VIII SA/Wa 828/25
WyrokWSA w Warszawie2025-12-11
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Justyna Mazur, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zmiany ostatecznej decyzji odmawiającej wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, powołując się na przepisy przejściowe ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących służb mundurowych, mimo istnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów dotyczących obliczania tego ekwiwalentu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy policji nie rozważyły należycie przesłanek z art. 154 § 1 kpa, tj. interesu społecznego lub słusznego interesu strony, koncentrując się na błędnych założeniach dotyczących możliwości zmiany decyzji uznaniowych i wpływu zmiany wykładni prawa na wzruszenie ostatecznej decyzji. Stwierdzenie niekonstytucyjności normy prawnej przez Trybunał Konstytucyjny stanowi wyjątkową okoliczność usprawiedliwiającą uwzględnienie przedawnienia roszczenia, a organy nie uwzględniły tego w sposób należyty.Stan faktyczny
Skarżący, W. D., policjant zwolniony ze służby w 2013 r., domagał się wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Organy policji odmówiły zmiany ostatecznej decyzji z 2020 r. odmawiającej wypłaty wyrównania, powołując się na przepisy przejściowe ustawy z 2020 r. ograniczające stosowanie korzystniejszego sposobu obliczania ekwiwalentu. Skarżący argumentował, że takie podejście jest sprzeczne z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. stwierdzającym niekonstytucyjność przepisów dotyczących obliczania ekwiwalentu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi W. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia 17 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z 29 września 2025 r. nr [...].
Komendant Miejski Policji w R. (dalej jako "KMP" lub "organ I instancji") decyzją nr [...] z 29 września 2025 r. po rozpoznaniu wniosku W. D. - (dalej jako "wnioskodawca", "skarżący") na podstawie art. 154 § 2 kpa odmówił zmiany ostatecznej decyzji nr [...] KMP w R. z 15 października 2020 r.
Organ wskazał, że w dniu 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach), na podstawie której znowelizowano przepis 115 a ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Przepis ten otrzymał brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym." Zdaniem organu zgodnie z art. 9 ust. 1 cyt. ustawy "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r.
Organ I instancji zauważył, że Skarżący zwolniony został ze służby w Policji z dniem 2 lutego 2013 r., a co za tym idzie, otrzymał ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop przysługujący przed dniem 6 listopada 2018 r. Decyzją z dnia 15 października 2020 r. odmówiono wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Skarżący otrzymał decyzję 21 października 2020 r. nie wniósł od niej odwołania, zatem stała się ona ostateczna. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał m.in., że 2 września 2025 r. Skarżący złożył wniosek w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji nr [...] KMP z 15 października 2020 r., w trybie art. 154 kpa. Organ ustalił, że decyzja z 22 października 2020 r. jest decyzją ostateczną. Decyzję, której zmiany dotyczył wniosek, należy zakwalifikować jako decyzję, na podstawie której żadna ze stron nie nabyła prawa.
KMP wyjaśnił, że przesłanką do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, na podstawie której żadna ze stron nie nabyła prawa jest istnienie interesu publicznego lub szczególnie uzasadnionego interesu strony przemawiającego za zasadnością ingerencji w ostateczną decyzję administracyjną. O istnieniu interesu społecznego lub słusznego interesu strony nie może świadczyć odmienna ocena tych samych okoliczności, które były już poddane ocenie w decyzji, o której uchylenie ubiega się strona. Nadto, w toku obecnie prowadzonego postepowania, strona nie przedstawiła żadnych dowodów, nie wskazała jakichkolwiek nowych okoliczności, które przemawiałyby za uznaniem, że słuszny interes strony nakazuje wzruszenie decyzji ostatecznej.
Dodatkowo organ podniósł, że uchyleniu decyzji sprzeciwia się art. 107 ustawy o Policji, bowiem złożenie przez Skarżącego wniosku w dniu 6 listopada 2018 r. spowodowała przerwanie biegu przedawnienia w trybie art. 107 ust. 3 pkt 1, który zaczął biec na nowo od uprawomocnienia się decyzji z 15 października 2020 r. W okresie biegu 3 letniego terminu przedawnienia Skarżący nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyegzekwowania tego świadczenia. Ponowny wniosek Strona złożyła 2 września 2025 r., nie wskazując żadnych okoliczności usprawiedliwiających tak długie opóźnienie w dochodzeniu roszczenia.
W odwołaniu od ww. rozstrzygnięcia KMP wnioskodawca wniósł o zmianę decyzji. Wskazał m.in., że analizowanej sprawie zachodzą wszystkie przesłanki określone w art. 154 § 1 kpa, a decyzja ta oparta była na błędnej interpretacji przepisów prawa, o czym świadczy orzecznictwo Sądu Administracyjnego. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. (dalej jako "KWP", "organ odwoławczy") decyzją z 17 października 2025 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r. poz. 636) w zw. z art. 9 ust. 1 w/w ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych o zmianie ustawy o Służbie więziennej oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2020r., poz. 1610) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał co do zasady argumentację KMP. Wskazał, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe, z wyjątkiem urlopu, o którym mowa w art. 83a ust. 1. Zgodnie z art. 115a ustawy o Policji obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. w brzmieniu nadanym art. 1 pkt. 16 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym." KWP wyjaśnił, że tryb przewidziany w art. 154 § 1 kpa ma na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, tzn., takimi, które nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie prowadzone w tym trybie jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już w sprawie decyzji ostatecznej z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Uwzględnienie interesu strony należy zrozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego, przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony. Nie mieści się jednak w takim pojęciu interesu strony orzekanie w sposób sprzeczny
z przepisami prawa.
Natomiast art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r.
o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych stanowi: "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r." KWP wskazał, że z art. 110 kpa wynika zasada związania organu administracji wydaną przez siebie decyzją, co oznacza, że decyzja, która została doręczona stronie nie może być zmieniona ani uchylona przez organ, który ją wydał. W związku z wnioskiem o ponowne ustalenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego przeprowadzono postępowanie administracyjne w tej sprawie zakończone decyzją z 15 października 2020 r., od której Skarżący nie wniósł odwołania, w związku z tym stała się ona ostateczna. Wnioskodawca przywołuje orzecznictwo dotyczące indywidualnych spraw administracyjnych w sprawie wysokości ekwiwalentu pieniężnego, ale w ocenie organu odwoławczego zobowiązany jest on do zastosowania się do obowiązującego przepisu ustawy zmieniającej. Ponadto zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu KWP wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Wnioskodawca nie podnosi nowych okoliczności poza dotychczas wskazanymi. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że KMP prawidłowo i zgodnie z obowiązującym stanem prawnym ustalił okoliczności oraz stan faktyczny w sprawie.
Pismem z 29 października 2025 r. Skarżący wniósł do Sądu skargę na w/w rozstrzygnięcie organu odwoławczego z 15 października 2025 r. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji KWP oraz poprzedzającej ją decyzji KMP oraz uznanie prawa Skarżącego do wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie zachodzą wszystkie przesłanki określone w art. 154 § 1 kpa. Po pierwsze, sprawa dotyczy decyzji ostatecznej, po drugie sprawa dotyczy decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, po trzecie za uchyleniem decyzji przemawiają względy interesu społecznego oraz słuszny interes strony (wnioskodawczyni). Względy interesu społecznego w analizowanej sprawie można sprowadzić do realizacji woli ustrojodawcy wyrażonej w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz wypełniania przez Rzeczpospolitą Polską obowiązków wynikających z zasady demokratycznego państwa prawnego, określonej w art. 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowanie, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.
Skarżący wskazał też, że działania organów nastąpiły z ewidentnym naruszeniem Konstytucji RP, przy jednoczesnym nieuwzględnieniu linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Podniósł, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 "przyznał" każdemu policjantowi prawo do wyższego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop od chwili wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, która wprowadziła niekompatybilność zmiany systemu urlopu 30-dniowego liczonego w dniach kalendarzowych na system 26-dniowy liczony w dniach roboczych z wprowadzeniem do ustawy o Policji art. 115a. Inne stanowisko byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2311/14). Jest to prawo gwarantowane treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji, tj. prawo do urlopu i jego ekwiwalentu pieniężnego, które - jak to podkreślał w powołanym wyżej wyroku Trybunał Konstytucyjny - mają charakter bezwarunkowy. Art. 190 ust. 4 Konstytucji stanowi o prawie jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności prawnej podstawy orzeczenia, albowiem celem ustawowej procedury, realizującej normę art. 190 ust. 4 Konstytucji, musi być realne zagwarantowanie skutku w postaci uprawnienia do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący wskazała, że nie można brzmieniem art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach unicestwiać uprawnienia jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności prawnej podstawy czynności materialno - technicznej wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Takie działania ustawodawcy oraz organów Policji godzą również w konstytucyjną zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Nie ma zatem żadnych prawnych przesłanek, by ograniczyć uprawnienie Skarżącego do uzyskania pełnego, odpowiadającego wymogom konstytucyjnym ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w zależności od kryterium daty zwolnienia ze służby, o ile zwolnienie nastąpiło po wejściu w życie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny art. 115a ustawy o Policji, czyli po dniu 19 października 2001 r. Skarżący wnosi zatem o wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz orzeczenie przeliczenia i wypłaty należnego jej ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, zgodnie z treścią cyt. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W odpowiedzi na skargę KWP wniósł oddalenie skargi podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U.
z 2024 r., poz. 935), dalej: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu.
W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącego o uchylenie i zmianę decyzji ostatecznej odmawiającej mu wypłaty wyrównania ekwiwalentu za urlop. We wniosku skarżący powołał się na art. 154 § 1 kpa, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Zgodzić należy się z Komendantem Wojewódzkim, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej w jednym tylko aspekcie, a mianowicie, czy za jej zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Do organu administracji orzekającego w sprawie należy ocena, czy w rozpatrywanym przypadku interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. W przeciwnym wypadku wszczęcie postępowania z art. 154 k.p.a. stawałoby się konkurencyjne dla innych trybów postępowania.
W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 154 § 1 kpa również postępowanie dowodowe winno być prowadzone jedynie pod kątem ustalenia, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia "interes społeczny" lub "słuszny interes strony". Co więcej, dla uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie odwołalności fakultatywnej (art. 154 i art. 155 kpa) bez znaczenia jest, czy weryfikowana decyzja jest zgodna z prawem, czy została wydana z jego niekwalifikowanym naruszeniem. Celem postępowania administracyjnego jest bowiem wydanie prawidłowego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli rozstrzygnięcie nie jest prawidłowe, nie jest zgodne z prawem, możliwe jest jego wzruszenie. Natomiast gdy wadliwości rozstrzygnięcia nie uzasadniają ani stwierdzenia nieważności decyzji, ani wznowienia postępowania, ocena tych wadliwości może być przedmiotem postępowania
o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 154 lub art. 155 k.p.a.
Organy Policji miały zatem obowiązek rozważyć możliwość zastosowania art. 154 § 1 kpa, który odwołuje się do takich pojęć jak: "interes społeczny" czy "słuszny interes strony". Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji publicznej, który jest w tym zakresie związany przepisem art. 7 k.p.a. in fine. Przesłanki wymagania "interesu społecznego" lub "słusznego interesu strony" (art. 154 § 1 kpa) muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego
i prawnego sprawy (wyrok NSA z 23 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 553/06, publ. cbosa).
Zasadniczą kwestią, która wymagała rozważenie przy ocenie zaskarżonej decyzji, było więc to, czy tzw. decyzje związane mogą w ogóle podlegać weryfikacji
w trybie przewidzianym w art. 154 § 1 kpa.
W orzecznictwie NSA prezentowane jest stanowisko, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, że dla zastosowania trybu określonego w art. 154 § 1 kpa nie ma znaczenia to, czy decyzja ma charakter związany, czy uznaniowy, istotne jest natomiast, aby zastosowanie tego trybu nie doprowadziło do stanu niezgodnego z prawem. "Słuszny interes strony" w rozumieniu art. 154 § 1 kpa musi być więc interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 § 1 kpa, należy przyjąć, że "słuszny interes strony" nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 kpa, zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (por. wyrok NSA z 18 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1406/06, publ. cbosa).
Należy jednocześnie podkreślić, że ustawowa przesłanka, o jakiej mowa w art. 154 kpa, tj. "słuszny interes strony", nie jest przesłanką abstrakcyjną, ale konkretną, odnoszącą się do danej sprawy i wywodzoną z decyzji ostatecznej, co do której został uruchomiony tryb nadzwyczajny. Stąd nie jest możliwe wywiedzenie słusznego interesu strony tylko z art. 154 § 1 kpa; istnienie tego słusznego interesu musi wynikać
z rozwiązań materialnoprawnych, na podstawie których wydana została ostateczna decyzja, co do której uruchomiono tryb z art. 154 kpa.
W ocenie Sądu pojęcie "słuszny interes strony" należy rozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, to organ administracji przyjmuje ten sposób rozstrzygnięcia, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony na korzystniejszą. Jedną z przyczyn zastosowania art. 154 kpa może być zmiana wykładni prawa dokonana po wydaniu decyzji ostatecznej, a odnosząca się do podstawy prawnej wydania weryfikowanej decyzji ostatecznej.
Tak samo w "interesie społecznym" niewątpliwie pozostaje, aby stan faktyczny sprawy odpowiadał stanowi prawnemu, co jest elementem stabilności porządku prawnego. Nie jest przy tym wykluczona sytuacja, w której za weryfikacją decyzji ostatecznej przemawiać będzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony.
W sytuacji zatem, gdy przy uwzględnieniu "interesu społecznego" lub "słusznego interesu strony" możliwa jest taka zmiana decyzji, względnie jej uchylenie, która nie prowadzi do sprzeczności z powszechnie obowiązującą normą prawną (której np. rozumienie od wydania decyzji ostatecznej uległo zmianie), to co do zasady nie ma przeszkód, by na gruncie omawianej regulacji doszło także do zmiany lub uchylenia decyzji o charakterze związanym. Warunkiem jest to, aby całość systemu prawnego nie stała temu na przeszkodzie (por. wyrok NSA z 18 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2893/17, publ. cbosa).
Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w świetle jednolitej wykładni przyjętej w orzecznictwie sądów administracyjnych nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności jest stanowisko wyrażone przez Komendanta Wojewódzkiego w kwestionowanej w trybie art. 154 § 1 kpa decyzji ostatecznej z 15 października 2020 r., który dokonał literalnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych, wyłączającej możliwość zastosowania zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wobec funkcjonariuszy, którzy - jak Skarżący - zostali zwolnieni ze służby przed 6 listopada 2018 r., a wnioski o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego złożyli po wspomnianej wyżej dacie.
W świetle wskazanego orzecznictwa przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych, zastosowaną przez Komendanta Wojewódzkiego
w kwestionowanej decyzji z 17 października 2025 r., oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne. Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK, które wiążą również ustawodawcę.
Zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych oznaczają zatem konieczność wzięcia pod uwagę przy wykładni przepisu art. 115a u.p. oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego
z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Zwracały na to wielokrotnie uwagę
w swoich orzeczeniach, zarówno wojewódzkie sądy administracyjne, jak i NSA, a także sam ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji u.p., dokonanej ustawą
o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych. Wskazał on bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. K 7/15. Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a u.p. w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 powołanej ustawy sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, iż należy stosować art. 115a u.p.
w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która została uznana za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego (tak też wyrok NSA z 15 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 5647/21, publ. Lex nr 3649061).
W konkluzji należy stwierdzić, że organy w przedmiotowej sprawie nie rozważyły w sposób należyty, czy w przypadku Skarżącego zachodzą przesłanki z art. 154 § 1 kpa, tj. "interes społeczny" lub/i "słuszny interes strony". Uzasadnienie zaskarżonej decyzji koncentruje się na błędnych założeniach, że w trybie art. 154 § 1 kpa może być zmieniona lub uchylona wyłącznie decyzja uznaniowa, a zmiana wykładni nie może być powodem wzruszenia ostatecznej decyzji w tym trybie z uwagi na treść art. 6 kpa.
Odnosząc się do podnoszonej przez Komendanta Wojewódzkiego w zaskarżonej decyzji kwestii przedawnienia, wskazać należy, że zgodnie z art. 107 ust. 1 i 2 u.p. roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, jednak organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.
Rozważając, czy w stanie sprawy zaszły "wyjątkowe okoliczności", o jakich mowa w art. 107 ust. 2 u.p., organ powinien uwzględnić fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Stosownie do poglądów wyrażanych w orzecznictwie sądów administracyjnych za taką wyjątkową okoliczność uznać należy stwierdzenie niekonstytucyjności normy prawnej stanowiącej podstawę wyliczenia skarżącemu spornego ekwiwalentu (por. wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Go 381/19; w Olsztynie z 30 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 314/19; z 27 czerwca 2019 r., II SA/Ol 416/19; z 30 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 119/20; w Krakowie z 20 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 1282/19, wszystkie publ. cbosa).
W wyroku z 15 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2928/19, NSA podkreślił, przywołując treść art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, że nie można przez instytucję przedawnienia unicestwiać uprawnienia jednostki do przywrócenia stanu konstytucyjności po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności prawnej podstawy czynności materialno-technicznej wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Takie działania organów Policji godzą również
w konstytucyjną zasadę państwa prawa (art. 2 Konstytucji) i wywodzoną z niej zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 października 2004 r., sygn. akt SK 1/04 (Dz.U. Nr 237, poz. 2384), wydanym na tle stosowania przepisów
o przedawnieniu w postępowaniu cywilnym, w którym wprost wskazano, że na podmiotach publicznych, po wydaniu przez Sąd Konstytucyjny wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność danej normy prawnej, istnieje konieczność doprowadzenia do celu zgodnego z roszczeniem opartym na zasadach wywodzących się z Konstytucji RP. NSA podkreślił również, że dopiero wejście w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) zrodziło po stronie policjanta uprawnienie do tego, aby domagać się uzupełnienia wypłaconego już uprzednio ekwiwalentu do wysokości odpowiadającej konstytucyjnym regulacjom. Oznacza to także, że istniała podstawa do tego, aby wobec funkcjonariusza zastosować dobrodziejstwo art. 107 ust. 2 u.p.
Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego z 17 października 2025 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Komendanta Miejskiego w R. z 29 września 2025 r. nr [...] wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 154 § 1 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Dlatego zasadnym było wyeliminowane ich z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł
w punkcie 1 sentencji wyroku.
Rozpatrując ponownie sprawę, organy uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną (art. 153 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło