VIII SA/Wa 861/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi Grupy Producentów Owoców i Warzyw "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o odrzuceniu skargi Grupy Producentów Owoców i Warzyw "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w B. (zwana dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej: Prezes ARiMR, organ) z [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych. Pismem z 20 listopada 2015 r. (data nadania) skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Jako podstawę wniosku skarżąca podała, iż w dniu 13 lipca 2014 r. doręczyła adwokatowi A. G.-[...] oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa do reprezentowania w niniejszej sprawie, zaś w dniu 21 lipca 2015 r. odebrała odpis zaskarżonej decyzji. Zdaniem spółki w tych okolicznościach nie budzi wątpliwości, iż adwokat A. G.-[...] nie był już uprawniony do reprezentowania skarżącej w postępowaniu administracyjnym jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ. Podkreśliła, iż zgodnie z informacją uzyskaną od klienta poprzedni pełnomocnik zobowiązał się poinformować Prezesa ARiMR o wypowiedzeniu pełnomocnictwa tak, aby decyzja organu doręczona została wyłącznie spółce. Zważywszy na fakt, iż poprzedni pełnomocnik spółki wykonuje zawód zaufania publicznego, usprawiedliwione było przekonanie skarżącej co do wykonania obowiązku zawiadomienia organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. W konsekwencji powyższego, odebrawszy w dniu 21 lipca 2015 r. decyzję Prezesa ARiMR, spółka działała w uzasadnionym przekonaniu, że wyłącznie jej zostanie doręczona zaskarżona decyzja. Wskazała, iż w treści przesyłki nadanej przez organ brak jest jakiegokolwiek śladu świadczącego o tym, że ma ona zostać doręczona także adwokatowi A. G.-[...]. Na stronie 17 zaskarżonej decyzji pod pouczeniem i podpisem osoby uprawnionej znalazła się adnotacja: "Otrzymują: 1) adresat, 2) Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, 3) a/a. Nadto podała, iż decyzja z [...] lipca 2015 r. doręczona stronie postępowania 21 lipca 2015 r. została opatrzona pouczeniem, zgodnie z treścią którego skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przysługuje w terminie 30 dni od daty odbioru przedmiotowej decyzji. Skoro zatem spółka nadała przedmiotową skargę 18 sierpnia 2015 r. nie posiadając już pełnomocnika, należy uznać, że zachowała termin do wniesienia skargi, a nie można obciążać jej skutkami błędnego pouczenia, bowiem 30 dniowy termin, liczony zgodnie z pouczeniem od dnia doręczenia decyzji stronie - to jest 21 lipca 2015 r. - w dniu 18 sierpnia 2015 r. jeszcze nie upłynął. W piśmie procesowym z 22 stycznia 2016 r. (data złożenia na biurze podawczym) skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca oświadczyła, iż cofa złożone zażalenie, jednak cofnięcie to nie dotyczy wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Na skutek złożonego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem podjętym 18 lutego 2016 r. sygn. akt II GZ 99/16, umorzył postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do postanowień art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwana dalej: p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.). We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu do złożenia skargi uzależnione jest od przesłanki uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Przy czym uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 20 października 2004 r. sygn. akt IV SA/Gl 647/04). Zatem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W niniejszej sprawie bezsprzeczną jest okoliczność, iż stanowiąca przedmiot skargi decyzja doręczona została prawidłowo doręczona ustanowionemu w sprawie profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej w dniu 17 lipca 2015 r. Jednocześnie decyzja ta doręczona została spółce w dniu 21 lipca 2015 r. Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, wobec tego również wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie. Zatem termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez stronę, za którą działa pełnomocnik, rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia doręczenia rozstrzygnięcia pełnomocnikowi, choćby wcześniej, czy później, zostało ono doręczone stronie. Zatem ostatnim (trzydziestym) dniem na wniesienie skargi był dzień oznaczony datą 16 sierpnia 2015 r. – niedziela, dzień ustawowo wolny od pracy, stąd na podstawie art. 83 § 2 p.p.s.a. termin na wniesienie skargi upływał w następnym dniu powszednim tj. w dniu oznaczonym datą 17 sierpnia 2015 r. – poniedziałek. Bezspornym jest także fakt, iż skarga złożona została przez spółkę w dniu 18 sierpnia 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a więc z jednodniowym uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. W świetle przywołanych wyżej przepisów prawa ustalenia wymaga po pierwsze kwestia, czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, został złożony w ustawowym terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy przyjęciu, iż o uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności spółka dowiedziała się w 13 listopada 2015 r. (z postanowienia Sądu w przedmiocie odrzucenia skargi) należy przyjąć, iż składając 20 listopada 2015 r. (data nadania) wniosek w tym zakresie, dochowała terminu. Kolejną kwestię jest ustalenie, czy niedochowanie ustawowego terminu do złożenia skargi było wynikiem braku staranności skarżącej. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, że mimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie dokonać czynności procesowej w terminie. Spółka sugeruje, iż na skutek doręczenia 13 lipca 2014 r. adwokatowi A. G.-[...] oświadczenia o wypowiedzeniu pełnomocnictwa do reprezentowania w niniejszej sprawie, ww. pełnomocnik nie był już uprawniony do jej reprezentowania i odnosiło to skutek także względem organu. Takie stanowisko skarżącej w ocenie Sądu nie jest właściwe. Po pierwsze wyjaśnić trzeba, iż na podstawie oświadczenia Prezesa skarżącej z 19 marca 2014 r., spółka udzieliła pełnomocnictwa do reprezentowania jej w postępowaniu administracyjnym, profesjonalnemu pełnomocnikowi – adwokatowi A. G.-[...]. Pisemne pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych (brak numeracji kart). Ustanowiony pełnomocnik działał w imieniu skarżącej w toku postępowania przed Prezesem ARiMR jako organem odwoławczym, po czym pismem doręczonym ww. pełnomocnikowi 13 lipca 2015 r., na dzień przed wydaniem zaskarżonej decyzji, (nie doręczonym organowi), pełnomocnictwo to zostało przez spółkę wypowiedziane. Zatem Prezes ARiMR, wydając decyzję z [...] lipca 2015 r., obowiązany był doręczyć rozstrzygnięcie pełnomocnikowi spółki, bowiem o jego ustanowieniu był powiadomiony. W uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1993 r., sygn. akt III ARN 45/93 (OSNCP 1994, nr 5, poz. 112), stwierdzono, że przepis art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej k.p.a.) "nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w k.p.a. zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, w tym orzeczeń (decyzji, postanowień), pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie". Należy zauważyć, że zagadnienie cofnięcia pełnomocnictwa nie zostało dokładnie uregulowane w k.p.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 941/05 wskazał, iż "uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa zawarte w k.p.a. nie są kompletne, stąd przy wyjaśnianiu sytuacji odnoszącej się do tej instytucji należy posiłkowo stosować zasady wyrażone w Kodeksie cywilnym". W związku z tym, odwołując się zarówno do Kodeksu cywilnego, jak również do Kodeksu postępowania cywilnego, należy przytoczyć treść art. 94 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.), w myśl którego wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do przeciwnika i innych uczestników - z chwilą doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. Mając na uwadze powyższą zasadę, należy na gruncie procedury administracyjnej odpowiednio przyjąć, iż w przypadku cofnięcia przez stronę pełnomocnictwa pełnomocnikowi występującemu w jej imieniu w postępowaniu administracyjnym, takie cofnięcie jest skuteczne wobec organu dopiero w dniu poinformowania go o tej czynności. Stanowisko to potwierdzone zostało w kolejnych orzeczeniach sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1958/08, Lex 523874). Jednocześnie Sąd zauważa, iż wbrew twierdzeniom skarżącej podanym we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie, treść pisma informującego adwokata A. G.-[...] o wypowiedzeniu pełnomocnictwa nie zobowiązywała go do złożenia oświadczenia o powyższym fakcie organowi. Ponadto w komparycji zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazano jako jej adresata skarżącą – Grupę Producentów Owoców i Warzyw "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w B. reprezentowaną przez adwokata A. G.-[...]. W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu, niedochowanie przez skarżącą terminu do złożenia skargi nie jest następstwem okoliczności od niej niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu spraw. Ponadto wbrew regulacji art. 87 § 1 p.p.s.a. przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, nie został złożony za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Mając na uwadze przedstawione okoliczności faktyczne i prawne sprawy, Sąd uznał, iż nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu i w konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.