VIII SA/Wa 760/24
WyrokWSA w Warszawie2025-01-08
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Leszek Kobylski, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy były prezes zarządu spółki ponosi solidarną odpowiedzialność podatkową za zaległości podatkowe spółki, mimo złożenia rezygnacji z funkcji prezesa i sprzedaży udziałów, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna?Ratio decidendi
Były prezes zarządu ponosi solidarną odpowiedzialność podatkową za zaległości spółki, gdy egzekucja z majątku spółki jest bezskuteczna, a nie wykazał on skutecznego złożenia rezygnacji z funkcji prezesa oraz nie spełnił przesłanek egzoneracyjnych przewidzianych w art. 116 Ordynacji podatkowej. Wątpliwości co do skuteczności rezygnacji oraz faktyczne wykonywanie obowiązków prezesa po dacie rezygnacji skutkują odpowiedzialnością podatkową.Stan faktyczny
Pan T. M., były prezes zarządu spółki z o.o., został obciążony solidarną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT za okres styczeń-marzec 2019 r. Skarżący złożył rezygnację z funkcji prezesa i sprzedał udziały w maju 2018 r., jednak umowa sprzedaży została unieważniona w maju 2019 r. oraz odwołano go z funkcji prezesa. Organ podatkowy ustalił, że skarżący nadal wykonywał obowiązki prezesa po dacie rezygnacji, a egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna. Skarżący kwestionował decyzję, podnosząc m.in. brak skutecznej rezygnacji i wadliwość decyzji organów podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 10 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu ze spółką za zaległości podatkowe oddala skargę.
Pan T. M. (dalej: Skarżący lub Strona) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej organ odwoławczy lub Dyrektor IAS) z 10 września 2024 r. znak [...]. Decyzją tą, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 220 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej: Op), po rozpatrzeniu odwołania strony została utrzymana w mocy decyzja Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w R. (dalej: Naczelnik US w R. lub Organ I instancji) z 26 marca 2024 r., nr [...] wydana w przedmiocie orzeczenia o solidarnej ze Spółką [...] Sp. z o.o. (dalej Spółka) odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego prezesa zarządu za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2019 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Oznaczoną na wstępie decyzją z 26 marca 2024 r. Naczelnik US orzekł o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego prezesa zarządu za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2019 r., w łącznej kwocie należności głównej 2.123.887,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1.170.304,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 300,00 zł.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania oraz przesłuchanie go w charakterze strony na okoliczność sprzedaży udziałów w [...] Sp. z o.o. w R. , rozwiązania umowy sprzedaży, a następnie zbycie udziałów Z. S. , a także na okoliczność rezygnacji z funkcji prezesa zarządu [...] wobec M. K. w dniu sprzedaży na jego rzecz udziałów, tj. 10 maja 2018 r. zarzucił naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia:
1) art. 210 § 1 pkt 3 w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 i pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji strony postępowania, do którego orzeczenia to zostało skierowane, co skutkuje nieważnością postępowania,
2) art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez uzasadnioną wątpliwość co do tego, przez kogo zaskarżona decyzja została wydana,
3) art. 120, art. 210 § 4 i art. 180 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez wadliwe ustalenie, że w okresie od stycznia do marca 2019 r. skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu [...] Sp. z o.o., podczas gdy oświadczeniem z 10 maja 2018 r. tej funkcji się zrzekł równolegle ze sprzedażą swoich udziałów na rzecz M. K. , który będąc wspólnikiem [...] Sp. z o.o. od 10 maja 2018 r. do 16 maja 2019 r. zaniechał powołania nowego zarządu Spółki [...] Sp. z o.o.,
4) art. 116 § 1 w zw. z art. 107 i art. 108 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wadliwe zastosowanie tych przepisów będące skutkiem błędnego przyjęcia, że skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu [...] Sp. z o.o. po 10 maja 2018 r. i wobec tego ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe tej Spółki, które powstały po tej dacie.
Zarzucił też, że decyzja organu I instancji narusza art. 210 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, bowiem nie wiadomo do kogo została skierowana. W tekście tej decyzji przewijają się co prawda personalia strony, ale w części dyspozytywnej orzeczenia personaliów strony brak, za to jako adresat decyzji występuje tu bliżej niedoprecyzowany "Pan". Pełnomocnik Strony wskazał, że kolejną wadliwością zaskarżonej decyzji jest to, że nie wiadomo, przez kogo została ona wydana. Wprawdzie pod decyzją figuruje podpis działającej z upoważnienia Naczelnika US (nie wiadomo zresztą jakiego) Zastępcy Naczelnika A. K., to należy wątpić, aby to rzeczywiście ona tę decyzję wydała. Sugerują to sformułowania zawarte w uzasadnieniu decyzji, gdzie osoby działające za organ pierwszej instancji używają terminologii świadczącej o tym, że decyzja nie została wydana przez A. K.. Przykładem tego jest używanie treści w pierwszej osobie liczby mnogiej "odsetki za zwłokę naliczyliśmy na dzień wydania decyzji", bądź też świadczący o tym, że decyzję wydawał mężczyzna "w związku z tym, prowadzone przeciwko Spółce postępowanie egzekucyjne umorzyłem". Te formuły powtarzają się wielokrotnie i w motywach decyzji brak jest sformułowania, z którego mogłoby wynikać, że decyzję przygotowała i wydawała kobieta. Stąd też, uzasadniona jest wątpliwość co do tego, kto tak naprawdę był autorem zaskarżonej decyzji oraz ją sygnował, przez co należy także uznać za skuteczny zarzut nieważności postępowania wynikający z art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Skarżący podnosił, że nie był ani wspólnikiem tej Spółki, ani też prezesem jej zarządu, o czym rozstrzygają sporządzone z datą pewną umowy z 10 maja 2018 r. i z 16 maja 2019 r., z których wynika, że od 10 maja 2018 r. wspólnikiem tej Spółki był M. K. , a od 16 maja 2019 r. wspólnikiem stał się Z. S. i dopiero on zadbał o to, aby w wyniku rezygnacji strony z funkcji prezesa zarządu [...] Sp. z o.o., która nastąpiła 10 maja 2018 r., wybrać nowy zarząd.
Dyrektor IAS, uzasadniając zaskarżoną decyzję na wstępie przytoczył mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa, tj. przepisy rozdziału 15 działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Wskazał w szczególności na treść art. 116 § 1, § 2 i § 4 tej ustawy. Wyjaśnił, że do przesłanek pozytywnych odpowiedzialności za zobowiązania spółki zalicza się istnienie zaległości podatkowych z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez daną osobę obowiązków członka zarządu oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku podatnika - spółki kapitałowej. Przesłankami negatywnymi są zaś okoliczności, które winien wykazać członek zarządu, w celu potwierdzenia podjęcia działań zwalniających go z odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki kapitałowej, tj. zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcie w tym czasie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo wykazanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu, a także wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.
Z akt rejestrowych Spółki wynika, że skarżący został powołany na prezesa zarządu ww. Spółki 17 grudnia 2015 r., natomiast odwołany z funkcji prezesa zarządu został 16 maja 2019 r. Jak wynika z odpisu pełnego Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] z 28 sierpnia 2024 r., strona widnieje jako prezes zarządu [...] Sp. z o.o. od 22 czerwca 2016 r. i pełnił tę funkcję jednoosobowo do 18 lipca 2019 r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 116 § 1 w zw. z art. 107 i art. 108 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędne (w ocenie Skarżącego) przyjęcia, że pełnił on funkcję prezesa zarządu Spółki po 10 maja 2018 r. i wobec tego ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe tej Spółki, które powstały po tej dacie oraz wadliwe ustalenie, że w okresie od stycznia do marca 2019 r. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki, podczas gdy oświadczeniem z 10 maja 2018 r. tej funkcji się zrzekł równolegle ze sprzedażą swoich udziałów na rzecz M. K. , który będąc wspólnikiem [...] Sp. z o.o. od 10 maja 2018 r. do 16 maja 2019 r. zaniechał powołania nowego zarządu Spółki [...] Sp. z o.o. organ odwoławczy wyjaśnił, że:
- skarżący poinformował, iż udziały w Spółce sprzedał 10 maja 2018 r. M. K., na dowód czego dołączył kopię umowy sprzedaży udziałów z 10 maja 2018 r. z podpisami poświadczonymi notarialnie;
- 21 grudnia 2023 r. przesłał kopię oświadczenia z 10 maja 2018 r. zaadresowanego do [...] Sp. z o. o., ul. F. [...], [...] R. , z którego wynika, że 10 maja 2018 r. rezygnuje z funkcji prezesa zarządu ww. Spółki. Jednakże z kopii tego dokumentu nie wynika, kto i kiedy odebrał wskazaną rezygnację i kto się z nią zapoznał. Nie przedstawiono także potwierdzenia odbioru tej rezygnacji, ani dowodu, iż została wysłana na adres siedziby Spółki;
- 4 stycznia 2024 r. skarżący złożył kolejne wyjaśnienia, w którym podał, iż umowa sprzedaży udziałów Spółki została spisana w kancelarii notarialnej Pani I. A. 18 maja 2018 r. i jednocześnie poinformował, iż sporządził "umowę rezygnacji z funkcji prezesa zarządu ww. Spółki", którą doręczył razem z aktem notarialnym M. K. nowemu udziałowcowi Spółki. Skarżący wskazał również, że nie posiada dokumentu przekazania rezygnacji z funkcji prezesa zarządu oraz dokumentów sprzedaży udziałów i nie ma wiedzy dlaczego nowy właściciel Spółki nie zgłosił tego faktu do Krajowego Rejestru Sądowego.
Organ odwoławczy podał, że w związku z rozbieżnościami w składanych przez Skarżącego wyjaśnieniach w konfrontacji z dołączonymi dokumentami, organ I instancji celem ustalenia stanu faktycznego sprawy wezwał Skarżącego na przesłuchanie w charakterze Strony, wyznaczając termin na 15 stycznia 2024 r.
11 stycznia 2024 r. skarżący dołączył kopię potwierdzenia unieważnienia umowy sprzedaży udziałów z 16 maja 2019 r. i zobowiązał się do przedłożenia do wglądu oryginałów ww. umowy, umowy sprzedaży udziałów z 10 maja 2018 r. i rezygnacji z funkcji prezesa zarządu z 10 maja 2018 r. Ponadto podał, że nie posiada potwierdzenia doręczenia rezygnacji z funkcji prezesa zarządu, rezygnację złożył w kancelarii notarialnej 10 maja 2018 r., po sporządzaniu umowy sprzedaży udziałów Spółki M. K. . Ponadto oświadczył, że nie składał wniosku o upadłość Spółki, nie potrafi podać przyczyny braku jego złożenia. Wskazał, że nic nie wie o posiadanym przez Spółkę majątku i nie może go wskazać.
Skarżący nie stawił się na przesłuchanie w wyznaczonym terminie 15 stycznia 2024 r., jak również 29 stycznia 2024 r. – w terminie wcześniej uzgodnionym telefonicznie. Pismem z 26 lutego 2024 r. korzystając z przysługującego prawa, Skarżący odmówił składania zeznań w charakterze strony. Dodatkowo Skarżący, mimo zawiadomienia nie brał udziału w przesłuchaniu świadka M. K.. M. K. zeznając potwierdził zawarcie umowy dot. nabycia udziałów Spółki z o. o. [...] 10 maja 2018 r. Skarżący zaproponował mu zakup udziałów Spółki. Nie chce za nie zapłaty, a chodziło mu tylko o sporządzenie umowy w obecności notariusza. Świadek nie dokonał zapłaty za udział, nie otrzymał umowy. Nie miał żadnej wiedzy o sytuacji spółki, nie miał dostępu do jej dokumentacji. Zwrócił się do skarżącego o to, aby anulować tę umowę i umowa ta została unieważniona u notariusza.
Dyrektor IAS zauważył, że w dwóch odrębnych pismach złożonych do organu pierwszej instancji, odpowiednio 5 grudnia 2023 r. i 4 stycznia 2024 r. Skarżący wskazał raz, że rezygnację dostarczył do siedziby firmy, innym razem, że wraz z aktem notarialnym doręczył M. K. . Natomiast do protokołu z przeglądania akt z 11 stycznia 2024 r. podał, że rezygnację złożył w kancelarii notarialnej. Ponadto najpierw zobowiązał się do przedłożenia do wglądu oryginału dokumentu, a następnie podał, że go nie posiada.
W ocenie Organu świadczy to o tym, że składane przez Skarżącego wyjaśnienia dotyczące kwestii jego rezygnacji z funkcji prezesa zarządu Spółki 10 maja 2018 r. są niespójne, zatem Organ odwoławczy nie przyjął ich jako wiarygodnych.
Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające fakt, że pomimo złożonej przez Skarżącego rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu Spółki z 10 maja 2018 r., nadal osobiście podpisywał on dokumenty jako prezes zarządu [...] Sp. z o.o., tj.: umowę dzierżawy placu z 1 września 2018 r., sprawozdanie z działalności Spółki za 2017 r. wraz z informacją dodatkową datowaną na 30 czerwca 2018 r. oraz deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7 za okres od stycznia do marca 2019 r. Zostały one wypełnione i złożone przez Skarżącego 25 kwietnia 2019 r.
Umowa sprzedaży udziałów z 10 maja 2018 r. została unieważniona 16 maja 2019 r. również 16 maja 2019 r. uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników skarżący został odwołany z funkcji prezesa zarządu Spółki [...] Sp. z o.o. z dniem 16 maja 2019 r. Natomiast uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 16 maja 2019 r. udzielono Skarżącemu absolutorium z pełnienia obowiązków w zarządzie Spółki, w tym z pełnienia funkcji prezesa zarządu w okresie od dnia powołania do 16 maja 2019 r. Tym samym, gdyby rezygnacja była skutecznie złożona przez stronę 10 maja 2018 r. to uchwała o jego odwołaniu nie byłaby konieczna.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dość jednolicie przyjmuje się, że jeżeli członek zarządu spółki kapitałowej prowadzi sprawy spółki, chociażby jego mandat wygasł, to nie może skutecznie powołać się na tę okoliczność w sprawie, której przedmiotem jest przeniesienie na niego odpowiedzialności za powstałe w tym okresie zaległości podatkowe.
W ocenie Dyrektora IAS, nie sposób uznać by skarżący zrezygnował skutecznie z pełnienia funkcji członka zarządu, a tym samym, że nie ponosił odpowiedzialności za zobowiązania Spółki powstałe po 10 maja 2018 r. Zgodnie z art. 201 § 4 Kodeks spółek handlowych, członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Jednocześnie w myśl art. 202 § 4 ww. ustawy mandat członka zarządu wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania ze składu zarządu. Artykuł 202 § 5 Kodeks spółek handlowych nakazuje do złożenia rezygnacji przez członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stosować odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie. Zatem oświadczenie woli o rezygnacji z funkcji członka zarządu jest jednostronną czynnością prawną wymagającą zakomunikowania innej osobie, a podmiotem zainteresowanym w tym stanie faktycznym jest spółka jako osoba prawna.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy Kodeks cywilny w zw. z art. 2 ustawy Kodeks spółek handlowych oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.
W ocenie Dyrektora IAS, rezygnacja strony z funkcji członka zarządu nie spełniała zakładanej przez art. 61 ustawy Kodeks cywilny funkcji komunikacyjnej i nie może zostać uznana za dokonaną w rozumieniu tego przepisu.
Kolejną przesłanką odpowiedzialności, której obowiązek wykazania spoczywa na organie podatkowym jest bezskuteczność (całkowita lub częściowa) egzekucji z majątku podmiotu pierwotnie zobowiązanego. W związku z nieuregulowaniem przez Spółkę zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń - marzec 2019 r. Naczelnik Trzeciego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w R. wystawił trzy tytuły wykonawcze dotyczące przedmiotowych zobowiązań. Na podstawie tych tytułów podjęto próbę zajęcia rachunku bankowego w Bank [...]. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w R. prowadził również egzekucję wobec Spółki na podstawie tytułów wykonawczych obejmujący kwotę do zapłaty w podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2019 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny podejmował szereg działań mających na celu doprowadzenia do przymusowego wykonania obowiązków wskazanych w tytułach wykonawczych nie mniej jednak egzekucja administracyjna okazała się w całości bezskuteczna. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w administracji organ egzekucyjny prowadził na wniosek postępowanie zabezpieczające w oparciu o zarządzenie zabezpieczenia. Banki w odpowiedzi na zarządzenia zabezpieczenia poinformowały, że na rachunkach jest brak środków. Działając na podstawie wskazanych wyżej zarządzeń zabezpieczenia organ egzekucyjny dokonał również zajęć innych wierzytelności u kontrahentów Spółki, jednak zajęcia te były nieskuteczne (kontrahenci informowali o braku współpracy bądź zobowiązań wobec Spółki). Analogicznie działo się po przekształceniu postępowania zabezpieczającego w postępowanie egzekucyjne. Podjęte działania nie ujawniły majątku należącego do Spółki. Pomimo poszukiwań nie odnaleziono fizycznie żadnego majątku należącego do Spółki, z którego można byłoby prowadzić skuteczną egzekucję.
Mając na uwadze nieskuteczność prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz brak majątku podlegającego egzekucji, Naczelnik US umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych obejmujących zaległości m. in. z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń - marzec 2019 r. Ponadto, ww. postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego obejmowało także zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień - maj 2019 r.
W ocenie Dyrektora IAS, przedstawione wyżej okoliczności świadczące o nieosiągnięciu celu w postaci zaspokojenia należności Naczelnika Trzeciego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w R. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do majątku [...] Sp. z o.o. pozwalają na uznanie, że egzekucja prowadzona wobec Spółki okazała się bezskuteczna. Spełniona została zatem druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, wymienionych w art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa, tj. bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki.
Przechodząc zaś do oceny wystąpienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) oraz pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa dotyczących możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności podatkowej, organ odwoławczy wskazał natomiast, że ich wykazanie obciąża stronę, która z faktu tego wywodzi określone okoliczności.
Ocena kiedy zaistniały okoliczności uzasadniające zgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego oraz czy zgłoszenie stosownych wniosków nastąpiło we właściwym czasie, winna być dokonana na gruncie przepisów dotyczących postępowania upadłościowego, uregulowanych ustawą z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 233, ze zm.).
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy omówił te przesłanki wskazane ww. ustawie (art. 11 ust. 1a i art. 11 ust. 2, ust. 5 ustawy Prawo upadłościowe).
Następnie odnosząc treść tych rozważań do stanu sprawy wskazał, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że Spółka nie wykonała należycie zobowiązań podatkowych z tytułu:
• podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4R) za styczeń-lipiec, grudzień 2017 r. (zaległości uregulowane na skutek działań egzekucyjnych),
• podatku dochodowego od osób prawnych za 2019 r.,
• podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4R) za styczeń-wrzesień, listopad, grudzień 2020 r.,
• podatku od towarów i usług za styczeń - maj 2019 r., maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2020 r.
nie wykonywała nadto:
• zobowiązań, których wierzycielem pozostawał Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Odział w R. za okres od czerwca 2020 r. do grudnia 2020 r. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 8 438,23 zł wraz z odsetkami za zwłokę, ubezpieczenia zdrowotnego w kwocie 3 351,60 zł wraz z odsetkami za zwłokę, FPGŚP w kwocie 729,95 zł wraz z odsetkami za zwłokę (pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Odział w R. z 14 maja 2021 r. nr [...]),
• zobowiązań, których wierzycielem pozostawał Urząd Miejski w R. z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu Skarbu Państwa (położonego w R. przy ul. P. ) za 2019 r oraz za 2020 r. (pismo Urzędu Miejskiego w R. z 19 marca 2021 r. nr [...].
Naczelnik US w zaskarżonej decyzji wskazał, że pierwszą nieuregulowaną przez Spółkę należnością było zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń 2019 r., z terminem płatności przypadającym na 25 lutego 2019 r., uwzględniając pierwszy okres rozliczeniowy, organ pierwszej instancji wskazał, iż podstawa do ogłoszenia upadłości powstała w maju 2019 r. Jednak ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że stan niewypłacalności Spółki wystąpił wcześniej niż to określono w zaskarżonej decyzji. Jak wynika z akt sprawy, w świetle art. 11a ustawy Prawo upadłościowe pierwszą nieuregulowaną przez Spółkę zaległością było zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4) za styczeń 2017 r. z terminem płatności przypadającym na 20 lutego 2017 r., natomiast kolejnym nieuregulowanym przez Spółkę zobowiązaniem było zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4) za luty 2017 r. z terminem płatności przypadającym na 20 marca 2017 r. Pomimo przymusowego wyegzekwowania tych zaległości przez organ egzekucyjny, w ocenie organu odwoławczego był to moment, w którym Spółka zaprzestała regulować wymagalnych zobowiązań. Zatem zdaniem organu odwoławczego czasem, gdy Spółka stała się niewypłacalna był 21 czerwca 2017 r., tj. 3 miesiące po terminie płatności drugiego zobowiązania. Potwierdza to również fakt, że Spółka nie regulowała kolejnych zobowiązań wobec Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za marzec - lipiec, grudzień 2017 r.
W ocenie Dyrektora IAS można stwierdzić, że Spółka zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań w sposób trwały. Opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekroczyło trzy miesiące 21 czerwca 2017 r., stąd też już w tym dniu zaistniały okoliczności, które uzasadniałyby wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki i to od tej daty winien być liczony termin 30 dni na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, który przypadał na 21 lipca 2017 r.
Reasumując, zdaniem DIAS nie ulega wątpliwości, że stan niewypłacalności Spółki wystąpił w czasie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu. Tym samym, spełniona została przesłanka z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe, pozwalająca uznać Spółkę za dłużnika niewypłacalnego. Jednocześnie, zdaniem DIAS niewypłacalność Spółki miała charakter trwały, gdyż stan ten pogłębiał się w kolejnych latach, o czym świadczą ww. zaległości oraz ich skala i ilość wierzycieli. W niniejszej sprawie, organ I instancji zasadnie zatem uznał, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Ordynacja podatkowa.
W myśl art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Ordynacja podatkowa członek zarządu spółki kapitałowej może uwolnić się od odpowiedzialności podatkowej za jej zaległości podatkowe jeżeli wykaże, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. W przedmiotowej sprawie przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości niewątpliwie zaistniały, a Skarżący jako prezes jednoosobowego zarządu Spółki powinien mieć świadomość konsekwencji i ryzyka podjętych decyzji. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynika jednak, aby Skarżący był pozbawiony realnego wpływu na podejmowanie decyzji w Spółce i możliwości zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.
Przechodząc do ostatniej negatywnej przesłanki odpowiedzialności członka zarządu Dyrektor IAS, wskazując na treść art. 116 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdził, że skarżący:
- nie zastosował reżimu właściwego czasu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wynikającego z ustawy Prawo upadłościowe;
- nie wykazał, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości;
- nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części.
Tym samym zasadnym jest przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek egzoneracyjnych, uzasadniających odstąpienie od orzekania o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń - marzec 2019 r.
Dyrektor IAS nie znalazł również podstaw do uznania za trafne zarzutów naruszenia przez Naczelnika US przepisów art. 120, art. 180 i art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 3 w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 i pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji strony postępowania, do którego orzeczenia to zostało skierowane, Dyrektor IAS wskazał, że zaskarżona decyzja, wbrew zarzutom, zawiera prawidłowo oznaczoną stronę postępowania, którą jest skarżący, z udziałem którego postępowanie to zostało przeprowadzone. Świadczy o tym, m.in. korespondencja kierowana do skarżącego, jak i jego odpowiedzi. Również decyzja organu pierwszej instancji została wysłana do Skarżącego, którą odebrał co potwierdza jego własnoręczny podpis na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru.
Za niezasadne Organ uznał także zarzuty co do podpisu zaskarżonej decyzji i tego "kto ją faktycznie wydał". Podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego jest elementem konstytutywnym decyzji. Istota podpisu wyraża się w utożsamieniu organu administracji z treścią decyzji. W tym przypadku, upoważnienie Naczelnika US do podpisu zaskarżonej decyzji posiadał Zastępca Naczelnika w osobie Pani A. K.. To, że organ pierwszej instancji zastosował w zaskarżonej decyzji reguły "prostego języka" nie powoduje, że jego rozstrzygnięcie jest wadliwe i skutkuje nieważnością decyzji. Wręcz przeciwnie, taki sposób pisania zalecają na całym świecie eksperci i zwolennicy idei upraszczania komunikacji publicznej. Zgodnie z Konstytucją "w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski" (art. 27 Konstytucji RP).
Skarżący, reprezentowany przez adwokata zaskarżył omówioną decyzję w całości. Zarzucił tej decyzji:
1) naruszenia niżej wskazanych przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wadliwego rozstrzygnięcia:
a) art. 247 § 1 pkt 1 Op w zw. z art.. 17 § 1 i art. 17 a Op poprzez:
- pominięcie, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 25 października 2022 r. nr [...] została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż organ ten nie był przedmiotowo właściwy do określenia zobowiązań podatkowych dla [...] Spółki z o.o. w R.;
- wadliwe przyjęcie, że Naczelnik US był właściwy do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności strony za zobowiązania podatkowe Spółki, w sytuacji gdy zobowiązania z tytułu podatku VAT za okres od stycznia do marca 2019 r. w stosunku do tej Spółki zostały określone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K.;
b) art. 247 § 1 pkt 3 i 5 w zw. z art.. 210 pkt 3 Op poprzez wadliwe przyjęcie, że skarżący został prawidłowo oznaczony jako strona w decyzji organu I instancji;
c) art. 120, art. 210 § 4 i art. 180 Op poprzez:
- zaniechanie przesłuchania skarżącego w postępowaniu odwoławczym w charakterze strony pomimo wniosku zawartego w odwołaniu od decyzji organu I instancji;
- wadliwe przyjęcie, że skarżący pełnił funkcję Prezesa Spółki w okresie od stycznia do marca 2019 r. pomimo, że złożył rezygnację z tej funkcji w tym samym dniu, w którym dokonał sprzedaży udziałów w tej Spółce na rzecz M. K., tj. w dniu 10 maja 2019 r., nabywca udziałów zaś zaniechał mimo tej rezygnacji powołania nowego Zarządu Spółki;
2) naruszenia art. 116 § 1 Op poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, będące skutkiem wadliwego przyjęcia, że skarżący może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki tytułem podatku VAT za okres od stycznia do marca 2019 r., podczas gdy w rzeczywistości wobec zrzeczenia się dokonanego w dniu 10 maja 2018 r. tej funkcji nie pełnił.
Podnosząc te zarzuty wniósł o: stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika US, a także decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w K. nr [...], ewentualnie o uchylenie decyzji organów podatkowych obydwu instancji. Wniósł też o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie. Zauważył, że zasadniczo zarzuty skargi są tożsame z zarzutami prezentowanymi uprzednio w odwołaniu.
W piśmie procesowym z 2 stycznia 2025r. pełnomocnik strony podtrzymał zarzuty skargi i wnioski w niej zawarte, w tym o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie przepisów o właściwości. Powtórzył dotychczasową argumentację w sprawie uzasadniającą zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jej lektura natomiast, zdaniem Sądu prowadzi do wniosku, że zasadniczy spór koncentruje się wokół kwestii, że wg pełnomocnika strony w tej sprawie: decyzja wymiarowa wydana dla Spółki, za której zaległości podatkowe w VAT został obciążony skarżący, została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (Naczelnik [...] US w K. nie był właściwy do wydania tej decyzji), a w konsekwencji Naczelnik Drugiego US w R. nie był właściwy do wydania decyzji w trybie art. 116 Op dla skarżącego; ponadto w decyzji organu I instancji nieprawidłowo oznaczono adresata decyzji poprzez użycie w decyzji organ I instancji zwrotów grzecznościowych "Pan" (nie wiadomo zatem kto jest adresatem tej decyzji) oraz w drugiej kolejności wadliwym przyjęciu (gdyby Sąd nie stwierdził z powodu ww. naruszeń nieważności tych decyzji), że skarżący może ponosić odpowiedzialność w trybie art. 116 § 1 Op skoro złożył skuteczną rezygnację z pełnienia funkcji prezesa jej zarządu w dniu 18 maja 2018 r.
W pierwszej kolejności, rozpoznając najdalej idące zarzuty, Sąd nie znajduje usprawiedliwionych podstaw do uznania za trafny zarzutu naruszenia w sprawie art. 247 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 § 1 i art. 17a Op poprzez pominięcie, że decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z 25 października 2022 r. nr [...] została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż organ ten nie był przedmiotowo właściwy do określenia zobowiązań podatkowych dla [...] Sp. z o.o. oraz wadliwego przyjęcia, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w R. był właściwy do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe Spółki, w sytuacji gdy zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2019 r. w stosunku do Spółki zostały określone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K..
Zauważyć w tym względzie bowiem należy, że w świetle art. 61 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej z 10 marca 2023 r. (Dz.U. z 2023 r., poz. 615) wynika, że naczelnik urzędu celno-skarbowego może wykonywać kontrolę celno-skarbową na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem naczelnik urzędu celno-skarbowego jest uprawniony do wykonywania kontroli celno-skarbowej nie tylko w danym województwie, ale także na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Mimo faktu, że w każdym województwie funkcjonuje urząd celno-skarbowy, to kontrola celno-skarbowa może zostać wszczęta do podatnika mającego siedzibę lub miejsce zamieszkania w danym województwie przez urząd celno-skarbowy z innego województwa. W podstawie prawnej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z 25 października 2022 r. nr [...] określającej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego wskazany został art. 83 ust. 4 ww. ustawy w myśl którego naczelnik urzędu celno-skarbowego, który sporządził wynik kontroli celno-skarbowej, jest właściwy do przeprowadzenia postępowania podatkowego i wydania decyzji.
Wskazać należy, że z odpisu pełnego Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] z 28 sierpnia 2024 r., wynika, że adresem Spółki [...] Sp. z o.o. jest [...] R. , ul. B. [...] (wpis nr [...]). Powyższe potwierdza również wydruk z CRP KER z 8 października 2024 r. gdzie adresem rejestracyjnym Spółki od 18 lipca 2019 r. pozostaje również R., ul. B. [...]. Zatem właściwym dla Spółki [...] Sp. z o.o. organem podatkowym jest Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w R..
Z treści art. 17a ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika, płatnika lub inkasenta, jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej. Zatem z uwagi na fakt, że [...] Sp. z o.o. pozostaje we właściwości Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w R., to ten organ pozostawał również właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
Jak wskazuje NSA w wyroku III FSK 1503/22 (treść tego wyroku i innych orzeczeń powołanych w dalszej części niniejszego uzasadnienia dostępna w internecie pod adresem http://cbois.nsa.gov.pl) przepis art. 17a Op nie wskazuje, że organem właściwym miejscowo w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej jest ten sam organ, który orzekał w sprawie zobowiązań podatkowych spółki. Przepis ten statuując właściwość organu odnosi się do organu właściwego według adresu siedziby spółki, a nie według organu, który orzekał w sprawie zobowiązań podatkowych spółki. Pomimo pozornego podobieństwa, są to zasadniczo odmienne przesłanki kształtowania właściwości miejscowej organu.
Podobnie nieuzasadnione są zarzuty naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 i 5 w zw. z art. 210 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wadliwe przyjęcie, że skarżący został prawidłowo oznaczony jako Strona w decyzji organu I instancji. Jak wynika z akt podatkowych decyzja organu pierwszej instancji, zawiera w osnowie prawidłowo oznaczoną stronę postępowania, którą jest Pan T. M. , z udziałem którego postępowanie to zostało przeprowadzone. Świadczy o tym, m. in. korespondencja kierowana do strony, jak i jego odpowiedzi. Również zaskarżona decyzja przez organ pierwszej instancji została wysłana do skarżącego, którą odebrał co potwierdza jego własnoręczny podpis na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru.
Podobnie w wyroku II FSK 348/21 NSA wskazał że o tym do kogo decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony, jednakże nie ma uzasadnienia przypisywanie decydującego znaczenia nagłówkowi decyzji, w której wskazano jej adresata, w tym błędnie numer NIP zamiast numeru PESEL. Decydujące jest to, komu według treści decyzji organ przypisał uprawnienia lub obowiązki. Jeżeli z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby fizycznej będącej stroną, to warunek z art. 210 § 1 pkt 3 o.p. uznać należy za spełniony.
Zdaniem Sądu taka sytuacja miała miejsce w realiach rozpoznawanej sprawy.
W pozostałym zakresie oceny wymaga, czy w realiach niniejszej sprawy wystąpiły przesłanki do przypisania skarżącemu odpowiedzialności podatkowej z art. 116 Ordynacji podatkowej.
Ramy prawne niniejszej sprawy przedstawiają się następująco.
Zgodnie z art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4 ustawy Ordynacja podatkowa w przypadkach
i w zakresie przewidzianych w wymienionym Rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za: 2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych i 4) koszty postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 108 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. Jak wskazuje § 2 art. 108 ustawy Ordynacja podatkowa postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed:
upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania;
dniem doręczenia decyzji:
określającej wysokość zobowiązania podatkowego,
o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta,
w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług,
określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę;
określającej wysokość zaległości podatkowej, o której mowa w art. 52 oraz art. 52a;
dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3;
dniem odstąpienia od czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – w przypadku, o którym mowa w § 3a.
W myśl art. 108 § 3 ww. ustawy, w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2.
Zgodnie z treścią art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa za zaległość podatkową spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
nie wykazał, że:
we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1508 oraz z 2018 r. poz. 149 i 398) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo
niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa). Art. 116 § 4 ww. ustawy stanowi, że przepisy § 1 - 2 stosuje się również do byłego członka zarządu.
Wskazać również należy, że art. 121 § 1 Op zawiera zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika (por. m.in. wyrok I FSK 401/05). Przepis art. 191 Ordynacji podatkowej określa zaś zasadę swobodnej oceny dowodów, z której wynika, że organ podatkowy - przy ocenie stanu faktycznego - nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartości poszczególnych dowodów. Organ ten, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne.
Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy w prowadzonym postępowaniu wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały ustalone i poddane wyczerpującej analizie, wyciągnięte wnioski znajdowały oparcie w zebranym materiale dowodowym. Organ dokonał wszechstronnej, zgodnej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny zebranego materiału dowodowego. Tym samym w ocenie Sądu,
w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa mogących prowadzić do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że odpowiedzialność Strony orzeczona zaskarżoną decyzją dotyczy zaległości podatkowych [...] Sp. z o.o., w podatku od towarów i usług za styczeń-marzec 2019 r., której prawidłowa wysokość została określona decyzją Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 25 października 2022 r. nr [...]. Powyższa decyzja została doręczona 28 października 2022 r. Od przedmiotowej decyzji nie złożono odwołania, tym samym decyzja stała się ostateczna. Postępowanie podatkowe w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej ze Spółką skarżącego jako byłego prezesa zarządu za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego zostało wszczęte przez Naczelnika US 28 listopada 2023 r., tj. z chwilą doręczenia stronie postanowienia z 16 listopada 2023 r. nr [...]. Zestawienie powyższych dat dowodzi, że w rozpatrywanej sprawie warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w stosunku do osoby trzeciej, o którym mowa 108 § 2 pkt 2 lit. a) ustawy Ordynacja podatkowa został spełniony.
W kwestii oceny wystąpienia w sprawie przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, wynikających z art. 116 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa Sąd za prawidłowe uznaje stanowisko organów orzekających w sprawie. Organy wykazały bowiem, że skarżący może ponosić odpowiedzialność za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2019 r., których terminy płatności - stosownie do treści art. 103 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, upływały odpowiednio 25 lutego 2019 r., 25 marca 2019 r., 25 kwietnia 2019 r. Jak wynika z akt sprawy skarżący został powołany na prezesa zarządu ww. Spółki 17 grudnia 2015 r. (Uchwała nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zawarta w Protokole Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników ww. Spółki z 17 grudnia 2015 r.), natomiast odwołany z funkcji prezesa zarządu został 16 maja 2019 r. (Uchwała nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 16 maja 2019 r., zawarta w Protokole Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników [...] z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. z 16 maja 2019 r.). Jak wynika z odpisu pełnego Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] z 28 sierpnia 2024 r., Pan T. M. widnieje jako prezes zarządu [...] Sp. z o.o. od 22 czerwca 2016 r. (wpis nr [...]) i pełnił tę funkcję jednoosobowo do 18 lipca 2019 r. (wpis nr [...]).
W tym miejscu wskazać należy, że umowa sprzedaży udziałów z 10 maja 2018 r. została unieważniona 16 maja 2019 r. również 16 maja 2019 r. uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników skarżący został odwołany z funkcji prezesa zarządu Spółki [...] Sp. z o.o. z dniem 16 maja 2019 r. Natomiast uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 16 maja 2019 r. udzielono Panu T. M. absolutorium z pełnienia obowiązków w zarządzie Spółki, w tym z pełnienia funkcji prezesa zarządu w okresie od dnia powołania do 16 maja 2019 r. Zatem podkreślić należy, że skoro Pan T. M. umowę unieważnił i sprzedał swoje udziały nowej osobie, tj. Panu Z. S. - to dlaczego nie poinformował Pana Z. S. , że nie pełni już funkcji prezesa zarządu Spółki. Nowy udziałowiec Spółki nie tylko odwołał Pana T. M. z funkcji członka zarządu Spółki, ale również udzielił mu absolutorium za okres pełnienia przez niego obowiązków w zarządzie Spółki od dnia powołania do 16 maja 2019 r. Tym samym, gdyby rezygnacja była skutecznie złożona przez Pana T. M. 10 maja 2018 r., to uchwała o jego odwołaniu nie byłaby konieczna.
Zgromadzone w sprawie dowody potwierdzają, że skarżący nie wykazał w sprawie, że złożył skutecznie swoją rezygnację z pełnienia jednoosobowo funkcji członka zarządu Spółki. Jak sam podał nie posiada potwierdzenia doręczenia rezygnacji z funkcji prezesa zarządu, rezygnację złożył w kancelarii notarialnej 10 maja 2018 r., po sporządzaniu umowy sprzedaży udziałów Spółki M. K. . Tym samym, w ocenie Sądu zasadnym jest ocena organów, że złożona rezygnacja jest nieskuteczna również z powodu bezwzględnie obowiązujących przepisów Kodeksu spółek handlowych co do formy tego oświadczenia wymaganej w odniesieniu do ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych.
Dodatkowo, jak wynika z akt sprawy, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy są dokumenty potwierdzające fakt, że pomimo rzekomej złożonej przez Skarżącego rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu Spółki z 10 maja 2018 r., nadal osobiście podpisywał on dokumenty jako prezes zarządu [...] Sp. z o.o., tj.: umowę dzierżawy placu z 1 września 2018 r., sprawozdanie z działalności Spółki za 2017 r. wraz z informacją dodatkową datowaną na 30 czerwca 2018 r. oraz deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7 za okres od stycznia do marca 2019 r. Zostały one wypełnione i złożone przez Skarżącego 25 kwietnia 2019 r.
Umowa sprzedaży udziałów z 10 maja 2018 r. została unieważniona 16 maja 2019 r. również 16 maja 2019 r. uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników skarżący został odwołany z funkcji prezesa zarządu Spółki [...]Sp. z o.o. z dniem 16 maja 2019 r. Natomiast uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 16 maja 2019 r. udzielono Skarżącemu absolutorium z pełnienia obowiązków w zarządzie Spółki, w tym z pełnienia funkcji prezesa zarządu w okresie od dnia powołania do 16 maja 2019 r. Tym samym, gdyby rezygnacja była skutecznie złożona przez stronę 10 maja 2018 r. to uchwała o jego odwołaniu nie byłaby konieczna.
Jak wskazano w wyroku III FSK 1193/23 odpowiedzialność solidarna członków zarządu za zaległości podatkowe nie opiera się wyłącznie na formalnym piastowaniu danego stanowiska, lecz również na ponoszeniu konsekwencji działań lub zaniechań. Faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z o.o., nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce z o.o., powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu, przewidzianą w art. 116 § 2 o.p. W sytuacji, gdy dana osoba, z akceptacją zgromadzenia wspólników, mimo wygaśnięcia mandatu, nadal wykonuje obowiązki członka zarządu, może ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 1 o.p.
Stąd postawione w opisanym wyżej zakresie zarzuty są nieuzasadnione.
Zdaniem Sądu w sprawie wykazano przesłankę bezskuteczności egzekucji. (str. 15-18 decyzji DIAS). Nieskuteczność prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz brak majątku podlegającego egzekucji spowodowała, że Naczelnik US umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie opisanych w sprawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości m. in. z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń - marzec 2019 r. Ponadto, ww. postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego obejmowało także zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień - maj 2019 r. opisane w decyzji okoliczności świadczące o nieosiągnięciu celu w postaci zaspokojenia należności Naczelnika Trzeciego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w R. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do majątku [...]Sp. z o.o. pozwalają na uznanie, że egzekucja prowadzona wobec Spółki okazała się bezskuteczna. Skoro zatem czynności egzekucyjne podejmowane w ramach prowadzonej uprzednio egzekucji administracyjnej pomimo skierowania jej do całego majątku Spółki nie doprowadziły do zaspokojenia wierzyciela, to tym samym nie zachodziło żadne prawdopodobieństwo zaspokojenia wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku Spółki.
Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał nadto w sprawie wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych uwalniających go od rzeczonej odpowiedzialności podatkowej Spółki. Jak sam oświadczył w toku postępowania podatkowego nie składał wniosku o upadłość Spółki, nie potrafił także podać przyczyny braku jego złożenia. Wskazał, że nic nie wie o posiadanym przez Spółkę majątku i nie może go wskazać.
Z tych wszystkich względów, wobec braku obalenia dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych i braku wykazania przesłanek pozwalających na uwolnienie się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, o których mowa w decyzji Sąd stwierdza, że skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło