VIII SA/Wa 809/16
WyrokWSA w Warszawie2018-04-26
Skład orzekający: Renata Nawrot, Sławomir Fularski, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która sztucznie podzieliła gospodarstwo rolne na kilkadziesiąt części zgłaszanych odrębnie we wnioskach o przyznanie płatności, może być uznana za rolnika i uzyskać płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że spółka nie spełnia definicji rolnika, ponieważ sztucznie stworzyła warunki do uzyskania płatności, dzieląc gospodarstwo rolne w celu obejścia przepisów o limitowaniu płatności. Działania te były sprzeczne z celami prawa wspólnotowego, a spółka nie wykazała samodzielności technicznej ani prowadzenia działalności rolniczej na własny rachunek.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Po wieloletnim postępowaniu, obejmującym uchylenia decyzji i wznowienie postępowania, organy ARiMR odmówiły przyznania płatności, uznając, że spółka sztucznie podzieliła gospodarstwo rolne w celu uzyskania nienależnych korzyści. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenia proceduralne i błędną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2009, po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej: "skarżąca", ‘spółka") na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "organ odwoławczy") nr [...] z [...] lipca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: organ I instancji, Kierownik BP ARiMR) nr [...]
z dnia [...] stycznia 2016 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej oraz odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 rok.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu 14 maja 2019 r. skarżąca złożyła do organu I instancji wniosek
o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. (zwana także: płatność OB).
Kierownik BP ARiMR, po rozpatrzeniu sprawy, w dniu [...] grudnia 2009 r. wydał decyzję (nr [...]), w której umorzył postępowanie w sprawie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w części, przyznał jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych.
Uznając zasadność odwołania spółki – na skutek uchylenia decyzji o nałożeniu sankcji, organ I instancji wydał kolejną decyzję w zakresie przyznania płatności
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ odwoławczy - po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego postanowił uchylić w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Kierownik BP ARiMR, w dniu [...] września 2010 r., wydał kolejną decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, która na skutek złożonego odwołania przez spółkę została utrzymana w mocy przez Dyrektora ARiMR, (decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 lipca 2011 r.
w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 306/11 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora ARiMR nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji nr [...].
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik BP ARiMR w B.,
w dniu [...] stycznia 2012 r., wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, którą umorzył postępowanie w sprawie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w części dotyczącej przyznania uzupełniającej płatności do upraw traw uprawianych na trwałych użytkach zielonych, przeznaczonych na susz paszowy (do działek rolnych:[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],
[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]), przyznał jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. Jednolita płatność obszarowa została pomniejszona o kwotę sankcji nałożonych na beneficjenta w roku 2007 wynoszącą [...] zł.
W dniu [...] stycznia 2012 r. spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji,
a następnie w dniu [...] kwietnia 2012 r. wystąpiła z wnioskiem o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu zakończenia kontroli sądowo-administracyjnej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie decyzji nakładającej sankcje wieloletnie.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zawiesił postępowanie odwoławcze.
Wobec braku wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania i upływu trzech lat, w dniu [...] maja 2015 r. Dyrektor ARiMR, decyzją nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji z [...] stycznia 2012 r., wskazując
w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 K.p.a.
Powyższa decyzja z [...] maja 2015 r., podlegała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 478/15 oddalił skargę.
W dniu [...] maja 2015 r. P. M., Prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. z/s w B. złożył pismo informujące, iż decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] oraz [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności ONW za rok 2009 zostały wydane w oparciu
o decyzje, które następnie zostały usunięte z obrotu prawnego. Powyższy wniosek
o wznowienie postępowania organ odwoławczy przekazał do Kierownika BP ARiMR, jako do organu właściwego, który wydał ostatnią decyzję w sprawie.
Postanowieniem nr [...], z [...] lipca 2015 r., Kierownik BP ARiMR w B. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., wskazując w podstawie prawnej art. 149 § 1 i art. 150 § 1 w związku z art.145 § 1 pkt 5 i 8 K.p.a.
Po włączeniu do akt sprawy dokumentacji zgromadzonej w sprawie spółki
w zakresie prowadzonego postępowania dla płatności rolnośrodowiskowych na rok 2009, Kierownik BP ARiMR w dniu [...] stycznia 2016 r., wydał decyzję Nr [...], którą:
- uchylił decyzję nr [...] z [...] stycznia 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009,
- umorzył postepowanie w sprawie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (wymienionych w decyzji),
- odmówił przyznania [...] Spółce z o.o. płatności na rok 2009, w tym: jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych.
W podstawie prawnej wydanej decyzji organ I instancji wskazał: art. 151 § 1 pkt. 2 w związku z art. 145 § 5, art. 105 § 2 K.p.a. oraz: art. 7 ust. 1, 2, art. 19 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, ze zm.), art. 2 oraz art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej
i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16)3), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 73/2009", art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady (WE EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r., w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 145 § 1 punkt 5, art. 149 § 2 oraz art. 150 §1 i § 2 K.p.a. Ponadto podniosła brak obiektywizmu, staranności przy zbieraniu dowodów, ustaleniach stanu faktycznego
i popełnienie fundamentalnych błędów ustaleń faktycznych w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody. W rezultacie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem spółki.
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2016 r. Dyrektor ARiMR, utrzymał w mocy decyzję Kierownika PB ARiMR.
Po przedstawieniu przebiegu postępowania, organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z [...] lipca 2015 r. Kierownik BP ARiMR wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...], wydana przez Kierownika BP ARiMR. Przesłanką wznowienia był art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 K.p.a., a więc
- wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
- decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Organ odwoławczy przypomniał, że według ustaleń organu I instancji, zaistniały przesłanki, które wskazują, iż wnioskująca spółka nie spełnia definicji rolnika określonej w art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30
z 31.01.2009 r" str. 16), a także dokonała działań skierowanych na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego, poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, w postaci podziału przez P. M. (wspólnika [...] Sp. z o.o.) jednego spójnego gospodarstwa rolnego będącego w jego posiadaniu, na kilkadziesiąt części zgłaszanych odrębnie we wnioskach o przyznanie płatności na poszczególne lata przez podmioty, których jednym ze wspólników jest P. M..
W pierwszej kolejności Dyrektor ARiMR, stwierdził, iż organem właściwym do przeprowadzenia postępowania wznowieniowego był Kierownik BP ARiMR
w B., gdyż zgodnie z art. 150 § 1 K.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Wywiódł przy tym, że Dyrektor ARiMR nie rozpoznawał sprawy merytorycznie, a jedynie umorzył postępowanie odwoławcze.
Jak podał organ odwoławczy podstawą odmowy przyznania płatności
w zaskarżonej decyzji Nr [...] ( z [...] stycznia 2016 r.) jest uznanie, że
w niniejszej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków. Powyższa okoliczność nie była przedmiotem poprzednich rozważań zarówno organów administracji ARiMR jak i Sądu Administracyjnego. Są to nowe ustalenia faktyczne organów, które nie mogły być przedmiotem oceny również Sądu Administracyjnego.
Wskazał, że okoliczności stworzenia sztucznych warunków pojawiły się
w sprawie dopiero po analizie kilkudziesięciu podmiotów, spółek cywilnych i spółek
z o.o., które zostały utworzone przez identyczną grupę osób. Ustalenia te wymagały porównania składów osobowych kilkudziesięciu spółek, które składały wnioski na przestrzeni ostatnich lat, ich siedziby, sposobu działania, powiązań osobowych, wychwycenia mechanizmów działania, treści składanych wniosków. Wychwycenie mechanizmów działania mogło natomiast nastąpić dopiero po pewnym czasie po analizie wniosków składanych przez te spółki na przestrzeni ostatnich lat, gdy pewien schemat działania nabrał cech powtarzalności.
Uprzednio w dacie wydawania poprzednich decyzji w sprawie organy ARiMR nie posiadały jeszcze takich ustaleń. Pełna analiza kilkuset wniosków o przyznanie płatności składanych przez kilkadziesiąt podmiotów na przestrzeni ostatnich lat doprowadziła organy ARiMR do wychwycenia pewnych mechanizmów działania noszących znamiona stworzenia sztucznych warunków.
Jak wyjaśnił Dyrektor ARiMR, organ I instancji wydając decyzję nr [...] (z dnia [...] stycznia 2016 r.), po wznowieniu postepowania, był już w posiadaniu z urzędu informacji, że w sprawach kilkudziesięciu spółek (które złożyły wnioski
o przyznanie płatności na przestrzeni ostatnich kilku lat) założonych przez określoną, identyczną grupę osób, toczą się postępowania administracyjne, gdzie organy ARiMR postawiły zarzuty stworzenia sztucznych warunków. Powyższej weryfikacji podlega również spółka [...] Sp. z o.o.
Zgodnie z art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
W ocenie Dyrektora ARiMR, słusznie zatem organ, dokonując nowych ustaleń, uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Za zasadne organ odwoławczy uznał uchylenie dotychczasowej decyzji oraz odmowę przyznania płatności, przyjmując, iż nowe ustalenia nie były przedmiotem badania zarówno w postępowaniu administracyjno-odwoławczym, jak i sądowym,
w wyniku którego zapadł prawomocny wyrok WSA sygn. akt VIII SA/Wa 306/11.
Przeprowadzone postępowania administracyjne i odwoławcze wykazały, iż P. M. tworząc kilkadziesiąt spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółek cywilnych, w których jego osoba jest powiązana w ten sposób, iż jest albo wspólnikiem, albo prezesem zarządu, albo prokurentem - podzielił w ten sposób całe gospodarstwo
w celu ominięcia modulacji płatności, m.in. ONW oraz rolnośrodowiskowej. W tej sytuacji jak ocenił organ odwoławczy, istniała konieczność wydania rozstrzygnięcia
z uwzględnieniem posiadanych, nowo zebranych, informacji, które uwzględniono we wznowionym postępowaniu.
Ponadto sztuczne warunki odnoszą się również do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o czym świadczy art. 30 Rozporządzenia 73/2009 regulujący systemy wsparcia bezpośredniego.
Okoliczność, że jednolita płatność obszarowa nie podlega limitowaniu, modulacji, tudzież degresji nie ma zatem znaczenia, należy bowiem podkreślić jak zaznaczył organ odwoławczy, że według pkt 25 preambuły rozporządzenia 73/2009, systemy wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej przewidują bezpośrednie wsparcie dochodowe mające na celu, w szczególności, zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać niewłaściwemu rozdysponowaniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takiego wsparcia.
Podkreślił zatem, iż przedmiotem analizy było postępowanie P. M. który, według stanu na rok 2009, wspólnie z członkami najbliższej rodziny, zawiązał kilkadziesiąt spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, składających odrębne od niego i (ówczesnej małżonki) R. M., wnioski o przyznanie płatności, co zostało wykazane przez organ I instancji (str. 16-19 decyzji). Ustalono, iż P. i R. M., pozostający wówczas w związku małżeńskim, będąc
w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów, nadanych osobom fizycznym, utworzyli dodatkowo 10 spółek: [...] Sp. z o.o., [...] s.c., [...] s.c., [...] s.c. [...] s.c., [...] ro s.c. [...] s.c., [...] s.c., [...] o s.c., [...] s.c., w których są jedynymi współwłaścicielami, a w pozostałych spółkach wskazanych w zaprezentowanej tabeli (z wyłączeniem pojedynczego przypadku - [...] Sp. z o.o.) jedno z małżonków jest wspólnikiem, a drugim wspólnikiem jest zamiennie D. M. - syn P. i R. M., [...] Sp. z o.o. lub [...] S.A. Zarówno małżeństwo M. jak i wszystkie pozostałe podmioty, złożyli w 2009 r. odrębne wnioski o przyznanie płatności obszarowych.
Mając na uwadze złożony wniosek o przyznanie płatności przez [...] sp. z o.o., P. M. oraz trzech wybranych podmiotów wnioskujących odrębnie o przyznanie płatności w 2009 r., tj. [...] s.c., [...] s.c., [...] s.c., zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do zobrazowania działań podjętych przez P. M. i wykazania stworzenia przez niego sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnych płatności z UE.
Następnie organ przybliżył szczegółowo zasady działania wskazanych podmiotów, zauważając, iż środki finansowe z tytułu dopłat rolniczych wpływały bezpośrednio na rachunki P. M. lub spółek, które były przez niego zarządzane, ponadto był on główną osobą decyzyjną, wszystkie podmioty w których głównym udziałowcem jest P. M., zajmując tę samą siedzibę tj. ul. K. [...] B. (woj. mazowieckie), zadeklarowały do płatności grunty rolne położone w kilku innych województwach, dodatkowo w gospodarstwie rozproszonym na kilka powiatów, co oceniając jednostkowo, ze względu na odległość od siedziby, znacząco zwiększa ponoszone koszty ogólne prowadzenia gospodarstwa (w tym gospodarstwa ekologicznego, a więc ze swej natury wysokonakładowego) i podważa sens ekonomiczny takiej działalności.
Również weryfikacja wniosku o przyznanie pomocy, jak również innych wniosków złożonych do organu, wykazała w ocenie organu - istniejące powiązania osobowe pomiędzy spółkami i P. M.. Zachodzące powiązania w zakresie udziału P. M. w każdym z postępowań wszczętych na wniosek wymienionych w decyzji spółek, dały podstawę do stwierdzenia, iż zachodzą uzasadnione podstawy do twierdzenia, że P. M. stworzył sztuczne warunki uzyskania pomocy, poprzez chęć przysporzenia wielokrotności maksymalnego limitu pomocy przysługującemu jednemu beneficjentowi.
Jednocześnie organ wskazał, że w przypadku płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego limit pomocy nie obowiązuje, jednakże w przypadku płatności ONW, o którą spółka również wnioskowała na tym samym formularzu wniosku, płatność taka podlega modulacji.
W myśl przepisu § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009, nr 40, poz. 329, z późn. zm.) pomoc taką przyznaje się rolnikowi do określonego limitu powierzchni, tj. do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha. Zgodnie zaś z § 3 ust. 3 rozporządzenia ONW płatność ONW do powierzchni działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW przekraczającej 50 ha jest przyznawana w wysokości: 50% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha, 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 100 ha do 300 ha.
Analizując złożone wnioski w przedmiotowym postępowaniu ustalono, że we wniosku [...] Sp. z o.o, zadeklarowała do płatności, w tym płatności ONW, powierzchnię łączną wynoszącą [...] ha. W tym samym roku, tj.
w 2009, P. M. zadeklarował do płatności ONW powierzchnię wynoszącą [...] ha, spółka [...] s.c. zadeklarowała do płatności ONW powierzchnię gruntów wynoszącą [...] ha, [...] s.c. zadeklarowała do płatności ONW powierzchnię gruntów [...] ha, zaś [...] s.c. powierzchnię [...] ha. Oddzielne zgłoszenie do płatności ONW przez P. M. oraz 4 wybrane (spośród wielu) i analizowane podmioty, powierzchni łącznej wynoszącej [...] ha, umożliwia ominięcie wskazanych wyżej przepisów modulacyjnych, a zatem jest sprzeczne z unormowanymi celami wsparcia.
Niezrozumiały dla organu był fakt deklarowania gruntów położonych obok siebie - w tej samej miejscowości - przez różne podmioty, zarządzane de facto przez tę samą osobę, tj. P. M..
Organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wynika, iż w 2009 roku prace na zlecenie [...] sp.
z o.o. wykonywała firma usługowa [...], której właścicielem jest P. M.. Tym samym prace w spółce-wnioskodawcy wykonywał na zlecenie P. M., wspólnik spółki wnioskodawcy - [...] sp. z o.o. P. M. również brał udział w załatwianiu wszystkich spraw prowadzonych w postępowaniach administracyjnych.
Zdaniem Dyrektora ARiMR organ I instancji zebrał kompletny materiał dowodowy i na jego podstawie poczynił prawidłowe, niezbędne ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności utworzenia wielu spółek przez P. M., zawierania kolejnych porozumień w sprawie przeniesienia posiadania nieruchomości między spółkami
i małżonkami, przeanalizował szczegółowo istniejące powiązania osobowe, rodzinne, pełnione funkcje, co organ przedstawił w postaci tabelarycznej, a ustalił w oparciu
o zebrane w sprawach odpisy KRS. Ponadto organ zasadnie wywiódł, iż to P. M. wraz z członkami rodziny (byłą żoną R. M.) w 2009 r. był posiadaczem gospodarstwa rolnego i to on prowadził działalność rolną wykonywaną
w sposób zorganizowany, ciągły i na własny rachunek. To P. M. (Prezes
i zarazem wspólnik skarżącej spółki) uzyskiwał dochody i ponosił koszty, o czym świadczą przede wszystkim zebrane w aktach faktury VAT oraz to on świadczył usługi rolne poprzez działalność gospodarczą [...]. A więc prowadził jedno spójne gospodarstwo rolne, sztucznie podzielone i zgłaszane oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych jako odrębni producenci rolni, działający w formie spółek.
Również z analizy struktury własnościowej gruntów rolnych będących składową gospodarstwa deklarowanego przez [...] Sp. z o.o. (zobrazowana w tabeli na str. 25-27 decyzji I instancji) wynika, iż w roku 2009, wśród zadeklarowanych 31 działek ewidencyjnych, 13 stanowiło własność P. i R. M.,
1 stanowiła własność P. M., zaś pozostałe 17 stanowiło własność Skarbu Państwa pozostającą w zasobie ANR, w tym wszystkie działki ewidencyjne były wydzierżawione przez P. M.. Organ przedstawił także metodologię przekazywania działek i deklarowania działek w związku ze zmianą posiadacza przez poszczególne spółki.
W rezultacie organ odwoławczy uznał, że podmiot wnioskujący nie jest rolnikiem oraz nie prowadził działalności rolniczej w 2009 r., tym samym nie spełnia warunków do przyznania płatności. Został sztucznie utworzony w celu uzyskania wyższych dotacji. Nie wykazał posiadania samodzielności technicznej, ponadto ustalenia dokonane przez organ I instancji wskazują, iż dysponentem środków finansowych pozostawał P. M. jako wspólnik spółek [...],[...], oraz [...].
W odniesieniu do zarzutów odwołania, organ odwoławczy za zasadne uznał wznowienie postępowania administracyjnego na mocy art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., z uwagi na nowe okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a nie znane organowi I instancji
w dniu wydania decyzji ostatecznej. Podkreślił, iż stwierdzenie okoliczności stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności możliwe było dopiero po analizie dokumentacji wszystkich spółek utworzonych przez P. M. w latach 2006-2009, w tym analizy przekazywania poszczególnych gruntów rolnych pomiędzy spółkami, w których P. M. posiadał udziały, wykonywania prac na zlecenie spółek przez podmioty powołane przez P. M., analizy numerów kont bankowych przez te spółki, a także tożsamości osób zawiązujących te spółki.
Za istotne uznał, że okoliczność tworzenia sztucznych warunków nie była przedmiotem rozważań ani ustaleń na ówczesnym etapie, zarówno przez organy administracyjne jak i Sądy Administracyjne. Są to nowe okoliczności, mające znaczenie dla sprawy, ustalone przez organ I instancji już po wydaniu w sprawie rozstrzygnięcia
i po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego i sądowego. Niezasadnie też
w ocenie Dyrektora ARiMR podnosiła spółka, że organ odwoławczy był właściwym do wznowienia postępowania, gdyż to on wydał decyzję ostateczną, mimo że była to decyzja o umorzeniu postępowania.
Zdaniem również organu odwoławczego zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego, błędnej oceny materiału dowodowego są niezasadne.
Ustalenia zostały poparte dowodami zgromadzonymi w sprawie i wskazanymi
w uzasadnieniu niniejszej decyzji. Strona nie wykazała, iż to spółka na własną rzecz, ryzyko i rachunek prowadziła działalność rolniczą, że to ona ponosiła koszty działalności i osiągała przychody. Ponadto włączony materiał dowodowy (faktura Vat nr [...]) nie świadczy o odrębności gospodarstwa.
W podsumowaniu organ odwoławczy jeszcze raz podkreślił, że [...] spółka z o. o. składając wniosek o przyznanie płatności nie spełniła definicji rolnika, ponieważ gospodarstwo było w posiadaniu P. M..
Zgromadzona dokumentacja w sprawie wykazała, że to P. M. prowadził gospodarstwo rolne, ponosił nakłady i czerpał z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo [...] spółka z o. o., zostało sztucznie utworzone
w celu uzyskania wyższych płatności, Zatem przyznanie wnioskowanej płatności byłoby sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami.
W skardze do sądu administracyjnego na powołaną wyżej decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art. 145 § 1 pkt 5, art. 150 § 1 i § 2 K.p.a. oraz art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniosła błędną, arbitralną, dowolną, wręcz kuriozalną ocenę materiału dowodowego. Ponadto nie przeprowadzenie dowodów żądanych przez skarżącą.
Zdaniem skarżącej w sprawie doszło do nieuzasadnione zastosowanie art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) 1975/2006 oraz art. 2 i art. 30 rozporządzenia Rady WE 73/2009.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie zaznaczyć należy, iż stanowiące przedmiot skargi decyzje wydane zostały w wyniku wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte kwalifikowanymi wadami, wymienionymi w art. 145 § 1 K.p.a. Zadaniem organów w postępowaniu wznowieniowym jest zatem ustalenie, czy postępowanie zakończone decyzją ostateczną było dotknięte jedną z wad wymienionych w wymienionym wyżej przepisie. Stwierdzenie istnienia takiej wady obliguje organ do uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.
Podstawą wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie był przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., z którego wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który je wydał.
Przywołany przepis wymaga zatem kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, musiały one istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań czy
z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w omawianym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 768/11, LEX nr 1252179).
O istotności nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów można mówić tylko wtedy, jeżeli dotyczą one przedmiotu sprawy i mają wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do istoty odmienna od dotychczasowej.
Po drugie w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów skarżącego
o charakterze proceduralnym. , tj. naruszenia art. 153 p.p.s.a. Z wykładni art. 153 p.p.s.a. wynika, że organy są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. może dotyczyć dwóch sytuacji: gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd oraz gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia sądowego.
W ocenie Sądu, nie jest zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, do którego przeprowadzenia organ I instancji został zobowiązany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2011 r. w sprawie VIII SA/Wa 306/11.
Z przepisu tego nie wynika w żadnym razie zakaz prowadzenia – przy ponownym rozpatrywaniu sprawy - postępowania dowodowego w szerszym zakresie, tj.
w odniesieniu do tych okoliczności faktycznych, które nie były przedmiotem kontroli sądowej. Należy zgodzić się więc z poglądem, że ocena prawna dokonana przez sąd nie wyznacza granic sprawy administracyjnej i nie może być utożsamiana z zakazem czynienia nowych ustaleń faktycznych, jeżeli są one niezbędne do załatwienia sprawy. Granice sprawy administracyjnej wyznacza bowiem stan faktyczny i prawny istniejący
w dniu wydania decyzji.
Organ I instancji, prowadząc ponownie postępowanie administracyjne, po wznowieniu postępowania - dotyczące kwestii przyznania płatności OB na rzecz spółki na rok 2009 stwierdził zmianę stanu faktycznego i ustalił nowe okoliczności. W tej sytuacji za prawidłowe należy uznać wnioski organu co do przyjęcia w podstawie prawnej decyzji art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Skoro zatem organy ARiMR doszły do wniosku, że - wobec zasadniczej zmiany stanu faktycznego - rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy będzie możliwe w oparciu
o inne przesłanki niż te, które legły u podstaw wcześniejszego uchylenia decyzji przez Sąd, nie były zobowiązane do przeprowadzenia postępowania dowodowego, które w tej sytuacji byłoby bezprzedmiotowe.
W przedmiotowej sprawie podstawą odmowy przyznania płatności jest uznanie, że doszło do stworzenia sztucznych warunków do przyznania płatności OB, co nie było przedmiotem wcześniejszego badania zarówno przez organy, jak i przez wojewódzki sąd administracyjny. Ustalenia okoliczności stworzenia sztucznych warunków pojawiły się w sprawie dopiero po długotrwałych analizach kilkudziesięciu podmiotów: spółek cywilnych i spółek prawa handlowego, które zostały utworzone przez identyczną grupę osób. Wymagały one porównania składów osobowych kilkudziesięciu spółek, które składały wnioski na przestrzeni ostatnich lat, ich siedziby, sposobu działania, powiązań osobowych, wychwycenia mechanizmów działania, treści składanych wniosków, zauważenia cech powtarzalności danego schematu działania. Takich ustaleń nie można dokonać przez pryzmat pojedynczego wniosku złożonego przez określony podmiot
i ograniczyć jego badanie tylko do oceny działań samego beneficjenta. Na moment wydawania poprzednich decyzji w sprawie organy ARiMR takich ustaleń jeszcze nie posiadały.
Zgodzić się należy z organami ARiMR, że w dacie wydawania przedmiotowych decyzji po wznowieniu postępowania – organy posiadały już z urzędu informacje, że
w sprawach kilkudziesięciu spółek (które złożyły wnioski o przyznanie płatności na przestrzeni ostatnich kilku lat), założonych przez określoną, identyczną grupę osób, toczą się postępowania administracyjne, gdzie organy ARiMR stawiają zarzuty stworzenia sztucznych warunków.
Takiej weryfikacji poddano również i skarżącą w toku postępowania wyjaśniającego, ponownie rozpoznając sprawę przyznania płatności OB na 2009 r. Wykazanie w postępowaniu zakończonym wydaniem kontrolowanych decyzji stworzenia sztucznych warunków do przyznania ww. płatności stanowi zmianę istotnych okoliczności faktycznych, powodującą ustanie mocy wiążącej wytycznych zawartych
w wyroku WSA w Warszawie w sprawie VIII SA/Wa 306/11.
Dlatego Sąd uznał, że organy orzekające w tej sprawie nie naruszyły art. 153 p.p.s.a.
Definicja rolnika wynika z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, przytoczonej powyżej.
Zgodnie z art. 30 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Celem płatności bezpośrednich jest wspieranie dochodów rolników i udzielanie im pomocy finansowej. Dotyczy to takich podmiotów, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych, tzn. decydują, jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonują odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbierają plony oraz utrzymują te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami). Chodzi tu o wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa; mogą nimi być działania organizacyjne, kierownicze, jak i osobiste zaangażowanie w bezpośrednim wykonywaniu pracy fizycznej
w gospodarstwie. Prowadzenie działalności rolniczej można definiować jako dokonywanie nakładów i czerpanie ewentualnych korzyści.
Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i kraje członkowskie Unii Europejskiej obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. Trzeba jasno podkreślić, iż w celach wsparcia bezpośredniego nie mieści się przyznawanie płatności beneficjentom, którzy
w rzeczywistości nie prowadzą działalności rolniczej.
Z treści art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 wynika, że działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Z powyższych uregulowań wynika więc, że sztuczne warunki odnoszą się również do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co znalazło odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 kwietnia 2014 r., III SA/Wr 62/14, publ. Lex nr 1568542 oraz wyrok NSA z dnia 6 maja 2015 r., II GSK 1923/14, publ. cbosa). Przepisy te stanowią generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego.
Obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 52-53).
Problematyka obchodzenia prawa była również przedmiotem szerszych rozważań TSUE na tle art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011, według którego, nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. W motywach wyroku w sprawie C-434/12 (Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor naDyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencija) z dnia 12 września 2013 r. TSUE, dokonując wykładni stwierdził, że cytowany przepis należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego.
W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak: więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.
Organy orzekające w przedmiotowej sprawie na podstawie analizy dokumentacji wszystkich spółek utworzonych przez P. M. doszły do przekonania, że stworzył on sztuczne warunki przez podział gospodarstwa na mniejsze w celu ominięcia modulacji płatności, a tym samym uzyskania nienależnych korzyści z systemów pomocowych.
Na użytek sprawy szczegółowo organy przeanalizowały wnioski o przyznanie płatności przez [...] sp. z o.o., P. M. oraz trzech podmiotów wnioskujących odrębnie o przyznanie płatności w 2009 r., tj. [...] s.c., [...] s.c., [...] s.c.
Organy doszły do wniosku, że spółki te nie prowadziły odrębnych gospodarstw rolnych na własny rachunek, ale całość gruntów deklarowanych do płatności przez poszczególne podmioty to jedno gospodarstwo rolne prowadzone przez jedną osobę – P. M., zarządzane przez niego, w których on jest osobą decyzyjną. Organy ARiMR w uzasadnieniu swoich decyzji wyczerpująco i w szczegółowy sposób przedstawiły ustalony na podstawie dowodów zebranych w sprawie mechanizm sztucznych warunków pozyskiwania płatności. Prawidłowość dokonania tych ustaleń Sąd podziela i czyni je własnymi.
Organy oceniły działania skarżącej spółki w powiązaniu z innymi podmiotami także na etapie ich tworzenia, zwracając uwagę na powiązania osobowe, organizacyjne, prawne i nie ograniczając się jedynie do oceny działań samego beneficjenta.
Z ustaleń organów wynika, że w 2009 r. wszystkie spółki oraz P. M.
i jego była żona R. M. składali wnioski o płatności. Wszystkie spółki miały tę samą siedzibę w B., taki sam zakres działania (poza [...]), korzystały z parku maszynowego P. M., który dodatkowo miał zarejestrowaną działalność gospodarczą pod nazwą [...] Co znamienne, P. M. świadczył prace na podstawie umów zlecenia, wystawiał faktury, rachunki na rzecz spółek, w których sam był prezesem i wspólnikiem. De facto, fizycznie to P. M. prowadził prace polowe na gruntach deklarowanych do płatności przez skarżącą i inne podmioty. Wymienione w decyzjach podmioty prawa handlowego, istniejące w 2009 r., powiązane były ze sobą przez osobę P. M., który we wszystkich spółkach pełnił funkcje umożliwiające mu sprawowanie kontroli nad tymi podmiotami (wspólnika, prezesa zarządu, prokurenta, pełnomocnika). Ponadto podobne funkcje w spółkach sprawowali także członkowie jego rodziny oraz inne osoby, których nazwiska powtarzają się w większości podmiotów. P. M. brał udział w załatwianiu wszystkich spraw prowadzonych dla skarżącej oraz dla spółek funkcjonujących w 2009 r., związanych z bieżącym funkcjonowaniem gospodarstw rolnych.
Sąd podziela wniosek organów, że ustalone fakty i okoliczności prowadzenia działalności przez skarżącą spółkę w powiązaniu z funkcjonowaniem w roku 2009
i następnych latach kolejnych innych podmiotów prawa handlowego i cywilnego (ta sama siedziba, ci sami wspólnicy bądź prezesi, wzajemne przekazywanie sobie gruntów, deklarowanie działek rolnych w tych samych obrębach ewidencyjnych, wykonywanie prac na zlecenie spółek przez P. M.) zasadnie wskazują, że spółka ta została zawiązana w celu podzielenia łącznie posiadanego areału ziemi na mniejsze gospodarstwa celem obejścia przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej według kryteriów wielkości gospodarstwa i zasady, że płatność jest uzależniona od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z jego wzrostem. Słusznie wywiódł organ odwoławczy, że niezrozumiały był fakt deklarowania gruntów położonych obok siebie – w tej samej miejscowości przez różne podmioty, zarządzane przez tę samą osobę P. M..
Powyższe wskazane okoliczności należy uznać za obiektywne
i pozwalające na ocenę możliwości spełnienia celu zamierzonego przez system wsparcia EFRROW.
Konsekwencją odrębnego zadeklarowania do płatności, w tym płatności ONW, przez istniejące w 2009 r. wybrane przez organy do analizy podmioty prawa handlowego, jak również przez P. M. i jego byłą żonę, powierzchni łącznej wynoszącej [...] ha, umożliwia ominięcie przepisów modulacyjnych odnoszących się do płatności ONW, a zatem jest sprzeczne z unormowanymi celami wsparcia.
W ocenie Sądu, w tym zakresie prawidłowo został wykazany w sprawie również element subiektywny stworzenia sztucznych warunków wymaganych do
otrzymania płatności. Wynikający w tej sprawie mechanizm działania wskazuje na zamierzoną już w momencie powoływania spółek prawa handlowego,
w tym i skarżącej spółki, koordynację stworzenia sztucznych warunków, których celem było wyłącznie uzyskanie korzyści sprzecznej z celami całego systemu wsparcia rolników.
Ww. okoliczności i mechanizm tworzenia spółek przez tę samą grupę osób, które to podmioty występują o te same płatności oraz zamierzona koordynacja pomiędzy tymi podmiotami pozwalają uznać, że oba elementy (obiektywny i subiektywny) stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia, zostały w przedmiotowej sprawie wykazane, a organy dokonały, wbrew zarzutom skargi, prawidłowej wykładni art. 30 rozporządzenia Rady nr 73/2009 i art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95, które bezpośrednio i wprost stanowią część krajowego systemu prawnego.
Na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie organy zasadnie przyjęły, iż to P. M. wraz z członkami rodziny (byłą żoną R. M.)
w 2009 r. był posiadaczem gospodarstwa rolnego i to on prowadził działalność rolną wykonywaną w sposób zorganizowany, ciągły i na własny rachunek. To P. M. (Prezes i zarazem wspólnik skarżącej spółki) uzyskiwał dochody i ponosił koszty, o czym świadczą przede wszystkim zebrane w aktach faktury VAT oraz to on świadczył usługi rolne poprzez działalność gospodarczą [...]. A więc prowadził jedno spójne gospodarstwo rolne, sztucznie podzielone i zgłaszane oddzielnie przez podmioty zarejestrowane jako odrębni producenci rolni, działający w formie spółek.
Potwierdza to również analiza struktury własnościowej gruntów rolnych będących składową gospodarstwa deklarowanego przez [...] Sp. z o.o. Trafnie organ przedstawił metodologię przekazywania działek i deklarowania działek przez poszczególne spółki.
Podzielić należy stanowisko organu, że podmiot wnioskujący o płatności nie jest rolnikiem oraz nie prowadził działalności rolniczej w 2009 r., tym samym nie spełnia warunków do przyznania płatności. Został sztucznie utworzony w celu uzyskania wyższych dotacji. Także nie wykazał posiadania samodzielności technicznej, ponadto P. M. jako wspólnik spółek [...],[...], oraz [...] był dysponentem środków finansowych.
Odnosząc się do naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego, to w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że to na stronie skarżącej ciążył obowiązek dowodowy, zaś organy nie miały obowiązku poszukiwania dowodów. Zasadne było zatem odstąpienie przez organy przeprowadzenie dowodów w zakresie zeznań świadków, włączenie sprawozdań finansowych, które ARiMR miał zażądać od organu finansowego czy sądu rejestrowego. Również okoliczność włączenia do akt sprawy dokumentacji dotyczącej finansowania zakupu maszyn, zostało w należyty sposób ocenione przez organy. Sąd podziela stanowisko organów, że zakup używanej przyczepy czy kos spalinowych nie świadczy o odrębności deklarowanego przez spółkę gospodarstwa.
W ocenie Sądu, organy ARiMR w toku przedmiotowego postępowania udowodniły skarżącej, że w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków, natomiast na stronie ciążył obowiązek wykazania, że jednak spełnia ona przesłanki do przyznania płatności, wykazania, że wbrew twierdzeniom organu spełnia ona definicję rolnika i nie stworzyła sztucznych warunków.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy zgodnie z art. 80 k.p.a., nie przekraczając zasady swobodnej oceny dowodów.
Mając powyższe wywody na uwadze, Sąd w przedmiotowej sprawie nie stwierdził naruszenia przez organy administracji prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czy też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak również przesłanek do stwierdzenia nieważności kontrolowanych decyzji.
Dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło