VIII SA/Wa 765/24
WyrokWSA w Warszawie2025-01-08
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Leszek Kobylski, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej w systemie e-TOLL jest zasadne pomimo problemów technicznych z automatycznym doładowaniem konta użytkownika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo, ponieważ użytkownik konta typu przedpłaconego nie doładował konta środkami pieniężnymi przed przejazdem, co jest obowiązkiem wynikającym z przepisów. Problemy techniczne z automatycznym doładowaniem nie zwalniają z obowiązku doładowania konta innymi dostępnymi metodami. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa, a skarga została oddalona.Stan faktyczny
W dniu 19 kwietnia 2022 r. pojazd W. S. przejechał płatnym odcinkiem drogi krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej z powodu braku środków na koncie przedpłaconym w systemie e-TOLL. Konto było doładowane dopiero 16 maja 2022 r., po terminie 3 dni od przejazdu. Użytkownik miał aktywowaną opcję automatycznego doładowania, która była jednak systemowo zablokowana w tym okresie. Pomimo problemów technicznych, użytkownik mógł doładować konto innymi metodami, co częściowo uczynił. Organ nałożył karę pieniężną, którą W. S. zaskarżył.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Cezary Kosterna, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi W. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Syg. akt VIII SA/Wa 765/24
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2024 roku, nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U, z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej kpa), art. 13 ust, 1 pkt 3 w zw, z art, 13k ust, 1 pkt 2, art, 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r, o drogach publicznych (Dz. U, z 2024 r, poz. 320, zwanej dalej udp) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2539), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust, 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 728, zwanej dalej utd), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez pełnomocnika strony od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł (słownie: [...])- utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
W dniu 19 kwietnia 2022 r. o godzinie 08:17 System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (dalej: SPOE KAS) zarejestrował przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] (rodzaj: ciągnik samochodowy) przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...], znajdujące się na odcinku drogi krajowej nr [...] węzeł G. - [...] (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...]).
W wyniku dokonanej kontroli ustalono, iż ww. pojazd został zarejestrowany w SPOE KAS. Z kontem użytkownika powiązano aktywne urządzenie służące do uiszczania opłat elektronicznych. Jednakże na koncie użytkownika typu przedpłaconego w momencie wykonywania przejazdu nie znajdowały się środki pieniężne. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna
Na podstawie danych uzyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosiła 18 000 kg.
Ponadto w oparciu o dane zawarte w zebranym materiale dowodowym organ prowadzący postępowanie ustalił, iż podmiotem odpowiedzialnym za stwierdzone naruszenie był właściciel ww, pojazdu samochodowego, tj. W. S..
Naruszenie zostało dodatkowo zaewidencjonowane w protokole z kontroli mobilnej nr: [...].
W oparciu o informacje zawarte w SPOE KAS organ ustalił, iż na koncie rozliczeniowym, do którego przypisany jest pojazd o numerze rejestracyjnym [...] w dniu naruszenia, tj, 19 kwietnia 2022 r. o godzinie 08:17 nie było dostępnych środków pieniężnych, tym samym opłata elektroniczna za ww. przejazd nie została pobrana. Nadto organ ustalił, iż doładowanie konta pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] nastąpiło w dniu 16 maja 2022 r. o godzinie 11:37, kwotą 3000 zł. tj. powyżej 3 dni od ww. naruszenia.
Operator Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS
Szef Krajowej Administracji Skarbowej w piśmie nr [...] z dnia 15 września 2023 r. wskazał, iż użytkownik aktywował opcję automatycznego doładowania konta w systemie SPOE KAS w dniu 30 września 2021 r. W okresie wygenerowania przedmiotowych naruszeń, tj, od dnia 18 marca 2022 r. do dnia 19 kwietnia 2022 r,, w.w. funkcjonalność była systemowo zablokowana, W związku z tym dalsze doładowania z wykorzystaniem opcji automatycznego doładowania nie było możliwe. Operator wskazał, iż od momentu zablokowania opcji automatycznego doładowania, użytkownik dokonywał doładowania swojego konta wyłącznie za pośrednictwem kanału www ostatnie doładowanie przed okresem wygenerowania przedmiotowych naruszeń, tj. od dnia 18 marca 2022 r. do dnia 19 kwietnia 2022 r. nastąpiło w dniu 7 marca 2022 r. (kanał www), kolejna transakcja doładowania wykonana po dacie naruszenia nastąpiła w dniu 16 maja 2022 r. (kanał www). Ponadto operator zaznaczył, iż dla konta rozliczeniowego, dla którego opłatę elektroniczną wnosi się w trybie przedpłaty, użytkownik ma możliwość dokonania rejestracji oraz zmiany karty płatniczej do automatycznego doładowania konta w dowolnym momencie. Zmiana karty płatniczej do automatycznego doładowania konta możliwa jest bez konieczności zakładania nowego konta rozliczeniowego. Operator wskazał, również iż brak jest jakichkolwiek zgłoszeń zarejestrowanych poprzez Internetowe Konto Klienta bądź z adresu [...] w okresie luty - marzec 2022 r. W systemie SPOE KAS nie odnotowano rejestracji nowej karty płatniczej do automatycznego doładowania konta rozliczeniowego numer [...] oraz, iż użytkownik nie otrzymuje powiadomienia o zarejestrowaniu karty płatniczej do automatycznego doładowania konta. Użytkownik otrzymuje powiadomienie o skutecznym doładowaniu konta rozliczeniowego za pomocą karty do automatycznego doładowania konta.
Odcinek drogi krajowej nr [...] węzeł G. - [...] (skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...]), po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu w dniu 19 kwietnia 2022 r., został wyszczególniony w zał. nr 1 pkt 12 lit. f do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.
Mając na względzie powyższe stwierdzono, że strona w dniu 19 kwietnia 2022 r. naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Konsekwencją tego było nałożenie na nią kary pieniężnej w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 udp.
Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, ze zm., dalej zwanej prd), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.
Dopuszczalna masa całkowita to zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 54 prd dopuszczalna największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze.
Według art. 13hb ust. 1ba udp opłatę elektroniczną pobiera Szef Krajowej Administracji Skarbowej, zwany dalej "Szefem KAS".
Art. 13hb ust. 1bb udp stanowi, że opłata elektroniczna jest pobierana za pomocą systemu teleinformatycznego, zwanego dalej "Systemem Poboru Opłaty Elektronicznej KAS".'
Na podstawie art. 13hc ust. 1 udp uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i.
Art. 13i ust. 1a udp stanowi, że uiszczanie opłat za pomocą systemu elektronicznego poboru opłat, o którym mowa w ust. 1, może następować z wykorzystaniem usługi EETS.
Wedle art. 13i ust. 3 udp podmioty pobierające opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat powinny oferować urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Na potrzeby poboru opłaty elektronicznej za pomocą Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS są stosowane urządzenia mobilne, zewnętrzne systemy lokalizacyjne oraz urządzenia pokładowe, wykorzystujące technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych. W celu poboru opłaty elektronicznej urządzenia pokładowe mogą być zapewnione przez Szefa KAS, w przypadku niewystarczającej ich dostępności. W przypadku wykorzystywania Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS przepisu ust. 3 nie stosuje się. 3b. Dane geolokalizacyjne niezbędne do poboru opłaty elektronicznej, przekazywane z urządzenia, o którym mowa w ust. 3a, do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS, obejmują współrzędne geograficzne dotyczące położenia pojazdu samochodowego, jego prędkość, datę i godzinę pozyskania tych współrzędnych, azymut środka transportu, błąd przekazywania danych satelitarnych. Dane geolokalizacyjne mogą być przekazywane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego podmiotu, z którym korzystający z dróg publicznych, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zawarł umowę na obsługę zewnętrznego systemu lokalizacji albo urządzenia pokładowego.
Zgodnie z art. 13i ust. 4c udp właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu albo użytkownik EETS są obowiązani wyposażyć pojazd samochodowy w prawidłowo funkcjonujący zewnętrzny system lokalizacyjny albo prawidłowo funkcjonujące urządzenie pokładowe albo urządzenie mobilne wraz z oprogramowaniem, albo urządzenie, o którym mowa w art. 161 ust. 1, i zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych z tego urządzenia przez okres przejazdu po drogach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6,
Stosownie do treści art. 13k ust. 1 udp wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej uzależniona jest od rodzaju pojazdu, za przejazd którego nie została uiszczona oplata elektroniczna. Za naruszenie obowiązku uiszczenia obowiązku opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, wymierza się karę pieniężną w wysokości:
1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy;
2) 1 500 zł - w pozostałych przypadkach.
Wysokość kary pieniężnej przepis określa w sposób sztywny Jedna wysokość kary za dany rodzaj naruszenia). Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Według art. 13k ust. 4 udp kary pieniężne, o których mowa w ust. 1. ust. 2 pkt 2 i ust. 2a-2d, wymierza się:
1) właścicielowi, posiadaczowi albo użytkownikowi pojazdu, albo
2) korzystającemu z drogi - w przypadku, o którym mowa w art. 13ia ust, 19, albo
3) użytkownikowi EETS - w przypadku gdy pojazd objęty jest umową, o której mowa w art. 16e ust. 1 pkt 1 lit. b - z uwzględnieniem art. 13mf ust. 1,
Zgodnie z treścią art. 13k ust. 6 pkt 1 udp na podmiot, o którym mowa w ust. 4 i 5a. nie może zostać nałożona więcej niż jedna kara pieniężna za poszczególne naruszenia, o których mowa w ust. 1 lub ust. 2 pkt 2 i ust. 2a-2f, dotyczące danego pojazdu samochodowego, stwierdzone w trakcie jednej doby.
Stosownie zaś do treści art. 13k ust. 7 udp za dobę, w rozumieniu ust. 6, uznaje się okres od godziny 00 do godziny 24 w danym dniu.
Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej wykonywanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 czerwca 2021 r, (Dz. U. z 2023 r. poz. 220) kontrola jest prowadzona w trybie:
1) stacjonarnym, zwanym dalej "kontrolą stacjonarną’; przez pracowników Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego lub
2) mobilnym, zwanym dalej ..kontrolą mobilną", przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego działających z upoważnienia:
Głównego Inspektora Transportu Drogowego albo wojewódzkiego inspektora transportu drogowego - w przypadku, o którym mowa w art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201).
W ramach prowadzenia kontroli stacjonarnej kontrolujący analizuje dane zarejestrowane przez urządzenia, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1, oraz dane geolokalizacyjne zarejestrowane przez System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS i w uzasadnionych przypadkach weryfikuje ich prawidłowość przez porównanie z danymi, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, lub występuje do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o udzielenie niezbędnych wyjaśnień (§ 6 ust. 2 ww. rozporządzenia),
W ramach prowadzenia kontroli mobilnej inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego wykonują czynności kontrolne bezpośrednio na drodze na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (§ 6 ust. 3 ww. rozporządzenia).
Według § 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie opłat elektronicznych pobieranych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS oraz przekazywania kar grzywny z dnia 15 grudnia 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2656) opłatę elektroniczną wnosi się w trybie: 1) przedpłaty - dokonywanej przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, za przejazd którymi jest pobierana opłata elektroniczna, w wysokości pozwalającej na odbycie planowanego przejazdu, nie niższej niż 20 zł, albo
2) płatności okresowej z zabezpieczeniem - po zatwierdzeniu przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, zwanego dalej "pobierającym opłatę", prawidłowo złożonego zabezpieczenia umożliwiającego bezwarunkowe, natychmiastowe, pełne i nieodwołalne ściągnięcie należnej opłaty elektronicznej w przypadku nieterminowego uiszczenia tej opłaty.
Wniesienie opłaty elektronicznej w trybie przedpłaty i w trybie płatności okresowej z zabezpieczeniem może nastąpić w sposób: bezgotówkowy z wykorzystaniem karty płatniczej, karty flotowej wydawanej przez dostawcę kart flotowych, przelewu na rachunek bankowy, płatności online albo gotówkowy (§ 3 ww. rozporządzenia).
Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan taktyczny. Na poczynione ustalenia w pełni pozwalał zgromadzony materiał dowodowy, z którego wynika, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 19 kwietnia 2022 r. o godzinie 08:17 nie została uiszczona z powodu braku środków na koncie umowy użytkownika. Stan salda umowy użytkownika w momencie przejazdu pojazdu po drodze płatnej był ujemny (dowód: raport transakcji konta). Strona doładowała konto w systemie e-TOLL za pośrednictwem Internetowego Konta Klienta (płatność: Blik) w dniu 16 maja 2022 r. o godzinie 11:37, kwotą 3000 zł.
Należy wskazać, iż w sytuacji wystąpienia braku środków na koncie umowy użytkownika w trybie przedpłaty w ustawie o drogach publicznych przewidziano możliwość braku wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Zgodnie z art, 13k ust. 8a udp kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w trybie przedpłaty, nie wymierza się, jeśli do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS zostały przekazane dane geolokałizacyjne, a właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu uiścił opłatę elektroniczną w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu. Jednakże, aby organ mógł zastosować ww. przepis strona musi spełnić wskazane w przepisie warunki. Jednym z tych warunków jest uiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu. W przedmiotowej sprawie strona nie spełniła tego warunku, tj. nie uiściła opłaty elektronicznej w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu, zatem ww. przepis nie może mieć zastosowania.
Podkreślić należy również, że istnienie przepisu art. 13k ust. 8a udp nie zwalnia użytkowników z obowiązku doładowywania konta środkami pieniężnymi przed przejazdem. W przypadku, gdy użytkownik posiada konto w trybie pre-pay (przedpłata) niedopuszczalnym jest wykonywanie przejazdów pojazdami po drodze płatnej w sytuacji posiadania debetu na koncie. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie opłat elektronicznych pobieranych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS oraz przekazywania kar grzywny, opłatę elektroniczną wnosi się w trybie przedpłaty - dokonywanej przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, za przejazd którymi jest pobierana opłata elektroniczna, w wysokości pozwalającej na odbycie planowanego przejazdu, nie niższej niż 20 zł. Powyższe potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 listopada 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 5488/23:,,(...) Realizują/c umowę w trybie przedpłaconym przewoźnik musi mieć zatem środki na koncie umożliwiające uiszczanie opłaty przez cały czas przejazdu, w przeciwnym razie ponosi odpowiedzialność w postaci kary administracyjnej". W związku z powyższym strona powinna uzupełniać konto w systemie e-TOLL środkami pieniężnymi przed planowanym przejazdem zgodnie z zasadami wnoszenia opłaty w trybie przedpłaty. Wówczas zapobiegnie sytuacji naruszania obowiązku uiszczania tej opłaty.
Organ przeanalizował informacje widniejące w systemie e-TOLL, z których wynika, że strona podpięła do konta kartę (nr 5669) do automatycznego doładowania w dniu 30 września 2021 r. o godzinie 14:44, kwota doładowania automatycznego została ustawiona na 1000 zł. Zauważyć należy, iż w lutym 2022 r. nie zarejestrowano żadnych zmian w historii konta strony dotyczących karty/automatycznego doładowania lub jakichkolwiek innych zmian. Natomiast w dniu 16 maja 2022 r, o godzinie 11:35 strona rzeczywiście bezskutecznie próbowała dokonać zmian dotyczących odpięcia karty do automatycznego doładowania/zmiany podpięcia karty do konta rozliczeniowego. Kolejne zmiany dotyczące karty miały miejsce w 2023 r.
Wyjaśnić należy, że podpinając kartę do automatycznego doładowania użytkownik powinien za każdym razem sprawdzić, czy została ona prawidłowo podpięta i czy pobierane są z niej środki pieniężne, celem doładowania konta w systemie e-TOLL, Jest to możliwe do sprawdzenia w Internetowym Koncie Klienta. Zatem w przypadku, gdy karta traci ważność, bo automatyczne doładowanie konta przestaje działać. Zdaniem organu użytkownik w takiej sytuacji powinien się zorientować, że konto nie jest doładowywane automatycznie z podpiętej karty. Nawet, jeżeli strona miała problemy dotyczące zmiany karty do automatycznego doładowania, to warto podkreślić, że to strona samodzielnie wybiera sposób, w jaki będzie doładowywała konto w systemie e-TOLL. Jeżeli strona zdawała sobie sprawę z tego, że ważność karty podpiętej do konta e-TOLL traci ważność w lutym 2022 r., to powinna odpowiednio wcześniej zareagować, aby podpiąć do systemu nową kartę. W przypadku, gdy jest to bezskuteczne, np. z powodu błędów w działaniu systemu, to powinna wybrać inną metodę doładowania konta, ponieważ operator systemu udostępnia użytkownikom również inne metody doładowania, takie jak za pośrednictwem Internetowego Konta Klienta (lKK)/aplikacji mobilnej e-TOLL z wykorzystaniem: przelewu bankowego, kart płatniczych, kart flotowych, płatności mobilnych, tj. BLIK, Pay-By-Link; w miejscu obsługi klienta kartą płatniczą/flotową lub gotówką; przelewem bankowym wykonanym bezpośrednio z konta klienta banku, co też strona uczyniła. Strona doładowywała konto manualnie za pośrednictwem IKK, np. w dniu 7 marca 2022 r. o godzinie 17:07 {płatność: Blik) (dowód: raport transakcji konta). Ponadto w IKK dla użytkownika widoczny jest również stan salda konta w danym momencie, dlatego organ nie zgadza się ze stwierdzeniem pełnomocnika strony, iż strona pozostawała w nieświadomości co do stanu swojego konta. Tym bardziej, że jak twierdzi pełnomocnik próbowała zmienić dane karty w systemie e-TOLL, więc w tym celu musiała logować się na swoje konto w IKK. Zatem mogła również sprawdzić w tym czasie stan swojego konta.
Ponadto organ wskazuje, iż nie podważa ustalonego w sprawie faktu dotyczącego nieprawidłowego działania opcji automatycznego doładowania konta użytkownika e-TOLL. Jak wynika z szeregu spraw prowadzonych przez organ, opcja ta nie działała prawidłowo w 2022 r., co zostało również potwierdzone przez Szefa KAS w piśmie znajdującym się w aktach przedmiotowej sprawy. Organ wyjaśnia również, iż użyte przez Szefa KAS sformułowanie "funkcjonalność była systemowo zablokowana" oznacza, iż była zablokowana dla wszystkich użytkowników tego systemu, co oznacza, iż nie działała prawidłowo w tym okresie. Dlatego organu nie dziwi również kolejna okoliczność podnoszona przez pełnomocnika strony dotycząca tego, że strona po upłynięciu okresu ważności karty, nie mogła podpiąć nowej, aktywnej karty do konta. Okoliczności tej organ również nie neguje. Dlatego zdaniem organu w obliczu ustalenia przez organ, iż opcja ta nie działała prawidłowo bezcelowe są wnioski pełnomocnika strony o ustalanie, czy powyższe problemy dotyczące automatycznego doładowania, podpięcia kart, odpięcia kart oraz powiadomień z tym związanych) dotknęły również innych użytkowników, bowiem organ ma pełną świadomość tego, iż mogło mieć to miejsce, ale zdaniem organu i tak nie ma to wpływu na ponoszenie przez użytkowników odpowiedzialności za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Jak już wskazano, automatyczne doładowanie konta nie było jedyną opcją doładowania konta. Ponadto we wspomnianym piśmie Szefa KAS zostały również wyjaśnione inne kwestie, o których wyjaśnienie wnosił pełnomocnik strony, dotyczące tego, że: zmiana karty płatniczej do automatycznego doładowania konta możliwa jest bez konieczności zakładania nowego konta rozliczeniowego; użytkownik nie otrzymuje powiadomienia o zarejestrowaniu karty płatniczej do automatycznego doładowania konta; użytkownik otrzymuje powiadomienie o skutecznym doładowaniu konta rozliczeniowego za pomocą karty do automatycznego doładowania konta. W związku z powyższymi ustaleniami, wniosek pełnomocnika strony o wystosowanie przez organ kolejnego wezwania do Szefa KAS nie jest zasadny.
Zdawać należy sobie sprawę z tego, że system SPOE KAS (zwany również jako e-TOLL) obowiązuje od 1 października 2021 r. i od tego dnia operator tego systemu wprowadza do niego sukcesywnie poszczególne funkcjonalności, takie jak np. opcja automatycznego doładowania. Zatem może się zdarzyć, iż niektóre z tych funkcjonalności nie będą działały prawidłowo w początkowej fazie ich wprowadzenia, co użytkownicy powinni brać pod uwagę podczas korzystania z tego systemu. Ponadto, zdaniem organu zarzut pełnomocnika o tym, że do naruszenia doszło z powodu błędu w działaniu systemu (braku możliwości podpięcia nowej karty do automatycznego doładowania) nie jest trafny, bowiem strona mogła doładowywać i doładowywała konto przy wykorzystaniu innych ww. metod płatności, które udostępnił operator systemu użytkownikom. Zatem niedziałająca funkcjonalność automatycznego doładowania oraz brak możliwości podpięcia karty do konta nie blokowała stronie całkowicie możliwości doładowywania konta środkami pieniężnymi. Inna sytuacja wystąpiłaby, gdyby opcja automatycznego doładowania była jedyną opcją umożliwiającą doładowanie konta użytkownika, a z taką sytuacją nie mamy miejsca, W obliczu powyższego, okoliczność wskazana przez pełnomocnika nie miała bezpośredniego wpływu na powstanie naruszenia. Organ stwierdza, że strona nie monitorowała swojego konta na bieżąco, a środki pieniężne wpłacane przez stronę w celu doładowania konta okazywały się zbyt niskie w stosunku do ilości pojazdów (12 pojazdów przypisanych do konta typu przepłaconego) i częstotliwości przejazdów wykonywanych przez pojazdy strony po drogach płatnych.
Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 39³ kpa organ wyjaśnił, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, zawiadomienia o uzupełnieniu materiału dowodowego, postanowienie o odmowie uwzględnienia żądań oraz decyzja zostały opatrzone informacją, że zostały wydane w formie dokumentu elektronicznego i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez upoważnionego do tego pracownika GITD (adnotacja na pismach: "dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym "} oraz zawierają odpowiednie identyfikatory, nadawane przez system teleinformatyczny. Pisma te zostały doręczone skutecznie stronie za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. Zdaniem organu korespondencja organu spełnia wszystkie wymogi wskazane w art. 39³ kpa.
Organ nie zgadza się z zarzutem, iż decyzja wydana została z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego art. 7 kpa. art. 77 kpa, art. 78 kpa. art. 80 kpa i art. 107 kpa. Organ wskazuje, iż wszystkie ustalone przez organ fakty wynikają w sposób logiczny ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pochodzącego z systemu SPOE KAS. Na podstawie zebranych przez organ dowodów ustalono, iż strona naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej z uwagi na brak środków na koncie umowy użytkownika. Dodatkowo na podstawie historii doładowań konta ustalono, że przed wjazdem pojazdu na drogę płatną strona nie doładowała konta środkami pieniężnymi. Powyższe fakty ustalił organ w trakcie prowadzonego postępowania, natomiast strona nie przedstawiła żadnych dowodów mogących te ustalenia podważyć. Stwierdzono zatem, iż strona naruszyła obowiązek wynikający z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, dlatego wobec strony wszczęto postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem decyzji o nałożeniu na stronę kary. Wydana przez organ decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy wymagane przez art. 107 § 1 pkt 1-91 § 3 kpa. W decyzji wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Z kolei w uzasadnieniu prawnym decyzji przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono jej podstawy prawne. Nie sposób zgodzić się zatem z zarzutami pełnomocnika strony. Organ podkreśla, iż w obliczu obowiązującego stanu prawnego i ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy wydanie innej decyzji było niemożliwe.
Pełnomocnik strony stwierdził, że w przedmiotowej sprawie należy odstąpić od nałożenia na stronę kary pieniężnej na podstawie art. 189e kpa z uwagi na fakt, że do naruszenia doszło wskutek działania siły wyższej, tj. występowania na obszarze Polski stanu zagrożenia epidemiologicznego, który dezorganizował pracę przedsiębiorstwa strony. Odnośnie art. 189e kpa należy wyjaśnić pełnomocnikowi strony, że w przepisie tym wprost przewidziano, że gdy do naruszenia prawa dojdzie wskutek siły wyższej, strona nie może zostać ukarana. Siłę wyższą definiuje się jako zdarzenia i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć lub których nie mogła przezwyciężyć. Należą do nich: 1) działania przyrody (np. osunięcie się ziemi, powódź, lawina, huragan); 2) akty władzy publicznej (akty normatywne, akty administracyjne, np. nagła zmiana systemu pieniężnego, wywłaszczenie) oraz 3) zaburzenia życia zbiorowego (np. zamieszki uliczne, nagle strajki, rewolucje). Ww. przepis nie może zatem wyłączać odpowiedzialności strony w przedmiotowej sprawie, bowiem naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej nie zostało spowodowane wskutek zdarzenia o takim charakterze. Należy zauważyć, iż sam takt wystąpienia pandemii koronawirusa SARS-C0V-2 na terenie Rzeczypospolitej Polskiej nie jest powodem, dla którego organ mógłby uchylić decyzję o nałożeniu na stronę kary pieniężnej, ponieważ nie miała ona bezpośredniego wpływu na powstanie naruszenia. Natomiast było konsekwencją zaniechań użytkownika systemu e-TOLL w postaci braku posiadania środków pieniężnych na koncie umowy użytkownika, co uniemożliwiało wniesienie należnej za przejazd opłaty elektronicznej. Gdyby strona przed przejazdem doładowała konto umowy w systemie e-TOLL, innymi dostępnymi, działającymi metodami, to nie doszłoby do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
Badając możliwość zastosowania w przedmiotowej sprawie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przewidzianej w art. 189f § 1 pkt 1 kpa należy wskazać, iż pełnomocnik strony nie przytoczył żadnych istotnych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania instytucji odstąpienia. Wyjaśnić należy, że oplata elektroniczna za przejazd pojazdów ciężkich po drogach publicznych została wprowadzona w celu zapewnienia środków na realizację zadań związanych z rozbudową i utrzymaniem infrastruktury drogowej. Budowa dróg stanowi szczególnie ważny interes publiczny, przede wszystkim także w zakresie bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Opłata za przejazdy pojazdów ciężkich, które w największym stopniu powodują zużycie infrastruktury drogowej, ma na celu przynajmniej częściowe odzyskanie kosztów infrastruktury ponoszonych przez państwo. Zgodnie z art. 13hb ust. 2 udp opłata elektroniczna stanowi przychód Krajowego Funduszu Drogowego, który jest podstawowym źródłem finansowania przedsięwzięć drogowych w Polsce. Uszczuplanie dochodów państwa w zakresie środków przeznaczonych na inwestycje drogowe wywiera istotny wpływ w sferze dobra publicznego, jakim jest poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego, a tym samym oddziałuje negatywnie na wszystkich obywateli. Powyższe potwierdził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt 11 GSK 1091/19: ,,(...) z całą pewnością Jakość i standard dróg oraz standard ich utrzymania, a co za tym idzie ponoszone na ten cel nakłady, których źródłem są również przychody pozyskiwane z opłaty elektronicznej, bezpośrednio przekładaj/ się - co należałoby uznać za oczywiste - na bezpieczeństwo użytkowników dróg." Ponadto dodać można, że środki z Krajowego Funduszu Drogowego mogą być przeznaczane także na przygotowanie, wdrożenie, budowę lub eksploatację systemów poboru opłaty elektronicznej realizowanych przez Szefa KAS (zob. art. 39f ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 321).
Zdaniem organu w przedmiotowej decyzji wykazano, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma, bowiem doszło do uszczuplenia wpłat do KFD, Tym samym pierwsza z przesłanek dających podstawę do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie ziściła się. Natomiast odnośnie drugiej z przesłanej, tj. zaprzestania naruszania prawa przez stronę, zauważyć należy, że w sprawie niniejszej przesłanka ta również nie została spełniona. Naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp ma .,(...) charakter jednoczynowy oraz jednocześnie skutkowy. Polega bowiem, na braku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd, wraz z którym dochodzi do zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Jeżeli tak. to w świetle przedstawionych argumentów, w odniesieniu do tego rodzaju deliktu przesłanka ''zaprzestania naruszania prawa" nie ma zastosowania, co siłą rzeczy skutkuje brakiem podstaw, a zarazem możliwości stosowania przepisu art.189 §1 pkt 1 kpa w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za ten przejazd. Określone nim przesłanki musze/ bowiem ziścić się łącznie." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt 11 GSK 1091/19).
Skargę na decyzje organu odwoławczego wniósł W. S..
Przedmiotowej decyzji zarzucam naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
art. 138 § 1 pkt 2 i art. 39³ § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego {tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 - dalej także k.p.a.) w zw. z art. 13n ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2024r. poz. 320 - dalej także udp.} poprzez niewskazanie w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego, że zostało ono wydane w postaci elektronicznej oraz poprzez brak identyfikatora pisma, nadawanego przez system teleinformatyczny, za pomocą którego pismo zostało wydane, a informacja ta i identyfikator są niezbędne do uznania doręczonego wydruku za wydruk w rozumieniu art. 39
k.p.a., oraz dalsze prowadzenie postępowania pomimo, iż w konsekwencji powyższych braków w treści pisma nie doszło w ogóle do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, a postępowania takiego nie można obecnie już wszcząć z uwagi na treść art. 13n ust. 1 udp., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w art, 13k ust. l-2f, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynęło 9 miesięcy;
art. 138 § 1 pkt 2 i art. 39³ § 2 kpa poprzez niewskazanie w postanowieniu nr [...] z dnia 11.01.2024 r. oraz w decyzji nr [...] z dnia 09.02.2024 r., że zostały ona wydane w postaci elektronicznej oraz poprzez brak identyfikatorów pism (postanowienia i decyzji) nadawanych przez system teleinformatyczny, za pomocą którego pisma zostały wydane, a informacja ta i identyfikator są niezbędne do uznania doręczonego wydruku za wydruk w rozumieniu art. 39
k.p.a., a zatem nie doszło do doręczenia stronie ww. postanowienia i decyzji;
oraz z ostrożności procesowej; art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 78, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy pomimo ustalenia, że w okresie naruszenia nie działała prawidłowo opcja automatycznego doładowania konta użytkownika e-TOLL (funkcjonalność była zablokowana systemowo, tj. zablokowana dla wszystkich użytkowników) i brak było możliwości podpięcia nowej, aktywnej karty do konta, a w konsekwencji poprzez próbę przerzucenia odpowiedzialności za nieprawidłowo działający system na jego użytkownika - wskazanie, że mógł skorzystać z innej opcji;art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 189f § 1 k.p.a. i art. 13n udp poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a., przejawiające się tym, że przy analizie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej organ pominął okoliczność, że kara administracyjna ma charakter przede wszystkim prewencyjny, gdyż jej zasadniczym celem jest skłonienie konkretnego podmiotu, który narusza prawo administracyjne (prewencja indywidualna), jak i innych potencjalnych sprawców deliktów administracyjnych (prewencja ogólna) do przestrzegania norm administracyjnoprawnych, a nadto interpretacja art. 13 u.d.p. nie może prowadzić to tzw. "rolowania" kar administracyjnych wskutek tolerowania kilkumiesięcznego naruszania prawa przez dany podmiot.;
art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 w zw. z art. art. 189e kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego podczas gdy dochowanie powyższych reguł prowadzenia postępowania dowodowego doprowadziłoby organ do wniosku, że w przedmiotowym przypadku należy odstąpić od nakładania na stronę kary pieniężnej na podstawie art, 189e k.p.a. z uwagi na fakt, że do naruszenia doszło wskutek działania siły wyższej, to jest występowania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemiologicznego, który dezorganizowała pracę przedsiębiorstwa strony;
2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 320) poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie.
W związku z tym strona skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a) sąd, badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja GITD o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego płatnym odcinkiem drogi krajowej.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, w myśl którego korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Jak stanowi art. 13k ust. 1 udp za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną
w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1.500 zł – w pozostałych przypadkach.
Z kolei z art. 13ha ust. 1 udp przewiduje, że powyższe opłaty (zwane opłatami elektronicznymi) są pobierane za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach rozporządzenia z 2011 r., wydanego na podstawie upoważnienia określonego w art. 13ha ust. 6 udp Okoliczność, że kontrolowany przejazd był wykonywany po drodze określonej w ww. rozporządzeniu jest niesporna.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że odpowiedzialność administracyjna związana z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. wyroki NSA z: 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 151/21; z 18 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3521/15, publ. CBOSA). Nie jest więc warunkowana jakimikolwiek dodatkowymi okolicznościami natury podmiotowej czy przedmiotowej. Przesłankami tej odpowiedzialności są jedynie przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz nieuiszczenie opłaty za ten przejazd. Te przesłanki muszą zostać wykazane przez organ w postępowaniu dotyczącym naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione.
Stosownie do treści art. 13k ust. 4 udp w brzmieniu obowiązującym
w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania, wynika, że kary pieniężne,
o których mowa w ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 2a-2d, wymierza się: właścicielowi albo posiadaczowi albo użytkownikowi pojazdu, albo korzystającemu z drogi w przypadku,
o którym mowa w art. 13ia ust. 19.
Art. 13hb ust. 1bb udp stanowi, że opłata elektroniczna jest pobierana za pomocą systemu teleinformatycznego. W celu jej uiszczania z wykorzystaniem SPOE KAS właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu jest obowiązany dokonać rejestracji w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną (art. 13ia ust. 1 udp). Rejestracji nie dokonuje się w przypadku uiszczania opłaty elektronicznej z wykorzystaniem usługi EETS. Rejestr, o którym mowa w ust. 1, jest prowadzony przez Szefa KAS w SPOE KAS (art. 13ia ust. 3 udp). Zgodnie z art. 13i ust. 3a udp na potrzeby poboru opłaty elektronicznej za pomocą SPOE KAS są stosowane urządzenia mobilne, zewnętrzne systemy lokalizacyjne oraz urządzenia pokładowe, wykorzystujące technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych.
W myśl art. 13l ust. 1 udp do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3 i 3a, jeżeli jest ono wymagane, oraz urządzenia, o którym mowa w art. 16l ust. 1, a także nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, kary pieniężne za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd, jest uprawniony Główny Inspektor Transportu Drogowego.
Dodać należy, że art. 13l ust. 1a udp stanowi, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego może wykorzystywać przy kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej SPOE KAS. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury
z dnia 2 czerwca 2021 r. w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej wykonywanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 220) kontrola jest prowadzona w trybie stacjonarnym lub mobilnym.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2022 r.
w sprawie opłat elektronicznych pobieranych w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS oraz przekazywania kar grzywny (Dz. U. 2022 r. poz. 2656) opłatę elektroniczną wnosi się w trybie: przedpłaty - dokonywanej przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, za przejazd którymi jest pobierana opłata elektroniczna,
w wysokości pozwalającej na odbycie planowanego przejazdu, nie niższej niż 20 zł, albo płatności okresowej z zabezpieczeniem - po zatwierdzeniu przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, prawidłowo złożonego zabezpieczenia umożliwiającego bezwarunkowe, natychmiastowe, pełne i nieodwołalne ściągnięcie należnej opłaty elektronicznej w przypadku nieterminowego uiszczenia tej opłaty.
Końcowo omawiając ramy prawne w niniejszej sprawie należy zaznaczyć, że na podstawie art. 13k ust. 8a udp kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w trybie przedpłaty nie wymierza się, jeśli do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS zostały przekazane dane geolokalizacyjne, a właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu uiścił opłatę elektroniczną w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu. Informacje o wysokości nieuiszczonej opłaty elektronicznej są dostępne za pośrednictwem Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS. Cytowany przepis nie ma zastosowania, jeśli do ujawnienia naruszenia doszło w wyniku kontroli,
o której mowa w art. 13l, wykonywanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, po zatrzymaniu pojazdu podczas przejazdu po drodze określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6 (art 13k ust. 8b udp).
Analizując kontrolowaną sprawę, GITD prawidłowo zinterpretował znaczenie powyższych przepisów. Wykładnia ta determinowała zakres ustaleń faktycznych, jakie należało poczynić, aby zastosowanie tych przepisów mogło być uznane za prawidłowe. W przedmiotowej sprawie strona nie uiściła opłaty elektronicznej w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu, tym samym art. 13k ust. 8a udp nie może mieć zastosowania.
Sąd uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych odnosi się do okoliczności istotnych z punktu widzenia przedstawionej wyżej wykładni prawa materialnego, zaś organ dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Zarówno na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, jak i skargi skarżący konsekwentnie podnosił, że istotną okolicznością w sprawie był fakt, iż
w lutym 2022 r. karta płatnicza strony, która była podpięta do jej konta w systemie
e-Toll, z której miało następować automatyczne pobieranie środków pieniężnych w celu doładowania konta e-Toll, utraciła ważność. Skarżący bezskutecznie próbował dodać nową kartę, jednakże system zawierał błąd, który nie pozwalał na zmianę karty. Zdaniem pełnomocnika skarżącego do nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd doszło w wyniku błędnego działania systemu e-Toll.
Powyższego stanowiska Sąd w składzie orzekającym nie podziela. Wprawdzie organ wyjaśnił w toku postępowania, że w istocie w dacie naruszenia funkcjonalność automatycznego doładowania konta była systemowo zablokowana. Jednak już 16 lutego 2022 r. strona otrzymała od operatora systemu e-Toll komunikaty
o niepomyślnym automatycznym doładowaniu konta rozliczeniowego. Tym samym skarżący miał wówczas świadomość, aby podpiąć nową kartę. W przypadku natomiast gdy z powodu błędów w działaniu systemu nie mógł tego skutecznie uczynić, to powinien wybrać inną metodę doładowania konta, aby zgodnie z przepisami korzystać
z transportu drogowego po płatnych odcinkach dróg krajowych. Systematyczne bowiem monitorowanie swojego konta i wpłacanie na bieżąco stosownych środków nie doprowadziłoby do zaistniałej sytuacji. Tymczasem w okolicznościach tej sprawy doładowywanie konta okazało się zbyt niskie w stosunku do ilości pojazdów (12 pojazdów przypisanych do konta typu przedpłaconego).
Słusznie zatem organ wskazał, że jeżeli strona wiedziała o fakcie utraty ważności karty podpiętej do konta e-Toll w lutym 2022 r., to przed tym terminem powinna zadbać o podpięcie nowej karty do systemu. Mogła również wybrać inną metodę doładowania konta z wykorzystaniem przelewu bankowego, czy kart płatniczych, kart flotowych, płatności mobilnych (np. Blik). W rezultacie strona doładowała konto manualnie za pośrednictwem IKK 16 maja 2022 r. Zatem rację ma organ stwierdzając, że strona
w dacie wykonywania spornego przejazdu (19 kwietnia 2022 r. godzina 8:17) nie pozostawała w nieświadomości co do stanu swojego konta, a jedynie wskazywane okoliczności mają uwiarygodnić brak środków na koncie. Zdaniem Sądu w sytuacji posiadania konta w trybie przedpłaty kierowca nie powinien wykonywać przejazdu po drodze płatnej, jeśli na tym koncie widnieje debet.
Główny zarzut skargi koncentrował się natomiast na naruszeniu art. 39³ § 2 k.p.a. poprzez niewskazanie w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego, że zostało ono wydane w postaci elektronicznej oraz poprzez brak identyfikatora pisma, nadawanego przez system teleinformatyczny, za pomocą którego pismo zostało wydane. Zdaniem strony w konsekwencji ww. braków w treści pisma nie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.
Zgodnie z treścią art. 39³ § 1 k.p.a. w przypadku pism wydanych przez organ administracji publicznej w formie dokumentu elektronicznego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, które zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, zaawansowaną pieczęcią elektroniczną albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, doręczenie może polegać na doręczeniu wydruku pisma uzyskanego z tego systemu odzwierciedlającego treść tego pisma.
Przepis art. 393 § 2 k.p.a. stanowi z kolei, że wydruk pisma, o którym mowa
w § 1, zawiera:
1) informację, że pismo zostało wydane w postaci elektronicznej i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby, która je podpisała, albo opatrzone zaawansowaną pieczęcią elektroniczną albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną;
2) identyfikator tego pisma, nadawany przez system teleinformatyczny, za pomocą którego pismo zostało wydane.
Wydruk pisma, o którym mowa w § 1, stanowi dowód tego, co zostało stwierdzone w piśmie wydanym w postaci elektronicznej (art. 393 § 4 k.p.a.).
Możliwość skorzystania przez organ z doręczenia przewidzianego w art. 39³ k.p.a., czyli z doręczenia wydruku decyzji, zachodzi wówczas, gdy obie ww. przesłanki wystąpią łącznie.
Celem wprowadzenia powyższego przepisu do k.p.a. było umożliwienie organom załatwiania wszystkich spraw w formie dokumentu elektronicznego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, nawet jeśli nie zachodzą przesłanki, o których mowa
w art. 39 i art. 39¹ k.p.a., i jego doręczanie w sposób tradycyjny, a więc przez operatora pocztowego (por. postanowienie WSA w Szczecinie z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 100/21, publ. Lex nr 3165346 oraz komentarz do art. 393 k.p.a. [w:] H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, publ. WKP 2023).
Zauważenia wymaga, że ustawodawca wyraźnie wskazał (art. 393 § 1 i § 2 kpa), że doręczenie może polegać na doręczeniu wydruku pisma uzyskanego
z danego systemu, przy czym żaden przepis prawa nie obliguje organów administracji publicznej do korzystania ze ściśle określonego systemu teleinformatycznego. Jeżeli strona nie kwestionuje samego pisma, które zostało wydane przez organ w formie dokumentu elektronicznego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego wykorzystywanego przez GITD, tj. system MPA (Moduł Postępowań Administracyjnych), to nie ma również – zdaniem Sądu - podstawy do kwestionowania samego wydruku. Wydruk został uzyskany z systemu, w którym dane pismo zostało wygenerowane.
Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z 30 października 2006 r. w sprawie niezbędnych elementów struktury dokumentów elektronicznych (Dz.U. z 2006 r. nr 206, poz. 1517) identyfikator dokumentu elektronicznego oznacza jednoznaczny w danym zbiorze dokumentów znacznik dokumentu, który umożliwia jego identyfikację. Jednak ani z kpa., ani z tego rozporządzenia nie wynika, jaki to ma być identyfikator. Niewątpliwie ma być nadany przez system teleinformatyczny. Zatem takim identyfikatorem może być numer, który powinien widnieć w części nagłówkowej pisma, pod nazwą organu czy w stopce dokumentu (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 lutego 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5079/23, publ. CBOSA).
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że pisma organu w postaci: zawiadomienia o wszczęciu postępowania, postanowienia z 7 grudnia 2022 r. oraz decyzji z 9 lutego 2024 r. nie zawierały identyfikatora oraz nie wskazano w nich, że zostały wydane w postaci elektronicznej.
Jak wynika z akt sprawy każde z ww. pism zawierało identyfikator dokumentu elektronicznego, począwszy od zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania z 7 grudnia 2022 r. ([...]), przez postanowienie o odmowie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z 11 stycznia 2024 r. ([...]) oraz decyzję pierwszoinstancyjną organu z 9 lutego 2024 r. ([...]). Dla porównania należy dodatkowo wskazać, że w aktach administracyjnych znajdują się inne pisma wygenerowane przez organ, np. wezwanie z 26 września 2023 r. ([...]), zawiadomienia
o niezałatwieniu sprawy w terminie: z 4 kwietnia 2023 r. ([...]), z 26 września2023 r. ([...]), z 29 listopada 2023 r. ([...]), z 11 stycznia 2024 r. ([...])
Wszystkie te pisma różnią się od siebie ostatnią cyfrą, stanowiącą ich unikatowy numer (identyfikator), na podstawie którego można ich zidentyfikować w systemie. Nie ma więc, zdaniem Sądu, wątpliwości, że jest to właśnie identyfikator poszczególnego pisma, spełniający zadanie przyporządkowania określonego numeru do danego pisma
i indywidualizujące to pismo (art. 393 § 2 pkt 2 kpa). Skoro każdy wydruk (pismo) można odróżnić, to nie ulega wątpliwości, jak zasadnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, że mamy do czynienia z wydrukiem nadawanym przez system teleinformatyczny dla danej sprawy, a ponadto każdy z elementów struktury tego numeru jest przyporządkowany indywidualnie do danej sprawy administracyjnej, zaś ostatni element tego numeru wskazuje na kolejne "faktycznie wydane" pismo w danej sprawie. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania ostatnim elementem jest cyfra "1", w postanowieniu dowodowym cyfra "8", a w decyzji o nałożeniu kary pieniężnej cyfra "9".
Ponadto Sąd zwraca uwagę, że na wszystkich ww. pismach wydanych
w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym znajduje się adnotacja: "dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym", co uczynił upoważniony do tego pracownik GITD. Następnie pisma te zostały skutecznie doręczone stronie za pośrednictwem operatora Poczty Polskiej. Strona odpowiadała na pisma oraz zajmowała stanowisko w sprawie. Sąd nie podziela więc stanowiska skarżącego, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie zawierało wszystkich elementów dokumentu doręczonego w formie elektronicznej, a więc w ogóle nie doszło do wszczęcia postepowania administracyjnego, a nadto że nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji o wymierzeniu kary z 29 lipca 2024 r.
Z treści art. 14 § 1a kpa wynika, że sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie wydane pisma w postaci elektronicznej zawierały wszystkie niezbędne elementy wynikające z art. 393 § 2 pkt 1 kpa. Podnoszony argument, iż na danym piśmie stanowiącym wydruk z systemu teleinformatycznego brak było adnotacji, iż dokument został wydany w postaci elektronicznej stanowi nadmierny formalizm w stosowaniu prawa. Podkreślić należy, że przepisy k.p.a. nie precyzują, jaką formę ma przybrać powyższa informacja o wydaniu pisma w formie elektronicznej. Dlatego, zdaniem Sądu, przepis art. 393 § 2 pkt 1 kpa należy interpretować łącznie z art. 14 § 1a k.p.a., określającym w sposób precyzyjny formę opatrywania podpisami pism utrwalonych w postaci elektronicznej. Skoro więc pismo utrwalone w postaci elektronicznej winno zostać opatrzone m.in. kwalifikowanym podpisem elektronicznym, to zastosowanie tej formy jego podpisania potwierdza, że zostało wydane w formie elektronicznej. Zatem oznaczenia: "podpisano elektronicznie" czy też "dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym" spełniają warunki informacji, o której mowa w art. 393 § 2 pkt 1 kpa Tym samym zarzuty naruszenia przez organ art. 138 § 1 pkt 2 i art. 393 § 2 kpa nie zasługują na uwzględnienie.
W tym zakresie Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 364/24, który uchylił zaskarżoną decyzję
w podobnym stanie faktyczno-prawnym w innej sprawie skarżącego, z powodu podzielenia interpretacji art. 393 § 2 kpa wyrażonej w skardze przez pełnomocnika strony.
Nie są również uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. W ocenie Sądu w sprawie stan faktyczny został ustalony prawidłowo, z poszanowaniem przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Stosownie do art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej ma kapitalny wpływ na ukształtowanie całego postępowania. Z zasady tej wynika obowiązek organu wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania przepisów prawa. Z kolei zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zaś art. 80 kpa dotyczy podstawowej zasady postępowania dowodowego, a to zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena ta, aby nie przekształciła się w dowolną, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny.
Zdaniem Sądu GITD, mając na uwadze zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.),
wskazał w zaskarżonej decyzji na ustalenie wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do przeprowadzenia postępowania wyznaczonego przepisami art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2 i art. 13k ust. 4 udp. Ustalenia te oraz wynikające z nich wnioski organ przedstawił w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji
w sposób logiczny i zrozumiały. Na podstawie zebranych przez organ dowodów ustalono, że strona naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej przed wjazdem pojazdem na drogę płatną z uwagi na brak środków na koncie umowy użytkownika (brak doładowania konta). Natomiast skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, mogących te ustalenia podważyć.
W ocenie Sądu organ nie naruszył również art. 189f § 1 pkt 1 kpa, zgodnie
z którym organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
Wskazać należy, że organ trafnie uznał, że naruszenia w zakresie uchybienia obowiązkowi uiszczenia opłaty elektronicznej nie można uznać za znikome, a z uwagi na charakter naruszonego obowiązku nie zaistniały okoliczności warunkujące usunięcie naruszenia prawa. Okoliczność, że w trakcie kontroli mobilnej z systemu elektronicznego poboru opłat pobrano informacje o kilku naruszeniach polegających na braku uiszczenia opłaty elektronicznej, nie przesądza o konieczności odstąpienia od nałożenia kary.
Sąd zauważa, że przepisy art. 13k ust. 6 i ust. 7 utd sprzeciwiają się nałożeniu więcej niż jednej kary pieniężnej za poszczególne naruszenia stwierdzone w trakcie jednej doby. W przedmiotowej sprawie sytuacja, o której mowa w wymienionym przepisie, nie miała miejsca. Nadto, to na wykonującym przejazd spoczywa obowiązek dołożenia należytej staranności odnośnie do uczynienia zadość wymogom wykonywania przejazdu tak, aby zapewnić uiszczenie opłaty należnej za ten przejazd. Zdaniem Sądu z okoliczności stanu faktycznego sprawy nie wynika, aby skarżący, realizując przejazd 18 marca 2022 r., w tym planując jego trasę, nie mógł, zachowując minimum wymaganej staranności, wejść w posiadanie informacji odnośnie do stanu środków na koncie przedpłaconym, a w konsekwencji – właśnie w kontekście planowanej trasy przejazdu – zabezpieczyć ich wysokość w kwocie pozwalającej na uiszczenie wymaganej opłaty elektronicznej i tym samym uczynić zadość obowiązkowi, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Tym samym niezastosowanie przez organ art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie stanowi naruszenia prawa.
Skarżący nie może zwolnić się z odpowiedzialności za stwierdzone w niniejszym postępowaniu naruszenie przez wskazanie na art. 189e kpa, który wskazuje, że
w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Taki przypadek, zdaniem Sądu, nie zaistniał w sprawie, bowiem stan zagrożenia epidemiologicznego związany z zakażeniami wirusem SARS-Cov-2 na obszarze Polski w czasie stwierdzonego naruszenia nie był przyczyną nieuzupełnienia konta przedpłaconego przez skarżącego. Zarzuty skargi zmierzają w swej istocie do podważenia, podzielonego przez Sąd, stanowiska GITD dotyczącego zasadności nałożenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie.
Wskazanego podejścia organu do omawianej kwestii nie podważa również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08 (OTK-A, 2010, Nr 3, poz. 26) stwierdził, że dopuszczalność stosowania administracyjnych kar pieniężnych, jako reakcji na naruszenie ustawowych obowiązków, nie budzi wątpliwości. Brak stosownej sankcji powoduje bowiem, że przepis staje się martwy, a niespełnianie obowiązku nagminne. Administracyjne kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego
i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz Państwa. Kary te, stosowane automatycznie z mocy ustawy, mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, motywuje adresatów do wykonywania ustawowych obowiązków. Podstawą zastosowania tego typu kar jest samo obiektywne naruszenie prawa. Administracyjna kara pieniężna nie jest wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale przede wszystkim stanowi środek przymusu, który służyć ma zapewnieniu wykonywania obowiązków wobec Państwa,
a organ administracyjny musi posiadać skuteczne środki, które skłonią adresatów norm do oczekiwanego zachowania w sferach uznanych za szczególnie istotne.
Końcowo należy dodać, że brak staranności nie może prowadzić do uwolnienia go od odpowiedzialności administracyjnej za wynikłe w sprawie naruszenie przez wyłączenie stosowania przepisów, które w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej łączą z tym naruszeniem konsekwencję nałożenia kary pieniężnej, która jest sztywna. Organ nie może od niej odstąpić ani miarkować (poza wskazanymi sytuacjami regulowanymi przepisami art. 189e oraz art. 189f kpa, które w tej sprawie nie zachodzą), gdyż nie ma tu żadnego luzu decyzyjnego.
Sąd nie stwierdził naruszenia art. 8 kpa. Z § 1 tego artykułu wynika, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zdaniem Sądu sam fakt, że GITD nie podzielił argumentacji skarżącego nie oznacza, że prowadził postępowanie w sposób, który nie budził zaufania do władzy publicznej, skoro GITD swoje stanowisko w tym zakresie uzasadnił (przy czym z punktu widzenia art. 8 § 1 kpa nie ma znaczenia, czy dokonana przez GITD ocena argumentów skarżącego była prawidłowa).
Jak już wyżej wskazano kara za przejazd po drodze krajowej wymienionej
w załączniku do rozporządzenia z 2011 r. jest nakładana decyzją związaną, tzn. że organ nie dysponuje w tym zakresie żadną swobodą, nie działa w ramach uznania administracyjnego, lecz w przypadku stwierdzenia naruszenia wymierzenie kary jest
z woli ustawodawcy obligatoryjne, a jej wysokość została wprost określona w ustawie. Organ administracji publicznej nie może więc takiej kary miarkować. W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 3 udp, którego treść określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
Sąd uznał, że poczynione przez organ administracji ustalenia, w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi zastrzeżeń. Stanowisko wyrażone w spornej decyzji organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę
w przepisie art. 107 § 3 kpa . Ponadto z akt administracyjnych wynika, że GITD zapewnił skarżącemu prawo czynnego udziału w postępowaniu oraz zawiadomił skarżącego o prawie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 kpa).
Na marginesie Sąd zauważa, że skarżący może ubiegać się w odrębnym postępowaniu o udzielenie ulg na podstawie art. 189k § 1 kpa, tj. wystąpić do GITD
z wnioskiem o umorzenie kary w całości lub w części, rozłożenie kary na raty lub odroczenie terminu jej płatności.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło