VIII SA/Wa 837/08
WyrokWSA w Warszawie2009-05-07
Skład orzekający: Artur Kot, Małgorzata Jarecka, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnicy, którzy przenieśli prawa i obowiązki związane z rachunkiem oszczędnościowo-kredytowym na rzecz syna, mogą nadal odliczać od podatku dochodowego wpłaty dokonywane na ten rachunek po dacie cesji, powołując się na prawo do kontynuacji ulgi wynikającej z gromadzenia oszczędności na kasę mieszkaniową?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że po cesji rachunku oszczędnościowo-kredytowego na syna, wpłaty dokonywane przez skarżących na ten rachunek nie stanowiły już gromadzenia własnych oszczędności, a jedynie świadczenie na rzecz syna. W związku z tym skarżący utracili prawo do odliczeń od podatku dochodowego, ponieważ nie spełniali przesłanki systematycznego gromadzenia własnych oszczędności, co było warunkiem utrzymania nabytego prawa do ulgi na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych.Stan faktyczny
Skarżący, małżonkowie Z.K. i K.K., kwestionowali decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymały w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego określające zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002-2004. Organy podatkowe zakwestionowały prawo skarżących do odliczeń od podatku wpłat na rachunek bankowy prowadzący kasę mieszkaniową, dokonanych po dniu przeniesienia praw i obowiązków z umowy o kredyt kontraktowy i rachunku na syna. Skarżący twierdzili, że mimo cesji, nadal dokonywali wpłat na ten rachunek i powinni móc kontynuować ulgę podatkową na podstawie przepisów przejściowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2009 r. sprawy ze skarg Z.K., K. K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002, 2003, 2004 rok oddala skargi.
Trzema decyzjami z [...] marca 2008 r.:
a) Decyzja nr [...] (dot. 2002r.)
b) Decyzją nr [...] (dot. 2003r.)
c) Decyzją nr [...] (dot. 2004r.)
Dyrektor Izby Skarbowej w W. działając na podstawie przepisów:
art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. w Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zmianami)
art. 3 ust. 1, art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 9, art. 14 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, pkt 9 lit. b art. 27a ust. 1 pkt 1, art. 27 b ust. 1 pkt 1 i 2, art. 45 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r.
o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 20000 r. nr 14 poz. 176 ze zmianami) - zwanej dalej "u.p.d.o.f.", przy uwzględnieniu przepisu art. 4 ust. 3 ustawy z 14 listopada 2001 r. o zmianie ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy
o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. nr 134 poz. 1509 ze zmianami - zwaną dalej ustawą zmieniającą u.p.d.o.f.),
na skutek odwołań wniesionych przez skarżących małżonków K. K.
i Z. K. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego
w R.:
a) znak [...] - określającą zobowiązanie skarżących
w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. na kwotę [...] zł,
b) [...] - określającą zobowiązanie podatkowe skarżących w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. na kwotę [...] zł,
c) i [...] - określającą zobowiązanie podatkowe skarżących dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie [...] zł.
utrzymał w mocy wymienione wyżej decyzje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R..
Podstawą wydania przez organ I instancji wskazanych wyżej decyzji było przede wszystkim zakwestionowanie wskazanych przez podatników w deklaracjach podatkowych za lata 2002 - 2004 r. odliczeń od podatku dokonanych po dniu [...] sierpnia 2002 r. wpłat na gromadzenie oszczędności na rachunku bankowym prowadzącym kasę mieszkaniową według zasad określonych w przepisach ustawy
z dnia 26 października 1995r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r. poz. 1070 ze zm.) z uwagi na to, że w dniu [...] sierpnia 2002r. skarżący przenieśli na swojego syna M. K. wszelkie prawa i obowiązki z umowy o kredyt kontraktowy i związanego z tą umową rachunku oszczędnościowo kredytowego.
Od tej decyzji skarżący wnieśli odwołania zarzucając, że po dokonaniu cesji rachunku na syna dalej dokonywali wpłat na ten rachunek, a więc skoro przed 1 stycznia 2002r. nabyli prawo do odliczenia od podatku wydatków poniesionych na cel określony w art. 27 a ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym do końca 2001r., to zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy z 14 listopada 2001 r. o zmianie ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy
o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. nr 134 poz. 1509 ze zmianami) wobec kontynuowania oszczędzania na ten cel mogli nadal dokonywać stosownych odliczeń od podatku.
Odnosząc się do zarzutów postawionych przez skarżącego w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, że skarżący wobec przeniesienia w dniu [...] sierpnia 2002 r. na swojego syna praw i obowiązków do wskazanego rachunku, na którym były gromadzone oszczędności na tzw. kasę mieszkaniową, mimo że dokonywali dalej wpłat na ten rachunek, to jednak nie byli już jego właścicielami, a więc nie było podstaw do odliczania dalszych wpłat od podatku.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się skarżący, którzy trzema pismami
z dnia [...] grudnia 2008 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie trzy skargi na ostateczne w administracyjnym toku instancji decyzje organu odwoławczego.
Skarżący postawili zaskarżonym decyzjom zarzuty, że:
nie wskazywały podstaw prawnych utraty prawa do kontynuowania ulgi wynikającej z gromadzenia oszczędności przez kasę mieszkaniową,
oraz błędną interpretację art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej u.p.d.o.f. w związku z art. 27a ust.1 pkt 2 u.p.d.o.f., który to przepis - zdaniem skarżących - pozwalał na kontynuację przez skarżących prawa do ulgi mimo scedowania na syna praw do rachunku oszczędnościowo-kredytowego, skoro rachunek pozostawał ten sam, a wpłat na ten rachunek dokonywali nadal skarżący.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem Sądu z dnia 7 maja 2009 r. na podstawie art. 111 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) połączono sprawy VIII SA/Wa 837/08, VIII SA/Wa 838/08, VIII SA/Wa 839/08 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz orzeczono o prowadzeniu sprawy pod sygnaturą VIII SA/Wa 837/08.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa.
Stan faktyczny w sprawie niniejszej jest bezsporny, a przedmiotem rozpoznania są w istocie wyłącznie rozbieżności pomiędzy stronami dotyczące interpretacji wskazywanych wyżej przepisów prawa materialnego dotyczących prawa do odliczeń wpłat na kasę mieszkaniową dokonywanych przez skarżących po [...] sierpnia 2002 r.
Zgodnie a art. 27 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2002r. podatek dochodowy od osób fizycznych obliczony zgodnie z art. 27 można było obniżyć, jeżeli podatnik systematycznie gromadził oszczędności wyłącznie na jednym rachunku oszczędnościowo-kredytowym i w jednym banku prowadzącym kasę mieszkaniową, według zasad określonych w odrębnych przepisach o kwotę równą 30% takich wpłat, nie więcej jednak niż 6 % kwoty stanowiącej iloczyn 70 m2 powierzchni użytkowej i wskaźnika przeliczeniowego 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonego do celów obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów na oszczędnościowych książeczkach mieszkaniowych za III kwartał roku poprzedzającego rok podatkowy.
Taka możliwość odliczenia została zniesiona od 2002 r. ustawą z 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz
o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. nr 134 poz. 1509 z poźn. zm.). Dla zachowania praw nabytych art. 4 ust. 3 tej ustawy zmieniającej u.p.d.o.f. dawał podatnikom, którzy zawarli umowę o kredyt kontraktowy z bankiem prowadzącym kasę mieszkaniową o systematyczne gromadzenie oszczędności, według zasad określonych w przepisach o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, i przed dniem 1 stycznia 2002 r. nabyli prawo do odliczania od podatku wydatków poniesionych na cel określony w art. 27a ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2002 r., przysługuje, na zasadach określonych w tej ustawie, prawo do odliczania od podatku dalszych kwot wpłaconych oszczędności na kontynuację systematycznego gromadzenia oszczędności wyłącznie na tym samym rachunku oszczędnościowo-kredytowym i w tym samym banku prowadzącym kasę mieszkaniową, poniesionych od dnia 1 stycznia 2002 r., do upływu określonego przed dniem 1 stycznia 2002 r. terminu systematycznego gromadzenia oszczędności, wynikającego z umowy o kredyt kontraktowy.
Zdaniem Sądu skarżący błędnie interpretują ten przepis uznając, że dotyczy on ich sytuacji po [...] sierpnia 2002 r. to jest po scedowaniu praw do rachunku na rzecz syna. Ich błąd wynika z tego, że uważają, iż dokonując po dniu cesji na rzecz syna praw do rachunku oszczędnościowo-kredytowego faktycznych wpłat z własnego rachunku na ten rachunek czynili to jako kontynuację systematycznego gromadzenia własnych oszczędności. Tymczasem wpłacając środki na rachunek należący do syna świadczyli w istocie na jego rzecz, a nie oszczędzali dla siebie, bowiem po cesji to on był właścicielem rachunku i gromadzonych na nim oszczędności.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz. U. z 2000r. nr 98 poz. 1070 ze zmianami) środki zgromadzone na imiennym rachunku oszczędnościowo-kredytowym w kasach mieszkaniowych są wkładami oszczędnościowymi.
Zatem skarżący Z. K. i K. K. dokonując po dniu [...] sierpnia 2002 r. na rachunek oszczędnościowo-kredytowy (który był od tego dnia rachunkiem ich syna) wpłat z własnego rachunku nie czynili tego jako kontynuację systematycznego gromadzenia własnych oszczędności, lecz świadczyli na rzecz syna. O gromadzeniu oszczędności przez skarżących można mówić tylko wtedy, gdy gromadzą oni fundusze dla siebie, jako stanowiące ich własność.
W tej sytuacji organy obu instancji słusznie uznały, że dokonywane po dniu [...].08.2002 r. przez skarżących wpłaty na rachunek oszczędnościowy nie dawały im prawa do odliczenia tych wpłat od podatku mimo treści art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej u.p.d.o.f. Dlatego też mylą się skarżący, gdy zarzucają, że nie został przez organy podatkowe wskazany przepis prawa, na podstawie którego utracili prawo do ulgi. Prawo do ulgi utracili, gdyż po [...].08.2002 r. przestali gromadzić oszczędności na kasę mieszkaniową, a więc brak było podstaw prawnych wynikających z art. 27 a ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r., a tym samym do kontynuacji tych praw nabytych na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej u.p.d.o.f.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) uznając zaskarżone decyzje za zgodne z prawem Sąd orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło