VIII SA/Wa 731/09

WyrokWSA w Warszawie2010-02-03

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Marek Wroczyński, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej funkcjonariuszowi Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, zastosował się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku sądu administracyjnego uchylającym poprzednią decyzję?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się naruszenia art. 153 PPSA, nie stosując się w pełni do wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA w Warszawie, który nakazywał dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Brak rzetelnych ustaleń stanu faktycznego, w tym dotyczących przedmiotu inwestycji budowlanej i tytułu prawnego do nieruchomości, uniemożliwił sądowi dokonanie weryfikacji zaskarżonej decyzji. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania funkcjonariuszowi Służby Więziennej, C. J., pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że funkcjonariusz jest współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym, który został rozbudowany, a tym samym jego potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organ II instancji ponownie utrzymał w mocy decyzję odmowną, powołując się na brak wymaganych dokumentów i niejasności dotyczące tytułu prawnego do nieruchomości oraz charakteru inwestycji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o Służbie Więziennej i Prawa budowlanego, wskazując na błędną interpretację pojęcia "rozbudowy" jako "budowy" oraz na fakt, że część nieruchomości nie nadawała się do zamieszkania.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skargi C. J. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Dyrektor Aresztu Śledczego w R. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. działając na podstawie art. 91 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 90 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm., dalej jako ustawa o Służbie Więziennej) i § 2 pkt 1, § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2003 r. Nr 132, poz. 1235, dalej jako rozporządzenie w sprawie pomocy finansowej) odmówił przyznania funkcjonariuszowi C.J. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, organ wskazał, że C.J. zwrócił się w dniu [...] lipca 2007 r. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. Wnioskodawca rozbudowuje dom jednorodzinny wolnostojący w miejscowości S., przy ul. O. [...]. Organ podniósł, że jak wynika z aktu notarialnego z dnia [...] maja 2007 r., małżonka wnioskodawcy E. J. nabyła w drodze zniesienia współwłasności prawo własności nieruchomości zabudowanej częścią domu mieszkalnego o powierzchni [...] m kw., położonej w S. przy ul O. [...], tak więc jest właścicielką domu. W związku z powyższym funkcjonariuszowi nie można przydzielić lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a zatem nie można mu także przyznać pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub na budowę domu jednorodzinnego. W wyniku złożonego przez C. J. odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w W., decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację organu I instancji. Na skutek wniesionej przez C. J. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 marca 2008 r. zapadłym w sprawie II SA/Wa 1969/07 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej z dnia [...] września 2007 r. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że o ile wykładnia przepisów art. 91 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 90 ustawy o Służbie Więziennej i § 2 pkt 1, § 3 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej zastosowana przez organy w obu decyzjach jest prawidłowa, to poważne wątpliwości budzi ustalenie stanu faktycznego - przedmiotu inwestycji budowlanej rozpoczętej przez C.J.. Brak zaś rzetelnych ustaleń w tym zakresie uniemożliwia sądowi dokonanie weryfikacji zaskarżonej decyzji. Dokładne ustalenie przedmiotu inwestycji budowlanej ma bowiem wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd zauważył, że organ poniekąd aprobuje taki stan, bowiem nie zakreśla C.J. terminów do konkretnego sprecyzowania swojego wniosku, przez co pogłębia stan niejasności przedmiotu rozpoczętej przez małżonków J. inwestycji budowlanej. Takim zaś działaniem organ naruszył zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, art. 8, art. 9 kpa. Wada ta z kolei uniemożliwia dokonanie właściwej kontroli merytorycznej podjętej decyzji i w rezultacie musi skutkować uchyleniem decyzji organu II instancji. Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa ), art. 90 i art. 91 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ustawy o Służbie Więziennej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w R. z dnia [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że pismami z dnia [...] lipca 2008 r. i [...] lutego 2009 r. zwracał się do C.J. o uzupełnienie dokumentów mających decydujący wpływ na rozstrzygnięcie, jednak wnioskodawca do dnia wydania niniejszej decyzji nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów. C.J. jest funkcjonariuszem Aresztu Śledczego w R., w służbie stałej. Podaje, że zamieszkuje w mieszkaniu swojej matki w R., przy. ul. O. nr [...], jednak jako adres do doręczeń, wskazuje adres zameldowania swojej małżonki, tj. ul. O. nr [...] w S.. Jego małżonka jest zameldowana pod w/w adresem od 1997 r. Z dostarczonego przez C. J. projektu podziału istniejącego budynku mieszkalnego w S. przy ul. O. [...] jednoznacznie wynika, że stan techniczny budynku nie zagraża życiu ludzi oraz ich mieniu. Lokale powstałe wskutek powyższego podziału stanowią samodzielne lokale mieszkalne. Organ podniósł, iż wnioskodawca na podstawie umowy darowizny z dnia [...] marca 2009 r. stał się współwłaścicielem nieruchomości położonej w S. przy ul. O. [...] na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej. Odwołujący się podnosi, że wspólnie z małżonką uzyskał pozwolenie na budowę dla inwestycji pod nazwą rozbudowa domu mieszkalnego przy ul. O. [...] w S.. Z punktu widzenia przepisów ustawy pragmatycznej, regulujących przyznawanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego, rozbudowa domu mieszkalnego już istniejącego jest czymś innym, niż jego budowa. Z uwagi na fakt, że żona funkcjonariusza była właścicielem domu mieszkalnego, a od dnia [...] marca 2009 r. na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej współwłaścicielem tej nieruchomości stał się również wnioskujący funkcjonariusz, to na mocy art. 91 ust. 1 pkt. 2 ustawy o Służbie Więziennej, nie jest on osobą uprawnioną do przydziału lokalu mieszkalnego, zatem nie przysługuje mu również pomoc finansowa na uzyskanie domu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] września 2009 r., C. J. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w W. i ustalenie, że skarżący jest uprawniony do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Decyzji zarzucił naruszenie prawa: - art. 90 ustawy o Służbie Więziennej poprzez przyjęcie, iż nie jest on osobą uprawnioną do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego; - art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej jako ustawa Prawo budowlane) poprzez przyjęcie, że "rozbudowa" nieruchomości nie kwalifikuje się pod pojęcie "budowy" nieruchomości zgodnie z w/w ustawą. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż nieruchomość przy ul. O. [...] w S. w chwili w której jego małżonka stała się jej właścicielką nie nadawała się do zamieszkiwania, budynek od 2005 r. jest bowiem w stanie kapitalnego remontu. W momencie wykonywania ekspertyzy na którą powołuje się organ, biegła wypowiedziała się o całości budynku, a część zachodnia budynku była w zdecydowanie lepszym stanie niż część wschodnia stanowiąca własność jego małżonki. Nie jest też prawdą jak twierdzi organ II instancji, że plan podziału nieruchomości dokonany aktem notarialnym z [...] maja 2007 r. nie jest rzetelny. Wymaganie przez organy administracji publicznej przedkładania dodatkowych dokumentów na potwierdzenie tego faktu oraz, na okoliczność, że ta część budynku będąca współwłasnością małżonków J. jest w rozbudowie, zmierza w rzeczywistości do naruszania przepisów prawa, co skutkowało odmową przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Podniósł, że dopiero w maju 2007 r. część nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym została przekazana E. J., dom ten nadal był jednak w rozbudowie i jego małżonka mieszkała w części budynku należącej tylko i wyłącznie do jej babki. Dlatego też, dopóki budynek nie został dopuszczony do użytkowania, nie można twierdzić, że potrzeby mieszkaniowe skarżącego były zaspokojone i pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego była nienależna. Jego zdaniem błędna jest dokonana przez organ II instancji interpretacja art. 3 pkt. 6 ustawy Prawo budowlane z którego to przepisu wynika wprost, że "rozbudowa" mieści się w pojęciu "budowa". W konkluzji skargi podniósł, że w dacie zniesienia współwłasności oraz wcześniej, część budynku stanowiąca współwłasność jego małżonki nie nadawała się do zamieszkiwania, co potwierdza ekspertyza z 2004 r. Wskazał, że należy mieć na również uwadze datę powstania przedmiotowego budynku (1900 r.), co tym bardziej uzasadnia fakt konieczności jego remontu. Do skargi skarżący załączył kserokopie ekspertyz technicznych; z grudnia 2004 r. dotyczącej oceny stanu technicznego istniejącego budynku mieszkalnego oraz z września 2009 r. dotyczącej oceny stanu technicznego części wschodniej istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego w S. przy ul. O. [...]. Nadto dołączył kserokopie; odpisu księgi wieczystej, mapy z projektem podziału, projektu podziału nieruchomości oraz aktów notarialnych dotyczących zniesienia współwłasności i umowy darowizny dotyczącej przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniach obu decyzji. Wskazał, że żona funkcjonariusza nabyła prawo do nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym. Niewątpliwe jest również zameldowanie w w/w domu żony funkcjonariusza. Podkreślił, iż pomoc finansowa, o udzielenie której skarżący wnosił, nie może być przyznana na rozbudowę domu mieszkalnego, zwłaszcza, że z opisu technicznego z miesiąca stycznia 2007 r. wynika, że stan techniczny przedmiotowego budynku jest dobry, zaś przebywanie w nim nie zagraża życiu osób. Organ podniósł, że załączona do skargi ekspertyza techniczna z września 2009 r. nie może zostać uwzględniona, albowiem jest ona spóźniona, częściowo sprzeczna z wcześniejszą oceną techniczną z 2004 r., nadto niewiarygodna z uwagi na to, że sporządzała ją osoba zatrudniana przez skarżącego, dodatkowo po upływie znacznego okresu czasu. Na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. skarżący podniósł, że już w dniu [...] kwietnia 2006 roku złożył wniosek do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu w S. przy ul. O. [...]. Okazał odpowiedź jaką otrzymał w postaci pisma z dnia [...] maja 2006 roku, które uważa za decyzję administracyjną. Podniósł, że w 2006 roku ani on, ani żona nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Oświadczył, że przedstawił wszystkie dokumenty jakie nakazał mu dostarczyć organ. Złożył potwierdzenie przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania z dnia [...] grudnia 2009 roku, z którego to wynika, że inwestycja polegająca na rozbudowie budynku mieszkalnego przy ul. O. [...] w S., została wykonana na podstawie decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 2005 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności, a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Kontrola zaskarżonej decyzji stosownie do wskazanych wyżej kryteriów prowadzi do wniosku, iż wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 marca 2008 r. zapadłym w sprawie II SA/Wa 1969/07 nakazał bowiem organowi administracji podjęcie określonych procedur mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Powołany wyżej art. 153 p.p.s.a. stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie przyjmuje się, iż przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem. Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez sąd mają moc wiążącą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1434/2005, opubl. Lex Polonica nr 400400). Związanie wskazaniami sądu administracyjnego oznacza powinność ścisłego, przy zachowaniu wszelkich zasad postępowania wyjaśniającego, wypełnienia zaleceń sądu, przy wyeliminowaniu jakichkolwiek niejasności czy choćby dwuznaczności odnoszących się do ustaleń stanu faktycznego. Inny sposób procedowania czyniłby kontrolę sądową iluzoryczną i pozbawioną sankcji w postaci możności powtórnej weryfikacji stanowiska właściwego w sprawie organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 119/2004, opubl. Lex Polonica nr 420541). Mając na uwadze spoczywający na organie administracji obowiązek zastosowania się do zaleceń sądu administracyjnego, zważyć należy, iż badając prawidłowość decyzji zapadłej w następstwie uchylonego wcześniej rozstrzygnięcia sąd ma przede wszystkim obowiązek zbadania w jakim zakresie organ administracji zastosował się do jego wskazań. Analiza kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia prowadzi do wniosku, iż organ administracji nie w pełni zastosował się do wskazówek i zaleceń sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej z dnia [...] września 2007 r., w uzasadnieniu swojego wyroku wskazał organowi II instancji wskazania co do dalszego postępowania. Sąd wskazał organowi by ponownie rozpatrując sprawę zakreślił funkcjonariuszowi termin do ewentualnego przedstawienia rzetelnego planu podziału nieruchomości dokonanego aktem notarialnym z dnia [...] maja 2007 r., ze wskazaniem jaką część nieruchomości uzyskała żona funkcjonariusza i jaka konkretna część istniejącego na tej nieruchomości budynku jej przypadła. Sąd wskazał, że skarżący powinien także wykazać, że sam posiada prawo współwłasności do powstałej po podziale nieruchomości (np. udział darowany przez małżonkę itp.). Jest to o tyle istotne, gdyż ewentualna pomoc finansowa może być przyznana na budowę domu jednorodzinnego, który będzie choćby w jakiejś części własnością funkcjonariusza. Sąd wskazał, że należy także zażądać od skarżącego sprecyzowania wniosku, to jest, czy dotyczy on budowy nowego budynku, czy rozbudowy części już istniejącego budynku. Jeżeli w rachubę wchodzi ta druga możliwość, funkcjonariusz powinien nadto dokładnie określić, skoro twierdzi, iż uzyskana przez żonę część budynku nie nadaje się do zamieszkania, z czego fakt taki wyprowadza i przedstawić konkretne dowody - ekspertyzy dotyczące tej właśnie części budynku, wyraźnie stwierdzające niemożność jego zamieszkania. Z ekspertyzy z grudnia 2004 r., przedstawionej do wniosku o udzielenie pomocy finansowej, nie wynika bowiem czy dotyczy ona uzyskanej przez żonę funkcjonariusza części budynku. Sąd wyraźnie podkreślił, iż rzetelne ustalenia przedmiotu inwestycji budowlanej są bardzo istotne dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na cele mieszkaniowe. Pomoc taka nie może być przyznana na rozbudowę istniejącego i zdatnego do zamieszkania domu jednorodzinnego (gdy celem inwestycji jest polepszenie warunków mieszkalnych). Jest ona przyznawana na wybudowanie nowego mieszkania, wzniesienie nowego domu jednorodzinnego. Jednakże w bardzo ściśle określonych sytuacjach, gdy dawny dom mieszkalny nie nadaje się do zamieszkania, może być wyjątkowo przyznana na uzdatnienie takiego budynku do zamieszkania. Organ II instancji pomimo tego, że jak podniósł w uzasadnieniu swojej decyzji, pismami z dnia [...] lipca 2008 r. i [...] lutego 2009 r. zwracał się do wnioskodawcy o uzupełnienie dokumentów mających decydujący wpływ na rozstrzygnięcie, nie przedstawił na powyższe żadnego dowodu. W aktach administracyjnych sprawy przekazanych Sądowi brak jest w ogóle pisma z dnia [...] lipca 2008 r. na które organ się powołuje. W aktach tych znajduje się wprawdzie pismo z dnia [...] lutego 2009 r., jednak brak jest zwrotnego potwierdzenia jego odbioru przez skarżącego. Na w/w piśmie nie ma również jakiejkolwiek adnotacji o odbiorze lub zapoznaniu się z pismem przez skarżącego. W w/w piśmie organ wprawdzie poprosił skarżącego o przedstawienie sprecyzowanego wniosku o przyznanie pomocy finansowej poprzez określenie, czy domaga się pomocy finansowej na rozbudowę domu, czy też na inny cel oraz zobowiązał go do wykazania tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości (własność, współwłasność). Jednakże z pisma tego nie wynika, aby organ zakreślił skarżącemu termin do konkretnego sprecyzowania jego wniosku, nie wynika też z niego, aby organ nadał jakikolwiek rygor w przypadku niewykonania zobowiązania organu. Organ w swojej decyzji wskazuje ponadto, że skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów, nie wyjaśniając jednocześnie jakie dokumenty zostały przez niego złożone. Sąd administracyjny zgodnie z art. 133 p.p.s.a wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z przekazanych akt nie wynika zaś, aby organ zastosował się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1969/07. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Stanowi to bowiem gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem sądu. Musi być więc konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu. Bez ścisłego stosowania omawianego przepisu trudno byłoby zresztą zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji ( por. wyrok NSA z 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 ). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej ( art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. ). Z przedstawionego przez organ w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący w toku postępowania administracyjnego przed organem II instancji przedstawił jakiekolwiek nowe dokumenty. Dokumenty takie zostały dopiero przez niego załączone do złożonej skargi. Nie ma zaś natomiast dowodu na to, że zostały złożone do organu. Nadto, skarżący składa jakiekolwiek wyjaśnienia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dopiero na etapie postępowania sądowego - w złożonej skardze. Brak jest również dowodu na to, że był wezwany do złożenia takich wyjaśnień w postępowaniu administracyjnym jakie toczyło się przed organem. Należy zaś zauważyć, że wyroki sądu administracyjnego mają co do zasady charakter kasacyjny. Uwzględniając skargę, sąd usuwa z obrotu prawnego wadliwy akt lub czynność. Jednakże orzeczenie sądu nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Sąd nie może więc rozpoznać sprawy za organ, ocenia bowiem przede wszystkim zgodność z prawem wydanej przez organ decyzji. Tym samym, mając na uwadze przedłożone przez skarżącego dopiero w postępowaniu przed Sądem dokumenty, stwierdzić należy, że ocena zarzutów skargi byłaby przedwczesna. Nadto, co należy również zauważyć, w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych nie znajduje się nawet odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji. Powyższe oraz fakt, że skarżący na rozprawie przed Sądem oświadczył, że już w dniu [...] kwietnia 2006 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu w S. przy ul. O. [...] w wyniku którego otrzymał odpowiedź w postaci pisma z dnia [...] maja 2006 r., których to dokumentów również brak w aktach administracyjnych, potwierdza, że organ nie tylko nie podjął wszelkich kroków do wyjaśnienia sprawy, ale również nie zebrał i nie rozpatrzył w wyczerpujący sposób materiału dowodowego. Tym samym, w ocenie Sądu, organ dopuścił się również naruszenia przepisów art. 7 i 77 kpa. Stosownie bowiem do art. 7 kpa - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 kpa obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu, jakie dowody są konieczne do wyjaśnienia stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ stosując się ściśle do wskazań i zaleceń zawartych w dwóch zapadłych już w niniejszej sprawie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podejmie wszelkie kroki do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a dopiero po zebraniu i rozpatrzeniu w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego wyda rozstrzygnięcie w przedmiocie złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Reasumując, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyżej opisane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c) p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło