VIII SA/Wa 746/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. W. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...]lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Zaskarżonym orzeczeniem nr [...] z dnia [...]lipca 2017 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...]działając na podstawie § 11 ust.1 oraz § 13 ust.1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (DZ.U. z 2012 r., poz. 1013 dalej jako rozporządzenie w sprawie komisji), a także § 7 pkt 1 i § 23 ust.1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (DZ.U. z 2015 r., poz. 761 ze zm. dalej jako rozporządzenie) – po rozpatrzeniu odwołania M. W. od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...]nr [...]z dnia [...]maja 2017 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej – utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. Organ pierwszej instancji w wydanym orzeczeniu nr [...]z dnia [...]maja 2017 r. uznał M. W. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu ,,wrodzonej wady [...] pod postacią [...]" – zakwalifikowanej zgodnie z § 38 pkt 8 rozporządzenia. Od orzeczenia organu pierwszej instancji odwołanie złożył M. W. gdzie wskazywał na brak wpływu stwierdzonej wady serca na jego codzienne funkcjonowanie. W ocenie organu odwoławczego szczegółowa analiza akt wskazuje, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska ustaliła rozpoznanie na podstawie wyników konsultacji specjalistycznych przeprowadzonych w ramach postępowania orzeczniczego. Wadę [...]rozpoznał w dniu [...]kwietnia 2017 r. [...]po przeprowadzeniu między innymi badania [...]. Wada ta występuje w postaci [...]. Przedmiotowe schorzenie zostało prawidłowo zakwalifikowane na podstawie § 38 pkt 8 rozporządzenia – [...]. Zdiagnozowane schorzenie określa kategoria zdrowia – ,, N ‘’ – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Skargę na przedmiotowe rozstrzygnięcie wniósł M. W.. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucał: - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: a) art. 77 § 1 i art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2016 r., poz. 23 ze zm. dalej jako k.p.a.) poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia skarżącego oraz przyczyn wystąpienia u niej schorzenia w chwili jego powstania; b) art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego informowania oraz udzielania niezbędnych wskazówek skarżącemu o przysługujących mu prawach i o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków; c) art. 10 i art. 81 k.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, w zakresie zapoznania się z aktami oraz wypowiedzenia się na temat zebranych dowodów i materiałów; d) art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i obrony swoich interesów; e) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów; f) art. 84 § 1w związku z art. 80 k.p.a. poprzez brak oceny orzeczenia lekarskiego przez pryzmat sposobu argumentacji, jasności przekazu, kompletności, rzetelności, wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii; g) art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez lakoniczne uzasadnienie, często wewnętrznie sprzeczne, nielogiczne – niespełniające wymogu przekonywania; h) art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji; i) § 18 ust.2 rozporządzenia w związku z art. 77 § 1, art. 7, art.10, art. 79 § 1 i 2, art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w efekcie czego materiał sprawy był niekompletny, gdyż nie zawierał dokumentów znajdujących się w posiadaniu skarżącego (konsultacji WIM), które to uchybienia miały wpływ na istotę sprawy i merytoryczną treść rozstrzygnięcia. - naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: a) § 38 pkt 9 wraz z objaśnieniami szczegółowymi do rozporządzenia poprzez ich zastosowanie i uznanie, że skarżący posiada wrodzoną wadę [...]– schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej; b) § 38 pkt 8 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię uznającą, iż stwierdzona minimalna dysfunkcja zdrowotna stanowi wrodzoną wadę [...]pomimo, iż pacjent funkcjonuje bez powikłań i istotnych zaburzeń hemodynamicznych oraz stwierdzone schorzenie nie upośledza sprawności ustroju; c) § 38 pkt 8 rozporządzenia wraz z objaśnieniami poprzez błędną wykładnię nieuwzględniającą, iż stwierdzona w badaniu dysfunkcja ma charakter nieistotnego dynamicznie, co powoduje, iż nie stanowi wrodzonej wady [...], kwalifikującej do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej; d) § 38 pkt 8 rozporządzenia wraz z objaśnieniami, a następnie zastosowanie, bez uwzględnienia § 39 pkt 9 rozporządzenia wraz z objaśnieniami. Z uwagi na powyższe skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi wskazywał na sprzeczność orzeczenia z jego uzasadnieniem w zakresie uznania wady wrodzonej serca, a zawartej w uzasadnieniu argumentacji, iż schorzenie powodujące inwalidztwo powstało w czasie pełnienia służby wojskowej. Takie zestawienie pozwala uznać, iż są one wewnętrznie sprzeczne. Skarżący argumentował, że uzasadnienie decyzji nie zawiera legalnej definicji [...]. Wskazywał, że organ nie odnosi się do aktu prawnego, czy międzynarodowej klasyfikacji chorób układu krążenia [...], czy też Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych w którym znajdowałaby się definicja wady [...], a tym bardziej wrodzonej wady [...]. Brak takich informacji nie pozwala na dokonanie analizy przedmiotowej decyzji poprzez pryzmat legalności, zupełności. W ocenie skarżącego przypisywanie dysfunkcji zdrowotnej żołnierza do przymiotu wady [...] ( do rodzaju dysfunkcji, przypisywania określonej gradacji, np. dolegliwość a wada), czy też etiologii schorzenia( nabyte, wrodzone) powinno odwoływać się do jakiś obiektywnych przesłanek. Stanowisko organu pozostaje w sprzeczności z dokumentem urzędowym– Konsultacja [...]u pacjenta M. W. wystawioną przez Wojskowy Instytut Medyczny. Przedmiotowy dokument potwierdza, iż stwierdzone dysfunkcje nie mają wpływu na sprawność ustroju. Dodatkowo konsultacja jednoznacznie potwierdza, iż w chwili obecnej pacjent jest bez wskazań kardiologicznych do zamknięcia PFO. W ocenie skarżącego naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia dotyczą głównie postępowania dowodowego i obowiązku informacyjnego organu. Stosownie do § 23 ust.2 rozporządzenia, organ rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby organ może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. W rozpoznawanej sprawie organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, bowiem nie zebrał w sposób należyty i nie badał całości materiału dowodowego. Organ pominął sygnalizowaną gotowość złożenia dowodów sprawie. Żołnierz nie został zapoznany z aktami sprawy( dowodami), co powoduje, iż można je uznać za pozbawione waloru dowodowego, gdyż skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do nich. W jego ocenie organ podnosząc, iż § 38 pkt 8 rozporządzenia jednoznacznie określa kategorię zdrowia ,,N’’ – niezdolny do służby wojskowej nie uwzględnił objaśnień do cytowanej normy, co podważa prawidłowość decyzji. Jeżeli uznany ośrodek akademicki( szpital wojskowy) uznaje, iż brak jest wskazań do operacji to § 38 pkt 8 należy kwalifikować według pkt 9. Inna wykładnia pozostawałaby w sprzeczności z logiką i regułami wnioskowań prawniczych. Wysoka technologia urządzeń powoduje, iż możliwość wychwycenia ,,nieistotnych hemodynamicznie" dysfunkcji, które organ zakwalifikował jako wadę wrodzoną [...]zagrażającą życiu pacjenta. Według skarżącego normę stypizowaną w § 38 pkt 8 rozporządzenia należy interpretować funkcjonalnie i systemowo, a więc za [...] należy uznać takie, które powodują powikłania, wywołują istotne zaburzenia [...] oraz upośledzają sprawności ustroju i wymagają interwencji chirurgicznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie. Organ wskazał, że przeprowadzone badanie [...] z dnia [...]kwietnia 2017 r. wykazało - ,, [...]’’. Załączona opinia przez skarżącego z dnia [...]czerwca 2017 r. również wskazuje, iż w ,,wykonanym [...]’’. Okoliczność, iż według przedłożonej opinii stwierdzone rozpoznanie jest ,,nieistotne hemodynamicznie oraz w chwili obecnej pacjent bez wskazań [...] do zamknięcia [...]‘’ nie zmienia ustalenia, że pacjent M. W. posiada określoną wadę [...]. Organ przywołał stanowisko zajęte przez WSA w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 60/08, iż ,,tam gdzie w wykazie ściśle powiązano występowanie określonej choroby u badanego jest wystarczające do rozstrzygnięcia, czy jest on zdolny do służby wojskowej’’. Nadto organ podniósł i wskazał, że ,,kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była prawidłowa. Sąd natomiast nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne (wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. akt II SA/Bg 72/12 z dnia 3 kwietnia 2012 r.). Odnosząc się do zarzutów naruszenia procedury w ocenie organu są one bezzasadne i nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będą związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 5 ust.1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (DZ.U z 2016 r., poz. 1726, dalej jako ustawa). Zgodnie z tym przepisem zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala komisja wojskowa komisja lekarska wydając w sprawie orzeczenie, które jest decyzją. Od jej orzeczenia służy odwołanie, a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania - skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do danej kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej wydają właściwe komisje lekarskie na podstawie badania lekarskiego psychicznej i fizycznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust.7 ustawy). Kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma ograniczony charakter. Sąd ocenia, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie (rozporządzenie w sprawie komisji). Tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany jest w przepisach rozporządzenia wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w przepisach art. 5 ust.8 i 9 ustawy ma charakter szczególny. Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja była prawidłowa. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony przed organem administracyjnym (art. 133 § 1 p.p.s.a.) Zgodnie z § 23 ust.2 rozporządzenia organ odwoławczy rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badania lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. Istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest tylko stwierdzenie stanu zdrowia, ale rozstrzygniecie o zdolności do służby wojskowej. Wiedza medyczna służy w tym przypadku do kwalifikacji stanu zdrowia do jednej z kategorii zdolności do służby wojskowej. W ocenie sądu wbrew zarzutom skargi organ podjął niezbędne kroki do wyjaśnienia sprawy. W wystarczający sposób zebrał i prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Organ odwoławczy wprawdzie w dość skrótowy, niemniej jednak w sposób w sposób przekonujący uzasadnił swoje rozstrzygniecie Podstawą orzeczenia o zdolności do dalszej służby wojskowej przez skarżącego było badanie echokardiograficzne z dnia [...]kwietnia 2017 r. i wnioski tam zawarte – [...].[...]. [...]. Organ wydając orzeczenie o zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej przywołał zapis § 38 pkt 8 rozdziału X rozporządzenia i uznał, że stwierdzone schorzenie pozwala zakwalifikować go jako osoby niezdolnej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zarzuty skargi w istocie zmierzają do zakwestionowania rozpoznania wojskowej komisji lekarskiej z dnia [...]kwietnia 2017 r. i zaliczenia stwierdzonego schorzenia do kategorii – wrodzonych wad [...]. Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z medycznego punktu widzenia. Sąd nie może we własnym zakresie zmienić oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o badania lekarskie, ani zlecić przeprowadzenie dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Sąd kontroluje, czy rozstrzygniecie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była prawidłowa. Podstawą do orzekania dla sądu jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem. W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutów naruszenia szeregu przepisów postępowania przez organ – art. 7, art. 9, art. 10, art. 19, art.79 § 1 i 2, art. 80, art. 81, art. 84 § 1, art. 107 § 3 w związku z § 18 ust.2 rozporządzenia należy uznać je za nieusprawiedliwione. W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następstwie ustalenia i oceny wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Materiał został poddany ocenie Komisji I Stopnia, a następnie przez komisję odwoławczą. Podnoszone przez skarżącego zarzuty nie wskazują w jakim zakresie nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w sprawie, jakie dowody zostały pominięte, bądź dlaczego ocena zgromadzonego materiału dowodowego nosi znamiona dowolności. Skarżący winien wykazać konkretne uchybienia i ich istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i wykazania, że gdyby przeprowadzono prawidłowo postępowanie, to orzeczenie miałoby inną treść. Sam skarżący jedynie podnosi w odwołaniu, że jest zaskoczony wynikiem badania, lecz nie wskazuje, iż istnieje materiał dowodowy - ocena stanu zdrowia, która by wprost zaprzeczała wynikom badania z [...]kwietnia 2017 r.. Zarzut skarżącego, iż w uzasadnieniu organu pierwszej instancji występuje sprzeczność między orzeczeniem o wrodzonej wadzie serca, która została nabyta podczas służby wojskowej jest uchybieniem uzasadnienia, ale nie może być uznana za istotne uchybienie mogące mieć wpływ na treść orzeczenia. Samo powoływanie przepisów bez wykazania ich rzeczywistego naruszenia w powiązaniu ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wpływu na treść rozstrzygnięcia nie może odnieść zamierzonego rezultatu. Badanie [...] z [...]kwietna 2017 r. stanowiące podstawę do wydania orzeczenia w żadnym stopniu nie zostało zakwestionowane. Nawet biorąc pod uwagę załączony do skargi dokument – konsultacja [...]z dnia [...]czerwca 2017 r. nie podważa ustaleń wyżej powołanego badania, a jedynie wskazuje na brak wskazań [...] do ingerencji chirurgicznej, zamknięcia [...]. Zarzuty skarżącego w zakresie oceny medycznej i braku wyjaśnienia w orzeczeniu, czy zdiagnozowane schorzenie jest wrodzoną wadą [...] (brak definicji bądź odniesienia do aktu prawnego czy międzynarodowej klasyfikacji chorób [...]) oraz rozważań nad stopniem dysfunkcji i jego wpływem na funkcjonowanie są chybione. Po pierwsze wchodzą w sferę specjalistycznej wiedzy medycznej, a nadto należy zauważyć, iż w przypadku stwierdzenia wrodzonej wady serca, zgodnie z § 38 pkt 8 rozporządzenia żołnierz winien być zakwalifikowany jako niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Sam fakt zdiagnozowania stanowi podstawę do takiej klasyfikacji. Żołnierz zawodowy u którego stwierdzono wrodzoną wadę serca jest niezdolny do służby. Nie można się zgodzić z twierdzeniem skarżącego, iż organ nie uwzględnił objaśnień do normy § 38 pkt 8 rozporządzenia ponieważ gdy brak jest wskazań do operacji, to należy tę sytuację kwalifikować z § 38 pkt 9 rozporządzenia. Z objaśnień szczegółowych do pkt 8 i 10 - § 38 rozporządzenia wynika, że wrodzone [...] leczone operacyjnie, jeżeli zostały przywrócone prawidłowe stosunki anatomiczne należy kwalifikować według pkt 9. Wada [...]u skarżącego nie była leczona operacyjnie (nawet nie ma wskazań w tym zakresie) i nie zostały przywrócone prawidłowe stosunki anatomiczne. Fakt, iż schorzenie nie wymaga ingerencji chirurgicznej i zakres [...] jest niewielki nie może mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ zdiagnozowana wrodzona wada [...]jest podstawą do uznania niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.