VIII SA/Wa 745/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją znak [...] z dnia [...] marca 2008r. Prezydent Miasta R. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwana dalej k.p.a.) orzekł o wymeldowaniu K. B. wraz z synem B. B. (urodzonym [...] listopada 1997r. ) z pobytu stałego w R. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wyjaśnił, że w sprawie kilkakrotnie organ I instancji wydawał decyzję o wymeldowaniu, każdorazowo Wojewoda [...] uchylał te decyzje na skutek odwołania K. B. Wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie o wymeldowanie K. B. oraz jej syna B. B. z pobytu stałego w R., ul. [...] toczyło się z wniosku matki skarżącej E. H. Wskazał, iż w dniu [...] kwietnia 2005r. przeprowadzona została pierwsza kontrola lokalu nr [...] przy ul. [...], wskutek której ustalono, iż jest on w stanie zaniedbanym, wymagającym przeprowadzenia prac remontowych. W czasie oględzin matka skarżącej oświadczyła, iż skarżąca dobrowolnie opuściła przedmiotowy lokal, od tego czasu w ogóle nie interesowała się jej losem. Wobec faktu, że jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji opiekę nad nią sprawuje jej brat T. K. oraz jego syn S. K. A. B. i I. C. - świadkowie wskazani przez skarżącą oświadczyli, iż K. B. nie zamieszkuje w spornym lokalu, mieszka w W., nie posiadają wiedzy, kto zajmuje lokal nr [...] przy ul. [...]. W czasie powtórnych oględzin w lokalu w dniu [...] listopada 2005r. ( stanowiącego od [...] maja 2005r. własność T. K.) na podstawie wyjaśnień złożonych przez skarżącą oraz T.K. ustalono, że K. B. od ośmiu lat nie mieszka i nie przebywa w spornym lokalu. Organ podniósł, iż skarżąca w dniu [...] października 2005 oświadczyła, iż w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] nie mieszka od [...] lat. Jej próby powrotu do spornego lokalu w 2001r. i 2004r. udaremniał jej wujek T. K., który nie chciał jej wpuścić do mieszkania. W kolejnych wyjaśnieniach wskazywała, że w mieszkaniu matki nie mieszka od [...] grudnia 2004r., bo nie została do niego wpuszczona. W dalszej części uzasadnienia pierwszoinstancyjny organ wyjaśnił, iż z dniem [...] maja 2005r. zmienił się stan prawny spornego lokalu, przeszedł on bowiem na własność T. i H. K. Wobec tej okoliczności nowy właściciel lokalu złożył w dniu [...] czerwca 2005 r. pismo wskazujące, że jest zainteresowany wymeldowaniem skarżącej ze spornego lokalu. W swoich wyjaśnieniach zaprzeczył oświadczeniom składanym przez K. B. stwierdzającym, że zamieszkuje w mieszkaniu matki E. H. Podał, że wobec faktu, że jego siostra wymagała opieki, a mieszkała sama wystąpił do Sądu Rodzinnego o ustanowienie opiekuna prawnego w osobie jego syna S. K. Prezydent Miasta R. wskazał, że wobec faktu złożenia przez skarżącą pozwu w przedmiocie przywrócenie naruszonego posiadania postępowanie administracyjne zostało zawieszone. Postanowienie to oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006r. zostały uchylone w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Organ wyjaśnił, iż podejmując rozpoznanie sprawy po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego ( w 2008r. ) bezsprzecznie ustalono, że zarówno K. B. jak i jej syn B. B. nie zamieszkiwali w spornym lokalu od co najmniej [...] lat. Skarżąca razem z rodziną (mężem, synem i córką ) zamieszkuje w W., pierwotnie w lokalu przy ul. P., a obecnie przy ul. S. w W. Skarżąca również pracuje w W. Tym samym zasadnym jest stwierdzenie, że to w tym mieście skoncentrowała swoje sprawy życiowe, osobiste, rodzinne i zawodowe. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w myśl obecnie obowiązujących przepisów do zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące wymagane jest jedynie potwierdzenie faktu pobytu pod określonym adresem . Decyzją z dnia [...] czerwca 2008r., znak [...] Wojewoda [...] biorąc za podstawę przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, po rozpatrzeniu odwołania K. B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy szczegółowo przestawił przebieg postępowania w sprawie. Powołując treść przepisów art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ewidencji ludności organ wywiódł, iż przesłanką stanowiącą podstawę wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie lokalu bez wymeldowania się. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Sama skarżąca w składanych oświadczeniach wywodziła, iż w lokalu nr [...] przy ul. [...] w R., zarówno ona jaki i jej syn B. B. nie zamieszkują od szeregu lat. Mieszkanie matki K. B. opuściła będąc na studiach, w czasie których zamieszkiwała w akademiku, a następnie po ukończeniu studiów zamieszkała w W. Przedstawiając okoliczności sprawy oraz zeznania świadków za udowodnioną organ odwoławczy uznał okoliczność, iż skarżąca swoje życie rodzinne, osobiste i zawodowe skoncentrowała w Warszawie. W tym bowiem mieście od szeregu lat mieszka, pracuje, w tym mieście jej syn uczęszczał do przedszkola, a następnie do szkoły. Wojewoda [...] wskazał, iż zainicjowane przez K. B. postępowanie sądowe dotyczące przywrócenia naruszenia posiadania spornego lokalu nie zostało przez Sąd Okręgowy w R. uwzględnione. W konkluzji organ odwoławczy uznał zasadność decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] marca 2008r o wymeldowaniu skarżącej i jej syna z przedmiotowego lokalu. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyła K. B. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Przytaczając argumenty powoływane w toku postępowania administracyjnego skarżąca wywiodła, iż będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, art. 9 i art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a., w oparciu o niepełne i błędne ustalenia dokonane w toku postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Wskazała, że powoływane przez organy administracji publicznej okoliczności dotyczące faktu nie zamieszkiwania w lokalu matki są bezpodstawne. W związku z podjętą w W. pracą faktycznie zamieszkiwała w tym mieście, w lokalu nr [...] przy ul. [...] przebywała w dniu wolne od pracy oraz w weekendy. Argumenty organu wskazujące, nie interesowała się matką E. H. uznała za nieprawdziwe, wynikające z subiektywnej oceny przez organy stanu faktycznego sprawy. Oświadczyła, iż wniosek o wymeldowanie jaki złożyła E. H. został wniesiony pod wpływem jej brata T.K., który rzekomo matką się opiekował. Celem T. K. było uzyskanie własności lokalu, w którym zamieszkiwała matka skarżącej, dlatego też utrudniał skarżącej kontakt z matką, buntował E. H. i ta nie wpuszczała córki do mieszkania. Gdy Pan K. zamierzony cel osiągnął umieścił jej matkę w domu pomocy społecznej. Nadto skarżąca oświadczyła, że od dnia [...] grudnia 2005r. jej matka przebywa u niej, zaś od dnia [...] lutego 2006r., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. III Wydział Rodzinny i Nieletnich stała się ona prawnym opiekunem swojej matki E. H.. W konkluzji stwierdziła, że wadliwie przeprowadzone postępowanie doprowadziło do niezgodnego z przepisem art. 15 ustawy o ewidencji ludności rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego dłużej niż 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczania tego miejsca. Zgodnie z treścią art.15 ust. 2 powołanej ustawy niewykonanie tego obowiązku upoważnia organ gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia cytowanego powyżej przepisu wynika, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, przy czym w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęty został pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić jedynie wówczas, jeżeli ma ono charakter dobrowolny i trwały. Odnosząc się do tej kwestii wskazywano, że opuszczenie miejsca pobytu stałego nie oznacza tylko fizycznego przebywania w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego, lecz by łączył się z tym zamiar stałego związania się z tym innym miejscem i urządzenie w nim nowego centrum życiowego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123). W toku postępowania w sprawach o wymeldowanie obowiązkiem organów administracji publicznej jest ustalenie - w oparciu o wszelki dostępny materiał dowodowy - czy zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne wskazują na trwałość i dobrowolność opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 k.p.a. - zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Należy zauważyć, w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego { np. wyrok z 14 maja 2001 roku, syg. akt V SA 1496/00, pub. LEX 54454 } pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów{ art. 10 ust.1 w związku z art.6 ust.1 ustawy oraz art. 25 kodeksu cywilnego}. Wychodząc z powyższego założenia należy przyjąć, iż miejsce stałego pobytu danej osoby, to miejsce gdzie dana osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania{ odzież, żywność, meble}, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce w pobliżu którego stara się zameldowany koncentrować miejsce nauki, pracy, robienia zakupów, korzystania z usług, opieki medycznej. O stosownym opuszczeniu lokalu będziemy mogli mówić wtedy gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal w którym był zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy w sposób wyczerpujący dokonały ustaleń w powyższej kwestii. Przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko organu co do stanu faktycznego sprawy i oceny jej skutków na gruncie prawnym są prawidłowe. Sąd nie stwierdził naruszenia przez Prezydenta Miasta R. oraz Wojewodę [...] przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca w 1997 roku opuściła przedmiotowy lokal położony w R. i centrum spraw życiowych przeniosła do W. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że przedmiotowy lokal opuściła w 2004 roku, ponieważ nie została do niego wpuszczona. K. B. przesłuchana jako strona w dniu [...] września 2004 roku wyjaśniła( k- [...] akt administracyjnych), że " od [...] lat nie mieszkam w lokalu przy ulicy [...]. Siedem lat temu wyszłam za mąż i razem z mężem zamieszkałam w akademiku w R. Po studiach podjęłam pracę w W., a przez rok dojeżdżałam. Od pięciu i pół roku pracuję w W. Mieszkam w W. przy ulicy P.--. Te wyjaśnienia korespondują z faktem, że w 2002 roku nabyła na współwłasność spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w W. przy ulicy P. ( zaświadczenie k- [...] akt). W tych okoliczności trudno uznać, że lokal przy ulicy [...] w R. stanowił, po 1997 roku jej centrum życiowe. W lokalu tym nigdy nie mieszkał jej mąż, również nie zamieszkiwał jej syn, który zarówno do przedszkola jak i szkoły uczęszczał w W.. Sam fakt odwiedzania przez skarżącą swojej matki w lokalu przy ulicy [...] w R. nie może zostać uznany za pobyt stały. Dowody w postaci zeznań świadków (I. C., A. B.), zawnioskowanych przez skarżącą, nie pozwalają uznać, że lokal ten stanowił jej centrum życiowe po roku 1997. Istotnym dowodem sprawie jest także wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] lipca 2006 roku, syg. akt [...], mocą którego jej powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w R. w R. przy ulicy [...] przeciwko T. K. oddalił. Należy zauważyć, że w sprawie administracyjnej o wymeldowanie, istotną kwestią są sprawy faktycznego przebywania w danym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Zupełnie nieistotnym zagadnieniem są sprawy tytułu prawnego do lokalu i dokonywane czynności prawne w stosunku do tego lokalu przez jej matkę. W sytuacji gdy skarżąca uważa, że z uwagi na stan zdrowia czynności prawne dokonywane przez jej matkę, w odniesieniu do przedmiotowego lokalu były dotknięte wadą oświadczenia woli, to może w postępowaniu przed sądem powszechnym podważać ich skuteczność. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.