VIII SA/Wa 728/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. – Zakład Wyrobów Sanitarnych "[...]" w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy, po wznowieniu postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją, znak [...] z dnia [...] kwietnia 2010 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: kpa) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania E. – K. spółka z o.o., od decyzji Prezydenta Miasta R., nr [...] z dnia [...] lutego 2010 roku, odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], położonej przy ulicy N. w R. i decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 roku przenoszącą w/w decyzję nr [...] roku na rzecz K.P. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 roku, nr [...] Prezydent Miasta R. odmówił E. – K. spółka z o.o. uchylenia decyzji ostatecznej tegoż organu, nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku ustalającej warunki zabudowy i decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 roku przenoszącą decyzję nr [...] na rzecz K. P.. Organ uzasadniając swoje stanowisko podnosił, że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2008 roku E.- K. spółka z o.o. wystąpiła o wznowienie postępowania w wyżej wymienionych sprawach podnosząc, iż jako strona nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzjami Prezydenta R. nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku i nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 roku. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2009 r. Prezydent Miasta R. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie. Organ I instancji wskazał, że w toczącym się postępowaniu zostali zawiadomieni wszyscy właściciele nieruchomości bezpośrednio przyległych do działki nr [...] objętej wnioskiem. Natomiast, odstąpiono od zawiadomienia właściciela istniejącego na nieruchomości objętej wnioskiem uzbrojenia, tj. istniejącej kanalizacji sanitarnej, gdyż w treści tej decyzji zobowiązano inwestora do uzyskania uzgodnienia projektowanej lokalizacji budynku mieszkalnego z dysponentem sieci, w przypadku zaś braku takiego uzgodnienia skutkiem może być odmowa wydania pozwolenia na budowę. E.- K. spółka z o.o. nie mógł być uznany jako strona postępowania, ponieważ nie był właścicielem nieruchomości na terenie której przewidywano lokalizację, jak również nieruchomości bezpośrednio do niej przyległej. Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyła E.- K. spółka z o.o. podnosząc, iż uznanie jej za stronę postępowania jest zasadne, ponieważ posiada interes prawny w toczącym się postępowaniu. Odwołujący, swój interes upatrywał w tym, że przez działkę nr [...] przy ulicy N. w R. przechodzi kanał sanitarny, wybudowany przez poprzednika prawnego zakładu, a którym to kanałem odprowadzane są ścieki sanitarne z zakładu i budynków mieszkalnych przy ulicy O.. Istniejący od przeszło [...] lat kanał sanitarny na działce nr [...] stanowi jedyną możliwość odprowadzania ścieków z zakładu i okolicznych budynków mieszkalnych. Odwołująca się spółka podniosła, że toczy się postępowanie o zasiedzenie służebności korzystania z tego kanału. Ponadto zwróciła uwagę, że w wielu podobnych sprawach sądy zajmują stanowisko, że stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być również właściciele nieruchomości nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem zaplanowanej inwestycji. Dokonując oceny prawnej decyzji organ odwoławczy podnosił, że stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania czynności organu sprzecznych z tymi potrzebami. Korzystanie z kanału sanitarnego nie daje więc podstaw do uznania E. – K. za stronę w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy działki nr [...]. Korzystanie z kanału jest bowiem jedynie interesem faktycznym nie dającym uprawnień zgodnie z art. 28 k.p.a. do posiadania przymiotu strony postępowania. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła E.- K. spółka z o.o. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie art. 28 k.p.a. polegające na całkowicie błędnym przyjęciu, iż skarżącej nie przysługują uprawnienia strony postępowania administracyjnego, mimo rzeczywistego posiadania interesu prawnego; 2) błędne ustalenie okoliczności faktycznych polegające na nieprawidłowym przyjęciu, iż skarżąca posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny do posiadania przymiotu strony postępowania, 3) nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego polegające na błędnym przyjęciu, iż ustalenie warunków zabudowy domu jednorodzinnego nie będzie oddziaływać na dalej położone nieruchomości, gdyż nieruchomość skarżącej nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem planowanej nieruchomości, podczas gdy dla sprawy niniejszej znaczenie mają nieruchomości znajdujące się w obszarze analizowanym, a nie tylko bezpośrednio graniczących z działką inwestora, 4) całkowite pominięcie w rozstrzygnięciu okoliczności, iż skarżąca przez Sądem Rejonowym w R. prowadzi postępowanie o zasiedzenie służebności korzystania z kanału, co ma kluczowe znaczenie dla niniejszego postępowania. Wskazując na powyższe zarzuty skargi, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosiła, że postępowanie ustalające warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], położonej w R. przy ulicy N. miało znaczenie dla interesu prawnego skarżącej. Korzysta on bowiem z kanalizacji sanitarnej przebiegającej przez nieruchomość, na którą wydano decyzję o warunkach zabudowy. Obecny właściciel wystąpił do skarżącej o rozebranie kanału w związku z wydaniem przedmiotowej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Tak więc, wszelkie decyzje dotyczące nieruchomości przez które przebiega kanał sanitarny, z którego korzysta skarżąca naruszają jego interes prawny. Skarżąca przywoływała argumentację z różnych orzeczeń sądów administracyjnych, gdzie zawarto stanowisko, że "pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego. Może to być norma należąca do każdej dziedziny prawa, nie tylko administracyjnego. Źródłem interesu prawnego jest zatem norma prawna, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego sfery praw lub obowiązków". Wskazała ponadto, że pojęcie "działki sąsiedniej" należy utożsamiać z tzw. sąsiedztwem urbanistycznym, nie mającym wiele wspólnego z istnieniem, bądź brakiem wspólnej granicy. W ocenie skarżącej bezsprzecznym jest, iż decyzja administracyjna wydana w sprawie gdzie ustalono, że warunki zabudowy mają wpływ na sytuację prawną skarżącej w zakresie prawa materialnego, ponieważ przez przedmiotową działkę przechodzi kanał sanitarny, którym odprowadzane są ścieki sanitarne zakładu skarżącej, jak również kilkunastu mieszkań z ulicy O.. Argumentowała, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym należy interpretować szeroko, co potwierdza przywoływane orzecznictwo w tym zakresie. Zdaniem skarżącej, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił w sposób przekonywujący dlaczego skarżąca nie może być stroną postępowania, mimo, że jej zdaniem wykazała ona w sposób dostateczny swój interes prawny w tym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wskazał, że okoliczność, iż skarżąca wystąpiła o zasiedzenie służebności korzystania z kanału, nie miała w dacie rozstrzygnięcia wpływu na uznanie skarżącej za stronę postępowania. Ponadto organ wyjaśnił, że w aktach I instancji znajduje się decyzja, której dotyczy skarga, przy czym opatrzona jest datą [...] kwietnia 2010 r., a nie datą [...] maja 2010 r. Rozbieżność ta wyniknęła najprawdopodobniej z faktu, że egzemplarz tej decyzji był dodrukowany (z powodu zbyt małej liczby egzemplarzy) i nastąpiła pomyłka w dacie - numer decyzji, skład orzekający i treść decyzji jest taka sama. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga E. – K. spółka z o.o. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 , poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zmianami) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, a w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1981 roku, S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2002 roku, syg. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220). Należy uznać, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa dających podstawę do wznowienia postępowania. Przede wszystkim, Prezydent Miasta R. jako organ I instancji nie doręczył swojej decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. K.P. – właścicielowi działki nr [...], gdyż wysłanie korespondencji na zły adres (inny kod pocztowy i miasto) nie może powodować uznania przesyłki za doręczoną. Tym samym organ naruszył przepisy art. 10 w zw. z art. 109 § 1 i 110 kpa. Nadto, organ I instancji po wydaniu postanowienia z dnia [...] października 2009 r. o wznowieniu postępowania zweryfikował strony postępowania wyłączając z tego kręgu i odmawiając statusu strony mieszkańcom budynku przy ul. O. nr [...] i [...], zachowując jednocześnie ten status jedynie dla skarżącej i K. P.. W żaden, nawet najmniejszy sposób, tego nie uzasadnił, czym naruszył art. 28 kpa. Organ odwoławczy doręczył swoją decyzję uznając za stronę mieszkańców budynku przy ul. O. nr [...] i [...], natomiast nie doręczył swej decyzji i nie uznał za stronę K.P., który nie znajdował się w wykazie stron, tym samym nie brał udziału w postępowaniu przed organem odwoławczym, co stanowi naruszenie art. 16, art. 127 i art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Błąd co do daty decyzji organu odwoławczego nie został naprawiony w formie postanowienia o sprostowaniu. W toku ponownego rozpoznania sprawy organy administracji powinny wyeliminować wskazane nieprawidłowości proceduralne przez prawidłowe określenie stron wznowionego postępowania oraz doręczenie decyzji tak ustalonym stronom postępowania. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. orzeczono, jak na wstępie. Biorąc za podstawę przepis art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.