VIII SA/Wa 78/09
WyrokWSA w Warszawie2009-04-02
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Iwona Owsińska-Gwiazda, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie terminu do doręczenia decyzji zakazującej zgromadzenia publicznego, przy jednoczesnym zachowaniu terminu do wniesienia odwołania i wyczerpaniu administracyjnego toku instancji, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi
Naruszenie terminu do doręczenia decyzji zakazującej zgromadzenia publicznego, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy Prawo o zgromadzeniach, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji, jeśli nie pozbawiło ono strony możliwości wniesienia odwołania i wyczerpania administracyjnego toku instancji. Sąd oddalił skargę, uznając, że wspomniane uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło zawiadomienie o zamiarze zorganizowania manifestacji pokojowej. Burmistrz zakazał jej organizacji, powołując się na zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia oraz naruszenie przepisów kodeksu wykroczeń. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając zarzut naruszenia terminu doręczenia decyzji za niezasadny. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy Prawo o zgromadzeniach oraz art. 57 Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Krzysztof Koziara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Gminy S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zakazu zorganizowania manifestacji oddala skargę.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009 roku po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Burmistrza S. z dnia [...] stycznia 2009 roku zakazującej Stowarzyszeniu na Rzecz Rozwoju Gminy S. organizowania manifestacji pokojowej w miejscowości S. na przejściu dla pieszych, przy skrzyżowaniu drogi krajowej [...] z ulicą [...] w dniu [...] stycznia 2009 roku w godzinach od 11 do 14 , z uwagi na fakt, iż odbycie zgromadzenia w tym miejscu i w tym czasie może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznym rozmiarze, a ponadto narusza przepisy ustawy kodeks wykroczeń, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 6 stycznia 2009 roku Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Gminy S. na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 1990 roku Prawo o zgromadzeniach złożyło w Urzędzie Miejskim w S. zawiadomienie o zamiarze zorganizowania w dniu [...] stycznia 2009 roku manifestacji pokojowej w miejscowości S. na przejściu dla pieszych, przy skrzyżowaniu drogi krajowej [...] z ulicą [...], przeciwko projektowaniu drogi krajowej [...] w granicach administracyjnych miasta, w bliskiej odległości od bloków mieszkalnych Osiedla [...].
Decyzją z dnia [...] stycznia Burmistrz S. powołując się na przepisy art. 8 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o zgromadzeniach zakazał organizatorowi przeprowadzenia zgromadzenia publicznego w miejscowości S. na przejściu dla pieszych, przy skrzyżowaniu drogi krajowej [...] z ulicą [...] w dniu [...] stycznia 2009 roku w godzinach od 11 do 14 . Stanowisko w tym przedmiocie uzasadnił tym, że z uwagi na czas i miejsce planowanej manifestacji uczestnikom zgromadzenia oraz osobom uczestniczącym w tym czasie w ruchu drogowym na terenie miasta grozi narażenie życia lub zdrowia, a także może powodować powstanie szkód finansowych w znacznym rozmiarze, w związku z komunikacyjnym paraliżem miasta. Podkreślono także, iż dzień [...] stycznia 2009 roku jest dniem wzmożonego ruchu drogowego z uwagi na rozpoczynające się w województwie [...] ferie zimowe i liczne wyjazdy na zawody Pucharu Świata w skokach narciarskich w Z..
Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody [...] wniosło Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Gminy S. zarzucając naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy prawo o zgromadzeniach.
W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja pod względem merytorycznym jest zasadna, czego odwołujący się nie podważa kwestionując jedynie decyzję pod względem formalnym. Termin na doręczenie organizatorowi decyzji o zakazie zgromadzenia publicznego wynosi trzy dni od dnia zawiadomienia, nie może przekroczyć jednak 24 godzin przed planowanym terminem rozpoczęcia zgromadzenia. Decyzja Burmistrza S. została doręczona organizatorowi w dniu [...] stycznia 2009 roku, a więc po upływie 3 dni, niemniej jednak na kilka dni przed terminem planowanego zgromadzenia, w związku z czym chybiony jest zarzut o niezachowaniu terminu. Aby można było skutecznie powoływać się na zarzut niezachowania terminu musiałyby być bowiem spełnione łącznie przesłanki o jakich mowa w art. 9 ust. 1 powołanej ustawy.
Ze skargą na powyższą decyzję Wojewody [...] wystąpiło Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Gminy S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, iż decyzja Burmistrza S. o zakazie zgromadzenia publicznego była wydana po 5 dniach od zawiadomienia, a doręczona organizatorowi po upływie 6 dni od tej daty, co stanowi naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy Prawo o zgromadzeniach. Dla skutecznego powołania się na niezachowanie terminu wystarczy spełnienie tylko jednej przesłanki o jakiej mowa w art. 9 ust. 1 w/w ustawy tzn. doręczenie decyzji po upływie 3 dni od zawiadomienia, co stanowi wadę prawną i winno skutkować uchyleniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę naruszył obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa. Przedstawiona interpretacja art. 9 ust. 1 ustawy dawałaby możliwość doręczania decyzji zakazujących zgromadzeń na 24 godziny przed planowanym terminem rozpoczęcia zgromadzenia, co uniemożliwiłoby przeprowadzenie postępowania odwoławczego, a więc stanowiłoby naruszenie art. 57 Konstytucji RP przez ograniczenie wolności organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestniczenia w nich co nie było intencją ustawodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej jest przepis art. 8 ustawy z dnia 5 lipca 1990 roku Prawo o zgromadzeniach ( Dz. U. Nr 51, poz.297 ze zm. ) zgodnie z którym organ gminy zakazuje zgromadzenia publicznego jeżeli odbycie zgromadzenia narusza przepisy ustaw karnych, odbycie zgromadzenia może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach. Manifestacja na przejściu dla pieszych powodować będzie tamowanie, utrudnianie ruchu na drodze publicznej i w strefie zamieszkania, co stanowi naruszenie art. 90 kodeksu wykroczeń ( t.j. Dz. U. z 2007 r., Nr 109, poz. 756) i art. 86 poprzez spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym o którym mowa w art. 86 kw oraz art. 14 pkt 3 ustawy prawo o ruchu drogowym ( t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 906) w myśl którego zabrania się zwalniania kroku lub zatrzymywania się bez uzasadnionej potrzeby podczas przechodzenia przez jezdnię. Dla powyższej oceny znaczenia ma też dzień na jaki wyznaczono manifestację, bowiem termin ten pokrywa się z pierwszym dniem wyjazdów na ferie zimowe między innymi w województwie [...] oraz terminem wzmożonych wyjazdów na zawody Pucharu Świata w skokach narciarskich w Z . Wniosek, iż organizowanie manifestacji w tak ruchliwym miejscu, w czasie wzmożonego natężenia ruchu z przyczyn wskazanych wyżej, na przejściu dla pieszych może zagrażać zdrowiu lub życiu ludzi albo mieniu w znacznym rozmiarze jest w ocenie Sądu zasadny tak jak i wniosek , iż odbycie manifestacji naruszy w/w przepisy kodeksu wykroczeń.
Jak wynika z treści art. 9 ust. 1 ustawy Prawo o zgromadzeniach decyzja o zakazie zgromadzenia publicznego powinna być doręczona organizatorowi w terminie 3 dni od dnia zawiadomienia, nie później jednak niż na 24 godziny przed planowanym terminem rozpoczęcia zgromadzenia.
W przedmiotowej sprawie niespornym jest, iż decyzja organu I instancji była wydana i doręczona po upływie 3 dniowego terminu z art. 9 ust.1, bowiem zawiadomienie organizatora miało miejsce w dniu 6 stycznia 2009 roku , decyzję wydano [...] stycznia 2009 roku, a doręczono prezesowi Stowarzyszenia w dniu [...] stycznia 2009 roku – a więc z uchybieniem 3 dniowego terminu o którym mowa w cytowanym przepisie. Analiza treści w/w art. prowadzi do wniosku, iż wskazany w nim termin 24 godzin ma zastosowanie zdaniem Sądu do sytuacji, gdy organizator złoży swój wniosek odpowiednio później. Przepis ten należy bowiem interpretować łącznie z art. 7 ust. 1 ustawy Prawo o zgromadzeniach zakreślającym organizatorowi termin do zawiadomienia organu gminy o zgromadzeniu. I tak wiadomość o zgromadzeniu dotrzeć winna do organu gminy nie później niż na 3 dni, a najwcześniej 30 dni przed datą zgromadzenia.
Wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez Wojewodę [...] w zaskarżonej decyzji doręczenie decyzji organu I instancji organizatorowi w dniu [...] stycznia przy wyznaczonym terminie zgromadzenia na dzień [...] stycznia 2009 roku stanowi naruszenie dyspozycji art. 9 ust. 1 cyt. wyżej ustawy. Naruszenie to nie pozbawiło jednak skarżącego możliwości wniesienia w dniu [...] stycznia 2009 r. odwołania do Wojewody [...], który rozpoznał odwołanie [...] stycznia i doręczył je skarżącemu [...] stycznia 2009 r. Uchybienie powyższe nie pozbawiło więc skarżącego możliwości wyczerpania administracyjnego toku instancji. W ocenie Sądu zaistniałe naruszenie przepisów postępowania nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa , – co skutkuje oddaleniem skargi. W świetle powyższego zarzuty skargi tyczące łamania art. 57 Konstytucji RP przez ograniczenie możliwości organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestniczenia w nich oraz naruszenia art. 7 kpa nie mogą być uznane za zasadne.
Jak wynika z potwierdzenia nadania przesyłki listowej poleconej ( k. 40 akt sprawy niniejszej) przedmiotowa skarga została nadana w dniu 19 stycznia 2009 roku do WSA w Warszawie, a zatem z zachowaniem terminu do jej wniesienia o jakim mowa w art. 13 ustawy Prawo o zgromadzeniach.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w wyroku.
-----------------------
4
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło