VIII SA/Wa 823/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Rektora Politechniki R. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego W. Z. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 1.1. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Rektor Politechniki R. (dalej: "organ"), utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] maja 2011 r., którego przedmiotem było ustalenie M. G. (dalej: "skarżący") terminu do zapoznania się z aktami sprawy na 7 dni od daty zakończenia ciągłego zwolnienia lekarskiego, nie później niż do [...] lipca 2011 r., ustalenie terminu załatwienia sprawy do [...] sierpnia 2011 r. oraz odmowa zawieszenia postępowania. 1.2. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia [...] marca 2011 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie o nadanie skarżącemu tytułu zawodowego inżyniera i wydanie dyplomu inżyniera Wydziału Transportu Politechniki R. Postanowienie w tym zakresie doręczono skarżącemu wraz z pouczeniem o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień. Następnie pismem z dnia [...].03.2011 r. skarżący, załączając zwolnienie lekarskie zwrócił się do organu o wyznaczenie dodatkowego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy z uwagi na stan zdrowia oraz o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej złożonej od wyroku karnego skazującego za posłużenie się sfałszowanym dyplomem, co było podstawą wszczęcia przedmiotowego postępowania przez Rektora. Uznając, że przeszkoda zdrowotna jest krótkotrwała organ wyznaczył termin na zapoznanie się z aktami sprawy do dnia [...].04.2011 r. Tymczasem z ustaleń organu wynika, że skarżący sukcesywnie nadsyłał kolejne zwolnienia lekarskie i w dniu [...].04.2011 r. złożył ponownie wniosek o przesunięcie terminu na zapoznanie się z aktami sprawy i zawieszenie postępowania, zaznaczył nadto, że złożył egzamin dojrzałości. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. organ ustalił terminy, jak wskazano w pkt 1.1. uzasadnienia, oraz odmówił zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu organ stwierdził, że nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie niniejszej, bowiem w jego ocenie wywiedziona kasacja od wspomnianego wyroku sądu karnego zawierała zarzuty dotyczące ustalenia daty popełnienia czynu, a nie faktu jego popełnienia stwierdzonego prawomocnym wyrokiem. Zatem zdaniem organu rozstrzygnięcie tego zarzutu nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., powoływanej dalej jako "kpa"), jak także nie zachodzi żadna z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego wymieniona w art. 97 § 1 kpa. Nadto organ podniósł, że sprawa została wznowiona z urzędu, a nie na wniosek strony, zatem nie ma podstaw do zawieszenia fakultatywnego przewidzianego w art. 98 § 1 cytowanej ustawy. 2. W piśmie zatytułowanym "zażalenie" na powyższe rozstrzygnięcie skarżący nie zgadzając się ze stanowiskiem organu uznał, że wywiedziona przez niego skarga kasacyjna od wyroku sądu karnego ma istotny wpływ na kwalifikację zarzucanego mu czynu, zatem w sprawie zachodzi przesłanka do zawieszenia postępowania do czasu jej rozpoznania. Ponownie powołał się na swoje dolegliwości zdrowotne uzasadniające wyznaczenie dodatkowego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy, tj. w terminie 7 dni po ustaniu choroby i wniósł o zakończenie niniejszego postępowania po tym fakcie. Do pisma załączono kolejne zwolnienie lekarskie. 3. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. organ nie znajdując podstaw do zmiany wyrażonego stanowiska w sprawie, w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] maja 2011 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wywiódł, że w jego ocenie postępowanie w sprawie wznowieniowej zostało zakończone, a skarżącemu zostało zapewnione w myśl art. 10 kpa prawo do czynnego udziału w postępowaniu, organ podejmie w dalszej kolejności stosowną decyzję w oparciu o znane skarżącemu fakty. Uznał następnie, że nie istnieją przeszkody do tego, aby skarżący w sprawie mógł ustanowić pełnomocnika, skoro z uwagi na podniesione okoliczności sam nie jest w stanie zapoznać się z aktami przedmiotowej sprawy. Nie stanowi to w konsekwencji o naruszeniu art. 10 § 1 kpa. Odnosząc się natomiast do wniosku o zawieszenie postępowania ocenił, że nie zachodzą w sprawie ku temu przesłanki. Podniesione w kasacji zarzuty mogą mieć w ocenie tego organu ewentualny wpływ na przedawnienie karalności czynu, bowiem wiążą się z ustaleniem daty popełnienia czynu, natomiast sam fakt popełnienia zarzucanemu skarżącemu czynu nie jest kwestionowany. Nie ma zatem żadnych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w tym zakresie, rozstrzygnięcie skargi kasacyjnej nie ma bowiem w ocenie organu żadnego wpływu na postępowanie wznowieniowe i nie stanowi dla niego zagadnienia wstępnego wymienionego w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Po dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia skarżący nadesłał kolejne zwolnienia lekarskie. 4. Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu. Wnosząc o zawieszenie postępowania w sprawie oraz o wyznaczenie dodatkowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy oraz o wyznaczenie adwokata z urzędu skarżący podniósł, że nie jest w stanie, z uwagi na swoją chorobę zapoznać się z aktami sprawy, zaś na adwokata go nie stać, zatem został pozbawiony możliwości działania w sprawie. W dalszej części wywodzi jak uprzednio w piśmie będącym w istocie wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Dodatkowo wskazał, że zawieszenie postępowania jest konieczne w niniejszej sprawie, bowiem jeżeli wyrok zostanie uchylony w sprawie będącej przedmiotem wywiedzionej kasacji to zaistnieje brak podstawy prawnej do prowadzenia wznowionego postępowania administracyjnego. 5. Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do natomiast do wniosku o zawieszenie postępowania pełnomocnik organu podniósł, że postępowanie wznowieniowe nie może zostać zawieszone na wniosek strony, ponieważ zostało wszczęte z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. 5.1. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonych postanowień. Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcia w zakresie odmowy zawieszenia postępowania Sąd doszedł do przekonania, że rację ma organ administracji, który w świetle przedstawionych okoliczności sprawy dokonał prawidłowej subsumpcji ustalonego w sprawie niespornego stanu faktycznego do obowiązujących norm prawnych. W rozpoznawanej sprawie bowiem nie zaistniała żadna z przesłanek do zawieszenia postępowania administracyjnego – tu wznowieniowego, zarówno wśród przyczyn obligatoryjnych, jak i fakultatywnych, określonych w kpa, przy czym na uwagę zasługuje okoliczność, że postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte z urzędu, a nie na wniosek strony. Dlatego też już chociażby tej przyczyny zarzuty skargi w tym zakresie nie znajdują usprawiedliwienia. Stosownie bowiem do uregulowań kpa, ustawodawca wprowadził dwa rodzaje zawieszenia postępowania, tj. obligatoryjne (art. 97 kpa) i fakultatywne (art. 98 kpa). Zawieszenie postępowania z przyczyn określonych w art. 97 § 1 kpa następuje z urzędu, zaś z przyczyn wymienionych w art. 98 § 1 kpa – na wniosek. Przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania zostały wyczerpująco określone w art. 97 § 1 i przy interpretacji tego przepisu nie można stosować wykładni rozszerzającej. Zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, dlatego winno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę (por. wyrok NSA z 7 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 744/97, LEX Nr 47266;, wyrok NSA z 4 kwietnia 2005 r., sygn. akt II GSK 27/05). Zgodnie natomiast z treścią art. 98 § 1 kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Dokonując zatem wykładni tego przepisu Sąd zauważa, że w trybie tego artykułu można zawiesić postępowanie wszczęte na wniosek strony. Na powołanej podstawie nie ma możliwości zawieszenia postępowania wszczętego z urzędu. (tak też w wyroku NSA z 20.11.1998 r., sygn. akt II SA 1421/98, LEX Nr 43211). Postępowanie w sprawie ze skargi kasacyjnej na wyrok skazujący za popełnione przestępstw posługiwania się fałszywym świadectwem maturalnym nie ma charakteru prejudycjalnego w stosunku do kwestii wznowienia postępowania w sprawie niniejszej. Wszczęcie postępowania wznowieniowego opierało się na wyjściu na jaw faktu posłużenia się przez skarżącego sfałszowanym świadectwem maturalnym, a wiec na przesłance z art. 145 § 1 pkt 1 kpa, a nie na wyroku skazującym za ten czyn. Zatem nawet zmiana wyroku w wyniku skargi kasacyjnej opartej nie na kwestionowaniu samego faktu posłużenia się sfałszowanym świadectwem dojrzałości, ale na przedawnieniu karalności i zarzutach proceduralnych, nie ma znaczenia dla wyniku postępowania w sprawie niniejszej. Przenosząc w konsekwencji powyższe wywody na grunt sprawy niniejszej Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie ocenia, że wydane rozstrzygnięcie odpowiada prawu, zarzuty skargi zatem okazały się chybione. Organ popełnił wprawdzie uchybienie formalne polegające na tym, że w postanowieniu z [...] maja 2011 r. zawierającym trzy punkty: pkt 1, w którym ustalił termin do zapoznania się z aktami sprawy, pkt 2 ustalający termin załatwienia sprawy i pkt 3 odmawiający zawieszenia postępowania pouczył o środkach odwoławczych (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez ten sam organ) co do całego postanowienia, podczas gdy taki środek odwoławczy przysługiwał tylko w odniesieniu do odmowy zawieszenia postępowania i nie naprawił tego błędu w postanowieniu z [...] czerwca 2011 r., jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy to jest co do prawidłowości rozstrzygnięcia w zakresie odmowy zawieszenia postępowania. Rozważając następnie kwestię naruszenia art. 10 § 1 kpa Sąd również nie dopatrzył się naruszeń mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnieć w tym miejscu należy, że stosownie do treści art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie Sądu nie znajdują usprawiedliwienia okoliczności podnoszone przez skarżącego co do pozbawienia go możności działania w swojej sprawie na skutek nie wyznaczania przez organ dodatkowego terminu zgodnie z żądaniem skarżącego. Z akt sprawy wynika, że organ spełnił żądanie strony i wyznaczył termin dodatkowy na zapoznanie się z aktami sprawy, z którego skarżący nie skorzystał, argumentując ten fakt złym stanem zdrowia i przedkładając sukcesywnie kolejne zwolnienia lekarskie. Odnotowaniu na marginesie wymaga również okoliczność, nie podważając w żaden sposób faktu dolegliwości zdrowotnych, które mają według skarżącego tak decydujące znaczenie w sprawie i uzasadniają jego żądanie w zakresie wyznaczenia dodatkowego terminu po zakończeniu ciągłego zwolnienia lekarskiego, że z przedłożonej dokumentacji, tj. z załączonych do akt sprawy przedmiotowych zwolnień jednoznacznie wynika, że w rubryce określającej wskazania lekarskie (16) wpisano oznaczenie zgodnie, z którym chory może chodzić. Mając zatem na względzie powyższe fakty, Sąd wskazuje, że zarzuty skargi w żaden sposób nie mogą zasługiwać na uwzględnienie. Również wskazać należy, że stosownie do art. 32 i 33 kpa strona może działać w sprawie przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika oraz z przepisów tych wynika, że pełnomocnikiem nie musi być osoba zajmująca się profesjonalnie doradztwem prawnym, tj. ustawodawca w żaden sposób nie narzucił przymusu adwokackiego w tym postępowaniu, zatem wystarczające jest, że osoba fizyczna ma zdolność do czynności prawnych aby mogła działać za stronę w postępowaniu administracyjnym. Nie musi to być więc adwokat, czy też radca prawny jak zdaje się być w przekonaniu skarżący wywodząc, że nie stać go na profesjonalnego pełnomocnika. Podsumowując skorzystanie z możliwości ustanowienia pełnomocnika w sprawie byłoby w ocenie Sądu wystarczające do uczynienia zadość żądaniu skarżącego, skarżący natomiast nie wykazał, że z takich możliwości nie mógł skorzystać. Zauważyć dodatkowo należy, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje żadnej formy szczególnej dla ustanowienia pełnomocnika, wystarczy samo oświadczenie woli mocodawcy. Ponadto z uzasadnienia postanowienia organu jasno wynika, że zebrane w sprawie dowody z dokumentu, które są znane skarżącemu pozwalają na ustalenie faktów i ich ocenę prawną. Zatem nie można stwierdzić, w przekonaniu Sądu, że organ dopuścił się wskazanego naruszenia art. 10 § 1 kpa, bowiem skarżący w żaden sposób nie wykazał, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko tego rodzaju naruszenie mogłoby stanowić podstawę do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.