.:
- art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
- art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przez organ zasadności przesłanek nałożenia kary pieniężnej w kontekście tzw. przepisów ogólnych dotyczących stosowania przepisów ustawy.
Autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 2024r. poz. 935, dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego
23 lipca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii V,
w pozostałych przypadkach.
Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton.
Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku pojedynczej osi nienapędowej - 10 ton.
Jak stanowi § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c) ww. rozporządzenia dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi napędowych, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 < d< 1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub kola pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony.
W myśl § 2 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia, długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy - 18,75 m.
Dopuszczalne normy dotyczące nacisków pojedynczej osi i grup osi są identyczne na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie.
Z kolei w myśl art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Natomiast zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie zaś z treścią art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak z kolei stanowi przepis art. 140ab ust. 2 p.r.d., w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że w dniu 13 marca 2025 r. na drodze krajowej nr [...] węzeł R., podano sygnał do zatrzymania kierującemu zespołem pojazdów składającego się z 3-osiowego samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] i 2-osiowej przyczepy marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował Y. V. (obywatel Ukrainy), który w załodze z C. N., wykonywali przejazd drogowy z ładunkiem czterech zbiorników betonowych (szamb) na rzecz skarżącego.
Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu z 11 czerwca 2022 r. Do pomiarów nacisków osi, rzeczywistej masy całkowitej użyto wagi samochodowej do ważenia pojazdów
w ruchu o nr fabrycznym [...], która legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G. 29 listopada 2023 r. z datą ważności do 29 grudnia 2025 r.
Bezspornym w sprawie jest to, że w dniu kontroli przewożony był towar podzielny w postaci 4 zbiorników betonowych (szamb). Jak wynika akt sprawy, rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów została przekroczona o 19,70 t (tj. o 29,25 %), nacisk na grupie osi składającej się z dwóch osi napędowych przekroczono o 11,10 t (tj. o 75,25 %), nacisk na pojedynczej osi nienapędowej (oś nr 4) przekroczono o 1,60 t (tj, o 16%), długość zespołu pojazdów przekroczono o 0,6 t (tj, o 3,2 %).
Z przytoczonego na wstępie art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. wynika, że przejazd pojazdem z ładunkiem podzielnym może zgodnie z przepisami odbywać się jedynie na podstawie zezwolenia kategorii I. W pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe
z uwagi na jego podzielność.
W ocenie Sądu, w świetle przytoczonych regulacji prawnych oraz stwierdzonych w trakcie kontroli okoliczności należało uznać, że organy prawidłowo ustaliły, iż kontrolowany pojazd był nienormatywny z uwagi na przekroczenie dopuszczalnych norm. Prawidłowo również przyjęły, że ze względu na stwierdzone przekroczenia pojazd wymagałby uzyskania pozwolenia kategorii V (lp. 5 załącznika nr 1 do p.r.d. pozwolenie tej kategorii jest wydawane na przejazd pojazdu: o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV i o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne). Bezsporne w sprawie jest także, że wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Pojazdem tym przewożony był ładunek podzielny, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem nie mającego zastosowania w przedmiotowej sprawie przypadku przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I), wobec czego organy orzekające słusznie wymierzyły skarżącemu karę za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii V.
Organy zasadnie też przyjęły, że na skarżącego powinna zostać nałożona kara pieniężna w wysokości 15 000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii V, w pozostałych przypadkach.
Zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości takiej jak za brak zezwolenia kategorii V:
a) 6000 zł – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 10000 zł – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15000 zł - w pozostałych przypadkach.
Zdaniem Sądu, skarżący dopuścił się zarzucanego naruszenia i nałożenie na niego kary pieniężnej nastąpiło w prawidłowej wysokości albowiem zaistniało przekroczenie dopuszczalnych wartości o ponad 20%.
Odnosząc się do wskazanego w skardze zarzutu, że organ wydał decyzję
w oparciu o błędne wyliczenia parametrów pojazdu, Sąd zauważa, że protokół kontroli to dokument urzędowy, będący podstawowym dowodem w sprawie, jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kierowcę ewentualnych zastrzeżeń. Stwierdzić należy, że podstawowe znaczenie dla wyniku tego rodzaju postępowań mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego stwierdzone w toku kontroli, przedstawione w protokole kontroli i na załączonym do niego wydruku pomiarów wymiarów zewnętrznych, nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej pojazdu. Okoliczności w nim stwierdzone zostały potwierdzone przez kierowców, którzy podpisali protokół kontroli bez wniesienia jakichkolwiek zastrzeżeń.
Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r., sygn. II GSK 1399/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2005 r., sygn. VI SA/Wa 1224/04, dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wysoki walor dowodowy protokołu przejawia się w tym, że jego treść, stosownie do art. 75 ustawy o transporcie drogowym, stanowi podstawę formułowania wniosków o wszczęcie postępowania. Z kolei ustalenia zawarte w protokole kontroli wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego, pod względem stanu faktycznego i prawnego (np. wyrok NSA z 8 czerwca 2021 r., sygn. II GSK 1221/18).
Zdaniem składu orzekającego organ zasadnie uznał, że w sprawie brak było przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Stosownie do treści art. 140aa ust. 4 p.r.d., nie wszczyna się postępowania
w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych
z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
Sąd podziela stanowisko organów orzekających, że skarżący miał wpływ, na powstanie naruszenia przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu. Skarżący powinien mieć zorganizowaną działalność w taki sposób, aby do naruszenia nie doszło, w tym zadysponować wymaganą dla ilości przewożonego ładunku liczbę pojazdów. Decydując się na przejazd z ładunkiem podzielnym winien uwzględnić jego wagę i przyjąć taką, aby pojazd nie przekraczał dopuszczalnych norm. Tak się jednak nie stało. Zatem skarżący nie wykazał należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem, jak również, że nie miał wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia.
W odniesieniu sformułowanego w skardze wniosku skarżącego o zastosowanie w jego sprawie przepisów art. 189d k.p.a. należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne zostały nałożone na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d. W odniesieniu zaś do wysokości kary to należy, zauważyć, że art. 140 ab określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189 d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 kpa nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Sąd zauważa, że rozpatrywanej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e k.p.a. oraz art. 189f k.p.a. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d mają zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione
w art. 140aa ust. 4 p.r.d. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa w tym zakresie nie stosuje się.
Reasumując, Sąd uznał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Wyrażone w sposób jasny dający podstawę do oceny prawidłowości stanowisko organów znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. W ocenie Sądu skarżącemu zapewniono udział w prowadzonym postępowaniu.
Sąd nie dopatrzył się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło