VIII SA/Wa 786/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-04

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Leszek Kobylski, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu ustalająca stawki opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów z dróg, oparta na maksymalnych stawkach określonych w obwieszczeniu ministra, może zostać uznana za nieważną, jeśli nie uwzględnia rzeczywistych, niższych kosztów ponoszonych przez powiat?
Ratio decidendi
Uchwała rady powiatu ustalająca stawki opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów z dróg, oparta na maksymalnych stawkach określonych w obwieszczeniu ministra, jest nieważna, jeśli nie uwzględnia rzeczywistych, niższych kosztów ponoszonych przez powiat. Organ stanowiący ma obowiązek ścisłej interpretacji normy upoważniającej i nie może domniemywać swojej kompetencji ani dokonywać wykładni rozszerzającej. Brak uzasadnienia uchwały, które pozwalałoby na weryfikację poprawności przyjętych stawek, stanowi istotne naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Rada Powiatu podjęła uchwałę ustalającą stawki opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów z dróg, opierając się na maksymalnych stawkach określonych w obwieszczeniu ministra. Prokurator wniósł skargę na uchwałę, zarzucając naruszenie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym poprzez ustalenie stawek na poziomie maksymalnym, podczas gdy realne koszty były niższe. WSA w Warszawie stwierdził nieważność § 1 uchwały. Prokurator wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego poprzez nierozpoznanie sprawy w pełnym zakresie i nieuchylenie całej uchwały.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 786/18 stwierdzającego nieważność w części uchwałę Rady Powiatu w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłat za usunięcie pojazdów z drogi i ich przechowywania 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Rada Powiatu w [...] (dalej jako "Rada" lub "organ") działając na podstawie art. 12 pkt 11 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1868, dalej jako "ustawa o samorządzie powiatowym") oraz art. 130a ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm., dalej jako "p.r.d.") w związku z obwieszczeniem Ministra Rozwoju i Finansów z 25 lipca 2017 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2017 r., poz. 772, dalej jako "obwieszczenie MRiF z 25 lipca 2017 r.") podjęła uchwałę nr XXXIV/220/2017 z 29 grudnia 2017 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za usuwanie pojazdów z dróg i ich przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od wykonania dyspozycji usunięcia pojazdu obowiązującą w 2018 roku. W przedmiotowej uchwale Rada ustaliła wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d. w następującej wysokości brutto: - opłaty za usunięcie roweru lub motoroweru na poziomie 110 zł, zaś za każdą dobę ich przechowywania 14 zł, - opłaty za usunięcie motocykla w wysokości - 218 zł, zaś za każdą dobę przechowywania - 20 zł - opłatę za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t - 460 zł , zaś za każdą dobę przechowywania 38 zł - opłatę za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 7,5 t na poziomie 594 zł, zaś za każdą dobę przechowywania w wysokości 51 zł - opłatę za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t do 16 t na poziomie 841 zł , zaś za każdą dobę przechowywania w wysokości 73 zł - opłatę za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 t na poziomie 1200 zł, zaś za każdą dobę przechowywania w wysokości 130 zł. Przedmiotowa uchwała nie zawiera żadnego uzasadnienia. Skargę na powyższą uchwałę Rady wniósł Prokurator Rejonowy w P. (dalej jako "Prokurator" lub "skarżący"). Zaskarżonej uchwale zarzucił istotne naruszenie art. 130a ust. 6 p.r.d. poprzez przyjęcie w § 1 uchwały stawek za usuwanie pojazdów z dróg powiatu [...] i ich parkowanie na parkingu strzeżonym na poziomie maksymalnych kwot określonych w tym zakresie przez obwieszczenie MRiF z 25 lipca 2017 r., podczas gdy realne koszty ww. czynności wynikające z umowy z 27 kwietnia 2017 r. zawartej pomiędzy firmą Zakład [...] H. M. a Powiatem [...] kształtują się na znacząco niższym poziomie. Wskazując na powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności § 1 ww. uchwały jako sprzecznej z prawem w sposób istotny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania dotyczącego przedmiotu skargi. Wskazał, że [...] października 2018 r. Rada podjęła uchwałę nr [...] w której w całości uwzględniła zarzuty podniesione w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 stycznia 2019 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 786/18 na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") stwierdził nieważność § 1 zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżona uchwała ma charakter aktu prawa miejscowego. Określa bowiem obowiązki ponoszenia opłat i kosztów za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie powiatu [...], dotyczy zatem sytuacji powtarzalnych a nie jednorazowych. Adresatami uchwały są osoby określone generalnie nie zaś imiennie. Zaskarżona uchwała ma zatem charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny. Przepis art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej akty prawa miejscowego zalicza się do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego mogą być stanowione przez organy samorządu terytorialnego oraz organy administracji rządowej na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Z przedstawionych uregulowań wynika, że zakres i treść prawa miejscowego uwarunkowana jest normami ustalonymi w aktach wyższego rzędu. Podstawą prawną stanowienia aktów prawa miejscowego jest bowiem upoważnienie zawarte w ustawie, co przesądza o ich zależnej pozycji w hierarchii źródeł prawa. Każdorazowo zatem, w akcie rangi ustawowej musi być zawarte upoważnienie (delegacja) dla rady powiatu dla podjęcia aktu prawa miejscowego. Zasada ta znajduje też potwierdzenie w art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Uchwalając akt prawa miejscowego, w oparciu o normę ustawową organ stanowiący musi ściśle uwzględnić wytyczne zawarte w upoważnieniu. Organ stanowiący ma obowiązek ścisłej interpretacji normy upoważniającej, nie może domniemywać swej kompetencji, dokonywać wykładni rozszerzającej czy wyprowadzać kompetencji w drodze analogii. Odstąpienie od wskazanych reguł narusza związek formalny i materialny między aktem wykonawczym a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Ponadto Sąd wskazał, że w świetle art. 79 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym, uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna chyba, że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Sąd zauważył, że zaskarżona uchwała wydana została na podstawie art. 12 pkt 11 ustawy o samorządzie powiatowym i art. 130a ust. 6 oraz 6b p.r.d. w związku z obwieszczeniem MRiF z 25 lipca 2017 r. Materialnoprawną podstawę uchwały stanowi art. 130a ust. 6 p.r.d., zgodnie z którym rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z dróg oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie w drodze uchwały wysokość opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie pojazdów na parkingu oraz wysokość kosztów w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu. Wysokość kosztów w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu. Wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów nie może przekraczać maksymalnej wysokości stawek kwotowych opłat, ustalonych w art. 130a ust. 6a p.r.d. Maksymalne stawki opłat ustalone w ust. 6a, obowiązujące w danym roku kalendarzowym ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (art. 130a ust. 6b p.r.d.). Na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat z uwzględnieniem zasady waloryzacji zaokrąglając je w górę do pełnych złotych (art. 130 a ust. 6c p.r.d.). Następnie Sąd I instancji podniósł, że przesłankami materialnoprawnymi kształtującymi treść uchwały podejmowanej na podstawie art. 130 a ust. 6a p.r.d. są: konieczność sprawnej realizacji zadań o których mowa w ust. 1-2 oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Oznacza to, że przedmiotowa uchwała będzie zgodna z prawem wtedy, gdy treść jej zostanie zdeterminowana wyłącznie koniecznością prawnej realizacji zadań o których mowa w ust. 1-2 oraz kosztami usuwania pojazdów na obszarze danego powiatu a nie innymi okolicznościami, a wybór wysokości przyjętych stawek w granicach wyznaczonych treścią art. 130 ust. 6a - 6d p.r.d., będzie wynikiem wzięcia pod uwagę wyłącznie powyższych przesłanek. Sąd wskazał, że uzasadnienie uchwały powinno szczegółowo określać jakie dane zostały wzięte pod uwagę, w taki sposób, aby poddawała się ona kontroli w szczególności w zakresie tego, czy uchwałodawca ustalając wysokość poszczególnych stawek nie wykroczył poza granice ustawowego upoważnienia, uwzględniając kryteria nie przewidziane w ustawie. Podkreślenia bowiem wymaga, że ustawodawca określając w art. 130 ust. 6 p.r.d. jedynie dwa opisane wyżej kryteria, które powinny stanowić podstawę ustalenia opłat, wykluczył jednocześnie możliwość kierowania się przy podejmowaniu uchwały innymi względami, aniżeli te, które zostały wymienione w treści tego przepisu. Oznacza to, że żadne inne względy, w szczególności odnoszące się do innych kosztów ponoszonych z tego tytułu przez powiat nie mogą być brane pod uwagę. Sąd uznał, że słusznie wskazał skarżący, iż podejmując zaskarżoną uchwałę Rada naruszyła art. 130a ust. 6 p.r.d., bowiem nie wzięła pod uwagę znacznie niższych kosztów usuwania i przechowywania pojazdów obowiązujących na obszarze powiatu [...]. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że w czasie podjęcia uchwały obowiązywała umowa na świadczenie usług w zakresie usuwania pojazdów z dróg na terenie powiatu [...] oraz ich przechowywania na parkingu strzeżonym w trybie określonym w art. 130a p.r.d., zawarta pomiędzy Powiatem [...] a podmiotem prywatnym, z której to umowy wynikają mniejsze stawki przedmiotowych kosztów. Podejmując przedmiotową uchwałę Rada zawyżyła więc koszty za usunięcie pojazdu z drogi oraz ich parkowanie. Nie było zaś żadnych merytorycznych przesłanek do wprowadzenia maksymalnych stawek. Tym samym organ nie uwzględnił drugiego z kryteriów, którym powinien się kierować podejmując uchwałę na podstawie art. 130a ust. 6 p.r.d. Przy ustaleniu wysokości opłat Rada zobowiązana była bowiem do wzięcia pod uwagę rzeczywistych kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu czyli wynagrodzenia uzyskiwanego z tego tytułu przez firmę zewnętrzną na podstawie umowy zawartej z organem. Z uwagi na fakt, że przedmiotowe opłaty stanowią dochód własny powiatu przy braku nakładów własnych w tym zakresie, uznać należy, że ich niezgodne z prawem podnoszenie stanowi ukrytą, niedozwoloną formę nadmiernego fiskalizmu. Sąd wskazał, że z zaskarżonej uchwały nie wynikają motywy przyjęcia stawek w takiej, a nie w innej wysokości, ani też dlaczego zostały przyjęte maksymalne stawki wynikające z obwieszczenia MRiF z 25 lipca 2017 r. Kalkulacja kosztów w tym zakresie winna zaś znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia do uchwały i być na tyle czytelna, aby poddawała się weryfikacji. Skoro zaś zaskarżona uchwała nie zawiera żadnego uzasadnienia uznać należy, że przedmiotowe opłaty wskazane w § 1 zostały ustanowione w sposób całkowicie dowolny i arbitralny, a tym samym niezgodnie z wytycznymi wynikającymi z art. 130 a ust. 6 ustawy p.r.d. Brak zaś możliwości ustalenia motywów podjętej uchwały poprzez przyjęcie takich a nie innych stawek opłat stanowi istotne naruszenie procedury podejmowania uchwał, uniemożliwiające Sądowi ocenę legalności uchwały. Konkludując Sąd I instancji stwierdził, że powyższe naruszenia mają charakter istotny, co skutkuje koniecznością wyeliminowania zaskarżonego zapisu uchwały z obrotu prawnego. W związku z wnioskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę, Sąd wyjaśnił, że pomimo podjęcia przez Radę uchwały z [...] października 2018 r., w całości uwzględniającej zarzuty Prokuratora, brak było podstaw do umorzenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Zaskarżona uchwała, jako akt prawa miejscowego, wywołała bowiem w okresie jej obowiązywania określone skutki prawne. Powyższe zaś oznacza, że niniejsze postępowanie sądowe nie jest bezprzedmiotowe. Nieobowiązywanie zaskarżonej uchwały w czasie orzekania przez Sąd, nie wyklucza więc możliwości stwierdzenia jej nieważności. Nieważność niniejszej uchwały rozciąga się na cały okres obowiązywania tegoż aktu, poczynając od momentu jego uchwalenia. Stwierdzenie nieważności takiego aktu następuje bowiem ze skutkiem ex tunc, czyli od momentu jego uchwalenia. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność § 1 zaskarżonej uchwały. Skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną od wyroku tego Sądu z 17 stycznia 2019 r. W skardze kasacyjnej Prokurator zarzucił sądowi I instancji: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 147 § 1 p.p.s.a., polegające na odstąpieniu przez Sąd od zbadania w pełnym zakresie zgodności z prawem zaskarżonej uchwały i pominięciu przy rozpoznawaniu sprawy okoliczności, że Rada: 1. w § 2 uchwały w stopniu istotnym naruszyła art. 130a ust. 6 p.r.d. poprzez ustalenie wysokości kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, a następnie odstąpienia od jego usunięcia w wysokości 50% stawki opłat określonych w § 1 uchwały, które to koszty zostały ustalone na poziomie maksymalnych kwot określonych w obwieszczeniu MRiF z 25 lipca 2017 r., podczas gdy realne koszty tych czynności, wynikające z umowy kształtowały się na znacząco niższym poziomie, a nadto z uwagi na odwołanie się treści § 2 uchwały do treści § 1 uchwały, w zakresie którego Sąd stwierdził nieważność uchwały; 2. w § 5 uchwały w stopniu istotnym naruszyła art. 2 i art. 88 ust 1 i 2 Konstytucji RP, art. 42 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 4 ust 1 w zw. z art. 13 pkt 2 oraz art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U z 2011 r., Nr 197, poz. 1172 z późn. zm.) poprzez nadanie uchwale wstecznej mocy obowiązującej, w sytuacji gdy żaden ważny interes państwa nie uprawniał do nadania uchwale takiej mocy, a nadto uchwała określała obowiązki obywateli; 3. naruszyła art. 7 Konstytucji RP oraz § 131 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t. j.: Dz. U. Nr 2016, poz. 283 z późn. zm., dalej jako "z.t.p.") poprzez niesporządzenie uzasadnienia uchwały. II. naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie 1. art. 130a ust. 6 p.r.d., w sytuacji gdy Rada w § 2 skarżonej uchwały ustaliła wysokość kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, a następnie odstąpienia od jego usunięcia w wysokości 50% stawki opłat określonych w § 1 uchwały, które to koszty zostały ustalone na poziomie maksymalnych kwot określonych w obwieszczeniu MRiF z 25 lipca 2017 r., podczas gdy realne koszty tych czynności, wynikające z umowy kształtowały się na znacząco niższym poziomie, a nadto § 2 uchwały bezpośrednio odwołuje się do treści § 1 uchwały, w zakresie którego Sąd stwierdził nieważność uchwały; 2. art. 2 i art. 88 ust 1 i 2 Konstytucji RP, art. 42 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 4 ust 1 w zw. z art. 13 pkt 2 oraz art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U z 2011 r., Nr 197, poz. 1172 z późn. zm.) poprzez niestwierdzenie istotnego naruszenia tych przepisów, w sytuacji gdy Rada nadała uchwale wstecznej mocy obowiązującej, a żaden ważny interes państwa nie uprawniał do nadania uchwale takiej mocy, a nadto uchwała określała obowiązki obywateli; 3. art. 7 Konstytucji RP oraz § 131 w zw. z § 143 z.t.p. poprzez niestwierdzenie istotnego naruszenia tych przepisów w sytuacji gdy uchwała nie zawierała żadnego uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze skarżący podstawie art. 188 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Rady w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 179a p.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania bo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu rozpoznaje skargę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Powyżej przytoczony przepis wprowadza wyjątek od zasady dewolutywności skargi kasacyjnej i został wprowadzony przez ustawodawcę w związku z realizacją zasady ekonomiki procesowej. W ocenie Sądu zaistniała konieczność zastosowania powołanego przepisu, gdyż podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Przede wszystkim zgodzić się należy ze skarżącym, że Sąd w niniejszej sprawie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w konsekwencji naruszenia prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie, a tym samym wyrok z 17 stycznia 2019 r. nie może się ostać. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze jak również stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2018 r. I GSK 163/18). Rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest więc związany zawartymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy. W sytuacji, gdy sąd administracyjny I instancji - nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo, że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy usprawiedliwioną podstawę kasacyjną może stanowić art. 134 § 1 p.p.s.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2018 r. sygn. akt. II GSK 3348/16). W niniejszej sprawie Sąd z żaden sposób nie odniósł się do treści uchwały w pozostałych jej jednostkach redakcyjnych poza wskazanym w zarzucie przez prokuratora. Słusznie podnosi skarżący, że już tylko analiza uzasadnienia Sądu o przyczynach stwierdzenia nieważności uchwały w § 1 powinna prowadzić do tożsamego wniosku w odniesieniu do § 2, w którym ustalono wysokość kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, a następnie odstąpienia od jego wykonania w sztywnym powiązaniu - na poziomie 50 % - ze stawką określoną w § 1. Przyjęcie tej stałej wartości również nie zostało uzasadnione. Dlatego też Sąd wydając swój wyrok z 17 stycznia 2019 r. powinien był stwierdzić także nieważność § 2 zaskarżonej uchwały. Nadto wobec stwierdzenia przez Sąd nieważności uchwały w zakresie § 1 odwołanie się do wysokości opłat określonych w tym przepisie, stało się bezprzedmiotowe. W § 5 uchwały ustanowiono z kolei, że wejdzie ona w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa M., ale z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2018 r. Trafnie zauważył Prokurator, że wprowadzenie aktu normatywnego z wsteczną mocą obowiązującą może się odbywać wyłącznie na zasadzie wyjątku i jedynie po spełnieniu ustawowych warunków, które muszą być rozpatrywane w kontekście podstawowych zasad konstytucyjnych. Takie wymagania powodują, że pomijanie vacatio legis i naruszanie zasady lex retro non agit nie może odbywać się na poziomie prawodawstwa miejscowego (por. J.Wilk, O tym, dlaczego akt prawa miejscowego nie może wejść w życie z mocą wsteczną oraz o zasadach skracania i pomijania ustawowego okresu vacatio legis aktów prawa miejscowego, NZS 2014 r., nr 4 str. 68). Innymi słowy, akt prawa miejscowego nigdy nie może wejść w życie z mocą wsteczną. Zastosowanie takiego mechanizmu prawnego wymaga bowiem wykazania ważnego interesu państwa przemawiającego za koniecznością takiej regulacji. Prawodawcy miejscowi nie zostali zaś wyposażeni w kompetencje prawodawcze odnoszące się do spraw, które taki ważny interes państwa miałyby realizować. Słusznie też zauważył skarżący, że zgodnie z § 131 z.t.p., do projektu rozporządzenia dołącza się uzasadnienie. W przepisach dotyczących redagowania aktów wewnętrznie obowiązujących i aktów prawa miejscowego nie ma wprawdzie odpowiednika § 131 z.t.p., jednak - stosownie do § 141 i § 143 z.t.p. - sformułowaną w tym przepisie zasadę stosuje się również do projektów aktów prawa miejscowego i projektów aktów wewnętrznie obowiązujących. Zgodnie bowiem z zasadą prawidłowej i rzetelnej legislacji, w sytuacji, gdy organ powiatu na podstawie upoważnienia ustawowego nakłada na obywateli określony obowiązek, w szczególności, gdy ustawodawca pozostawił organowi powiatu margines swobody, w stosownym uzasadnieniu projektu tego aktu właściwy organ winien wskazać argumenty przejawiające za przyjęciem konkretnych rozwiązań, w tym przypadku wysokości stawek za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu. Brak natomiast jakiegokolwiek umotywowania uchwalenia ww. stawek na poziomie stawek maksymalnych (co miało miejsce w zaskarżonej uchwale) nosi niewątpliwie cechę arbitralności i nie buduje zaufania członków wspólnoty samorządowej do organów samorządu stanowiących prawo. Uzasadnienie umożliwia bowiem kontrolę organów nadzoru i kontrolę sprawowaną przez sądy administracyjne. Brak uzasadnienia projektu uchwały, które pozwala na weryfikację poprawności badanego aktu, trzeba kwalifikować, jako istotne naruszenie prawa, tj. art. 130a ust. 6 p.r.d,, jak i art. 7 Konstytucji RP. Daje to podstawę do stwierdzenia nieważności aktu. Zaniechanie przez Sąd całościowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu prawa miejscowego naruszyło art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 147 p.p.s.a. - poprzez ich niezastosowanie - i bezpośrednio przełożyło się na treść rozstrzygnięcia, bowiem Sąd powinien stwierdzić nieważność uchwały w całości, a nie jedynie jej § 1. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 179a i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło