VIII SA/Wa 728/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku K. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. D. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie weryfikacji liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji kierowców postanawia odmówić przyznania prawa pomocy We wniosku o przyznanie prawa pomocy K. D. podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z trójką dzieci, na które płaci alimenty łącznie w wysokości [...] zł, tytułu zatrudnienia uzyskuje dochód w wysokości [...] zł i posiada nieuprawianą nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Do wniosku załączył wyciąg z rachunku bankowego za grudzień 2017 r., przekaz pocztowy potwierdzający alimenty za grudzień 2017 r. oraz odpis postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 2017 r. w sprawie postępowania upadłościowego jego żony. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Przepis art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To z kolei oznacza, że wnioskodawcy powinni poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołują, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. Zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższych regulacji uznać należy, że skarżący nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, by istotnie znajdował się w sytuacji uzasadniającej zastosowanie wobec niego instytucji prawa pomocy. Przede wszystkim nie złożył wyciągów z rachunku bankowego za ostatnie sześć miesięcy, do czego był zobowiązany w piśmie z dnia 19 grudnia 2017 r. Przedstawiony wyciąg za miesiąc grudzień nie obrazuje jego sytuacji finansowej tj., jakimi faktycznie środkami finansowymi skarżący dysponuje, jak również stosunku wpływu tych środków do ponoszonych wydatków. Z rachunku tego skarżący nie reguluje żadnych zobowiązań. Również wyjaśnienia skarżącego odnośnie wysokości ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, budzą wątpliwości, zwłaszcza wobec znajdującego się w aktach sprawy pisma komornika, z którego wynika, że skarżący posiada zaległości w alimentach w stosunku do jednego dziecka i zobowiązał się je spłacać w ratach w innej wysokości ([...] zł) od deklarowanej we wniosku ([...] zł). Poza tym trójka dzieci, na które skarżący według oświadczenia płaci alimenty, została przez niego uwzględniona we wspólnie prowadzonym gospodarstwie domowym, co powoduje, że obiektywna ocena sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego jest niemożliwa. Należy podkreślić, że samo przekonanie strony o tym, że przysługuje jej prawo pomocy, bez próby bliższego wyjaśnienia stanu faktycznego, i to nawet na wystosowane do niej wezwanie, nie uzasadnienia uwzględniania jej żądania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2010 r. sygn. akt I OZ 115/10 dostępne: LEX nr 591337 oraz http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano, podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty stan majątkowy i dochodowy strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Ustaleniu tych okoliczności nie posłużyło w dostateczny sposób wykonane przez skarżącego wezwanie z dnia 19 grudnia 2017 r. Odmowa przyznania prawa pomocy niniejszym postanowieniem nie oznacza więc, że ustalono, iż wykazane przez wnioskodawcę stan rodzinny, majątkowy i możliwości płatnicze pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Odmowa przyznania prawa pomocy podyktowana jest w tym przypadku nienależytym, sprowadzającym się do przedstawienia niepełnych informacji, wykonaniem nałożonego na stronę zobowiązania do uzupełnienia oświadczenia, które spowodowało, że niemożliwe jest ustalenie, czy skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.