VIII SA/Wa 777/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-22
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Leszek Kobylski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczenie do użytkowania wadliwie działającego tachografu cyfrowego, polegające na zainstalowaniu dwóch czujników ruchu, stanowi rażące naruszenie warunków prowadzenia warsztatu, uzasadniające cofnięcie zezwolenia?Ratio decidendi
Dopuszczenie do użytkowania wadliwie działającego tachografu cyfrowego, spowodowane zainstalowaniem dwóch czujników ruchu, z czego jeden umożliwiał manipulację danymi, stanowi rażące naruszenie warunków prowadzenia warsztatu. Takie naruszenie jest obligatoryjną przesłanką do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie warsztatu, zgodnie z przepisami ustawy o systemie tachografów cyfrowych. Sąd uznał, że materiał dowodowy zebrany przez organ był wystarczający do stwierdzenia odpowiedzialności warsztatu.Stan faktyczny
Skarżący, R. U., prowadzący warsztat tachografów cyfrowych, zaskarżył decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie warsztatu. Cofnięcie nastąpiło w związku z dopuszczeniem do użytkowania tachografu cyfrowego z dwoma czujnikami ruchu, co umożliwiało manipulację danymi. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów K.p.a., w tym brak zebrania pełnego materiału dowodowego i odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant specjalista Michał Syta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi R. U. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie warsztatu w zakresie instalacji oraz sprawdzania tachografów cyfrowych oddala skargę.
Prezes Głównego Urzędu Miar (dalej jako: Prezes GUM) decyzją nr [...]
z dnia [...] września 2018 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku art. 127
§ 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 149, dalej jako: "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego przez R. U. od decyzji Prezesa GUM z [...] marca 2018 r., Nr [...], cofającego zezwolenie Nr [...] z [...] kwietnia 2009 r. udzielone przez Prezesa GUM na prowadzenie warsztatu w zakresie instalacji, w tym aktywacji, napraw oraz sprawdzania pod względem zgodności z wymaganiami rozporządzenia Komisji (WE) nr 1360/2002 tachografów cyfrowych, w tym ich kalibracji - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
Decyzją Prezesa GUM z dnia [...] kwietnia 2009 r. R. U. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usługowo Handlowy "[...]" U. R., ul. [...] [...], [...] Z. (dalej jako: skarżący) otrzymał zezwolenie nr [...] na prowadzenie warsztatu w zakresie instalacji, w tym aktywacji, napraw oraz sprawdzania pod względem zgodności z wymaganiami rozporządzenia Komisji (WE) nr 1360/2002 tachografów cyfrowych, w tym ich kalibracji.
Decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...] Prezes GUM cofnął skarżącemu ww. zezwolenie w związku z dopuszczeniem do użytkowania wadliwie działającego tachografu cyfrowego.
Pismem z [...] kwietnia 2018 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając naruszenie art. 7 K.p.a. w związku z art. 80 K.p.a., art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes GUM decyzją [...] września 2018 r. nr [...], powołaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję własną z [...] marca 2018 r.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Prezes GUM wskazał, że dokonana [...] czerwca 2017 r. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako: [...]WITD) na drodze ekspresowej S7 kontrola drogowa pojazdu marki [...]
o numerze rejestracyjnym [...] wykazała, że w pojeździe zainstalowany był tachograf cyfrowy prod. Continental Automotive GmbH o oznaczeniu [...], nr [...], znak homologacji typu [...], z podłączonymi dwoma czujnikami ruchu: 1) czujnikiem ruchu nr [...], zamontowanym w skrzyni przekładniowej pojazdu, którego połączenie ze skrzynią zabezpieczono plombą zawieszoną na drucie plombowanym. Na plombie wyciśnięty był wizerunek [...] PL-d. Plomba i drut plombowany nie nosiły śladów naruszenia lub uszkodzenia. Z wydruku danych technicznych, sporządzonego podczas kontroli nie wynika, że ww. tachograf cyfrowy był sparowany z tym czujnikiem ruchu 2) czujnikiem ruchu, prod. Continental Automotive GmbH, nr [...], znak homologacji typu [...]. Czujnik ten był zamontowany na wiązce elektrycznej, za deską rozdzielczą, w kabinie kierowcy. Z wydruku danych technicznych, sporządzonego podczas kontroli, wynika, że ww. tachograf cyfrowy był sparowany z tym czujnikiem ruchu.
Tachograf cyfrowy nie spełniał więc wymagań określonych w obowiązujących przepisach prawa, co polegało na zastosowaniu dwóch czujników ruchu i urządzenia sterującego. Wprowadzone zmiany umożliwiały manipulowaniem danymi dotyczącymi rejestracji czasu pracy kierowców. Warsztatem, który potwierdził zgodność zainstalowanego w pojeździe tachografu cyfrowego z wymaganiami określonymi
w przepisach prawa był warsztat prowadzony przez skarżącego. Dopuszczenie do użytkowania wadliwie działającego tachografu cyfrowego stanowiło rażące naruszenie warunków prowadzenia warsztatu, o którym mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 891 oraz
z 2018 r. poz. 650).
Z kopii protokołu oględzin z dnia [...] czerwca 2017 r., kopii wydruków danych technicznych z tachografu wykonanych w dniu [...] czerwca 2017 r. godz. 9:35 (UTC), kopii karty księgi rejestrowej z sprawdzenia zleconego przez [...] PPUH [...] J. W., ul. [...] [...], K. [...], kopii raportu danych tachografu włożenia i wyjęcia karty w pojeździe [...], fotografii czujnika ruchu z widocznymi zabezpieczeniami, fotografii zmian w instalacji elektrycznej kontrolowanego pojazdu (widoczne urządzenie sterujące), fotografii tabliczki instalacyjnej, raportów z analizy pliku danych pobranych z tachografu podczas kontroli drogowej w dniu [...] czerwca 2017 r. oraz plików danych pobranych z kontrolowanego tachografu [...] [...] oraz [...]_[...] wynikało, że tachograf
w kwestionowanej konfiguracji sprawdzono i potwierdzono na zgodność z wymaganiami rozporządzenia nr 165/14 w warsztacie prowadzonym przez skarżącego. Sprawdzenie tachografu cyfrowego, stanowiącego jego dopuszczenie do użytkowania w konfiguracji zakwestionowanej przez [...]WITD, wykonał w dniu w dniu [...] kwietnia 2017 r. technik M. U., przy użyciu karty warsztatowej nr [...].
Organ wyjaśnił, że zmiany w kontrolowanym tachografie cyfrowym polegały na zamontowaniu dwóch czujników ruchu w instalacji tachografu cyfrowego podczas gdy zgodnie z załącznikiem IB do rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z 20 grudnia
1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z dnia 31.12.1985 r., str. 8), dopuszczalne jest stosowanie tylko jednego czujnika ruchu w instalacji pojazdu. W badanym przypadku jeden czujnik ruchu o nr [...] był zamontowany w skrzyni przekładniowej pojazdu i był zabezpieczony plombą z cechą warsztatu, drugi zaś o nr [...] podłączono do instalacji tachografu w wiązce przewodów elektrycznych w kabinie kierowcy. Ponadto, obok czujnika było zainstalowane urządzenie sterujące. Równocześnie, z porównania oznaczeń czujnika odczytanych z wydruków danych technicznych z oznaczeniami naniesionymi na jego obudowie wynika, że czujnikiem zarejestrowanym w pamięci przyrządu rejestrującego (sparowanym) był czujnik nr [...] podłączony w kabinie kierowcy. Nałożone zabezpieczenia na połączenie zamontowanego czujnika ruchu o numerze [...] ze skrzynią przekładniową pojazdu nie nosiły śladów naruszenia lub uszkodzenia. Jednocześnie, z porównania oznaczeń czujnika odczytanych z wydruków danych technicznych z oznaczeniami naniesionymi na jego obudowie wynika, że czujnik ten nie był sparowany z przyrządem rejestrującym.
Co istotne, analiza plików danych pobranych przez [...]WITD z pamięci masowej tachografu cyfrowego podczas kontroli drogowej w dniu [...] czerwca 2017 r. wykazała brak zarejestrowanych zdarzeń i usterek dotyczących nieprawidłowego działania lub odłączenia czujnika ruchu lub odłączenia zasilania w przedziale czasu od momentu sprawdzenia tachografu w warsztacie skarżącego tj. [...] kwietnia 2017 r. do dnia kontroli [...]WITD. W tych okolicznościach nie budziło wątpliwości organu, że to skarżący jest odpowiedzialny za dopuszczenie do użytkowania wadliwie działającego tachografu cyfrowego. Świadczy o tym fakt, że zabezpieczenie na połączeniu czujnika ruchu ze skrzynią przekładniową pojazdu było nienaruszone i zostało nałożone w sposób prawidłowy. Uniemożliwia to próby manipulacji, które w przypadku ich dokonania pozostawiłyby widoczne ślady naruszenia tego zabezpieczenia. Na wizerunku plomby zawieszonej na drucie plombowniczym zawarty jest wizerunek indywidualnej cechy identyfikującej warsztat, który wykonał ostatnie sprawdzenie tachografu tj. wizerunek [...] PL-d nadany skarżącemu w zezwoleniu. Okoliczności te potwierdzają, że zmiany konstrukcyjne w tachografie cyfrowym zostały wprowadzone przed ostatnim sprawdzeniem go przez skarżącego tj. przed dniem [...] kwietnia 2017 r.
Skarżący naruszył tym samym art. 22 ust. 2 rozporządzenia nr 165/2014, które zobowiązuje warsztat do weryfikowania prawidłowości działań tachografu,
w szczególności w taki sposób, aby żadne urządzenia manipulacyjne nie mogły naruszyć lub zmienić zarejestrowanych danych. Doszło więc do rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu, o którym jest mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy
o systemie tachografów cyfrowych. Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 pkt 4 tej ustawy - rażące naruszenie warunków prowadzenia warsztatu stanowi jedną z przesłanek cofnięcia zezwolenia na prowadzenie warsztatu. Ustawa w tym zakresie jest więc kategoryczna i nie pozostawia organowi administracji miar swobody działania.
Prezes GUM wyjaśnił, że organ administracji publicznej, jako gospodarz postępowania administracyjnego, ma obowiązek zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego i jego oceny, jednakże żądanie strony przeprowadzenia dowodu podlega pewnym ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń.
Jako bezzasadny organ ocenił wniosek o przeprowadzenie dowodu z wydruku zdarzeń i usterek z tachografu, który miałby wykluczyć winę skarżącego
w dopuszczeniu do użytkowania zmanipulowanego tachografu poprzez wykazanie, że w przedziale czasu pomiędzy kontrolą [...]WITD, a dniem wykonania sprawdzenia
w warsztacie strony miały miejsce zdarzenia i usterki wskazujące na ingerencję
w tachograf cyfrowy. Analizę plików danych pobranych z pamięci masowej tachografu cyfrowego przeprowadzono podczas kontroli drogowej przeprowadzonej przez [...]WITD w dniu [...] czerwca 2017 r. W postępowaniu wygenerowano ponadto "Raport danych tachografu czynności zdarzeń i awarii, Samochód: [...] z dnia 2018-02-[...] godz. 09:49:11". Raport ten jest wizualizacją danych dotyczących zdarzeń i usterek zarejestrowanym w pamięci masowej tachografu cyfrowego, zestawionych z kartami zalogowanymi w tym tachografie podczas trwania tych danych. Odczytanie tego raportu miało na celu potwierdzenie i rozszerzenie zakresu danych dotyczących użycia karty warsztatowej wynikających z raportu przekazanego przez [...]WITD dotyczącego włożenia i wyjęcia karty z tachografu cyfrowego. Raport wygenerowano z aplikacji TachoScan prod. Inelo przeznaczonej do analizy plików danych pobranych
z tachografów cyfrowych oraz kart warsztatowych. Główny Urząd Miar posiada licencję na użytkowanie tego oprogramowania. Wydruk zdarzeń i usterek z przyrządu rejestrującego jest wynikiem analizy danych zarejestrowanych w pamięci tachografu
i przedstawienia ich w formie i w zakresie określonych w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014.
Nie zasługiwał na uwzględnienie również wniosek o przeprowadzenie dowodu z oględzin czujników ruchu, przyrządu rejestrującego i urządzenia służącego do manipulacji. W ocenie Prezesa GUM dostarczona przez [...]WITD dokumentacja zgromadzona podczas kontroli była wystarczająca do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i wydania końcowego rozstrzygnięcia, a strona skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów kwestionujących dotychczasowe ustalenia. Istnienie drugiego czujnika ruchu i urządzenia do manipulacji danymi rejestrowanymi przez tachograf cyfrowy zostało stwierdzone przez inspektora [...]WITD i udokumentowane w protokole
i dokumentacji fotograficznej. Okoliczność, że skarżący nie był dostawcą i nie montował czujnika nie ma wpływu na obowiązki strony wynikające z art. 22 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014.
Podobnie organ ocenił wniosek o przeprowadzenie dowodu z oględzin pomby z cechą instalatora stwierdzonej podczas kontroli. Skarżący wskazywał, że plomba przedstawiona na dokumentacji zdjęciowej załączonej do akt sprawy nie jest identyczna z plombami wykonanymi przez nią w 2017 rok, lecz nie wykazał jaką plombą posługiwał się w 2017 r. Nie zostało wykazane, w jaki sposób plomba zidentyfikowana przez [...]WITD różni się od plomby, którą strona posługiwała się w 2017 r. Zgłoszony wniosek dowodowy mógłby więc jedynie wykazać, jakie oznaczenie widniało na plombie założonej na połączeniu czujnika ruchu ze skrzynią przekładniową. Zebrany dotychczas materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, jaką plombą rzeczywiście został opieczętowany czujnik ruchu. W trakcie tej kontroli zdjęto z tachografu nałożone na połączeniu czujnika ruchu ze skrzynią przekładniową pojazdu zabezpieczenie i odczytano wyciśnięty na plombie wizerunek cechy nadanej stronie w ramach udzielonego zezwolenia. Czynności kontrolne z zakresu obowiązku wyposażania pojazdów, jak również kary za naruszenie zasad wyposażania pojazdów w tachografy, w tym ocena ich konstrukcji, nie należą do właściwości Prezesa GUM, co wynika
z przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. 2013 poz. 1064). Tym samym, dokumentacja przedstawiona przez [...]WlTD została przez Prezesa GUM uznana, jako dowód w postępowaniu toczącym się przed Prezesem GUM. Zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a. dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Strona nie przedstawiła dowodów, które podważałyby wiarygodność dokumentów zgromadzonych i powstałych w toku postepowania prowadzonego przez [...]WITD.
Również wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań technika warsztatu M. U., który wykonał czynności sprawdzenia tachografu w dniu [...] kwietnia 2017 r. w ocenie Prezesa GUM był bezzasadny. Zakres czynności wykonanych przez technika warsztatu został potwierdzony dowodami znajdującymi się w zebranym materiale dowodowym. Czynności wykonywane przez M. U. zostały poświadczone użyciem wydanej dla niego personalizowanej imiennej, zgodnie z art 22 ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 891, ze zm.) cyfrowej karty warsztatowej, której każde użycie wymaga wpisania znanego tylko przez posiadacza kodu PIN.
Odnosząc się zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. organ stwierdził, że pismem z [...] lutego 2018 r., nr [...] doręczonym w dniu 14 lutego 2018 r. strona została poinformowana o uprawnieniach wynikających z art. 10 K.p.a., m.in. o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji, o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Fakt, że strona zapoznała się z ww. pismem, potwierdza dalsza korespondencja kierowana przez skarżącego do Prezesa GUM, a także treść wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W tych okolicznościach w ocenie Prezesa GUM brak było podstaw do zmiany wydanej decyzji lub jej uchylenia.
Od ww. decyzji skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania sądowego. Zarzucił naruszenie:
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny dowodów zgromadzonych w sprawie w sposób wadliwy oraz pominięcie wynikających z nich okoliczności, tj. że niedozwolone modyfikacje określone w protokole z dnia [...] czerwca 2017 r., o ile występowały, obiektywnie mogły zostać dokonane po dniu [...] kwietnia 2017 r., a w konsekwencji, że nie można jednoznacznie stwierdzić, że strona dopuściła do użytkowania wadliwie działający tachograf cyfrowy, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie;
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania całego materiału dowodowego w sprawie, który jest niezbędny do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie;
3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez odmówienie przeprowadzenia dowodów zgłoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] kwietnia 2018 r., a mianowicie dowodów z:
a. dokumentu w postaci wydruku zdarzeń i usterek tachografu z okresu od kalibracji dokonanej przez Stronę w dniu [...] kwietnia 2017 r., do dnia kontroli w dniu [...] czerwca 2017 r.;
b. oględzin czujników ruchu oraz urządzenia sterującego stwierdzonych w pojeździe w dniu [...] czerwca 2017 r.;
c. opinii biegłego z zakresu budowy urządzeń rejestrujących na okoliczność stwierdzenia, które czujniki ruchu były aktywne w dniu kontroli i w jakim zakresie urządzenie sterujące wpływało na działanie tachografu cyfrowego;
d. oględzin plomb pieczętujących elementy tachografu cyfrowego, stwierdzonych podczas kontroli w dniu [...] czerwca 2017 r.;
e. zeznań świadka M. U. dokonującego czynności serwisowych w dniu [...] kwietnia 2017 r. co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu skargi podał, że zgromadzone w toku postępowania dowody nie pozwalają na stwierdzenie ponad wszelką wątpliwość, że w okresie od [...] kwietnia
2017 r. do dnia kontroli nie było ingerencji w tachograf. Z włączonej do akt sprawy karty sprawdzenia tachografu DTo Nr Zlec: [...] Nr Spr: [...] z [...] kwietnia 2017 r. wynika, że po dokonaniu serwisu strona wydała przyrząd rejestrujący opatrzony dwiema plombami o oznaczeniach VDO i PL-d[...]. Powyższego organ administracji nie podważył w toku postępowania żadnymi innymi dowodami. W dniu [...] czerwca 2017 r., w Karcie Księgi Rejestrowej zlecenie [...] na przyrządzie rejestrującym stwierdzono jednak obecność tylko jednej plomby, a mianowicie VDO. W sytuacji, gdy w dniu kontroli przyrząd rejestrujący nie był opatrzony wszystkimi plombami, które zostały umieszczone przez stronę, nie można wykluczyć, że w okresie od dnia [...] kwietnia 2017 r. do dnia kontroli, mogło dojść do ingerencji w przyrząd rejestrujący.
Znajdujący się w aktach sprawy wydruk zatytułowany: Raport danych tachografu czynności, zdarzeń i awarii, Samochód: [...] z dnia 2018-02-[...] godz. 09:49:11 nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że w okresie od [...] kwietnia 2017 r. do dnia
[...] czerwca 2017 r. nie doszło do zdarzeń lub czynności, podczas których mogły zostać dokonane modyfikacje określone w protokole [...]WITD. Raport ten nie zawiera podstawowych informacji, w tym o czynnościach podejmowanych przez stronę w dniu [...] kwietnia 2017 r., której potwierdzeniem byłoby odnotowanie użycia karty warsztatowej w tym dniu. Nie można zatem na jego podstawie formułować tezy, że w okresie od dnia serwisu do dnia kontroli nie mogło dojść do nieuprawnionej ingerencji w urządzenie rejestrujące. Wartość dowodową przedmiotowego wydruku obniża znacznie również fakt, że dokumentacja znajdująca się w aktach nie pozwala na stwierdzenie kto jest twórcą oprogramowania, za pomocą którego wygenerowało wydruk, czy oprogramowanie to zawierało odpowiednie aktualizacje, czy posiada licencje, atesty lub homologacje.
Wskazanych powyżej braków nie uzupełnia wydruk danych technicznych tachografu z dnia [...] czerwca 2017 r. Nie prezentuje on bowiem wszystkich zdarzeń i usterek związanych z urządzeniem rejestrującym. Pełnej informacji mógłby dostarczyć wyłącznie wydruku zdarzeń i usterek tachografu z okresu od kalibracji dokonanej przez stronę w dniu [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] czerwca 2017 r.
W odpowiedzi na skargę Prezes GUM wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powyższego kontroli Sądu podlega ocena zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd w składzie orzekającym nie dopatrzył się w działaniu organu - Prezesa GUM nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i przyjętej oceny przepisów prawa. Przeciwnie stwierdzić należy, że wyjaśnione zostały zarówno motywy podjętego rozstrzygnięcia, a argumentację prawną wskazaną w decyzji uznać należy za uprawnioną i wyczerpującą.
Przypomnieć należy, że kontroli Sądu podlegała decyzja Prezesa GUM cofająca skarżącemu zezwolenie Nr [...] z [...] kwietnia 2009 r. na prowadzenie warsztatu w zakresie instalacji, w tym aktywacji, napraw oraz sprawdzania pod względem zgodności z wymaganiami rozporządzenia Komisji (WE) nr 1360/2002 tachografów cyfrowych, w tym kalibracji.
Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowił art. 13 ust. 1 pkt 4
w związku z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 891).
Na wstępie Sąd wskazuje, że gramatyczne znaczenie pojęć, którymi posłużono się w ustawie o systemie tachografów cyfrowych powinno być zawsze interpretowane
z perspektywy treści całego aktu prawnego oraz powiązanego z tą ustawą aktu prawa unijnego. Ustawa o systemie tachografów cyfrowych wraz z wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi oraz przepisami wspólnotowymi m.in. cyt. rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3821/85 i rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1360/2002, wpisuje się
w szeroko rozumiany system przepisów związanych z transportem drogowym, służących jego prawidłowemu i bezpiecznemu wykonywaniu oraz umożliwieniu kontroli przestrzegania tych unormowań.
W preambule rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym wpisano, ze stosowanie urządzeń rejestrujących, mogących wskazywać okresy aktywności określone w rozporządzeniu (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, ma na celu zapewnienie skutecznej kontroli stosowania tego prawodawstwa (tiret drugie). Za konieczne uznano ponadto przyjęcie przepisów dotyczących konstrukcji i instalacji urządzeń rejestrujących, a także określenie jednolitych wymagań dotyczących okresowych kontroli i badań, którym urządzenia mają podlegać po zainstalowaniu dla zapewnienia prawidłowego
i niezawodnego ich działania (tiret czternaste).
Powyższe potwierdził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 302/17.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że regulacja dotycząca tachografów cyfrowych i działalności podmiotów zapewniających obsługę tych urządzeń, służy ogólnemu celowi bezpieczeństwa w transporcie drogowym i skutecznego wykonywania kontroli działalności z transportem związanej, który to cel należy uwzględnić przy dokonywaniu odkodowania treści poszczególnych przepisów aktów prawnych, o których mowa.
W przedmiotowej sprawie podlegającej kontroli Sądu, kontrolowany pojazd posiadał czujnik ruchu o nr [...], zamontowany w skrzyni przekładniowej pojazdu, który był zabezpieczony cechą warsztatu oraz czujnik o nr [...] podłączony do instalacji tachografu w wiązce przewodów elektrycznych w kabinie kierowcy pojazdu, przy czym sposób umiejscowienia drugiego czujnika – tj. w kabinie kierowcy świadczy o tym, że celem jego zainstalowania było umożliwienie manipulacji pracą tachografu cyfrowego oraz rejestrowanymi przez to urządzenie danymi. Jak ustalił organ z wydruków danych technicznych wynika, że czujnikiem zarejestrowanym w pamięci przyrządu rejestrującego (sparowanym) był czujnik o nr [...] zamontowany w kabinie kierowcy. Co istotne nałożone na czujnik o nr [...] zabezpieczenia w postaci plomb nie nosiły śladów naruszenia lub uszkodzenia.
Tachograf cyfrowy zainstalowany w kontrolowanym pojeździe był przedmiotem kalibracji dokonanej w dniu [...] kwietnia 2017 r. w warsztacie tachografów cyfrowych prowadzonego przez stronę skarżącą, co oznacza, że w warsztacie dopuszczono do użytkowania tachograf cyfrowy wyposażony w dwa czujniki ruchu, z czego jeden był przeznaczony do manipulowania pracą tachografów cyfrowych, co z kolei jest wbrew obowiązującym przepisom.
Powyższe ustalenia dokonane w ramach przeprowadzonego postępowania
w przedmiotowej sprawie przez Prezesa GUM należy uznać za prawidłowe.
Słusznie wywiódł Prezes GUM, że dopuszczenie do użytkowania wadliwie działającego lub niesprawnego tachografu cyfrowego rażąco narusza warunki prowadzenia warsztatu – w rozumieniu art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z 29 lipca 2005 r.
o systemie tachografów cyfrowych.
Potwierdzają to materiały kontroli drogowej dokonanej [...] czerwca 2017 r. przez [...]WITD oraz ustalenia dokonane w prowadzonym postępowaniu administracyjnym,
a stwierdzające, że w pojeździe marki [...] nr rejestracyjny [...], zainstalowany był tachograf cyfrowy prod. Continental Automotive GmbH o oznaczeniu [...], nr [...], znak homologacji typu [...], z podłączonymi dwoma czujnikami ruchu: 1) czujnikiem ruchu nr [...], zamontowanym w skrzyni przekładniowej pojazdu, którego połączenie ze skrzynią zabezpieczono plombą zawieszoną na drucie plombowanym ([...] PL-d). Plomba i drut plombowany nie nosiły śladów naruszenia lub uszkodzenia. Z wydruku danych technicznych, sporządzonego podczas kontroli nie wynika, że ww. tachograf cyfrowy był sparowany z tym czujnikiem ruchu 2) czujnikiem ruchu, prod. Continental Automotive GmbH, nr [...], znak homologacji typu [...]. Czujnik ten był zamontowany na wiązce elektrycznej, za deską rozdzielczą, w kabinie kierowcy. Z wydruku danych technicznych, sporządzonego podczas kontroli, wynika, że ww. tachograf cyfrowy był sparowany z tym czujnikiem ruchu.
W ocenie Sądu powyższych ustaleń nie mogą podważyć ani obalić twierdzenia skarżącego, iż do ingerencji tachografu pojazdu mogło dojść w okresie od [...] kwietnia 2017 r. do [...] czerwca 2017 r.
Skarżący nie przedstawił na tę okoliczność jakichkolwiek przekonywujących dowodów, a jego twierdzenia oparte są na hipotezie, iż zamontowanie drugiego czujnika miało miejsce po [...] kwietnia 2017 r. Sąd nie podziela powyższej argumentacji, bowiem analiza przedstawionych dowodów w postępowaniu administracyjnym jednoznacznie wskazuje na brak ingerencji z zespół tachograf – pojazd w okresie od sprawdzenia tachografu w warsztacie skarżącego do dnia kontroli przez [...]WITD. Dane te, co zasadnie wykazał Prezes GUM są wiarygodne, gdyż są rejestrowane bezpośrednio w urządzeniu rejestrującym i użyte zabezpieczenia i poświadczenia cyfrowe potwierdzają ich wiarygodność. Dane rejestrowane przez tachograf oraz kartę warsztatową – odzwierciedla wydruk, który niewątpliwie pozwala sprawdzić i ocenić, czy dokonano wymiany elementów tachografu, kiedy logowano kartę warsztatową.
Ponadto z ustaleń organu wynika, że na dokumencie zlecenia, który wystawił warsztat – przyjmujący tachograf, zawarta jest informacja o liczbie plomb stwierdzonych przy i po jego przyjęciu i była to plomba fabryczna VDO.
Za gołosłowne należy zatem uznać argumenty skarżącego, że ingerencja
w instalację tachografu byłaby możliwa po dacie kalibracji.
Wbrew stanowisku skarżącego, kwestionującego "Raport danych tachografu cyfrowego" i sugerującego, że dokument ten nie jest zupełny, zdaniem Sądu jest to stanowisko nieuprawnione. Powyższy raport stanowi dokument kompletny, bowiem generuje on dane przechowywane w pamięci masowej tachografu. Wygenerowane dane w postaci raportów pozwalają ustalić, czy w danym okresie logowano inne karty do tachografu niż karta kierowcy, umożliwiają rozpoznanie usterki – którą zarejestrowało urządzenie rejestrujące w danym przedziale czasu. Sąd stwierdza, że skarżący w sposób dowolny zanegował "Raport danych tachografu cyfrowego", nie opierając zarzutu na żadnych dowodach, wiedzy technicznej oraz przepisach materialnoprawnych.
Skarga zawiera argumenty odnoszące się do twórcy oprogramowania, za pomocą którego wygenerowano wydruk, czy owo oprogramowanie zawierało odpowiednie aktualizacje, licencje, atesty lub homologacje? Na rozprawie pełnomocnik skarżącego zmodyfikował powyższy zarzut, stwierdzając, iż nie kwestionuje, iż organ dysponuje licencją aplikacji tacho scan inelo, a jedynie okoliczność, że skarżący nie mógł się odnieść do tego, gdyż licencja ta nie została załączona do akt postępowania. Zdaniem strony skarżącej są takie sposoby, które ukryją manipulacje przy tachografie.
Odnosząc się do powyższej kwestii stwierdzić należy, że stanowisko Prezesa GUM jest prawidłowe, organ wykazał bowiem przedstawiając "Raport danych tachografu cyfrowego", wykazując dane zapisane w pamięci masowej tachografu. Dowodem w sprawie jest "Raport danych tachografu cyfrowego", który to raport nie został jako dowód w sprawie obalony.
Jak wskazał Prezes GUM w odpowiedzi na skargę, oprogramowaniem użytym do pobrania i wizualizacji danych z pamięci tachografu cyfrowego, posługują się służby kontrolne.
Sąd podziela stanowisko organu, że organ miał prawo uznać powyższy dowód za wystarczający, nadto wiarygodny, gdyż w przeciwnym razie podważałoby to funkcjonowanie całego systemu tachografów cyfrowych w UE, który opiera się wiarygodności i trwałości danych rejestrowanych przez tachograf cyfrowy oraz danych wynikających z kart warsztatowych.
W tej sytuacji zgodzić należy się z twierdzeniem organu, że nie zachodziła konieczność przeprowadzania innych dowodów w przedmiotowej sprawie. Skoro przedłożona dokumentacja przez [...]WITD była wystarczająca do ustalenia stanu faktycznego i dokonania oceny prawnej, to zbędne było przeprowadzanie dowodów
z oględzin czujników ruchu, przyrządu rejestrującego i urządzenia do manipulacji, czy przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, czy zeznań świadka M. U.
Wskazanymi dowodami strona skarżąca usiłowała zanegować dane wynikające
z dokumentu jakim jest "Raport danych tachografu cyfrowego", nadto uważała, że zgłoszone dowody będą miały znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego.
Jest faktem niezaprzeczalnym w sprawie, że istnienie drugiego czujnika ruchu
i urządzenia do manipulacji danymi rejestrowanymi przez tachograf cyfrowy zostało stwierdzone przez inspektora [...]WITD, udokumentowane w protokole oraz dokumentacji fotograficznej. Oczywiście strona skarżąca ma prawo kwestionować ustalenia organu, składać wnioski dowodowe, niemniej organy nie mają obowiązku uwzględniania tych wniosków w sytuacjach, w których ustalenia nie budzą wątpliwości, bądź też przeprowadzane dowody nie wniosą nic istotnego do sprawy, będą powodować przedłużanie się postępowania. Ponadto zauważenia wymaga, że wnioskowane dowody nie miały decydującego znaczenia o ostatecznym wyniku. Kluczowym dowodem w sprawie jest Raport, zaś inne dowody w sprawie nie zmienią zarejestrowanych danych. Organ miał prawo pominąć dowody zgłoszone przez stronę skarżącą.
Konkludując stwierdzić należy, że organ zasadnie wykazał odpowiedzialność skarżącego, uzasadniającą cofniecie skarżącemu zezwolenia Nr [...] udzielonego na prowadzenie warsztatu w zakresie instalacji, w tym aktywacji, napraw oraz kalibracji.
Również organ w ocenie Sądu w składzie orzekającym w należyty sposób wykazał, że stwierdzone uchybienie nosiło znamiona rażącego naruszenia warunków prowadzenia warsztatu. Dopuszczenie do użytkowania wadliwie działającego lub niesprawnego tachografu cyfrowego należy zakwalifikować jako rażące naruszenie warunków prowadzenia warsztatu, o którym mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy. Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 pkt 4 tej ustawy rażące naruszenie warunków prowadzenia warsztatu stanowi przesłankę do cofnięcia ww. zezwolenia.
Przepis art. 13 ust. 1 ustawy o systemie tachografów cyfrowych obliczony jest na eliminowanie działań rażąco sprzeciwiających się celowi całej regulacji jakim jest stworzenie warunków bezpiecznego, zgodnego z przepisami wykonywania transportu drogowego i służąca temu celowi faktyczna możliwość kontroli podmiotów wykonujących taką działalność transportową, jak również niezbędną do jej wykonywania, działalność polegającą na instalacji, naprawie i sprawdzaniu urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.
Przeciwdziawaniu takim zjawiskom jest regulacja zawarta w art. 13 ust. 1 pkt 4
i ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie tachografów cyfrowych, znajdująca zastosowanie
w niniejszej sprawie. Niewątpliwie zastosowana sankcja jest wysoce surowa, niemniej skarżąca strona dopuściła do użytkowania wadliwy tachograf, co mając na uwadze podnoszony powyżej cel bezpieczeństwa w transporcie drogowym, skutkuje akceptacją Sądu do powyższej regulacji.
Końcowo dodać należy, że kontrolowana decyzja, została wydana przez Prezesa GUM po wyczerpującym zbadaniu wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz przeprowadzeniem dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło