VIII SA/Wa 768/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi L. N. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków wniosku 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego L. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1.1. Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r., w wyniku rozpatrzenia zażalenia L. N. (dalej: "skarżący"), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") z [...] lipca 2012 r. Przedmiotem tych postanowień była odmowa przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności obszarowych na rok 2012. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał między innymi art. 58 § 1 – 2 w związku z art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a."). 1.2. Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy wskazał, że [...] maja 2012 r. skarżący wystąpił do Kierownika ARiMR z wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych na rok 2012. Wniosek nie został jednak podpisany, gdyż skarżący złożył formularz opatrzony jedynie kserokopią podpisu. Z tej przyczyny, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku, pouczając go o rygorze wynikającym z treści tego przepisu. Wezwanie zostało doręczone [...] maja 2012 r. Skarżący stawił się [...] maja 2012 r. w Biurze Powiatowym i usunął braki formalne wniosku poprzez złożenie stosownego podpisu. Złożył nadto tego dnia korektę wniosku o przyznanie płatności na 2012 r. Pismem z [...] czerwca 2012 r. (doręczonym [...] lipca 2012 r.) Kierownik ARiMR poinformował skarżącego o pozostawieniu wniosku o przyznanie płatności na 2012 r. bez rozpoznania, z powodu uchybienia terminu do usunięcia braków formalnych tego wniosku. Skarżący pismem z [...] lipca 2012 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności, której terminowi uchybił, składając stosowne wyjaśnienia. Postanowieniem z [...] lipca 2012 r. organ I instancji odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku. Stwierdził bowiem, że nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a., tj. skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W zażaleniu skarżący ponownie wyjaśnił, że nie dokonał czynności w terminie, gdyż w tym czasie odbywał wyjazd służbowy. Składając korektę wniosku nie złożył wówczas prośby o przywrócenie terminu z powodu nieznajomości przepisów prawa. Dodał jednocześnie, że pracownik organu nie poinformował go o tym, że taki wniosek należy złożyć wraz z dopełnieniem czynności, której terminowi uchybił. 1.3. Dyrektor ARiMR stwierdził, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Skarżący nie złożył bowiem stosownego wniosku w przewidzianym dla tej czynności terminie, tj. wraz z korektą wniosku. Wskazał nadto, że składający wniosek oświadcza, że znane są mu zasady przyznawania płatności objętej wnioskiem. Czyli posiada wiedzę co do warunków formalnych składania tych wniosków. Zdaniem Dyrektora ARiMR, stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Powołując następnie przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji odpowiada prawu, gdyż skarżący prośbę o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku wniósł z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., który upłynął w sprawie [...] maja 2012 r. Skarżący zaś brak formalny wniosku usunął [...] maja 2012 r. Skarżący nadto nie uprawdopodobnił, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. Organ odwoławczy za istotne uznał, że skarżący wraz z usunięciem braku formalnego wniosku, nie złożył prośby o przywrócenie uchybionego terminu przewidzianego do dokonania tej czynności. Stwierdził, że okoliczności wskazane we wniosku przez skarżącego nie dają podstaw do przywrócenia terminu. Dyrektor ARiMR dostrzegł wadliwość uzasadnienia postanowienia organu I instancji, jednak uznał, że uchybienie to zostało konwalidowane na etapie postępowania odwoławczego. Z tej przyczyny stwierdził brak podstaw do zmiany wydanego rozstrzygnięcia. 2.1. Pismem z [...] września 2012 r., skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie organu odwoławczego. Za niezrozumiałe uznał działania organów, skoro usunął braki formalne swojego wniosku. Powtórzył, że czynności tej dokonał po terminie, lecz nie wiedział wówczas, że wraz z dokonaniem czynności należy wnieść prośbę o przywrócenie terminu. Nie został pouczony przez pracownika organu o takiej konieczności. 2.3. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wystąpił o jej oddalenie. Podtrzymał przy tym zasadnicze elementy swojej dotychczasowej argumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. 3.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 3.2. Spór w sprawie dotyczy w pierwszej kolejności oceny zasadności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności w sytuacji, gdy bezsporne jest, że czynność ta została dokonana przez skarżącego z uchybieniem terminu przewidzianego w wezwaniu, ale przed zawiadomieniem skarżącego o pozostawieniu jego podania (wniosku) bez rozpatrzenia. Skarżący usunął brak formalny wniosku [...] maja 2012 r., natomiast o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania został poinformowany pismem z [...] czerwca 2012 r. Dopiero w drugiej kolejności, jeżeli istnieje przedmiot wniosku, należy ocenić trafność rozstrzygnięcia odmawiającego przywrócenia terminu, wydanego na podstawie przepisów art. 58 § 1 – 2 k.p.a. Zdaniem skarżącego istotne jest, że brak formalny wniosku usunął. Nie wiedział, że wraz z dokonaniem tej czynności należy wnieść stosowną prośbę o przywrócenie uchybionego terminu. Nadto podniósł brak zawinienia w jego niedochowaniu związany z wyjazdem służbowym. 3.3. Z treści mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów art. 58 k.p.a. wynika, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Stosownie do treści art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. 4.1. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 – 2 w związku z art. 64 § 2 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 u.p.p.s.a., do wyeliminowania obu tych aktów z obrotu prawnego. Organy obu instancji dokonały bowiem błędnej wykładni art. 64 § 2 k.p.a., wadliwie przyjmując, że wystąpiła podstawa do pozostawienia wniosku (podania) skarżącego bez rozpoznania, pomimo tego, że uchybienie zostało wcześniej usunięte. Rygor zawarty w art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie nieusunięcia braków pisma (podania), a nie ich usunięcia z uchybieniem terminu przewidzianego w tym przepisie (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 11 marca 2011 r., II GSK 337/10; z 22 lutego 2012 r., II GSK 3/11; oba wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.cbois.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA" lub w bazie Lex). Czyli wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych był bezprzedmiotowy. Dlatego oba postanowienia odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu należało wyeliminować z obrotu prawnego, bez konieczności poddawania analizie kwestii winy i innych okoliczności, o których mowa w przepisach art. 58 § 1 – 2 k.p.a. 4.2. Dodać warto, że czynność organu podjęta w trybie art. 64 § 2 k.p.a. posiada cechy aktów lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 u.p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 14 września 2011 r., sygn. akt II GSK 873/10; CBOSA lub Lex nr 996976). Zatem podlega zaskarżeniu do właściwego sądu administracyjnego. Z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika zaś, że skarżący został pouczony o możliwości zaskarżenia pism w sprawie pozostawienia wniosku bez rozpoznania. 4.3. Skargę Sąd uznał za zasadną, działając w zgodzie z art. 134 § 1 u.p.p.s.a. Z uwagi na opisowy charakter skargi oraz brak konkretnych zarzutów w jej treści, dotyczących naruszenia poszczególnych przepisów, Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby szczegółowo odnosić się do poszczególnych kwestii. Okoliczności faktyczne wskazane przez skarżącego zostały dostrzeżone przez Sąd, o czym mowa wyżej. 5. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji obowiązany będzie przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący usunął brak formalny swego wniosku o przyznanie płatności na 2012 r. przed zawiadomieniem go o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, bezprzedmiotowe jest postępowanie z wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku. Braki te zostały bowiem uprzednio usunięte ([...] maja 2012 r.). Bezprzedmiotowe w takiej sytuacji jest merytoryczne rozstrzyganie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 152 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 u.p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony przez skarżącego wpis od skargi ([...] zł).