VIII SA/Wa 812/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-05

Skład orzekający: Renata Nawrot, Cezary Kosterna, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku samowolnie wybudowanego i przystosowanego do celów mieszkalnych przed 1995 rokiem została wydana z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja organów administracji dotycząca pozwolenia na użytkowanie budynku została wydana z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., ponieważ organy nie wykonały w sposób prawidłowy zaleceń wyroków NSA dotyczących zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie ustalenia daty zakończenia robót adaptacyjnych. Wobec tego decyzję uchylono i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania z obowiązkiem uwzględnienia wskazań sądu.
Stan faktyczny
Skarżący H. T. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2013 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, który został wybudowany samowolnie w latach 80. jako budynek gospodarczy i przystosowany do celów mieszkalnych przed 1995 r. Spór dotyczył daty zakończenia adaptacji budynku oraz prawidłowości procedury legalizacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego; stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku; zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego H. T. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu jest skarga H. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na użytkowanie. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: W dniu [...] maja 1996 r. wpłynął do Urzędu Miejskiego w R. - Wydział Nadzoru Budowlanego wniosek B. S. (inwestor) o legalizację budynku mieszkalnego przy ul. J. [...] w R. Do wniosku dołączono inwentaryzację i ocenę stanu technicznego ww. budynku. Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 1997 r. Prezydent Miasta R. (Prezydent; wówczas organ właściwy w sprawie) udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie ww. budynku mieszkalnego. Decyzja ta utrzymana została w mocy rozstrzygnięciem Wojewody [...] (Wojewoda) Nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. Na skutek skargi złożonej przez H. T. (skarżący) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 2 lutego 1999 r., sygn. akt II SA /Lu 244/98 uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. Prezydent ponownie udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie budynku. Decyzja ta utrzymana została w mocy rozstrzygnięciem Wojewody Nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2001 r. sygn. akt IV SA 1523/99 decyzje te zostały uchylone do ponownego rozpoznania. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. Prezydent zawiesił postępowanie w sprawie, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez odrębną jednostkę organizacyjną – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (PINB, organ I instancji). Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. PINB zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do dnia [...] grudnia 2012 r.: oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego opracowanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym zaświadczeniem właściwej izby samorządu zawodowego; protokołów przeglądu instalacji gazowej, elektrycznej oraz przewodów kominowych; świadectwa kwalifikacyjnego osób przeprowadzających przeglądy instalacji gazowej i elektrycznej; potwierdzenie odbioru wykonanych przyłączy. W dniu [...] stycznia 2013 r. inwestor złożył aktualną ocenę stanu technicznego budynku mieszkalnego, protokół kominiarski z dokonanej kontroli przewodów kominowych, pomiary skuteczności ochrony przeciwporażeniowej i umowę dotyczącą zaopatrzenia posesji w wodę i odprowadzanie ścieków. Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. działając na podstawie art. 42 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 ze zm., zwana dalej p.b. z 1974 r.) w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm., zwana dalej p.b.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) orzekł o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na posesji przy ul. J. [...] w R. działka nr [...] (poprzedni nr [...]) dla inwestora. Organ I instancji ustalił, iż sporny budynek - wolnostojący bez podpiwniczenia z poddaszem użytkowym o wymiarach w rzucie 9,72 m x 5,28 m i wysokości 5,27 m został wybudowany samowolnie w latach 80-tych XX wieku i użytkowany jako budynek gospodarczy. W latach 90-tych pomieszczenia gospodarcze przystosowano do funkcji mieszkalnej. Z protokółu oględzin budynku z dnia [...] lipca 1996 r. wynika, że budynek był zamieszkały przez inwestora, natomiast z protokółów oględzin przeprowadzonych dnia [...] stycznia 2002 r. i [...] czerwca 2012 r. wynika, że prace adaptacyjne budynku na cele mieszkalne nie zostały zakończone przed 1 stycznia 1995 r. Prace te polegające na ociepleniu i otynkowaniu budynku, wymianie okien i drzwi oraz wykonaniu robót wykończeniowych i dekarskich, nie wymagały zgody organu administracji architektoniczno-budowianej. W 1997 r. do ww. budynku został dobudowany wiatrołap (ganek), w sprawie którego toczy się odrębne postępowanie. PINB wywiódł, iż przez pojęcie obiektu, którego budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie p.b., tj. przed 1 stycznia 1995 r., należy rozumieć zarówno obiekt całkowicie wykończony, jak i obiekt nieukończony i wobec tego uznaje, że obiekt w całości został wybudowany samowolnie pod rządami starej ustawy prawo budowlane. W ocenie organu I instancji, w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. z 1974 r. do orzeczenia nakazu rozbiórki spornego budynku. Przedmiotowy budynek nie stoi w sprzeczności z założeniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R." jak również z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi przed 1 stycznia 2003 r. Został wybudowany na terenach budownictwa mieszkaniowego i w sąsiedztwie istniejącej na tym terenie zabudowy mieszkaniowej. Ponadto został usytuowany w głębi działki nr [...] przy granicy z działką nr [...], oddalony od najbliższej zabudowy - budynku na sąsiedniej działce o [...] m. Właściciele sąsiedniej posesji nie wnoszą żadnych zastrzeżeń do przedmiotowego budynku. Zatem jego istnienie nie stoi w sprzeczności z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi tak w okresie budowy jak i obecnie. Brak pozwolenia budowlanego nie stanowi wystarczającej przesłanki do wydania nakazu przymusowej rozbiórki. Może być ona orzeczona dopiero wtedy, gdy zajdzie któraś z pozostałych przesłanek określonych w tym przepisie. Sporny budynek mieszkalny nie należy do obiektów mających wpływ na środowisko, nie należy do budynków powodujących niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, jak wynika z przedłożonych dokumentów został zrealizowany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ani konstrukcji, ani pożarowego, ani sanitarnego. Jest obiektem służącym do zaspokajania bieżących potrzeb mieszkalno-bytowych życia codziennego rodziny. Budynek ten nie ogranicza zabudowy działki skarżącego. Nadto nie powoduje niedopuszczalnego - istotnego pogorszenia warunków zdrowotnych (nie emitują pyłów, gazów itp.), ani użytkowych dla otoczenia, nie narusza także warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, a w szczególności możliwości zabudowy działki sąsiedniej. Sporny budynek usytuowany jest w granicy z sąsiednią działką, jego ściana zbudowana jest z materiałów niepalnych bez otworów okiennych i drzwiowych, nie narusza zatem przepisów § 12 ust. 1 i § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62 ze zm.). Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącego zarzutu naruszenia prawa własności PINB wyjaśnił, iż sprawy tego rodzaju zastrzeżone są dla sądów powszechnych i wszelkich roszczeń z tego tytułu należy dochodzić w drodze powództwa cywilnego. W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie w całości z uwagi na naruszenie przepisów prawa stanowiących podstawę rozstrzygnięcia oraz jego interesu prawnego. Wskazał, iż w sprawie niniejszej zarówno Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie jak i Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchyliły wcześniejsze decyzje organów. Aktualnie poczynione przez PINB ustalenia są dowolne, nieścisłe i tendencyjne. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB, organ odwoławczy), biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 42 ust. 3 p.b. z 1974 r. orzekł o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego usytuowanego na posesji przy ul. J. [...] w R., oznaczonego jako budynek G-6 na mapie stanowiącej załącznik do protokołu oględzin z dnia [...] czerwca 2012 r. WINB za właściwe uznał udzielenie pozwolenia na użytkowanie spornego budynku, stwierdził jednak, że przyjęta przez organ I instancji podstawa prawna rozstrzygnięcia nie była prawidłowa. Odnosząc się do kwestii merytorycznych WINB podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym sporny budynek został wybudowany w latach 80-tych jako budynek gospodarczy, a następnie przed dniem 1 stycznia 1995 r. przystosowano pomieszczenia gospodarcze do funkcji mieszkalnej. Na powyższe wskazują zgodne oświadczenia stron składane w toku postępowania, w tym w trakcie rozprawy przeprowadzonej w dniu [...] marca 2013 r. (na którą skarżący nie stawił się). Jedynie skarżący twierdzi, iż adaptacja budynku na cele mieszkaniowe zakończyła się w 1996 r., jednakże jest to odosobniona opinia. Z akt sprawy wynika, że w 1997 r. został dobudowany do budynku wiatrołap, w sprawie którego organ I instancji prowadzi odrębne postępowanie. Z uwagi na powyższe sprawę słusznie przeanalizowano pod kątem przesłanek wynikających z art. 37 p.b. z 1974 r. Podniósł, iż ustalenia w sprawie i zgromadzony materiał dowodowy, przesądzają, że w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r. Przedmiotowy obiekt odpowiada przepisom o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zarówno istniejącym w dacie jego budowy, jak i aktualnym. Zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego dla zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. nie jest wystarczające samo naruszenie warunków technicznych. Zdaniem WINB funkcjonowanie spornego budynku nie powoduje zagrożenia dla życia i zdrowia przebywających w pobliżu osób, jak też nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych, jak i zdrowotnych dla otoczenia. Budynek znajduje się w stopniu wystarczającym do właściwego i bezpiecznego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, nadto usytuowanie obiektu nie utrudnia możliwości zabudowy działki sąsiedniej. Organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie wykluczono zatem przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. Natomiast wobec stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 p.b. z 1974 r. oraz braku konieczności nałożenia obowiązków z art. 40 tej ustawy, obowiązkiem organu jest zakończenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która jest formą legalizacji samowoli budowlanej. Końcowym etapem legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego jest zatem wydanie pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 42 ust. 3 p.b. z 1974 r. W konsekwencji wobec stwierdzenia, iż przedmiotowa samowola budowlana kwalifikuje się do zalegalizowania, WINB orzekł o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. W skardze złożonej do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podniósł, że orzekające w sprawie organy, w szczególności organ I instancji dopuścił się kilkunastoletniej bezczynności w prowadzeniu przedmiotowego postępowania i wydania rozstrzygnięcia. Skarżący uznał, iż organy dokonały dowolnej i nierzeczywistej oceny stanu faktycznego sprawy oraz zmanipulowania prawa wyłącznie na niekorzyść skarżącego. Nie wykonały przy tym zaleceń wynikających z wydanych w sprawie wyroków sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę WINB, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie przyjmuje się, że przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1365/08 przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie tak długo, jak długo wyrok sądu nie zostanie uchylony w trybie określonym przez prawo, bądź nie ulegnie zmianie stan prawny, będący podstawą orzekania. Wyrażając ocenę prawną w uzasadnieniu swojego orzeczenia oraz przedstawiając wskazania, co do dalszego postępowania sąd determinuje zarówno rozstrzygnięcie administracyjne, jak i kolejny wyrok sądu w tej sprawie. Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był związany ustaleniami, które zapadły w toku rozpoznawania skarg skarżącego w sprawach o sygn. akt: akt II SA /Lu 244/98 oraz IV SA 1523/99. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy odnieść się do oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania, wyrażonych w tychże wyrokach i ocenić, czy organy uwzględniły je w zaskarżonej decyzji. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 2 lutego 1999 r., sygn. akt II SA /Lu 244/98 uchylającego zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję (Prezydenta i Wojewody odpowiednio z dnia [...] listopada 1997 r. i [...] stycznia 1998 r.) NSA za bezsporne uznał, iż sporny budynek był zrealizowany samowolnie w latach 80-tych jako budynek gospodarczy, a następnie w późniejszych latach przystosowany na budynek mieszkalny. Kwestią sporną pozostaje data, w której nastąpiła zmiana sposobu użytkowania tego budynku. Organy obu instancji przyjęły, że nastąpiło to przed 1995 r., nie podały jednak, na podstawie jakich dowodów ustalenia te poczyniono. Skarżący (w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 1996 r. i na rozprawie w dniu [...] listopada 1997 r.) wyjaśniał, że budynek ten został przystosowany na mieszkalny w 1996 r., a zamieszkano w nim około [...] marca 1996 r. NSA uznał, iż data zakończenia modernizacji budynku ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i odpowiedniego zastosowania przepisów prawa materialnego – p.b. z 1974 r. w przypadku niewątpliwej realizacji obiektu przed 1 stycznia 1995 r. bądź p.b., jeżeli przebudowa budynku miała miejsce po dniu 1 stycznia 1995 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 października 2001 r. sygn. akt IV SA 1523/99 uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję (Prezydenta i Wojewody, odpowiednio z dnia [...] maja 1999 r. i [...] lipca 1999 r.). Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez NSA, że decyzje podjęte zostały bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, ustalenia dotyczące daty zakończenia robót adaptacyjnych przy budynku gospodarczym poczynione zostały jedynie na podstawie oświadczeń osób uczestniczących w rozprawie administracyjnej. Nie wykonano także zaleceń wynikających z wyroku NSA z dnia 2 lutego 1999 r. Uznał, że oświadczenia uczestników wizji lokalnej i rozprawy administracyjnej nie stanowią żadnych dowodów w sprawie. Nie wiadomo bowiem w jakim charakterze osoby te były wysłuchiwane. Na rozprawie administracyjnej obecni byli tylko pełnomocnicy stron: A. S., J. O. i W. F. Ich oświadczenia organy uznały za dowody podlegające ocenie prawnej. Stanowi to rażące naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., który nakłada na organ administracji państwowej obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i rozpatrzenia go. Skoro jednak na rozprawie administracyjnej Prezydent nie przeprowadził żadnych dowodów ani z przesłuchania świadków, ani z przesłuchania stron, ograniczając się do odnotowania oświadczeń pełnomocników, nie dokonał tego również Wojewoda w ramach postępowania odwoławczego to stwierdzić należy, że ustalenia tych organów, co do terminu zakończenia robót adoptacyjnych są dowolne, nie poparte żadnym materiałem dowodowym, co narusza art. 80 k.p.a. Ww. uchybienia stanowią konieczność ponownego uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji celem ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie. Zadaniem organów w ramach tego postępowania jest zebranie wyczerpującego materiału dowodowego i właściwe przeprowadzenie dowodów wyjaśniających istotną okoliczność tj. datę zakończenia robót przez inwestora. Dokonanie wnikliwej oceny prawnej w aspekcie przepisów, które będą miały zastosowanie pozwoli organom tym na właściwe rozstrzygnięcie, które w aktualnym stanie sprawy nie zostało niczym przesądzone. Analizując podjęte w przedmiotowej sprawie decyzje w kontekście przytoczonych wyżej przepisów prawa oraz wytycznych wynikających z ww. orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, iż organ nieprawidłowo wykonał zalecenia Sądu. Z nadesłanych przy skardze akt administracyjnych sprawy wynika, iż po drugim wyroku NSA organ I instancji, wykonując zalecenia wynikające z obu wyroków, w odniesieniu do ustalenia stanu faktycznego sprawy, podjął następujące czynności : 1) w dniu [...] stycznia 2002 r. dokonał oględzin spornego budynku przy udziale inwestora, K. F., W. F., J. O. i skarżącego. W czasie tej czynności K. F. oświadczyła, że budynek jako gospodarczy został wybudowany w 1987 r., zaś jego adaptacja na cele mieszkalne została zakończona w 1995 r. Wiatrołap został dobudowany w 1996 r. Ww. oświadczenie potwierdziła inwestorka i sąsiad J. O. Z kolei skarżący oświadczył, że podtrzymuje wszystkie swoje wcześniejsze oświadczenia; 2) w dniu [...] czerwca 2012 r. dokonał oględzin spornego budynku przy udziale inwestora, K. F., W. O. i skarżącego. W czasie tej czynności strony złożyły oświadczenie, iż podtrzymują swoje oświadczenia złożone do protokołu oględzin z dnia [...] stycznia 2002 r.; 3) w dniu [...] marca 2013 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną z udziałem inwestora, K. F., W. O. i J. O. W toku tej czynności K. F. wyjaśniła, że podtrzymuje swoje oświadczenie złożone do protokołu rozprawy z dnia [...] września 2011 r. Podała, iż razem z inwestorem jest właścicielką spornego budynku. Budynek ten jako gospodarczy powstał w latach 1983 – 1984 r., następnie w został przystosowany do mieszkania w 1994 r., jedynie podłoga była wymieniana na nową w 1995 r. Adaptacja budynku na mieszkalny polegała na wykonaniu robót wewnątrz budynku – wymianie podłóg, likwidacji drewnianych ścianek działowych, wydzieleniu łazienki z wykonaniem montażu urządzeń w łazience. Wyjaśnienia te potwierdził inwestor. Z kolei W. i J. O. wyjaśnili, że nie pamiętają kiedy wybudowany został sporny budynek. Z powyższego wynika, iż ponownie rozpoznając sprawę, organ przeprowadził oględziny spornego budynku oraz rozprawę administracyjną, zaniechał jednak pozyskania określonych w ww. wyrokach dowodów ze źródeł osobowych, które pozwoliłyby na rzetelne ustalenie, w jakiej dacie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania spornego budynku mieszkalnego. Przytoczone przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie, iż wedle zgodnych oświadczeń stron złożonych w toku postępowania (za wyjątkiem oświadczenia skarżącego), przystosowanie pomieszczeń gospodarczych do funkcji mieszkalnej nastąpiło przed dniem 1 stycznia 1995 r., nie jest wystarczające. Również postępowanie przeprowadzone zostało w sposób powierzchowny. W świetle wytycznych Sądu, organy powinny w sposób zgodny z przepisami postępowania przeprowadzić dowód z zeznań stron, świadków (po ich ewentualnym zgłoszeniu przez strony) na okoliczność daty zakończenia robót przez inwestorkę. Ponadto należało odnieść się do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie i poddać je ocenie. Rozważyć możliwość przesłuchania obecnego użytkownika budynku na sporne okoliczności. Zauważyć należy, iż z przedstawionych sądowi akt administracyjnych nie wynika, jaki był przebieg postępowania w latach 2002 – 2012 (np. czy postępowanie było zawieszone). Wobec powyższego ewidentnym jest, iż niewykonując w sposób wskazany w ww. orzeczeniach wytycznych NSA, organy dopuściły się naruszenia art. 153 p.p.s.a. Stwierdzone naruszenia skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organy winny wziąć pod uwagę powyższe rozważania, a w szczególności zastosować się do wskazań zawartych w wyrokach NSA z dnia 2 lipca 1999 r. i z dnia 5 października 2001 r. W tej sytuacji nie do odparcia okazały się zarzuty skargi. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło