VIII SA/Wa 799/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi R. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z [...] września [...] r., po rozpoznaniu odwołania R. I. (dalej: Skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z [...] sierpnia 2019 r. Decyzją tą organ I instancji odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od 1 maja 2019 r. – bezterminowo z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wnioskowanego na H. C. W uzasadnieniu SKO wskazało w szczególności, że powodem odmowy było niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a ponadto Skarżąca ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a jest to negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca w odwołaniu od decyzji zakwestionowała jej ustalenia opierając uzasadnienie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji SKO wskazało, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem postępowania odwoławczego. Kolegium uchylając pierwotną decyzję z [...].04.2019 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania podniosło, że powodem odmowy w sprawie niniejszej nie może być przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. SKO nie mogło jednak przyznać Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż w trakcie realizacji pozostawała decyzja z [...].06.2014 r. ustalająca prawo do zasiłku dla opiekuna na stałe w związku z opieka nad matką. Kolegium wskazało wówczas, by organ ustalił czy Skarżąca żąda uchylenia decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, a jeśli tak, wydał stosowną decyzję, a następnie rozpoznał wniosek o świadczenie pielęgnacyjne. Organ wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje m.in. osobom, na których ciąży zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub zrezygnują z zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki bądź pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nadto przytoczył zapis art. 17 ust. 1b ustawy, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Nadto, organ stwierdził, że nie może wystąpić żadna z przesłanek określonych w art. 17 ust. 5 ustawy i jedną z nich jest fakt prawa osoby sprawującej opiekę do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wskazał, że Trybunał Konstytucyjnego wyrokiem z 21 października 2014 r. K 38/13 orzekł niekonstytucyjność art. 17 ust. 1b ustawy (w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nad osobą niepełnosprawną, po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności). Przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych w którym dominujący jest pogląd, że w związku z w/w wyrokiem Trybunału nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niekonstytucyjną (niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Oznacza to, że w odniesieniu do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18 roku życia lub po ukończeniu 25 roku życia nie jest możliwe stosowanie art. 17 ust. 1b z uwagi na jego niekonstytucyjność. SKO wskazało, że podziela w/w poglądy. Stwierdziło, iż 31 maja Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieka nad matką, od dnia 1 maja 2019 r. Skarżąca na podstawie decyzji z [...].06.2014 r. zmienionej [...].10.2018 r. jest uprawniona do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad matką, który to zasiłek przyznano bezterminowo. Skarżąca podała, że z chwilą otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego zrezygnuje z dotychczas pobieranego zasiłku dla opiekuna z dniem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (oświadczenie z [...].08.2019 r.), to jednak decyzja przyznająca zasiłek dla opiekuna pozostaje nadal w realizacji. Organ I instancji nie uchylił bowiem tej decyzji ze względu na fakt, że zrzeczenie się zasiłku nastąpi dopiero z dniem przyznania przez organ wyższego świadczenia. Zdaniem Kolegium tylko w sytuacji zrzeczenia się Skarżącej zasiłku dla opiekuna mogłoby nastąpić przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W świetle art. 17 ust. 5 pkt 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przepis ten nie może być interpretowany w oderwaniu od treści art. 27 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do w/w świadczenia i zasiłku przysługuje jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną. Celem tej regulacji jest wykluczenie równoczesnego pobierania obu świadczeń. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję organu odwoławczego złożyła R. I., wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie następujących przepisów: - prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 b ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (dalej: u.o.ś.r.) polegającą na pominięciu prawnie uzasadnionych celów u.o.ś.r. i przyjęciu, że okoliczność pobierania zasiłku dla opiekuna stanowi kryterium negatywne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że sam fakt uzyskania i pobierania zasiłku dla opiekuna ma przesądzające znaczenie dla oceny wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego; oraz przez błędna wykładnię art. 27 ust. 5 u.o.ś.r. polegającą na uznaniu, że w sytuacji Skarżącej nie nastąpił zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, co skutkowało wadliwym przyjęciem, że przepis art. 27 ust. 5 nie ma zastosowania w sprawie, a to uniemożliwia Skarżącej dokonanie wyboru jednego ze świadczeń opiekuńczych i przesądza o niemożności uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji pobierania zasiłku dla opiekuna; - przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art.77kpa, art. 7 kpa w zw. z art. 80 kpa przez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjmując że sam fakt pobierania zasiłku dla opiekuna skutkuje brakiem prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i zwalnia organ rozstrzygający z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony; art. 8 i 9 kpa poprzez niewypełnienie obowiązku pouczenia strony o treści art. 27 ust. 5 ustawy i możliwości dokonania wyboru korzystniejszego świadczenia, co wynikało z błędnej wykładni art. 27 ust. 5 u.o.ś.r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2019 r., poz. 2325.; dalej "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że niniejsza skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. 2018 r., poz. 2220 ze zm., dalej "u.ś.r." lub jako "ustawa"). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom (niż wskazane w pkt 1-3), na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przepis art. 17 ust. 1a określa, że osobom na których ciąży obowiązek alimentacyjny, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast art. 17 ust. 1b ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Skarżąca jest córką osoby wymagającej opieki, zatem należy do kręgu osób określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Matka skarżącej, H. C., urodzona [...] r. orzeczeniem Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w R. z [...].06.2010 r. zaliczona została do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, przy czym w orzeczeniu wskazano, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 14 kwietnia 2010 r. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zawiera ponadto wskazanie konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W niniejszej sprawie organ I instancji uznał, że powodem odmowy było niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a ponadto Skarżąca ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a jest to negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zaś organ odwoławczy za przyczynę odmowy uznał okoliczność, że jest w realizacji decyzja przyznająca Skarżącej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Należy podzielić stanowisko SKO, że na gruncie obowiązujących przepisów opiekunowi może przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pomimo że niepełnosprawność dorosłej osoby niepełnosprawnej, która pozostaje pod jego opieką, nie powstała do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej. Przy rozważaniu tej kwestii, SKO prawidłowo wzięło pod uwagę treść i skutki płynące z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 dla określenia ich wpływu na sytuację prawną Skarżącej. Warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia jest powstanie niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, co wynika wprost z treści art. 17 ust. 1b ustawy. Trybunał Konstytucyjny w punkcie drugim sentencji wyroku z 21 października 2014 r., orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skoro w wyroku Trybunału została stwierdzona niezgodność we wskazanym zakresie przepisu ustawy z Konstytucją, to sąd administracyjny nie może tej okoliczności pomijać. Przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, czyli takim, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, przedmiotowym lub czasowym) zakresie jego zastosowania. W konsekwencji atrybut konstytucyjności albo niekonstytucyjności nie jest przypisywany całemu aktowi prawnemu albo jego jednostce redakcyjnej (przepisowi), lecz jego fragmentowi, a ściślej rzecz biorąc jakiejś normie (normom) wywiedzionej z tego przepisu. Wyrok zakresowy rozstrzyga o przepisie, którego rozumienie nie jest sporne, lecz zarzut niekonstytucyjności odnosi się do wyraźnego zakresu zastosowania tego przepisu (por. M. Florczak-Wątor, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne, Poznań 2006, s. 104). Przywołany wyrok odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, na co wskazuje zwrot "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Skutkiem tego wyroku jest zmiana zakresu zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie treści w nim ujętej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 17 ust. 1 tej ustawy, który określa ogólne przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakresowe wyeliminowanie ograniczeń o charakterze podmiotowym (wieku powstania niepełnosprawności podopiecznych) nie powoduje dysfunkcjonalności ustawy, gdyż możliwe jest odnalezienie w treści art. 17 ustawy i przepisów z nim skorelowanych wszystkich elementów podmiotowych, przedmiotowych i czasowych koniecznych dla zrekonstruowania normy (norm) prawnej określającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest to zatem przypadek tzw. pominięcia prawodawczego, które polega na wskazaniu przez Trybunał braku pewnych treści normatywnych w kontrolowanym przepisie. Trybunał Konstytucyjny derogując w powołanym wyżej zakresie przepis art. 17 ust.1b ustawy nie odroczył utraty jego mocy obowiązującej (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP). Oznacza to, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata przez ten przepis we wskazanym w wyroku zakresie domniemania konstytucyjności począwszy od dnia ogłoszenia wyroku. Przedmiotowy wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw RP z 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie. Omawiany przepis ustawy - art. 17 ust. 1b - jako niekonstytucyjny w określonym przez wyrok zakresie - nie powinien mieć od tego momentu zastosowania. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego odniósł bezpośredni skutek i zadaniem Sądu, realizującego ustrojową funkcję gwaranta praw i wolności obywatelskich jest ustalenie możliwości jego zastosowania zgodnie z wzorcem konstytucyjnym. Zawarta bowiem w sentencji wyroku Trybunału derogacja nie powoduje powstania luki konstrukcyjnej, a zmodyfikowany przepis 17 ust. 1b ustawy, w dopełnieniu z ust. 1 tego artykułu, może być stosowany. Niezależnie od poczynionych powyżej uwag, trzeba poruszyć również kwestię wniosku skarżącej o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy w przypadku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W niniejszej bowiem sprawie organy obu instancji stwierdziły, że deklaracja Skarżącej o zrzeczeniu się zasiłku dla opiekuna dopiero z dniem przyznania przez organ wyższego świadczenia powoduje niemożność przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ponieważ decyzja o ustaleniu specjalnego zasiłku opiekuńczego jest w realizacji. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie zostało naruszone też prawo skarżącej do skutecznego dokonania wyboru świadczenia. Zdaniem Sądu, taka treść oświadczenia skarżącej powinna poskutkować wszczęciem postępowania w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego i w sytuacji spełnienia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - wydaniem pozytywnej decyzji, zaś pominięcie treści takiego oświadczenia skarżącej i zaniechanie postępowania w tym przedmiocie stanowi naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 kpa (por. wyrok WSA w Łodzi z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 904/17). Należy zwrócić uwagę, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. winien być wykładany w ten sposób, że wprawdzie wyklucza on możliwość pobierania obu świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Aby wybór ustawowo zagwarantowany stronie, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., mógł być skutecznie dokonany, nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, winien przedsięwziąć takie czynności, by strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. W tym celu organy obowiązane są poszukiwać rozwiązań proceduralnych gwarantujących stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. ustawowe prawo wyboru świadczenia, bowiem organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 kpa). Przykładowym rozwiązaniem może być jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, czy nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w jednej decyzji. Wprawdzie na gruncie prawa administracyjnego obowiązuje, wyprowadzana z art. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 kpa zasada "jedna sprawa (uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisu prawa) - jedna decyzja", tym niemniej z uwagi na to, że z przepisu prawa wynika, że strona może otrzymywać w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych tylko jedno ze świadczeń wybrane przez nią, to kwestia tego wyboru, a tym samym i rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, stanowi element faktyczny sprawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co wskazuje na możliwość uchylenia decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego (art. 155 kpa) w odrębnym punkcie decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego (wyrok NSA z 12 grudnia 2018 r., I OSK 1175/18). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpatrując sprawę organy zobowiązane będą do uwzględnienia powyższego stanowiska Sądu, w tym do pominięcia tej części normy art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, którą Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) uznał za niezgodną z Konstytucją RP . Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl). ----------------------- 8