VIII SA/Wa 814/21

WyrokWSA w Warszawie2021-11-10

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Pamela Kuraś-Dębecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP, unieważniając prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, prawidłowo ocenił jego indywidualny charakter, zwłaszcza w kontekście wcześniejszej decyzji, w której ten sam wzór został uznany za spełniający przesłanki nowości i indywidualnego charakteru?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP, uznając, że organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) poprzez wydanie sprzecznych decyzji dotyczących tego samego wzoru przemysłowego bez należytego uzasadnienia zmiany stanowiska. Wcześniejsza decyzja oddaliła sprzeciw wobec rejestracji wzoru, uznając różnice między nim a porównywanym opakowaniem za istotne, podczas gdy późniejsza decyzja unieważniła prawo do tego samego wzoru, uznając cechy za tożsame, co stanowiło istotne naruszenie prawa procesowego.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Pojemnik na [...]", zarzucając brak nowości i indywidualnego charakteru. Urząd Patentowy RP, po wcześniejszym oddaleniu sprzeciwu wobec tego wzoru w 2006 r., decyzją z 2014 r. unieważnił prawo do rejestracji, uznając brak indywidualnego charakteru. Spółka zaskarżyła tę decyzję, podnosząc m.in. naruszenie zasady pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.) ze względu na sprzeczność z wcześniejszą decyzją. Sprawa przeszła przez WSA i NSA, które kilkukrotnie uchylały wcześniejsze orzeczenia, wskazując na potrzebę wyjaśnienia kwestii związanych z oceną wzoru i uzasadnieniem decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasądził od Urzędu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu sprawy z wniosku [...]Sklepy Spożywcze sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w J. ( dalej "wnioskodawca", "uczestnik postępowania") przeciwko [...]sp. z o.o. z siedzibą w G. ( dalej "uprawniony", "skarżący" lub "Spółka") o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Pojemnik na [...]" nr Rp. [...], na podstawie art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 oraz art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410, dalej p.w.p.), a także art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. orzekł o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Pojemnik na [...]" nr Rp. [...] i kosztach postępowania. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. I. W dniu [...] września 2012 r. [...]Sklepy Spożywcze sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w J. wystąpiła do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Pojemnik na [...]" nr Rp. [...] udzielonego [...] grudnia 2003 r. na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w G., z pierwszeństwem od dnia [...]lutego 2003 r. Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 102 ust. 1 w związku z art. 103 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1 w związku z art. 104 ust. 1, p.w.p. podnosząc zarówno zarzut braku nowości jak i braku indywidualnego charakteru w stosunku do spornego wzoru. Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z faktu, że wprowadza do obrotu [...] typu [...]w pojemnikach, w tym w pojemnikach o cechach spornego wzoru przemysłowego, a więc sporne prawo prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy, przy czym strony konkurują ze sobą na rynku w zakresie [...] typu [...]w pojemnikach. Ponadto wnioskodawca wskazał, że [...]Sp. z o.o. z siedzibą w G. wystąpiła [...]sierpnia 2012 r. do niego z ostatecznym wezwaniem do zaprzestania naruszeń jej praw wyłącznych do spornego wzoru przemysłowego, a następnie wystąpiła z powództwem do Sądu Okręgowego w P., sygn. akt IX [...], strony pozostają więc w sporze. Na poparcie swojego interesu prawnego wnioskodawca przedłożył kopię pisma uprawnionego z dnia [...]sierpnia 2012 r. z ostatecznym wezwaniem do zaprzestania naruszeń jego praw wyłącznych do spornego wzoru przemysłowego oraz protokół rozprawy cywilnej przed Sądem Okręgowym w P., sygn. akt IX [...], z [...] kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu wniosku oraz w pismach procesowych przedłożonych do akt sprawy wnioskodawca podniósł, że przedmiotowy wzór w dacie jego zgłoszenia do rejestracji, tj. w dniu [...]lutego 2003 r. nie był nowy, a ponadto nie posiadał indywidualnego charakteru wywierając takie samo wrażenie na zorientowanym użytkowniku jak wzory wcześniej produkowane i wprowadzane do obrotu handlowego, a w szczególności opakowania [...], opakowania [...] i opakowania [...]. Na poparcie swoich zarzutów dotyczących braku nowości i indywidualnego charakteru wnioskodawca przedłożył : - wydruk z bazy danych WIPOhttp://www. [...]; - wydruk ze strony http://www. [...]; - wydruk archiwalnych materiałów promocyjnych marki [...]; - kopię decyzji OHIM z dnia [...] kwietnia 2012 r.; - kopię decyzji UPRP z dnia [...] grudnia 2003 r., sygn. akt [...]; - kopię decyzji UPRP z dnia [...] czerwca 2005 r. sygn. akt [...]; - wydruki materiałów promocyjnych słodyczy [...]; - kopię decyzji UPRP z dnia [...] lutego 2006 r., sygn. akt [...]; - kopię wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2006 r., sygn. akt [...]; - wydruki materiałów pomocniczych słodyczy [...]; - wydruk ze strony spółki [...] S.A.; - wydruk ze strony www. [...]; - kopię str. 324 WUP nr [...]; - kopie oferty handlowej [...]obejmującej opakowania cukierków o nazwie [...] i [...]I z maja i z lipca 1997 r.; - materiały promocyjne z 1996 r. załączone do pisma [...] S.P.A. z dnia [...]lipca 1999 r.; - sprzeciw [...] S.A. z dnia [...] sierpnia 1998 r. wraz z załącznikami, w tym kopie fotografii opakowań cukierków [...] i [...]oraz [...]; a także - fotografie załączonych do sprzeciwu [...]S.A. z dnia [...] sierpnia 1998 r. przykładowych opakowań cukierków [...]. Uprawniony w odpowiedzi na wniosek w piśmie procesowym z 23 października 2013 r. stwierdził, że przedmiotem ochrony wzoru przemysłowego nr [...] jest pojemnik na [...], który spośród innych wzorów wyróżnia się następującymi cechami postaciowymi: 1.jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry; 2.część pojemnikowa 1 opakowania zwęża się nieco ku dołowi; 3.w części pojemnikowej 1 umieszczona jest pokrywa 2 z kołnierzem 3 opierającym się o jej górną krawędź; 4.pokrywa jest wyposażona w uchylny język 4 z wypustem 5 od spodu; 5.wypust 5 jest montowany w szczelinie 6 spodniej części 7 pokrywy 2. Powyższe cechy postaciowe jak wskazuje uprawniony stanowią istotne cechy wzoru przemysłowego nr [...], które wyróżniają go w stosunku do innych znanych wcześniej wzorów i stanowią podstawę jego identyfikacji. Ponadto podniósł, że przedłożone do akt sprawy materiały dowodowe nie potwierdzają publicznego udostępnienia wcześniejszego wzoru przed datą zgłoszenia do ochrony spornego wzoru przemysłowego. Również przeciwstawione pojemniki na [...] są odmienne od spornego wzoru przemysłowego. Uprawniony podkreślił, że Urząd Patentowy badał już przesłanki zdolności rejestrowej spornego wzoru w postępowaniu Sp. [...] zakończonym decyzją z dnia [...]lutego 2006 r., uznając, że wzór ten spełnia przesłanki nowości i indywidualnego charakteru w stosunku do przeciwstawianych mu w niniejszym postępowaniu opakowań, a w szczególności do pojemnika na [...][...]. Rozpoznając sprawę Urząd Patentowy RP uznał, że wnioskodawca jako konkurent uprawnionego ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, który wprowadza do obrotu [...] typu [...]w pojemnikach, w tym w pojemnikach o cechach spornego wzoru przemysłowego. W szczególności interes prawny wnioskodawcy potwierdzają przedłożone przez niego następujące dokumenty: kopia pisma [...]Sp. z o.o. z siedzibą w G. z [...]sierpnia 2012 r. do wnioskodawcy z ostatecznym wezwaniem do zaprzestania naruszeń jego praw wyłącznych do spornego wzoru przemysłowego oraz protokół rozprawy cywilnej przed Sądem Okręgowym w P., sygn. akt IX [...], z [...] kwietnia 2014 r. Organ przytaczając treść art. 102 ust. 1 ustawy p.w.p., stwierdził, że "wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego część, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację". Przedmiotem spornego wzoru przemysłowego, jak wyjaśnił Urząd Patentowy jest pojemnik na [...]-[...], do którego cech istotnych, według dokumentacji rejestrowej, "należy zaliczyć, że pojemnik jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry. Opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa i umieszczona w niej pokrywa z kołnierzem opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej. Pokrywa jest wyposażona w uchylny język z wypustem od spodu, montowanym w szczelinie spodniej części pokrywy". Organ odwołując się do stanowiska doktryny i orzecznictwa, stwierdził, że przedmiotem oceny mogą być tylko te cechy wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku i przeprowadził ocenę zdolności rejestrowej, tj. indywidualnego charakteru spornego wzoru, uznając, że nie spełniał on wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 p.w.p. przy czym ocena wzoru dokonywana jest zawsze całościowo, nie jako zbiór poszczególnych właściwości. W ocenie organu za zasadny należało uznać zarzut braku indywidualnego charakteru spornego wzoru. Nadto, zdaniem organu ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór nie różni się od ogólnego wrażenia wywoływanego przez wzór opakowania cukierków [...] załączonego do sprzeciwu [...] SA z dnia [...] sierpnia 1998 r. w postaci trzech egzemplarzy tego opakowania znajdujących się w aktach rejestrowych [...]od dnia [...]sierpnia 1998 r., na których widnieją daty przydatności spożycia 26 kwietnia 99 r., 28 lipca 99 r. oraz [...]świadczące o ich obecności w obrocie (których zdjęcia wnioskodawca przedłożył do akt niniejszej sprawy). O obecności tych opakowań w obrocie świadczą także przedłożone przez wnioskodawcę kopie oferty handlowej [...]obejmującej opakowania [...]o nazwie [...]i [...]z maja i z lipca 1997 r. Każde z tych opakowań [...][...]stanowi pojemnik, który jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry, przy czym opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa i umieszczona w niej pokrywa z kołnierzem opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej, a pokrywa jest wyposażona w uchylny język z wypustem od spodu, montowanym w szczelinie spodniej części pokrywy. Tak więc opakowanie [...][...]posiada wszystkie cechy istotne w opisie rejestrowym spornego wzoru, tj. stanowi pojemnik, który jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry, przy czym opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa i umieszczona w niej pokrywa z kołnierzem opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej, a pokrywa jest wyposażona w uchylny język z wypustem od spodu, montowanym w szczelinie spodniej części pokrywy. Urząd Patentowy uznał, że ta tożsamość wszystkich cech uznanych przez zgłaszającego sporny wzór za istotne przesądza o tym, że ogólne wrażenie jakie sporny wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku w trakcie zwykłego użytkowania nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór w postaci opakowania [...][...]publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo (dnia [...]lutego 2003 r.). Według organu za zorientowanego użytkownika należy uznać na przykład sprzedawcę słodyczy lub miłośnika tego rodzaju [...], który nosi je przy sobie w pojemniku. Urząd Patentowy zwrócił także uwagę na duży zakres swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru, który jest ograniczony jedynie funkcjami przechowywania określonej ilości [...]i umożliwienia ich wielokrotnego pobierania. Ponadto na jego odmienną ocenę odnośnie braku indywidualnego charakteru spornego wzoru nie mogą wpłynąć wskazywane przez uprawnionego różnice pomiędzy pojemnikiem [...]i spornym wzorem, polegające według niego na tym, że sporny wzór przedstawia opakowanie, które zwęża się ku dołowi, ponadto, że kołnierz nakrywki w pojemniku [...]jest wielokrotnie szerszy niż kołnierz w spornym wzorze przemysłowym oraz, przeciwnie niż w spornym wzorze, nie wystaje poza obręb nakrywki pojemnika, gdyż cechy te są wskazane błędnie lub uznane przez zgłaszającego za cechy nieistotne. Podkreślił, że jak wykazał eksperyment przeprowadzony na rozprawie, (patrz T.lll, k.364 akt Sp.381/12) część pojemnikowa opakowania [...][...]zwęża się nieco (ok. 1 mm) ku dołowi. Pozostałe różnice wskazywane przez uprawnionego, tj. "kołnierz nakrywki w pojemniku [...]jest wielokrotnie szerszy niż kołnierz we wzorze przemysłowym oraz, przeciwnie niż w spornym wzorze, nie wystaje poza obręb nakrywki pojemnika" nie zostały w ogóle wymienione w opisie rejestrowym spornego wzoru, co świadczy o uznaniu ich przez zgłaszającego za cechy nieistotne, które jako takie nie wpływają na ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór przemysłowy. Odnośnie twierdzenia uprawnionego, że organ badał już przesłanki zdolności rejestrowej spornego wzoru w postępowaniu [...]zakończonym decyzją z [...]lutego 2006 r. uznając, że wzór ten spełnia przesłanki nowości i indywidualnego charakteru w stosunku do przeciwstawianych mu w niniejszym postępowaniu opakowań, a w szczególności w stosunku do pojemnika na [...][...]- Urząd Patentowy stwierdził, że decyzja ta nie jest wiążąca dla organu w przedmiotowej sprawie, gdyż postępowanie w sprawie [...]toczyło się między innymi stronami. Wobec faktu, że brak indywidualnego charakteru spornego wzoru w stosunku do opakowania [...][...]jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, Urząd Patentowy odstąpił od badania pozostałych zarzutów dotyczących braku zdolności rejestrowej spornego wzoru. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, [...]sp. z o.o. z siedzibą w G., zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła: 1.Naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") przez wydanie dwóch różnych decyzji administracyjnych w odniesieniu do tego samego adresata, na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez dokładnego i wszechstronnego uzasadnienia takiej zmiany podglądu; 2.Naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. przez niewskazanie dowodów, na których organ się oparł oraz tych którym odmówił wiarygodności oraz przez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do podnoszonych w toku postępowania zarzutów uprawnionego dotyczących materiału dowodowego przedstawionego przez wnioskodawcę, na których oparta została decyzja, co uniemożliwia weryfikację procesu decyzyjnego organu, a co za tym idzie sądową kontrolę zaskarżonej decyzji; 3.Naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. przez: a. przedstawienie w uzasadnieniu decyzji opisu opakowania cukierków HIT sprzecznego ze znajdującym się w aktach sprawy opakowaniem, którego ten opis dotyczy, w szczególności z pominięciem wszystkich różnic pomiędzy tym opakowaniem, a opakowaniem wskazanym w unieważnionym prawie ochronnym; b przyjęcie, że opakowanie [...]zwęża się ku dołowi o ok. 1 mm bez przeprowadzenia żadnego pomiaru przedmiotowego opakowania; c. przyjęcie, że przedstawione przez wnioskodawcę kopie oferty handlowej [...]obejmującej opakowania cukierków o nazwie [...]i [...]z maja i z lipca 1997 r. świadczą o obecności w obrocie znajdujących się w aktach sprawy opakowań [...], podczas gdy przedstawione na ww. kopiach wizualizacje opakowań [...][...]różnią się zasadniczo od znajdujących się w aktach sprawy opakowań, co doprowadziło UP do błędnego uznania, że opakowania [...]są podobne do opakowań [...]będących przedmiotem unieważnionego prawa ochronnego, oraz do błędnego uznania, że opakowania takie znajdowały się w obrocie przed zgłoszeniem do rejestracji spornego wzoru przemysłowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej Decyzji. 4. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 oraz art. 104 ustawy prawo własności przemysłowej (dalej: "p.w.p."), przez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż oceniając indywidualny charakter spornego wzoru, UPRP w ogóle nie wziął pod uwagę dwóch różnic dotyczących widocznych cech spornego wzoru, które zgodnie z tym, co wykazał uprawniony, występują pomiędzy spornym wzorem, a opakowaniem [...][...]. Różnice te polegają na tym, że kołnierz nakrywki w opakowaniu [...][...]jest wielokrotnie szerszy niż kołnierz we wzorze przemysłowym oraz, przeciwnie niż w spornym wzorze uchylny język nie wystaje poza obręb nakrywki pojemnika, a dodatkowo język w opakowaniu [...][...]jest wielokrotnie szerszy niż język w opakowaniu zgodnym ze spornym wzorem przemysłowym. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja narusza określoną w art. 8 k.p.a. zasadę, ponieważ pozostaje w sprzeczności z wcześniejszą decyzją UPRP z dnia [...]lutego 2006 r. w sprawie o sygnaturze [...]wydaną na podstawie identycznego stanu faktycznego oraz prawnego skierowaną do tego samego adresata (tj. skarżącego), na podstawie identycznego materiału dowodowego, w szczególności na podstawie porównania ze spornym wzorem przemysłowym opakowania [...][...]z datą [...].04.99 r., a przedstawione w decyzji uzasadnienie jej zmiany nie spełnia warunku dokładności i wszechstronności. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację. Uczestnik postępowania [...] spółka z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w J. pismem z 19 grudnia 2016 r. wniosła o oddalenie skargi. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organu i wyrokiem z dnia 16 stycznia 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1275/14, oddalił skargę [...]Sp. z o.o., nie stwierdzając naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 września 2019 r. sygn. akt II GSK 1437/17, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej [...]Sp. z o.o., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, stwierdzając naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Jak wyjaśnił NSA, z uzasadnienia nie wynika, czy Sąd I instancji przyjął ustalenie, że sporny wzór zwęża się ku dołowi czy też nie i czy w związku z tym ocena jego postaci (w rozumieniu art. 102 ust. 1 p.w.p.) w zestawieniu z postacią wzoru przeciwstawionego dokonywana była przy uwzględnieniu tej cechy, czy też została ona uznana za nieistotny szczegół w rozumieniu art. 103 ust. 2 p.w.p. Ponadto NSA zgodził się ze skarżącym kasacyjnie uprawnionym, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie zawarł stanowiska co do przyjętego przez organ zakresu swobody twórczej w odniesieniu do ocenianego wzoru, co ma dodatkowe znaczenie ze względu na fakt wydania przez Urząd Patentowy decyzji z dnia [...]lutego 2006 r. w sprawie [...], którą to oddalono wniosek o unieważnienie wzoru spornego ze względu na opakowanie [...][...]. NSA zwrócił uwagę na fakt, że Urząd Patentowy dokonywał ponownej oceny zdolności rejestrowej tego samego wzoru i mimo prawa organu do odmiennej oceny, to ze względu na art. 8 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., niezbędne było uzasadnienie przesłanek odstąpienia od uprzednio dokonanej oceny. III. Ponownie rozpoznając sprawę wyrokiem z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 852/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...]Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji stwierdził, że akceptuje stanowisko organu, że sporny wzór przemysłowy nie posiada indywidualnego charakteru, bowiem ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór nie różni się od ogólnego wrażenia wywoływanego przez wzór opakowania [...][...]wprowadzonego publicznie do obrotu przez innego producenta przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo w zakresie ochrony prawnej. Następnie Sąd I instancji przytoczył przepisy prawa oraz powołał się na orzecznictwo oraz stanowisko doktryny dotyczące przesłanki indywidualnego charakteru i wskazał, że przeciwstawione opakowania [...][...]posiadają wszystkie cechy istotne znajdujące się w opisie rejestrowym spornego wzoru przemysłowego. Sąd I instancji podzielił też stanowisko organu co do dużego zakresu swobody twórczej. Wysoki stopień swobody twórcy przy opracowywaniu wzoru wzmacnia tezę, że wzory, nie różniąc się znacząco od siebie, wywołują u poinformowanego użytkownika takie samo całościowe wrażenie. W tym zakresie Sąd I instancji nie podzielił stanowiska strony skarżącej, która argumentowała, że zakres swobody twórczej przy opracowaniu spornego wzoru przemysłowego jest mały, bowiem ograniczony był nie tylko funkcją przechowywania określonej ilości [...]i możliwością ich wielokrotnego pobierania, ale również zmieszczenia pudełka w jednej dłoni oraz otworzenia wieczka pudełka za pomocą kciuka bez pomocy drugiej ręki. W ocenie Sądu I instancji, zakres swobody twórczej przy opracowaniu spornego wzoru przemysłowego jest ograniczony jedynie względami funkcjonalnymi i technicznymi, ponieważ każde opakowanie słodyczy musi posiadać komorę, w której będą przechowywane [...]. Natomiast w pozostałym zakresie twórcy mogą swobodnie dobierać kształty, sposób otwierania pojemnika przy pomocy uchylnego języka spustowego czy odsuwanej płytki. Ponadto wskazana przez skarżącą spółkę cecha, że pojemnik mieści się w jednej dłoni użytkownika i jest otwierany za pomocą kciuka, należy potraktować jako cechę funkcjonalną wytworu nieobjętą prawem ochronnym zgodnie z art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. i niewpływającym na odbiór wytworu w kategoriach estetycznych. IV. [...]Sp. z o.o. zaskarżyła powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt II GSK 759/20, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej [...]Sp. z o.o. uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. W uzasadnieniu NSA stwierdził, że Sąd I instancji nie zadośćuczynił, nałożonemu nań przez NSA wyrokiem w sprawie II GSK 1437/17, obowiązkowi wyjaśnienia i pełnej oceny ustalonego przez organ stanu faktycznego, a także zaniechał wypowiedzenia się co do zarzutu naruszenia przez organ art. 8 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę WSA pominął wręcz zasadniczy jej zarzut dokonania przez organ ponownej - odmiennej od wcześniejszej - oceny spornego wzoru. Zdaniem NSA powyższe nieprawidłowości nakazują uznać za w pełni zasadny zarzut kasacyjny naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) tej ustawy w związku z art. 8 k.p.a. Skarżąca kasacyjnie Spółka nie postawiła wprawdzie zarzutu naruszenia art. 190 p.p.s.a. jednak z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż jej zdaniem Sąd I instancji postąpił wbrew wydanemu przez NSA wyrokowi , co dotyczyć miało braku zbadania przez WSA tych zarzutów skargi, które dotyczą wszystkich istotnych dla wyniku sprawy kwestii, w tym m.in. oceny prawidłowości poczynionych przez organ ustaleń faktycznych i zasadniczego zarzutu skargi tj. naruszenia przez organ art. 8 k.p.a. NSA podkreślił rolę, jaką pełni w postępowaniu administracyjnym, sformułowana w art. 8 k.p.a. i stanowiąca odbicie wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego, zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Następnie NSA wskazał, że Sąd i instancji zaakceptował ocenę Urzędu Patentowego, który stwierdził, że ogólne wrażenie, jakie wywiera sporny wzór nie różni się od tego, który wywołuje wzór opakowania na [...][...]- udostępniony przed datą zgłoszenia do ochrony wzoru spornego. Niesporne przy tym jest, iż Urząd Patentowy decyzją z dnia [...]lutego 2006 r. w sprawie [...]dokonywał już oceny spełniania przez sporny wzór przesłanek nowości i indywidualnego charakteru ze względu na opakowanie [...], nie stwierdzając, aby zachodziły przesłanki do unieważnienia prawa, która to okoliczność była podnoszona przez uprawnioną Spółkę w toku całego postępowania i która została oceniona jako istotna przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku, którym związany był Sąd I instancji. Jednocześnie wskazano, że wytknięte przez NSA w wyroku z dnia 4 kwietnia 2019 r. niedostatki kontroli sądowej w odniesieniu do ustaleń faktycznych nie zostały kontrolowanym kasacyjnie wyrokiem naprawione, co czyni uzasadnionym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 10 k.p.a. i art. 79 oraz 81 tej ustawy. Skarżąca kasacyjnie uprawniona ze wzoru Spółka kwestionuje zarówno sposób dokonania przez organ niektórych ustaleń i wyprowadzone z nich wnioski. Jej zdaniem organ dokonał – co ma istotne znaczenie – odmiennego w stosunku do poprzedniej decyzji ustalenia zwężania się opakowania [...][...], oraz iż dokonał w tym zakresie pomiaru bez udziału strony uprawnionej. Zarzut naruszenia czynnego udziału strony w postępowaniu podlega zbadaniu przez Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny za przedwczesne uznał dokonywanie oceny w zakresie naruszenia prawa materialnego, stwierdzając jedynie, że art. 107 ust. 1 p.w.p. stanowi o wyłączeniu spod prawa z rejestracji tych cech wytworu, które wynikają wyłącznie z ich funkcji technicznej, co oznacza, że element o cechach funkcjonalnych, jeśli współtworzy postrzegalną postać wzoru, nie może być z prawa ochronnego wyłączony. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej "p.p.s.a.",sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w: / T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo). Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. W konsekwencji należy uznać, że związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. 2. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku sygn. akt II GSK 759/20 wskazał (odwołując się w tym zakresie go poprzedniego wyroku NSA o sygn. akt II GSK 1437/17): "(...) nie jest tak, że zmiana stanowiska organu co do unieważnienia prawa ochronnego na wzór przemysłowy oceniany już w innym postępowaniu spornym jest niemożliwa. Prawo do odmiennego od wcześniej wyrażonego w innej ostatecznej decyzji stanowiska uzależnione jest jednak od spełnienia wymogu precyzyjnego uzasadnienia zbudowanego na podstawie analizy i zestawienia istotnych elementów spraw z obu wniosków. Dotyczy to powoływanych przez wnioskodawców podstaw prawnych żądań unieważnienia prawa ochronnego (sprzeciw wobec udzielenia prawa ochronnego i wniosek o unieważnienie prawa ochronnego) zakreślających granice badania zdolności rejestrowej znaku spornego w obu sprawach oraz analizy sposobu i zakresu badania przesłanek zdolności rejestrowej spornego znaku, a więc nowości i indywidualnego charakteru przy uwzględnieniu swobody twórczej opracowania wzoru z odniesieniem do wzoru przeciwstawionego. Jako niezbędne jawi się objaśnienie powodów, dla których organ uznał, iż możliwa jest zmiana poglądu w kwestii niespełniania przez sporny znak przesłanki z art. 104 p.w.p., przy czym nie jest dostatecznie czytelny pogląd Sądu I instancji w odniesieniu do zakresu swobody twórczej i jakich elementów opakowania może ona dotyczyć ze względu na cechy funkcjonalne wzoru. Nie jest jasne, jakie cechy wytworu złożyły się na ogólne postrzeganie wytworu według spornego wzoru i jakie były poddane analizie w tej mierze, zważywszy na uwagi Sądu co do cech technicznych tego wzoru. Dokonując oceny zasadności zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a., Sąd I instancji musi ocenić, czy uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tej części spełnia warunki pełnej oceny zarzutu naruszenia tego przepisu i czy jest przekonujące, a żeby to uczynić, WSA musi poddać wnikliwej analizie prawidłowość dokonanych przez organ ustaleń faktycznych, których ocena doprowadziła organ do wniosku o braku indywidualnego charakteru spornego wzoru ze względu na produkowany przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo, wzór pojemnika na [...][...]. Nie jest zatem wystarczające zaakceptowanie stanowiska Urzędu Patentowego co do braku przez sporny wzór indywidualnego charakteru ze względu na tożsamość cech zgłaszanych przez uprawnioną, bez wdania się w analizę przeprowadzonych przez organ rozważań w tym zakresie w oparciu o dowody zgromadzone w aktach administracyjnych sprawy." 3. Rozpoznając sprawę niniejszą z punktu widzenia wskazanej wyżej oceny skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zasadny okazał się zarzut naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a. przez wydanie dwóch różnych decyzji administracyjnych w odniesieniu do tego samego adresata, na tle podobnych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez dokładnego i wszechstronnego uzasadnienia takiej zmiany podglądu. Sąd podzielił stanowisko skarżącej Spółki, że zaskarżona decyzja narusza określoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, ponieważ pozostaje w sprzeczności z wcześniejszą decyzją Urzędu Patentowego z [...]lutego 2006 r. w sprawie o sygnaturze [...]wydaną na podstawie identycznego stanu faktycznego oraz prawnego skierowaną do tego samego adresata - skarżącej Spółki, w szczególności na podstawie porównania ze spornym wzorem przemysłowym opakowania [...][...]z datą [...].04.99 r., a przedstawione w decyzji uzasadnienie jej zmiany nie spełnia warunku dokładności i wszechstronności. Skarżąca zaznaczyła, że organ stwierdził we wcześniejszej decyzji, że różnice występujące miedzy spornym wzorem przemysłowym, a opakowaniem [...][...]z datą [...].04.1999 r. są wystarczające do tego, aby stwierdzić spełnienie przez sporny wzór kryterium nowości i indywidualnego charakteru mając na uwadze osobę zorientowanego użytkownika. 4. Z kolei w zaskarżonej decyzji porównując to samo opakowanie [...][...]z datą [...].04.1999 r. ze spornym wzorem przemysłowym organ stwierdził, że cechy wzoru przemysłowego i cechy opakowania [...][...]są tożsame. Organ dokonał zatem, na podstawie podobnych dowodów, odmiennej oceny bez wyczerpującego wykazania, w jaki konkretnie sposób te przyczyny wpłynęły na odmienne ustalenia organu. Decyzja została zatem wydana z naruszeniem art. 8 k.p.a., co w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy, która nie została załatwiona zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r., II GSK 1882/12). 5. Tytułem przypomnienia Sąd podkreśla, że z uwagi na zawarte w art. 102 ust. 1 p.w.p. określenie "postać wytworu", ochronie podlegają tylko te elementy, które są wizualnie postrzegane (por. także wyroki NSA: z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 724/10, Lex nr 1083379, z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt II GSK 838//10, Lex nr 1321128, z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1408/12, Lex nr 1530330 i powołane w nim orzecznictwo oraz poglądy doktryny, J. Kępiński w: Prawo własności przemysłowej, t. 3, C.H. BECK, Warszawa 2015, s. 122, wyrok S (PI) z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt T-39/13 w sprawie [...] Przedsiębiorstwo Produkcyjne D. B. N. v. [...], pkt 40, Lex nr 1511443). Przedmiotem ochrony w przypadku wzoru przemysłowego jest jego zewnętrzna całość, a ochrona nie obejmuje tych części produktu, które są "niedostępne dla oka". Istota każdego wzoru przemysłowego - niezależnie od tego czy stanowić będzie samodzielną postać wytworu, czy też część składową - zawiera się co do zasady w jego zewnętrznej, postrzegalnej postaci wyróżniającej się czy to specyficznym kształtem, liniami konturów, kolorystyką, czy ornamentacją lub wreszcie strukturą bądź szczególnymi, zewnętrznymi cechami materiału, z którego jest wytworzony. W odniesieniu do samodzielnego wytworu wynika to z art. 102 ust. 1 p.w.p. Stanowisko to znajduje także oparcie w motywie 11 Preambuły dyrektywy 98/71 mówiącego, że "Ochrona przyznana jest posiadaczowi w drodze rejestracji ochrona cech wzoru produktu, w całości lub części, które w widoczny sposób są przedstawione we wniosku o rejestrację i które są udostępnione społeczeństwu na drodze publikacji lub konsultacji odpowiednich dokumentów.". Następną kwestią jest, na jakim etapie wytwór wzoru przemysłowego musi spełniać kryterium widoczności. Przyjmuje się, że decyduje etap normalnego użytkowania wytworu przez końcowego użytkownika (por. wyrok NSA w sprawie II GSK 838/10 i przywołane w nim orzecznictwo oraz poglądy doktryny, J. Kępiński, tamże, s. 123, wyrok w sprawie T-39/12, pkt 40, 42, 51). Stanowisko to znajduje także oparcie w motywie 12 i 13 Preambuły dyrektywy 98/71 oraz w art. 3 ust. 3 lit. a i ust. 4 dyrektywy 98/71, z których wynika, że normalne stosowanie oznacza stosowanie przez użytkownika końcowego, wyłączając konserwację, obsługę i naprawę. Jednocześnie z powołanych uregulowań wynika, że końcowym użytkownikiem wytworu nie będzie dystrybutor czy sprzedawca. 6. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest pojemnik na [...]-[...]. Jak to wynika z opisu przyjętego jako podstawa do zarejestrowania spornego wzoru przez Urząd Patentowy to: "istotą wzoru stanowi nowa i oryginalna postać wytworu, nadająca się do wielokrotnego odtwarzania. Nowa postać pojemnika na [...]-[...], zgodnie z wzorem przejawia się w jego kształcie oraz elementach wyposażenia. Przedmiot wzoru został zaprezentowany na załączonym rysunku, w którym fig. 1 - ilustruje pojemnik na [...]-[...]w widoku perspektywicznym w stanie zamkniętym, fig.2 - w stanie otwartym oraz pojemnik na [...]-[...], zgodnie z wzorem przemysłowym jest wykonany z tworzywa sztucznego. Do cech istotnych wzoru przemysłowego należy zaliczyć, że pojemnik jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry. Opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa 1 i umieszczona w niej pokrywa 2 z kołnierzem 3 opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej 1. Pokrywa jest wyposażona w uchylny język 4 z wypustem 5 od spodu, montowanym w szczelinie 6 spodniej części 7 pokrywy 2." Następnie, po rejestracji spornego wzoru, co nastąpiło na mocy decyzji z [...]grudnia 2003 r., Urząd Patentowy decyzją z dnia [...]lutego 2006 r. w sprawie [...]oddalił sprzeciw firmy [...]S.p.A. w A. C., Włochy dotyczący ww. prawomocnej decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Pojemnik na [...]-[...]" nr. [...]. Jak już wyżej wspomniano w tym postępowaniu z 2006 roku organ porównywał następujące wzory opakowań: 1) dwa opakowania z napisem [...]i datą 01.02.2000 r.; 2) opakowanie z napisem [...]i datą 26.04.1999 r.; 3) opakowanie z napisem [...] i datą 29.03.2000 r. Ponadto wnioskodawca okazał wówczas Urzędowi Patentowemu opakowanie [...][...]produkcji uprawnionego z datą 25.09.2003 r., zaś uprawniony złożył swoje cztery opakowania [...]z 2007 roku. W swojej decyzji z 2006 r. organ porównał po kolei ( w punktach) wszystkie te pojemniki opisując istniejące także istniejące pomiędzy nimi różnice. (str. 4 i 5 tej decyzji). Przykładowo porównując chociażby pojemnik sporny z pojemnikiem [...]oznaczonym jako nr 2 organ doszedł do wniosku, że pojemnik 2 nie zwęża się ku dołowi, kołnierz w tym pojemniku jest wyraźnie krótszy i nie wystaje poza obręb pojemnika w porównaniu z językiem spornego wzoru. W konsekwencji zdaniem organu te różnice okazały się wystarczające aby stwierdzić spełnienie przez sporny wzór kryterium nowości i indywidualnego charakteru. Idąc tym tokiem rozumowania zasadnie Spółka wywodzi, że w zaskarżonej decyzji organ zbagatelizował różnice jakie występują między opakowaniem [...], a opakowaniem wskazanym w treści prawa ochronnego. W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że: "Odnośnie twierdzenia uprawnionego, że Urząd Patentowy RP badał już przesłanki zdolności rejestrowej spornego wzoru w postępowaniu [...]zakończonym decyzją z dnia [...].02.2006r. uznając, że wzór ten spełnia przesłanki nowości i indywidualnego charakteru w stosunku do przeciwstawianych mu w niniejszym postępowaniu opakowań, a w szczególności w stosunku do pojemnika na [...][...]należy zauważyć, że decyzja ta nie jest wiążąca dla Kolegium Orzekającego w przedmiotowej sprawie, chociażby z tego powodu, że postępowanie w sprawie [...] między innymi stronami. Jednocześnie należy zauważyć, że w decyzji tej przy ocenie przesłanek nowości i indywidualnego charakteru spornego wzoru w stosunku do przeciwstawianych mu opakowań, a w szczególności w stosunku do pojemnika na [...][...] nie uwzględniono zwężania się części pojemnikowej opakowania [...][...]oraz uwzględniono różnice między porównywanymi opakowaniami w zakresie cech uznanych za nieistotne przez zgłaszającego sporny wzór. W decyzji tej nie uwzględniono również swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru i nie określono konkretnie zorientowanego użytkownika. Z wyżej wymienionych powodów decyzja ta nie mogła mieć przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy." 7. Niewątpliwie takie zwięzłe wyjaśnienia organu w zasadniczej dla skarżącej Spółki kwestii dotyczącej pozbawienia jej praw ochronnych do spornego wzoru przyznanych przez organ administracji publicznej w 2003 r., z których korzystała w obrocie przez prawie 10 lat są niewystarczające z punktu widzenia obowiązku wynikającego z art. 8 k.p.a. W szczególności organ w zaskarżonej decyzji nie sprecyzował, dlaczego dostrzeżone wcześniej różnice pomiędzy porównywanymi w 2006 roku wzorami pojemników są "wskazane błędnie" ( str. 7-8 zaskarżonej decyzji) skoro wcześniej ten sam organ uznał, że są to różnice istotne jeśli chodzi o kryterium nowości i indywidualnego charakteru spornego wzoru. Podkreślić także trzeba, że w obu sprawach jednym z przeciwstawionych wzorów był właśnie ten sam pojemnik - opakowanie [...]. Natomiast organ w zaskarżonej decyzji skupił się na podobieństwach przedmiotowych opakowań - wzorów, kosztem różnić, które zbagatelizował, a które to różnice były dostrzeżone w 2006 roku przez ten sam organ i stały się podstawą do oddalenia sprzeciwu.(por. str. 7 zaskarżonej decyzji). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w części nie jest wnikliwe i przekonujące a zatem narusza art. 8 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wytycznych. Niewątpliwie za naruszające zasadę zaufania obywateli do organów państwa (władzy publicznej) uznaje się zmienność poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany (wyrok NSA w Łodzi z 8 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 652/97, ONSA 1999/1, poz. 27).Wobec powyższego uzasadnione są twierdzenia skarżącej o naruszeniu zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. 8. W tym miejscu wypada podkreślić, że trafne są uwagi skarżącej Spółki odnośnie braku należytego rozważenia podnoszonej podczas całego postępowania ważnej kwestii dotyczącej zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru. Skarżąca twierdzi, że chodzi tu o ograniczenia spowodowane funkcją przechowywania określonej ilości [...]i umożliwiania ich wielokrotnego pobierania (jak podnosi Urząd Patentowy), ale również możliwością zmieszczenia pudełka w jednej dłoni oraz otworzenia wieczka pudełka za pomocą kciuka bez pomocy drugiej ręki. Zdaniem skarżącej Spółki wszystkie te funkcje wpływają na ograniczenie zakresu swobody twórczej wzoru. Biorąc zatem pod uwagę te okoliczności trudno podzielić w pełni stanowisko organu, że "(...) zakres swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru, ograniczony jedynie funkcjami przechowywania określonej ilości [...]i umożliwienia ich wielokrotnego pobierania. Stąd w obrocie występuje duża różnorodność pojemników na [...], co wynika, m.in. z załącznika 3 do pisma wnioskodawcy z dnia [...]listopada 2013 r." (str.7 decyzji). Stanowisko to nie zostało poparte głębszą analizą tego zagadnienia z uwzględnieniem choćby sposobu otwierania wieczka pudełka za pomocą kciuka. Jak się wydaje ma to znaczenie bowiem nie chodzi tu bynajmniej o zwykłe otwieranie pudełka ale otwieranie kciukiem jednej ręki bez pomocy drugiej ręki. Zatem odpowiednie ukształtowanie kołnierza i pokrywy oraz języka pokrywy może wpływać nie tylko na wygląd ale też na sposób użytkowania danego pudełka przez odbiorców. Zdaniem Sądu uzasadnienie organu w tej kwestii nie jest wyczerpujące lecz ogólnikowe jako, że organ w sposób skrótowy i hasłowy odwołuje się do podstawowych kwestii związanych ze swobodą twórczą, pomijając przy porównywaniu wzorów istotne detale zgłoszone w 2003 r. w opisie wzoru. Należy jeszcze zaznaczyć, że jak wskazał NSA w ww. wyroku z 13 maja 2021 r. z perspektywy postawionego zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. nie może mieć zasadniczego znaczenia fakt, iż postępowanie sporne zainicjował inny przedsiębiorca, niż to miało miejsce w poprzednim postępowaniu z wniesionego sprzeciwu. Oczywiste jest bowiem, że ponowne postępowanie sporne prowadzone w oparciu o te same podstawy prawne i te same okoliczności faktyczne, a inicjowane przez ten sam podmiot, który atakował prawo ochronne na ten sam wzór przemysłowy obciążone byłoby wadliwością kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z tym nie byłoby tu miejsca na rozważania dotyczące naruszenia art. 8 k.p.a. Po drugie, jak wskazał NSA, prawo do odmiennego od wcześniej wyrażonego w innej ostatecznej decyzji stanowiska uzależnione jest jednak od spełnienia wymogu precyzyjnego uzasadnienia zbudowanego na podstawie analizy i zestawienia istotnych elementów spraw z obu wniosków. Dotyczy to powoływanych przez wnioskodawców podstaw prawnych żądań unieważnienia prawa ochronnego (sprzeciw wobec udzielenia prawa ochronnego i wniosek o unieważnienie prawa ochronnego) zakreślających granice badania zdolności rejestrowej znaku spornego w obu sprawach oraz analizy sposobu i zakresu badania przesłanek zdolności rejestrowej spornego znaku, a więc nowości i indywidualnego charakteru przy uwzględnieniu swobody twórczej opracowania wzoru z odniesieniem do wzoru przeciwstawionego. Jako niezbędne jawi się objaśnienie powodów, dla których organ uznał, że możliwa jest zmiana poglądu w kwestii niespełniania przez sporny znak przesłanki z art. 104 p.w.p., Dlatego też uzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Co do zarzutu naruszenia czynnego udziału strony w postępowaniu, który wedle wytycznych NSA podlega zbadaniu przez Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy to z akt sprawy wynika, że w piśmie z 3 stycznia 2017 r. skarżąca Spółka dodała nową podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji - naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 §1 k.p.a. i art. 79 §1 k.p.a.). W tym zakresie Spółka uważa, że przeprowadzenie tego dowodu nie zostało bowiem ujawnione ani w aktach sprawy, ani w samym uzasadnieniu decyzji. Podkreśliła, że protokół z rozprawy (przed Kolegium Orzekającym) nie tylko nie zawiera informacji na temat wspomnianych oględzin i pomiarów, ale też informacji o tym, jak miałby wyglądać "eksperyment" przeprowadzony na rozprawie. W ocenie Sądu kwestia prawidłowości procesowej tego "eksperymentu" powinna być wyjaśniona przy ponownym rozpoznaniu sprawy bowiem organ na podstawie tych czynności przeprowadzonych na rozprawie ustalił istotny fakt, że "część pojemnikowa opakowania [...][...]zwęża się nieco ( ok. 1 mm) ku dołowi" (str. 8 decyzji). Ma to znaczenie o tyle, że we wcześniejszej decyzji ustalono, że "pojemnik 2 nie zwęża się ku dołowi".( str. 4 decyzji z [...]lutego 2006 r.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy te rozbieżności wyjaśnić. Reasumując, Sąd podkreśla, że organ w sposób skrótowy i hasłowy odwołuje się do podstawowych kwestii związanych z unieważnieniem wcześniej przyznanego stronie prawa, z którego Spółka korzystała przez 10 lat. NSA w wytycznych zawartych w wyroku z dnia 13 maja 2021 r. uznał też, że nie jest jasne, jakie cechy wytworu złożyły się na ogólne postrzeganie wytworu według spornego wzoru i jakie były poddane analizie w tej mierze. Jednocześnie analiza spełniania przez wzór indywidualnego charakteru prowadzona być może wyłącznie w oparciu o te ujawnione w opisie i na rysunku cechy, które określają zakres przedmiotowy prawa ochronnego (prawa z rejestracji). Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany jest do zastosowania się do wytycznych zawartych w tym wyroku oraz wyrokach NSA, dotyczących zasadności domagania się unieważnienia wzoru przemysłowego w sytuacji wcześniejszego oddalenia sprzeciwu na ten sam wzór, kierując się przy tym zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. O wysokości kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na mocy § 11 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1431 ze zm.), zasądzając od organu [...] zł tytułem kosztów postępowania. Kwota zasądzonych kosztów obejmuje: uiszczony wpis od skargi (1000 zł), stawkę minimalną rzecznika patentowego, który sporządził i wniósł skargę i reprezentował stronę skarżącą w I instancji ([...]zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło