VIII SA/Wa 788/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłościowej Zakładów Tworzyw Sztucznych [...] spółka akcyjna z siedzibą w P. w upadłości na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., działając na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - zwanej dalej k.p.a – odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2006 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty R. z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...], w sprawie rekultywacji gruntu po zakładowym składowisku odpadów Zakładów Tworzyw Sztucznych "P." Spółka Akcyjna w upadłości w P. Powyższe postanowienie zapadło w rezultacie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2009 r. Syndyka Masy Upadłości Zakładów Tworzyw Sztucznych "P." S.A. w Upadłości w P. (reprezentowanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym – zwany dalej skarżącym), o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż zarówno pełnomocnik, jak i Syndyk oraz jego pracownicy pod wskazanym adresem tj. ul. Z. [...] P. nie otrzymali zawiadomienia doręczyciela pocztowego o pozostawieniu korespondencji /pisma/ z Kolegium do odbioru w Urzędzie Pocztowym w P. Ponadto poinformował, iż Syndyk i Upadły tj. "P." S.A. w upadłości posiadają w Urzędzie Pocztowym P. [...] skrytkę pocztową i tam jest składana wszelka kierowana do nich korespondencja, która jest odbierana przez upoważnionego pracownika. Dlatego też zdaniem skarżącego przesyłka pocztowa zawierająca decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 r. winna być złożona do wskazanej skrzynki pocztowej. W jego ocenie Urząd Pocztowy nie dopełnił warunków określonych w art. 44 k.p.a. i dlatego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest uzasadniony. Ponadto skarżący podniósł, iż na dowodzie doręczenia brak jest podpisu doręczyciela, nieczytelne są dane dotyczące daty zawiadomienia o złożeniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym i powtórnego zawiadomienia oraz, że nie wiadomo czy doręczyciel pozostawił pierwsze zawiadomienie dlatego, że zastał zamknięte drzwi pod adresem Z. [...], czy też dlatego, że adresat zmarł. Jednocześnie skarżący wskazał, iż błędne pouczenie zawarte w decyzji uzasadnia przywrócenie wnioskowanego terminu. W związku z powyższym, przytoczone okoliczności faktyczne dowodzą braku jakiejkolwiek winy lub zaniedbania skarżącego w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] września 2009r., odnosząc się do powyższych zarzutów, organ wskazał, iż przesyłka pocztowa zawierającą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2009 r. zaadresowana na pełnomocnika Syndyka Masy Upadłości Zakładów Tworzyw Sztucznych "P." S.A. w upadłości w P. (na adres wskazany we wniosku z dnia [...] czerwca 2008 r.) została zwrócona organowi w dniu [...] lipca 2009 r., to jest po upływie 14 dni od dnia pierwszego awiza (na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonym do koperty doręczyciel wskazał, że w dniu [...] lipca 2009 r. nie miał on możliwości doręczenia przesyłki w sposób podany w art. 42 i 43 k.p.a., i złożył ją w Urzędzie Pocztowym P. [...], informując o tym adresata, umieszczając zawiadomienie na drzwiach przy ul. Z. [...] w P. Natomiast powtórnego awizowania przesyłki dokonano dniu [...] lipca 2009 r.). W związku z powyższym organ uznał, że doręczenie w/w decyzji zostało dokonane w dniu [...] lipca 2009 r., tj. z upływem ostatniego dnia okresu 14 dniowego, o którym mowa w art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. Ustalając taki stan faktyczny organ wskazał, że aby możliwe było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, skarżący powinien stosownie do art. 58 § 1 i 2 k.p.a. złożyć stosowną prośbę, w której uprawdopodobniłaby brak swojej winy w uchybieniu terminu, a ponadto wykaże, że prośba ta złożona została w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny powodującej niemożność złożenia odwołania wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzję Kolegium. Według organu powołane powyżej warunki nie zostały wypełnione. Organ stwierdził, iż decyzja Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 r. została prawidłowo wysłana do pełnomocnika skarżącego na adres korespondencyjny wskazany we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r., gdyż w okresie od dnia jego złożenia, tj. od dnia [...] czerwca 2008 r. do dnia wydania decyzji kończącej sprawę tj. do dnia [...] czerwca 2009 r. skarżący nie informował organu o zmianie adresu korespondencyjnego, do czego był zobligowany zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a. Jednocześnie organ podniósł, iż okoliczność błędnego pouczenia zawartego w decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. nie ma znaczenia w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż wniosek ten został złożony z przekroczeniem 14 dniowego terminu, a ww. błąd nie może stanowić podstawy jego przywrócenia. W skardze na postanowienie z dnia [...] września 2009 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 58 § 1, art. 127 § 1 i § 3 k.p.a.. Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto podniósł m.in., iż zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. powiązany jest z naruszeniem przepisów: art. 7 k.p.a. /poprzez nie wyjaśnienie czy doręczyciel zachował tryb doręczenia przewidziany w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego/, art. 8 i art. 11 k.p.a.. Jednocześnie wskazał, iż organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych we wskazanym wniosku, a mianowicie brak jest w wydanym rozstrzygnięciu wyjaśnienia następujących kwestii tj. braku podpisu doręczyciela na zwrotce, nieczytelnych datach dotyczących zawiadomień o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowym oraz powtórnego zawiadomienia, jak i informacji czy, doręczyciel pozostawił pierwsze wezwanie, dlatego, że zastał zamknięte drzwi skarżącego czy też dlatego, że adresat zmarł. Powyższe narusza według skarżącego art. 77 k.p.a. Skarżący podniósł także, że organ nie respektuje ani nie wymaga od doręczyciela prawidłowego doręczania pism. Podsumowując wskazał, że uchybił terminowi złożenia prośby o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. bez własnej winy. W jego ocenie to doręczyciel nie wykonał prawidłowo swoich obowiązków, a zatem termin do złożenia wniosku powinien być przez organ przywrócony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie wniosło o jej oddalenie. Jednocześnie podniosło, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu zostało poprzedzone analizą pełnego materiału dowodowego, w tym dowodów doręczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). Kontrolą sądową objęte zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2009 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 r. Jest to rozstrzygnięcie o charakterze procesowym. Postępowanie sądowe ogranicza się wyłącznie do zbadania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, tj. zbadania czy organ prawidłowo ocenił, że nie wystąpiły przesłanki określone w art. 58 k.p.a. warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Rozpoznając wniosek skarżącego organ odmówił przywrócenia terminu z powołaniem się na art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. Instytucja przywrócenia terminu przewidziana w art. 58 i art. 59 k.p.a. jest instytucją prawa procesowego, mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę. W myśl art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przywrócenie terminu uzależnione jest od wystąpienia czterech przesłanek, które muszą wystąpić łącznie. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednej z nich, przy równoczesnym dopełnieniu innych przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Pierwszą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego, który wniesie prośbę w formie podania. Trzecią przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu już nie można przywrócić zgodnie z wyraźnym przepisem art. 58 § 3 k.p.a. Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin, np. wnieść odwołanie. Czynność procesową należy zatem dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze (co miało miejsce w przedmiotowej sprawie) nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżący nie spełnił podstawowej przesłanki, od wystąpienia której uzależnione jest przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Poza sporem pozostaje natomiast występowanie trzech z ww. przesłanek, tj. złożenie wniosku o przywrócenie terminu, w przewidzianym przez prawo terminie, jak również to, że wraz z nim skarżący dopełnił czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i doktryną - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uchybienie terminu może być przykładowo poczytane jako zawinione przez nią, "jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 grudnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1366/09). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć można: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą, powódź czy pożar, a zatem zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 października 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1101/09). A zatem dokonując oceny braku winy organ administracji publicznej przyjmuje obiektywny miernik staranności, jaki można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy, gwarantując tym samym pewność stosunków procesowych. W ocenie Sądu, w świetle zaprezentowanego powyżej orzecznictwa odnośnie przesłanek zasadności wniosku o przywrócenie terminu oraz mając na względzie uzasadnienie złożonego w sprawie wniosku, podzielić należy stanowisko organów orzekających odnośnie braku podstaw do przywrócenia terminu do dokonania czynności - złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 r. Prawidłowo bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uznało, iż doręczenie skarżącemu decyzji organu z dnia [...] czerwca 2009 r. nastąpiło w formie tzw. doręczenia zastępczego w dniu [...] lipca 2009 r. tj. z upływem ostatniego dnia 14 – dniowego okresu, o którym mowa w art. 44 §1 pkt 1 k.p.a., o czym świadczą zawarte na druku potwierdzenia odbioru oraz kopercie adnotacje, pieczęci i parafki dokonane przez doręczyciela przesyłki. Dlatego też za bezzasadne należy uznać zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość doręczenia przedmiotowej przesyłki, gdyż zawiadomienie o nadejściu przesyłki (decyzji) pozostawiono na drzwiach adresata, a pomimo dwukrotnego jej awizowania nie została ona podjęta w terminie określonym w art. 44 § 2 k.p.a. Instytucja doręczenia zastępczego stwarza domniemanie rzeczywistego doręczenia pisma. Wskazana decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. prawidłowo została wysłana na adres korespondencyjny podany we wniosku o stwierdzenie nieważności z dnia [...] czerwca 2008 r., natomiast jej adresatem był profesjonalny pełnomocnik skarżącego ustanowiony w przedmiotowej sprawie. A zatem słusznie organ uznał, iż nie było podstaw adresowania przesyłki na Syndyka Masy Upadłości ZTS P. w upadłości z siedzibą w P., skoro ten działał przez ustanowionego pełnomocnika, gdyż takie działanie pozostawałoby w sprzeczności z art. 40 § 2 k.p.a.. Ponadto podany przez pełnomocnika adres mocodawcy jednoznacznie wskazywał, iż jest to adres do doręczeń. W ocenie Sądu skarżący w omawianej sprawie niedostatecznie uzasadnił swoje stanowisko w zakresie braku swojej winy w nie zachowaniu terminu. Jednocześnie należy podnieść, iż powołane w skardze przepisy kodeksu postępowania cywilnego i orzecznictwo nie mają zastosowania do przedmiotowej sprawy. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi są niezasadne oraz, że Sąd z urzędu nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, skargę należało oddalić. Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.