VIII SA/Wa 833/13

WyrokWSA w Warszawie2014-04-09

Skład orzekający: Justyna Mazur, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, uwzględniając stan faktyczny i prawne przesłanki umorzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes KRUS prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Mimo wystąpienia klęsk żywiołowych i problemów zdrowotnych, skarżący posiadał gospodarstwo rolne i uzyskiwał dochody z dopłat ARiMR, co w ocenie Sądu wykluczało istnienie "ważnego interesu" w rozumieniu przepisów, który uzasadniałby umorzenie składek. Brak było również wystarczających dowodów na to, że sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego uniemożliwia zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. wnioskował o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od 2001 r. do 2010 r., powołując się na problemy zdrowotne i klęski żywiołowe. Prezes KRUS dwukrotnie odmówił umorzenia, uznając, że sytuacja skarżącego nie uzasadnia zastosowania ulgi. WSA w Warszawie uchylił pierwszą decyzję organu z powodu niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes KRUS ponownie odmówił umorzenia, co zostało zaskarżone przez J. B. do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. B. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na adwokata A. F. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: "Prezes KRUS" decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. B. (dalej: "skarżący") o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy decyzje własną z [...] lutego 2012 r., znak [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od czwartego kwartału 2001 r. do czwartego kwartału 2010 r. w kwocie [...] zł (w tym [...] zł należności głównej i [...] zł odsetek). W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy: Decyzją z [...] lutego 2012 r., znak: [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: "Prezes KRUS", "organ"), biorąc za podstawę art. 36 ust. 1 pkt 10 i art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm., zwanej dalej "u.s.r.") oraz rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz. U. UE L 337 z dnia 21 grudnia 2007 r., zwane dalej "rozporządzeniem 1535/2007"), po rozpoznaniu wniosku J.B. z dnia [...] grudnia 2011 r. orzekł o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od czwartego kwartału 2001 r. do czwartego kwartału 2010 r. w kwocie [...] zł (w tym [...] zł należności głównej i [...] zł odsetek). Wnioskiem z [...] grudnia 2011 r. skarżący zwrócił się do organu o umorzenie zaległych zależności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie rolnicze. Jako podstawę umorzenia rolnik wskazał problemy zdrowotne oraz klęski żywiołowe w latach 2000, 2001, 2003, 2005 i w 2010 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., Prezes KRUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od czwartego kwartału 2001 r. do czwartego kwartału 2010 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż umarzanie należności składkowych na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za okres od trzeciego kwartału 2004 r. następuje w oparciu o przepisy rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz. U. UE L 337 z dnia 21 grudnia 2007 r., zwane dalej "rozporządzeniem 1535/2007") zgodnie, z którymi pomoc de minimis przyznawana jest rolnikom - beneficjentom produkcji rolnej, opłacającym składki ubezpieczeniowe, którzy w wyniku nieprzewidzianych okoliczności lub zdarzeń losowych, mających miejsce w prowadzonym gospodarstwie rolnym, utracili dotychczasową płynność finansową i przez to znaleźli się w przejściowo trudnej sytuacji ekonomicznej, wpływającej na kondycję gospodarstwa rolnego. Do udzielenia pomocy de minimis, w myśl przepisów tego rozporządzenia, sytuacja materialno-bytowa nie może stanowić wystarczającego argumentu. Organ wyjaśnił, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych) oraz współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych) i z tego tytułu podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników od dnia 1 stycznia 1984 r. W okresie podlegania ubezpieczeniu skarżący prowadził działalność rolniczą i jednocześnie uchylał się od obowiązku regulowania należnych z tego tytułu składek. Pomimo systematycznego informowania o rosnącym zadłużeniu przez wysyłanie informacji o zaległościach oraz licznych wizytacji pracowników organu w miejscu zamieszkania, rolnik nie podejmował żadnych czynności zmierzających do spłaty zadłużenia. Po ujawnieniu przez organ faktu, iż skarżący korzysta z dopłat bezpośrednich z ARiMR zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Wystawiono tytuły wykonawcze na należności za okres od czwartego kwartału 2001 r. do czwartego kwartału 2010 r., które w dniu 30 sierpnia 2011 r. zostały złożone w Urzędzie Skarbowym w K. Odnosząc się do argumentów wniosku organ stwierdził, iż występujące w gospodarstwie rolnika w latach 2000 r., 2001 r., 2003 r., 2005 r. i 2010 r. klęski żywiołowe wprawdzie uszczupliły jego budżet i niewątpliwie miały wpływ na chwilowe pogorszenie się jego sytuacji materialno-bytowej, lecz nie dały podstaw do umorzenia zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W sprawie brak protokołów oceniających poniesione straty w gospodarstwie, a przedłożone przez rolnika zaświadczenie lekarskie wskazuje wprawdzie na pewne problemy zdrowotne, ale nie daje podstawy do stwierdzenia, że jego stan zdrowia uniemożliwia spłatę zadłużenia. W konsekwencji organ uznał, iż przedstawiona trudna sytuacja bytowa skarżącego nie zwalnia go od obowiązku opłacania składek, których celem jest zabezpieczenie emerytalno-rentowe rolnika. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Prezes KRUS orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ podtrzymał argumentacje prezentowaną w decyzji I instancji. Po przedstawieniu przepisów regulujących kwestię podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i wynikającego z powyższego obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie organ wskazał, że umorzenie zaległych należności może nastąpić tylko w wyjątkowych, jednostkowych przypadkach, gdy trudna sytuacja materialno-bytowa powstała w wyniku wystąpienia zdarzeń losowych lub innych sytuacji, które były niezależne od zachowania dłużnika i w związku z tym uniemożliwia regulowanie zadłużenia w formie układu ratalnego bez zagrożenia egzystencji własnej i rodziny, a przesłanki przemawiające za umorzeniem nieopłaconych należności zostały udokumentowane. Decyzja w sprawie umorzenia podejmowana przez Prezesa KRUS lub upoważnionego przez niego pracownika jest decyzją uznaniową, która poza uwzględnieniem uzasadnionego interesu zainteresowanego i jego aktualnej sytuacji materialnej musi uwzględniać interes społeczny innych rolników terminowo wywiązujących się z przepisów art. 4 i 40 ustawy o u.s.r. Wobec tego umorzenie należności składkowych jest sprzeczne z interesem społecznym tych rolników i w związku z tym wniosek zainteresowanego nie musi być rozpatrzony pozytywnie, zgodnie z jego prośbą. Podstawy umorzenia nie może stanowić fakt wieloletniego niewywiązywania się przez skarżącego z ustawowego obowiązku terminowego opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników oraz uchylanie się od zobowiązań wobec KRUS. Organ uznał, że skarżący nie jest zainteresowany opłacaniem bieżących składek na ubezpieczenie oraz spłatą figurującego na jego koncie zadłużenia. Kilkakrotne propozycje zawarcia układu ratalnego, dopasowanego do jego możliwości płatniczych rolnik odrzucał. Jedynym zatem skutecznym środkiem ściągnięcia zaległych należności składkowych jest egzekucja tych zobowiązań (m.in. przez wystawienie tytułów wykonawczych). Organ stwierdził, iż kondycja ekonomiczna prowadzonego przez rolnika gospodarstwa rolnego, mimo słabej bonitacji gleb i niskiej dochodowości, nie odbiega od kondycji innych gospodarstw znajdujących się na terenie objętym działaniem Placówki Terenowej KRUS w K., a jego sytuacja materialna pozwala na spłatę zadłużenia w układzie ratalnym oraz opłacanie bieżących składek. Wyjaśnił przy tym, że umorzenie należności składkowych na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za okres od 3 kwartału 2004 r. do 4 kwartału 2010 r. następuje w oparciu o przepisy rozporządzenia 1535/2007. Wedle tej regulacji przesłanką do udzielenia pomocy de minimis nie może być wieloletnie zaniedbanie obowiązku terminowego opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników i uchylanie się od ustawowych zobowiązań z tytułu podlegania temu ubezpieczeniu, argumentowane utrzymującą się od wielu lat trudną sytuacją materialną. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał, iż jego możliwości zarobkowe i płatnicze są faktycznie bardzo ograniczone, a powstałe zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników powstało z przyczyn obiektywnych i od niego niezależnych. Na skutek nieprzewidzianych okoliczności i zdarzeń losowych znalazł się w bardzo trudnej sytuacji materialno - bytowej, wobec czego nie jest w stanie uregulować zaległości oraz bieżących składek. Oświadczył jednocześnie, iż z pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej dotychczas nie korzystał. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 marca 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa KRUS z [...] maja 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 599/12. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż organ nie ustalił właściwie stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do sytuacji materialno – finansowej oraz zdrowotnej skarżącego, nie ustalił jego rzeczywistych możliwości płatniczych, a tym samym istnienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest także rozważań Prezesa KRUS dotyczących oceny sytuacji finansowej skarżącego w kontekście zastosowania przepisów prawa materialnego, regulujących kwestię umorzenia zaległości z tytułu składek. Ponadto fakt, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie zgłosił nowych dowodów i nie przedstawił nowych okoliczności w żadnym zakresie nie zwalnia organu odwoławczego z obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy i oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, wydanej w konkretnym stanie faktycznym. Rozpatrując ponownie sprawę Prezes KRUS decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzje własną z [...] lutego 2012 r., odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od czwartego kwartału 2001 r. do czwartego kwartału 2010 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż uwzględniono występujące klęski żywiołowe w gospodarstwie w latach 2000, 2001, 2003, 2005 i 2010, które niewątpliwie miały wpływ na chwilowe pogorszenie się sytuacji materialno – bytowej skarżącego, lecz nie dały podstaw do podjęcia stosownej decyzji dotyczącej umorzenia zadłużenia z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników. W ocenie Prezesa KRUS niekorzystne warunki atmosferyczne nie mogą być powodem umorzenia składek na ubezpieczenie. Zauważył, iż mogą być przesłanką do skorzystania z ulgi w sytuacji wystąpienia z odrębnym wnioskiem. W sprawie brak protokołów oceniających poniesione straty w gospodarstwie, a przedłożone przez rolnika zaświadczenie lekarskie wskazuje wprawdzie na pewne problemy zdrowotne, ale nie daje podstawy do stwierdzenia, że jego stan zdrowia uniemożliwia spłatę zadłużenia. Pomimo systematycznego informowania o rosnącym zadłużeniu przez wysyłanie informacji o zaległościach oraz licznych wizytacji pracowników organu w miejscu zamieszkania, rolnik nie podejmował żadnych czynności zmierzających do spłaty zadłużenia. Odnosząc się natomiast do sytuacji finansowej związanej ze stanem zdrowia, Prezes KRUS zauważył, iż wystosowano do skarżącego w dniu [...] lipca 2013 r. pismo wskazując na możliwość wypowiedzenia się w tej kwestii. Wskazał, iż w odpowiedzi skarżący nie wniósł nic więcej do sprawy. Przedstawiona w dniu [...] sierpnia 2013 r. karta informacyjna z pobytu w centrum Rehabilitacji Rolników w Ś. informuje, iż po zastosowanym leczeniu uzyskano poprawę stanu zdrowia skarżącego. Ponadto organ wskazał, że skarżący korzysta z zasiłku chorobowego. Ostatni okres zasiłkowy trwał od 1 września 2008 r. do 12 lutego 2009 r., z którego zasiłek w całości został przelany na figurujące na koncie zadłużenie. Ponadto skarżący korzysta z dopłat do gruntów, wypłacanych przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, tj. za rok 2004 – [...] zł, za rok 2005 – [...] zł, za rok 2006 – [...] zł, za rok 2007 – [...] zł, za rok 2008 – [...] zł, za rok 2009 – [...] zł, za 2010 – [...] zł, za rok 2011 – [...] zł i za rok 2012 – [...] zł. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z dnia [..] października 2013 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu wskazał, że jestem rolnikiem i utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego o niskich dochodach, które dotknęły klęski żywiołowe (w 2000 r., 2001 r., 2003 r., 2005 r., 2006 r., 2010 r.). Ponadto przewlekle choruje, co stanowi bardzo duże obciążenie finansowe. Obecnie jest w tragicznej sytuacji materialnej, rodzinnej (konflikt) i zdrowotnej (zły stan zdrowia). Żyje w ciężkich warunkach i niedostatku. Jego możliwości zarobkowe i płatnicze są faktycznie bardzo ograniczone, a powstałe zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników powstało z przyczyn obiektywnych i od niego niezależnych. Uważa ponadto, że dochodzenie zaległych składek w drodze egzekucji z majątku naraziłoby jego i jego rodzinę na niepowetowane straty, powodujące w konsekwencji likwidację prowadzonego gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga podlega oddaleniu. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowi art. 41 a ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r., o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.; dalej: "u.s.r."), zgodnie z którym Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno- rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części. Wskazać tutaj należy, iż sformułowanie ,,może umorzyć’’ oznacza, że podejmowane na podstawie wyżej wymienionego przepisu decyzje mają charakter uznaniowy. W takim wypadku WSA może badać, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy, po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, właściwie uzasadniając swoje stanowisko w sprawie. Ponadto w orzecznictwie podkreśla się, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru przez organ określonego kierunku rozstrzygnięcia, jednak dopiero po ustaleniu istnienia wymienionych w przepisach prawa przesłanek. Jeśli żadna z tych przesłanek nie jest spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania ulgi. Z kolei wykazanie istnienia wymaganych przesłanek pozwala organowi na zastosowanie ulgi, jednakże nie jest to równoznaczne z obowiązkiem jej przyznania (por. wyrok WSA w Białymstoku z 5 maja 2010 r., I SA/Bk 124/10, LEX nr 673077). Należy podkreślić, iż sposób interpretacji pojęcia "ważnego interesu zainteresowanego" był przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych. Zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem w tej kwestii ważny interes w umorzeniu składek ze względu na trudną sytuację materialną ubezpieczonego istnieje wtedy, gdy pomiędzy obowiązkiem zapłaty składek i możliwościami egzystencjalnymi zobowiązanego istnieje związek tego rodzaju, że wykonanie obowiązku zapłaty składek mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego i jego bliskich podstawowych potrzeb życiowych (por. m.in. wyrok NSA z 14 grudnia 2010 r.; II GSK 1061/09; LEX nr 746053; wyrok WSA w Szczecinie z 29 czerwca 2010 r., I SA/Sz 236/10, LEX nr 648374). W orzecznictwie zwraca się również uwagę, że ważny interes charakteryzuje się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika. Występuje w sytuacjach szczególnych, w których niemożność uregulowania należności spowodowana jest przypadkami losowymi, takimi jak: klęski żywiołowe powodujące utratę majątku, trwała niezdolność zarobkowania wywołana chorobą, kalectwo. Przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika (por. wyrok WSA w Kielcach z 15 września 2011 r., I SA/Ke 350/11, LEX nr 966058). Ustawowe przesłanki umorzenia należności nie odnoszą się w żaden sposób do okoliczności powstania zaległości (czy powstały z winy zainteresowanego, czy też nie), lecz jedynie do oceny aktualnych (w chwili wydawania decyzji w przedmiocie umorzenia) możliwości płatniczych zainteresowanego, z uwzględnieniem elementu ochrony interesu publicznego, który wyraża się w ochronie stabilności systemu ubezpieczeń społecznych, co nakazuje egzekwowanie zaległych należności. W ocenie Sądu, Prezes KRUS przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, wyczerpująco przedstawiając stan faktyczny sprawy i dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Na tej podstawie wnikliwie i rzetelnie dokonał analizy sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego. Uwzględnił klęski w gospodarstwie rolnym skarżącego w latach 2000, 2001, 2003, 2005 i 2010. Prezes KRUS ustalił, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych) oraz współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych). Skarżący samotnie zamieszkuje w domu murowanym, parterowym, w którym zajmuje jedną izbę, w trzech pozostałych zamieszkuje brat z matką. Skarżący korzysta w dopłat do gruntów, wypłacanych przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, tj. za rok 2004 – [...] zł, za rok 2005 – [...] zł, za rok 2006 – [...] zł, za rok 2007 – [...] zł, za rok 2008 – [...] zł, za rok 2009 – [...] zł, za 2010 – [...] zł, za rok 2011 – [...] zł i za rok 2012 – [...] zł. Ponadto organ ustalił, iż skarżący w 2006 r. otrzymał zasiłek celowy w wysokości [...] zł z tytułu szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi W ocenie Sądu, w tak ustalonym stanie faktycznym organ prawidłowo zastosował przepis prawa materialnego tj. art. 41a ust.1 pkt 1 u.s.r. Nadmienić w tym miejscu należy, że ważny interes w umorzeniu składek ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego istnieje, gdy wykonanie obowiązku zapłaty składek mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego i jego bliskich podstawowych potrzeb życiowych. Ważny interes charakteryzuje się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika. Występuje w sytuacjach szczególnych, w których niemożność uregulowania należności spowodowana jest przypadkami losowymi, takimi jak: klęski żywiołowe powodujące utratę majątku, trwała niezdolność zarobkowania wywołana chorobą, kalectwo. Przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2010 r. II FSK 620/09 LEX nr 745770). W sprawie niniejszej – w świetle przedstawionych wyżej ustaleń dokonanych przez Prezesa KRUS – sytuacja taka po stronie skarżącego nie zaistniała. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych) oraz współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych), z którego ma możliwość uzyskiwania regularnego dochodu, choć być może niskiego. Nie można również pominąć okoliczności, że przy ustalaniu sytuacji finansowej skarżącego należy uwzględnić także stałe dochody uzyskiwane z dopłat do gruntów wypłacanych przez ARiMR. Sąd zauważa także, iż skarżący, pomimo inicjatywny organu podjętej w tym zakresie, nie określił wydatków ponoszonych na leczenie w związku z problemami zdrowotnym, nie wskazał też dochodów i wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i domowego w okresie od 2001r. Dlatego też organ nie był uprawniony do dokonywania oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy, a także oceny czy wydatki na leczenie w związku z problemami zdrowotnymi zagrażają egzystencji skarżącego, jak to podnosi w swoich pismach. Te okoliczności przesądzają o braku ważnego interesu po stronie skarżącego. Powoduje to, że rozstrzygnięcie Prezesa KRUS, co do ulgi objętej wnioskiem, przewidzianej w art. 41a ust. 1 pkt 1 u.s.r. jest zgodne prawem. Reasumując należało, zatem uznać, że sytuacja skarżącego została oceniona w sposób prawidłowy, a wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 k.p.a. Organ zbadał sprawę wszechstronnie, w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy. Nadto stosownie do art. 153 p.p.s.a. zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Sądu z dnia 6 marca 2013 r. (VIII SA/Wa 599/12). Aczkolwiek organ nie wskazał stanu finansów funduszów emerytalno- rentowego i składkowego to okoliczność ta w realiach sprawy niniejszej pozostaje bez wpływu na wynik postępowania, ponieważ nie może być samoistną przesłanką do umorzenia. Jednocześnie organ podjęte rozstrzygnięcie uzasadnił stosownie do wymogów zawartych w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło