VIII SA/Wa 736/25
WyrokWSA w Warszawie2025-12-11
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie jednostki wdrażającej programy unijne nieuwzględniające protestu szpitala od wyników oceny merytorycznej projektu było zgodne z prawem, w szczególności z zasadami przejrzystości, rzetelności i niedyskryminacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozstrzygnięcie jednostki wdrażającej było niezgodne z prawem, ponieważ ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem zasad przejrzystości i rzetelności przy ocenie kryterium merytorycznego nr 3 (poszerzenie diagnostyki) oraz naruszeniem zasady niedyskryminacji i nieprecyzyjnym ustaleniem kryterium nr 7 (wsparcie terenów wiejskich). Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik oceny, dlatego sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez jednostkę wdrażającą.Stan faktyczny
Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej – Szpital złożył wniosek o dofinansowanie projektu "Przebudowa, adaptacja, wyposażenie pomieszczeń Oddziału Ginekologii Jednego Dnia". Projekt uzyskał negatywną ocenę merytoryczną, co skutkowało nieuwzględnieniem protestu szpitala przez Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych (MJWPU). Szpital zaskarżył rozstrzygnięcie MJWPU, zarzucając naruszenie zasad przejrzystości, rzetelności i niedyskryminacji przy ocenie poszczególnych kryteriów merytorycznych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Sąd przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych oraz zasądził od MJWPU na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej – Szpital w [...] na rozstrzygnięcie [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia 9 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1) uwzględnia skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez [...] Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych; 2) zasądza od [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych na rzecz skarżącego Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej – Szpital w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej – szpitala w I. (dalej: szpital, skarżący, strona) jest rozstrzygnięcie M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (dalej: IP, MJWPU, organ) z 9 września 2025 r. nr [...], wydane na podstawie art. 68 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. 2022 poz. 1079, dalej: ustawa wdrożeniowa), nieuwzględniające protestu szpitala od wyników oceny merytorycznej projektu nr [...], tytuł: "Przebudowa, adaptacja, wyposażenie pomieszczeń Oddziału Ginekologii Jednego Dnia w SPZZOZ – szpital w I.", złożonego w ramach konkursu nr [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy:
Skarżący, za pomocą systemu obsługi wniosków aplikacyjnych MEWA 2.0 złożył wniosek nr [...]o dofinansowanie projektu pod tytułem "Przebudowa, adaptacja, wyposażenie pomieszczeń Oddziału Ginekologii Jednego Dnia w SPZZOZ Szpital w I." w ramach naboru numer [...], Priorytet V "Fundusze Europejskie dla wyższej jakości życia na Mazowszu" dla Działania 5.6 "Ochrona Zdrowia", Tytuł naboru "Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna (AOS) i leczenie jednego dnia, Typ projektów: "Inwestycje w infrastrukturę zdrowotną" (dalej: projekt).
Pismem z 6 sierpnia 2025 r. MJWPU na podstawie art. 56 ust. 4 ustawy wdrożeniowej poinformowała skarżącego, że została zatwierdzona ocena wniosku strony o dofinansowanie projektu, w wyniku której projekt nie przeszedł pomyślnie etapu oceny merytorycznej.
MJWPU wyjaśniła, że zgodnie z regulaminem wyboru projektów dla naboru nr [...] (dalej: regulamin) projekt spełnia kryteria merytoryczne punktowe w sytuacji, gdy suma punktów uzyskanych podczas oceny kryteriów merytorycznych stanowi co najmniej 60% maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów, która wynosiła 37, natomiast w wyniku niezależnej oceny projektu dokonanej przez członków komisji oceny projektów (KOP) projekt otrzymał pozytywną ocenę w kryteriach dostępu i kryteriach merytorycznych ogólnych, ale uzyskał wynik 20 punktów, co stanowi 54,05%, a zatem punktacja uzyskana przez projekt nie pozwala na skierowanie go do dofinansowania. Do pisma z 6 sierpnia 2025 r. MJWPU załączyła kartę oceny sporządzoną przez członków KOP, z których wynika m.in., że za kryteria merytoryczne szczegółowe nr 1 ("Powiaty o najmniejszej liczbie poradni w specjalności będącej przedmiotem projektu") i nr 4 ("Rehabilitacja w AOS") projektowi skarżącego każdy z oceniających przyznał 0 pkt. Pozostałym kryteriom merytorycznym szczegółowym nr 2, 3 i 6 oceniający przyznali odpowiednio 5, 2 i 7 pkt.
Skarżący złożył protest od negatywnej oceny jego projektu, kwestionując ocenę w zakresie kryterium merytorycznego szczegółowego nr 3, 4, 7 i nr 10. Odnosząc się do oceny w zakresie kryterium merytorycznego nr 3 skarżący wyjaśnił, że uzasadnienie oceniających nie uwzględnia faktu, iż dzięki możliwości korzystania z nowoczesnego sprzętu, w który zostanie wyposażony Oddział Ginekologii Jednego Dnia będą wykonywanie następujące badania: histeroskopie, wycięcia lub zniszczenia zmian, biopsje oraz zakładanie taśm przy nietrzymaniu moczu. Tym samym w przedmiotowym kryterium powinno zostać przyznane 6 punktów.
Dalej skarżący odnosząc się do kryterium merytorycznego nr 4 wyjaśnił, że szpital w ramach umowy zawartej z NFZ zobowiązany jest do udzielania świadczeń zdrowotnych określonych w rozporządzeniu ministra zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej. W ramach funkcjonowania Oddziału Ginekologii Jednego Dnia wykonywane będą m.in. zabiegi: operacje naprawcze w zakresie statyki narządów miednicy mniejszej (np. pęcherz, pochwa, odbytnica), zabiegi z powodu nietrzymania moczu (np. taśmy TVT, TOT), operacje w przebiegu endometriozy, usunięcia mięśniaków, torbieli czy guzów jajników. Po wszystkich w/w zabiegach zalecana jest rehabilitacja. Szpital wskazał, że posiada umowę z NFZ MOW Nr [...]. Umowa ta została wykazana w Studium Wykonalności Przedsięwzięcia w pkt. 3.19 "Udzielanie przez Wnioskodawcę świadczeń zdrowotnych finansowanych przez NFZ". Rehabilitacja ta obejmuje terapię blizny i otaczających jej tkanek (np. po laparotomii), odbudowę napięcia i funkcji mięśni dna miednicy, ćwiczenia oddechowe i rozluźniające przeponę, reedukację posturalną, ćwiczenia wzmacniające mięśnie głębokie brzucha i grzbietu. naukę ergonomii dnia codziennego. Szczególne znaczenie ma tu prewencja wtórnych obniżeń narządów (np. pęcherza lub pochwy) oraz redukcja napięć w obrębie blizny i powięzi, które mogą wpływać na mobilność i dolegliwości bólowe. Współpraca z fizjoterapeutą już w pierwszych tygodniach po zabiegu może znacząco przyspieszyć regenerację i zapobiec wielu przewlekłym problemom. W ocenie szpitala projekt zakłada dostęp do świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej realizowanych w warunkach ambulatoryjnych, w zakresie zbieżnym z przedmiotem projektu, w związku z tym w przedmiotowym kryterium powinny zostać przyznane 4 punkty.
Odnośnie kryterium nr 7 szpital wyjaśnił, że o ile sama inwestycja będzie realizowana w miejscu udzielania świadczeń zdrowotnych, to dotyczyć będzie mieszkańców zarówno miasta jak również terenów wiejskich gminy a także powiatu. Przy czym podkreślenia wymaga, iż liczba mieszkańców miasta I. wynosi ok. 4200 osób to liczba mieszkańców całej gminy wynosi około 14.500 osób. Z powyższego wynika, iż projekt będzie wspierał w przeważającej mierze mieszkańców wsi (pacjentów z terenów wiejskich). Tym samym w przedmiotowym kryterium powinno zostać przyznane 2 punkty.
Kończąc, strona zakwestionowała również kryterium nr 10 odnośnie przestrzegania praw pacjenta. Wyjaśniła, że oceniający błędnie zinterpretowali fakt załączenia do wniosku certyfikatów potwierdzających ukończenie szkolenia z zakresu praw pacjenta przez pracowników. Intencją szpitala było wykazanie, iż szpital przestrzega Praw Pacjenta w rozumieniu kryterium szczegółowego określonego w pkt. 10 tj. nie została wydana w stosunku do szpitala prawomocna decyzja stwierdzająca stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta od stycznia 2021 r. Tym samym w przedmiotowym kryterium powinien zostać przyznany 1 punkt.
MJWPU, dokonując rozstrzygnięcia protestu, wskazanym na wstępie pismem z 9 września 2025 r. poinformowała stronę, że protest nie został uwzględniony.
Organ w pierwszej kolejności odniósł się do kryterium merytorycznego nr 3 tj. poszerzenie diagnostyki. Przedstawił definicję ww. kryterium i wyjaśnił, że przyznanie maksymalnej liczby punktów w przedmiotowym kryterium uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków oceny. Pierwszy z nich dotyczy poszerzenia oferty z zakresu diagnostyki o badania, które do tej pory nie były realizowane w podmiotach wykonujących działalność leczniczą, drugi zaś zwiększenia liczby dotychczas wykonywanych badań diagnostycznych. Dokonano analizy zapisów załącznika "Studium wykonalności", z którego według organu nie wynika, które badania będą realizowane. Dopiero w proteście wskazano, że będą to histeroskopie, wycięcia lub zniszczenia mian, biopsje, zakładanie taśm przy nietrzymaniu moczu. Informacji tych nie można wziąć jednak pod uwagę, gdyż nie wynikają wprost z treści złożonego wniosku o dofinansowanie. Powołując się na pkt 10.6 regulaminu organ wskazał, że na etapie wnoszenia/rozstrzygania protestu, wnioskodawca nie może wnosić dodatkowych dokumentów, których nie przedstawił w trakcie oceny projektu, a które mogłyby rzutować na jej wynik. Protest nie może służyć uzupełnieniu treści wniosku o dofinansowanie. Organ podniósł również, że do przywołanej definicji kryterium nie zaliczają się usługi medyczne z zakresu telemedycyny, a tylko i wyłącznie działania oparte o prowadzoną diagnostykę medyczną.
W zakresie kryterium nr 4 – Rehabilitacja w AOS, MJWPU wyjaśniła, iż kryterium to premiuje projekty realizowane przez podmioty wykonujące działalność leczniczą udzielające świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie AOS, które zapewniają dostęp do rehabilitacji leczniczej realizowanej w warunkach ambulatoryjnych w zakresie zbieżnym z przedmiotem projektu w ramach świadczeń gwarantowanych. Według organu projekt szpitala nie zakłada dostępu do rehabilitacji realizowanej w warunkach ambulatoryjnych w zakresie zbieżnym z przedmiotem projektu. Z sekcji 3.10 studium wykonalności wynika, że strona w zakresie świadczeń posiada ofertę rehabilitacji leczniczej finansowanej w ramach świadczeń gwarantowanych natomiast brak jest informacji, która wskazywałaby, że rehabilitacja lecznicza jest powiązana z przedmiotem projektu. Instytucja rozpatrująca protest po zapoznaniu się z treścią wniosku, kart oceny merytorycznej oraz środka odwoławczego podtrzymała negatywny wynik kryterium tj. 0 pkt. Podkreśliła, że informacje zawarte w proteście stanowią uzupełnienie treści wniosku o dofinansowanie. Wnioskodawca nie zawarł w projekcie informacji potwierdzających, że projekt zakłada dostęp do rehabilitacji leczniczej realizowanej w warunkach ambulatoryjnych w zakresie zbieżnym z przedmiotem projektu, co w konsekwencji doprowadziło ekspertów do wniosków zamieszczonych w kartach.
W zakresie kryterium nr 7 – wsparcie terenów wiejskich, MJWPU uznała, że protest szpitala jest niezasadny a obie dokonane oceny są prawidłowe. Wbrew opinii skarżącego, kryterium oceniane jest zgodnie z metodyką przedstawioną przez oceniających. Punkty w ramach przedmiotowego kryterium przyznawane są jedynie w sytuacji, gdy projekt realizowany jest na terenie gminy wiejskiej. Z wniosku o dofinansowanie wynika, że siedziba wnioskodawcy znajduje się w mieście I.. Brzmienie kryterium w obecnym kształcie nie pozostawia według organu wątpliwości interpretacyjnych a przyjęcie logiki skarżącego byłoby niezgodne z intencją kryterium. Bez znaczenia dla niniejszego kryterium pozostaje zasięg oddziaływania podmiotu wnioskującego o wsparcie, brane jest pod uwagę tylko miejsce realizacji projektu.
Końcowo organ odniósł się do kryterium merytorycznego nr 10 – przestrzeganie praw pacjenta. Wyjaśnił, że po zapoznaniu się z treścią wniosku, kart oceny merytorycznej oraz środka odwoławczego podtrzymuje negatywny wynik kryterium; 0 punktów. Z definicji kryterium bezsprzecznie wynika jaki warunek należy spełnić, aby kryterium uznano za spełnione. Wnioskodawca zobligowany jest do umieszczenia we wniosku odrębnej, wyraźnej deklaracji wskazującej, że wobec niego nie została wydana decyzja stwierdzająca stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta od 1
stycznia 2021 r. Instytucja rozpatrująca protest nie zidentyfikowała w zapisach wniosku ww. deklaracji. Według organu wnioskodawca przystępując do konkursu i składając w jego ramach wniosek o dofinansowanie zobligowany jest do stosowania się do odpowiedniej procedury naboru. Zatem, jeśli z zapisów regulaminu, z którymi to wnioskodawca się zapoznał. wynikała konieczność złożenia konkretnej deklaracji, to wnioskodawca powinien taką informację we wniosku zamieścić. Argumentacja skarżącego nie może być uzasadnieniem dla pominięcia zasad sporządzania wniosku zgodnie z wymaganiami kryterium. Wszyscy wnioskodawcy składający projekty w ramach niniejszego konkursu w celu spełnienia powyższego kryterium mieli obowiązek wskazać informacje podane w definicji kryterium.
Reasumując, organ wskazał, że to na wnioskodawcy spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych mu kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów. Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji dokonujących oceny, aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Wskazał przy tym, że korzystanie z dotacji unijnych nie jest obowiązkowe. Dlatego podmiot, który zamierza z dofinansowania skorzystać winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z dokumentacji konkursowej. Rola organu sprowadza się zaś do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, szpital zarzucił naruszenie:
1. art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasady przejrzystości i rzetelności przy dokonywaniu oceny kryterium merytorycznego szczegółowego nr 3 tj. poszerzenie diagnostyki, poprzez dokonanie oceny bez uwzględnienia całości materiałów złożonych przez skarżącego w naborze, a w szczególności wniosku oraz studium wykonalności,
2. art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasady rzetelności i przejrzystości przy dokonywaniu oceny kryterium merytorycznego szczegółowego nr 4 tj. rehabilitacja w AOS, polegającym na pominięciu przy ocenie rzeczywistego zakresu udzielanych przez skarżącego świadczeń zdrowotnych, a określonego wprost w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej;
3. art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej polegającym na nieprecyzyjnym i niejednoznacznym ustaleniu kryterium merytorycznego szczegółowego nr 7 tj. wsparcie terenów wiejskich, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia.
Podnosząc te zarzuty strona wniosła o:
1) stwierdzenie, ze ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo a naruszenia te miały istotny wpływ na jej wynik;
2) przekazanie sprawy organowi w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez niego rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu,
3) zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi szpital przedstawił tożsame argumenty jak w proteście. Ponadto wyjaśnił, że nie zgadza się ze stwierdzeniem MJWPU, iż informacje zawarte w proteście wbrew zapisom pkt. 10.6 regulaminu naboru stanowią uzupełnienie wniosku. W ocenie skarżącego stanowią jedynie wyjaśnienie zakresu badań przy użyciu technik endoskopowych takich jak laparoskopia czy histeroskopia, który to zakres winien być oczywisty dla specjalisty z zakresu ginekologii. Odnośnie kryterium nr 4 skarżący również podniósł że informacje zawarte w proteście nie stanowiły uzupełnienia wniosku a jedynie wyjaśnienie w zakresie świadczeń zdrowotnych jakie udziela skarżący i do jakich udzielania jest zobowiązany w związku z zawartą z Narodowym Funduszem Zdrowia umową z zakresu rehabilitacji leczniczej tj. umową NR [...].
Odnośnie kryterium szczegółowego nr 7 skarżący podniósł, że regulamin naboru i karta oceny nie zawierają legalnej definicji pojęcia "teren wiejski". Stwierdzenie MJWPU, że ,punkty w ramach przedmiotowego kryterium przyznawane są jedynie w sytuacji, gdy projekt realizowany jest na terenie gminy wiejskiej nie znajduje oparcia w karcie oceny projektu. Karta oceny projektu w pkt. 7 Wsparcie terenów wiejskich zawiera zapis, iż kryterium to "premiuje projekty, realizowane na obszarach wiejskich" a projekt realizowany na "terenach wiejskich" uzyska 2 punkty. Pojęcie "teren wiejski" jest terminem nieprecyzyjnym i niejednoznacznym. Natomiast w przypadku projektu, w ramach którego udzielane będą świadczenia zdrowotne, winien odnosić się do zakresu oddziaływania a w niniejszym przypadku projekt będzie wspierał w przeważającej mierze mieszkańców wsi (pacjentów z terenów wiejskich). Irracjonalnym byłoby przyjęcie, iż projekt polegający na uruchomieniu oraz wyposażeniu Oddziału Ginekologii Jednego Dnia, aby otrzymać punkty w tym kryterium, fizycznie musiałby być zrealizowany na terenach wiejskich. Do funkcjonowania Oddziału Ginekologii Jednego Dnia niezbędne jest specjalistyczne zaplecze chociażby w postaci zakładów diagnostycznych, laboratoriów, apteki oraz wysoko wykwalifikowanego personelu. Oddziały Ginekologii Jednego Dnia de facto mogą funkcjonować jedynie w strukturach podmiotów leczniczych a te w naszych realiach nie funkcjonują na wsi tylko w miastach. W związku z powyższym skarżący w kryterium nr 7 Wsparcie terenów wiejskich winien otrzymać 2 punkty.
W ocenie skarżącego, ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Prawidłowa ocena kryterium merytorycznego szczegółowego nr 3, nr 4 oraz nr 7, powinna skutkować przyznaniem dodatkowych 7 punktów. Tym samym projekt powinien otrzymać 27 punktów i zostać zakwalifikowany do projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i zostały skierowane do dofinansowania.
W odpowiedzi na skargę MJWPU wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie MJWPU z 9 września 2025 r. nieuwzględniająca protestu strony od negatywnej oceny wniosku nr [...] o dofinansowanie realizacji projektu pt. "Przebudowa, adaptacja, wyposażenie pomieszczeń Oddziału Ginekologii Jednego Dnia w SPZZOZ – szpital w I.".
Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 73 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji programu. W przepisie tym przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia.
Wprowadzając w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 59, że do postępowań w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 i art. 57 § 1-4, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w kodeksie postępowania administracyjnego. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów odnoszących się do perspektywy 2007-2013 i 2014-2020, tj. ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) oraz ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustaw wdrażających, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie Sądu, tę wypracowaną praktykę należy stosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy wdrażającej z 2022 r., z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie. Uznać zatem należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.
Zatem w kontrolowanej sprawie ocena Sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania MJWPU z prawem, w tym zgodności m.in. z:
– ustawą wdrożeniową;
– Regulaminem wyboru projektów nr [...] w ramach Funduszy Europejskich dla Mazowsza 2021-2027, Priorytet V Fundusze Europejskie dla wyższej jakości życia na Mazowszu, Działanie 5.6 Ochrona zdrowia, Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna (AOS) i leczenie jednego dnia, Typ projektów Inwestycje w infrastrukturę zdrowotną (dalej: Regulamin),
– Kryteriami Wyboru Projektów dla naboru [...].
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że art. 45 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej nakłada na właściwą instytucję, przeprowadzającą wybór projektów do dofinansowania, obowiązek respektowania zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów, a także równości traktowania wszystkich wnioskodawców aplikujących w ramach danego konkursu, przez zapewnienie im równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Wynikająca z art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości.
Zaznaczyć wypada, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu. Z kolei zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2017 r. o sygn. akt II GSK 3252/17 i przywołane w nim orzecznictwo).
Jednocześnie podkreślić należy, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów, wymieniona w art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjętych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane.
W ocenie Sądu, założenia wynikające z przytoczonych wyżej aktów normatywnych oraz wykonawczych względem nich, jak też ich realizację, należy postrzegać z uwzględnieniem specyfiki tego typu procedury, a także w szczególności aktywnej roli samego wnioskodawcy.
Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że skarga złożona w tej sprawie jest zasadna, ponieważ ocena projektu wyrażona w zaskarżonej informacji została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów. Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu, zwany dalej "naborem". Według art. 50 ust. 2 ustawy wdrożeniowej warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest: 1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz 2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom.
Z treści art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wynika, że w celu dokonania oceny projektów właściwa instytucja powołuje komisję oceny projektów oraz określa regulamin jej pracy. W skład komisji oceny projektów wchodzą pracownicy właściwej instytucji posiadający wiedzę, umiejętności, doświadczenie lub wymagane uprawnienia w dziedzinie objętej programem, w ramach której jest dokonywany wybór projektów (art. 53 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Podkreślić należy, że eksperci KOP są odpowiedzialni za jakość podejmowanych decyzji, tj. za obiektywną i rzetelną ocenę udokumentowaną w kartach oceny projektów, w szczególności za jasność oraz przejrzystość wyników oceny, wypełnienie wszystkich pól w kartach oceny projektów oraz szczegółowe uzasadnienie oceny każdego kryterium. Jakość pracy eksperta podlega weryfikacji, która jest dokonywana w oparciu o dane, agregowane w ramach monitoringu pracy ekspertów podczas poszczególnych KOP.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy zasadnie zarzuca się w skardze, iż przy rozpoznawaniu protestu doszło do naruszenia art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasady przejrzystości i rzetelności przy dokonywaniu oceny kryterium merytorycznego szczegółowego nr 3 tj. poszerzenie diagnostyki, poprzez dokonanie oceny bez uwzględnienia całości materiałów złożonych przez skarżącego w naborze, a w szczególności wniosku oraz studium wykonalności. MIWPU nie odniosła się do twierdzeń skarżącego zawartych "Studium Wykonalności" o wykonywaniu zabiegów takich jak: małe zabiegi dolnej części układu rozrodczego, małe zabiegi w nietrzymaniu moczu, małe zabiegi górnej części układu rozrodczego (vide str. 16 Studium). W kontekście i tych danych należało dokonać oceny projektu, a następnie rozstrzygnąć protest skarżącego. Zauważyć należy, iż w sytuacji, gdy istniały wątpliwości KOP odnośnie tej części danych wskazanych przez skarżącego, bądź istniała potrzeba złożenia dodatkowych informacji w tym przedmiocie wnioskodawca ma możliwość ewentualnego uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych informacji lub wyjaśnienie wątpliwości KOP w zakresie wskazanym przez MJWPU zgodnie z pkt 9.23, 9.25, 9.26 Regulaminu wyboru projektów. Wykazane wyżej pominięcie powoduje, że protest rozpoznano z naruszeniem zasad: przejrzystości i rzetelności artykułowanych w art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej.
W ocenie sądu należy też przyznać rację skarżącemu, iż przy rozpoznawaniu protestu doszło do naruszenia art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej polegającego na nieprecyzyjnym i niejednoznacznym ustaleniu kryterium merytorycznego szczegółowego nr 7 tj. wsparcie terenów wiejskich, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia. Zarówno regulamin naboru jak i karta oceny nie zawierają legalnej definicji pojęcia "teren wiejski".
W karcie oceny zawarto stwierdzenie, iż projekt realizowany jest na terenie gminy miejsko-wiejskiej I.. Sama realizacja projektu to teren miejski – miasto I.. Przyznano 0 pkt. Nie uwzględniając protestu MJWPU wskazała, że punkty w ramach przyznawane są jedynie w sytuacji, gdy projekt realizowany jest na terenie gminy wiejskiej. Siedziba wnioskodawcy znajduje się w mieście I., bez znaczenia dla tego kryterium pozostaje zasięg oddziaływania podmiotu wnioskującego o wsparcie, brane jest pod uwagę tylko miejsce realizacji projektu.
Stwierdzenie MJWPU, że punkty w ramach przedmiotowego kryterium przyznawane są jedynie w sytuacji, gdy projekt realizowany jest na terenie gminy wiejskiej nie znajduje oparcia w karcie oceny projektu. Karta oceny projektu w pkt. 7 Wsparcie terenów wiejskich zawiera zapis, iż kryterium to "premiuje projekty, realizowane na obszarach wiejskich" a projekt realizowany na "terenach wiejskich" uzyska 2 punkty.
Zauważyć należy, że pojęcie "teren wiejski" jest terminem nieprecyzyjnym i niejednoznacznym. Obszar wiejski według definicji GUS to teren położony poza granicami administracyjnymi miast. W Unii Europejskiej obszarem wiejskim jest teren, na którym gęstość zaludnienia jest niższa niż 100 os./km kw. Według OECD obszarem wiejskim jest teren, na którym gęstość zaludnienia jest niższa niż 150 os./km kw. Na marginesie gęstość zaludnienia w gminie I. wynosi 57 os./km kw, a liczba mieszkańców 4228. W myśl definicji zawartej w PROW 2007-2013 obszary wiejskie to miejscowości znajdujące się w granicach administracyjnych gmin miejsko-wiejskich z wyjątkiem miast liczących powyżej 20 tyś. mieszkańców, a PROW 2014-2020 to obszary jak wyżej, z wyjątkiem miast liczących powyżej 5 tyś. mieszkańców. Mając na uwadze wskazaną wyżej niejednoznaczność w definiowaniu pojęcia teren wiejski, nie można terenu tego utożsamiać z gminą wiejską, jak to uczyniła MJWPU w tej sprawie.
Zauważyć też należy, iż jak wskazano w wynikach oceny projektów złożonych w ramach naboru konkurencyjnego nr [...], Priorytet V "Fundusze Europejskie dla wyższej jakości życia na Mazowszu" dla działania 5.6 "Ochrona Zdrowia", Tytuł naboru "Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna (AOS) i leczenie jednego dnia, Typ projektów: "Inwestycje w infrastrukturę zdrowotną" Funduszy Europejskich dla Mazowsza 2021-2027 – Region Mazowiecki Regionalny pod poz. 26 wskazano wnioskodawcę SPZZOZ w S., kryterium rozstrzygające 3 przyznano 2 pkt w sytuacji, gdy S. jest miastem powiatowym w Polsce liczącym w 2024 r. 16941 mieszkańców. W tej sytuacji, mając na uwadze brak definicji pojęcia "obszar wiejski", "teren wiejski" oceny tego kryterium dokonano z naruszeniem zasady niedyskryminacji, która winna być przestrzegana na każdym etapie wdrażania programów zgodnie z zapisami art. 9 Rozporządzenia ogólnego - pkt 15.1 Regulaminu wyboru projektów. Projekty realizowane w ramach FEM 2021-2027 muszą przyczyniać się do realizacji zasad horyzontalnych, w tym i niedyskryminacji.
Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasady rzetelności i przejrzystości przy dokonywaniu oceny kryterium merytorycznego szczegółowego nr 4 zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący zarzuca, że przy ocenie tego kryterium MJWPU pominęła rzeczywisty zakres udzielanych przez skarżącego świadczeń zdrowotnych, który określony został wprost w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej. W zakresie kryterium nr 4 – Rehabilitacja w AOS, zauważyć należy, że kryterium to premiuje projekty realizowane przez podmioty wykonujące działalność leczniczą udzielające świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie AOS, które zapewniają dostęp do rehabilitacji leczniczej realizowanej w warunkach ambulatoryjnych w zakresie zbieżnym z przedmiotem projektu w ramach świadczeń gwarantowanych (vide – karta oceny). Według organu projekt szpitala nie zakłada dostępu do rehabilitacji realizowanej w warunkach ambulatoryjnych w zakresie zbieżnym z przedmiotem projektu. Z sekcji 3.10 studium wykonalności wynika, że strona w zakresie świadczeń posiada ofertę rehabilitacji leczniczej finansowanej w ramach świadczeń gwarantowanych natomiast brak jest informacji, która wskazywałaby, że rehabilitacja lecznicza jest powiązana z przedmiotem projektu. Zasadnie instytucja rozpatrująca protest, z uwzględnieniem treści wniosku, karty oceny merytorycznej oraz protestu podtrzymała negatywny wynik kryterium tj. 0 pkt. Wnioskodawca nie zawarł bowiem w projekcie informacji potwierdzających, że projekt zakłada dostęp do rehabilitacji leczniczej realizowanej w warunkach ambulatoryjnych w zakresie zbieżnym z przedmiotem projektu, co w konsekwencji doprowadziło ekspertów do wniosków zamieszczonych w kartach. A informacje zawarte w proteście stanowią uzupełnienie treści wniosku o dofinansowanie. Zgodnie z pkt 10.6 regulaminu na etapie protestu, wnioskodawca nie może wnosić dodatkowych dokumentów, których nie przedstawił w trakcie oceny projektu, a które mogłyby rzutować na jej wynik. Protest nie może służyć uzupełnieniu treści wniosku o dofinansowanie. Podkreślic należy, że to na wnioskodawcy spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych mu kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów. Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji dokonujących oceny, aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Wskazać przy tym należy, że korzystanie z dotacji unijnych nie jest obowiązkowe. Dlatego podmiot, który zamierza z dofinansowania skorzystać winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z dokumentacji konkursowej. Rola organu sprowadza się zaś do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności. Dlatego też, wbrew zarzutom skargi to na wnioskodawcy spoczywał obowiązek dokonania analizy zakresu świadczeń do jakich udzielenia zobowiązany jest na podstawie umowy zawartej z NFZ określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej i wykazania czy zakres ten jest zbieżny z przedmiotem projektu, co nie miało miejsca.
Reasumując powyższe Sąd uznał, że skarga była uzasadniona w zakresie jw., i że w obliczu poczynionych zastrzeżeń, przez brak rzetelności, przejrzystości, naruszenia zasady niedyskryminacji i prawidłowości rozpoznania protestu doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy wdrożeniowej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 76 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 209 i art. 205 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), zasądzając od MJWPU na rzecz skarżącego 697 zł, przy czym na kwotę tę składają się: równowartość uiszczonego wpisu sądowego od skargi (200 zł), równowartość opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym (480 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło