VIII SA/Wa 861/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi Grupy Producentów Owoców i Warzyw "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: przywrócić termin do złożenia skargi Postanowieniem z 2 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o odrzuceniu skargi Grupy Producentów Owoców i Warzyw [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwana dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany dalej: Prezes ARiMR, organ) z [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych. Pismem z 20 listopada 2015 r. (data nadania) skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Jako podstawę wniosku skarżąca podała, iż w dniu 13 lipca 2014 r. doręczyła adwokatowi A. G.-B. oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa do reprezentowania w niniejszej sprawie, zaś w dniu 21 lipca 2015 r. odebrała odpis zaskarżonej decyzji. Zdaniem spółki w tych okolicznościach nie budzi wątpliwości, iż adwokat A. G.-B. nie był już uprawniony do reprezentowania skarżącej w postępowaniu administracyjnym jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ. Podkreśliła, iż zgodnie z informacją uzyskaną od klienta poprzedni pełnomocnik zobowiązał się poinformować Prezesa ARiMR o wypowiedzeniu pełnomocnictwa tak, aby decyzja organu doręczona została wyłącznie spółce. Zważywszy na fakt, iż poprzedni pełnomocnik spółki wykonuje zawód zaufania publicznego, usprawiedliwione było przekonanie skarżącej co do wykonania obowiązku zawiadomienia organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. W konsekwencji powyższego, odebrawszy w dniu 21 lipca 2015 r. decyzję Prezesa ARiMR, spółka działała w uzasadnionym przekonaniu, że wyłącznie jej zostanie doręczona zaskarżona decyzja. Wskazała, iż w treści przesyłki nadanej przez organ brak jest jakiegokolwiek śladu świadczącego o tym, że ma ona zostać doręczona także adwokatowi A. G.-B.. Na stronie 17 zaskarżonej decyzji pod pouczeniem i podpisem osoby uprawnionej znalazła się adnotacja: "Otrzymują: 1) adresat, 2) Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, 3) a/a. Nadto podała, iż decyzja z [...] lipca 2015 r. doręczona stronie postępowania 21 lipca 2015 r. została opatrzona pouczeniem, zgodnie z treścią którego skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przysługuje w terminie 30 dni od daty odbioru przedmiotowej decyzji. Skoro zatem spółka nadała przedmiotową skargę 18 sierpnia 2015 r. nie posiadając już pełnomocnika, należy uznać, że zachowała termin do wniesienia skargi, a nie można obciążać jej skutkami błędnego pouczenia, bowiem 30 dniowy termin, liczony zgodnie z pouczeniem od dnia doręczenia decyzji stronie - to jest 21 lipca 2015 r. - w dniu 18 sierpnia 2015 r. jeszcze nie upłynął. Postanowieniem z 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 861/15 Sąd orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Podstawę powyższego stanowiło bezsprzeczne ustalenie, iż zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona ustanowionemu w sprawie profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej w dniu 17 lipca 2015 r. Jednocześnie decyzja ta została błędnie doręczona spółce w dniu 21 lipca 2015 r. Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, wobec tego również wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie. Zatem termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez stronę, za którą działa pełnomocnik, rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia doręczenia rozstrzygnięcia pełnomocnikowi, choćby wcześniej, czy później, zostało ono doręczone stronie. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, że mimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie dokonać czynności procesowej w terminie. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że na skutek doręczenia 13 lipca 2014 r. adwokatowi A. G.-B. oświadczenia o wypowiedzeniu pełnomocnictwa do reprezentowania w niniejszej sprawie, ww. pełnomocnik nie był już uprawniony do jej reprezentowania i odnosiło to skutek także względem organu. W ocenie Sądu, organ wydając decyzję z [...] lipca 2015 r., obowiązany był doręczyć rozstrzygnięcie pełnomocnikowi spółki, bowiem o jego ustanowieniu był powiadomiony, a nie został zawiadomiony o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Sąd, odwołując się w kwestii pełnomocnictwa do ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.), uznał, że w przypadku cofnięcia przez stronę pełnomocnictwa pełnomocnikowi występującemu w jej imieniu w postępowaniu administracyjnym, takie cofnięcie jest skuteczne wobec organu dopiero w dniu poinformowania go o tej czynności. Jednocześnie Sąd zauważył, iż wbrew twierdzeniom skarżącej treść pisma informującego adwokata A. G.-B. o wypowiedzeniu pełnomocnictwa nie zobowiązywała go do złożenia oświadczenia o powyższym fakcie organowi. Ponadto w komparycji zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazano jako jej adresata skarżącą – Grupę Producentów Owoców i Warzyw [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] reprezentowaną przez adwokata A. G.-B.. W konsekwencji, w ocenie Sądu, niedochowanie przez skarżącą terminu do złożenia skargi nie jest następstwem okoliczności od niej niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu spraw. Ponadto Sąd uznał, że wbrew regulacji art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; zwana dalej: p.p.s.a.), przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, nie został złożony za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Na skutek złożonego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny (zwany także: NSA) postanowieniem z 30 czerwca 2016 r., sygn. akt II GZ 651/16 orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie, iż nieprawidłowe jest stanowisko Sądu, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. NSA zalecił, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd ocenił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, uwzględniając, że skarżąca – w świetle art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej k.p.a.) – mogła mieć uzasadnione powody, aby uznać, że zaskarżona decyzja nie została skierowana do pełnomocnika, którego umocowanie zostało skutecznie przez nią cofnięte. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tych przyczyn formalnych jak też w związku z własną oceną prawną sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela i przyjmuje za własną przytoczoną wyżej wykładnię prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stosownie do postanowień art. 85 czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.). We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu do złożenia skargi uzależnione jest od przesłanki uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Przy czym uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W rozpoznawanej sprawie sporną jest kwestia uprawdopodobnienia przez skarżącą, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. W tym zakresie stwierdzić należy, że strona wnioskująca o przywrócenie terminu zobowiązana jest do uprawdopodobnienia dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd oceniając, czy w konkretnej sprawie strona zawiniła uchybienie terminowi, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, tj. zbadać, czy strona była w stanie pokonać (usunąć) przeszkodę przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. W rozpoznawanej sprawie strona twierdzi, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do złożenia skargi, ponieważ zaskarżona decyzja została jej doręczona, w sytuacji gdy przed jej wydaniem zostało wypowiedziane pełnomocnictwo adwokatowi A. G.-B.. Zdaniem Sądu po ponownym rozpoznaniu sprawy należy przyjąć, iż zaskarżona decyzja z [...] lipca 2015 r. została skutecznie doręczona adwokatowi A. G.-B. (17 lipca 2015 r.), zaś spółka uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Przy czym spółka dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw, a uchybienie terminowi nastąpiło bez winy spółki. W tym stanie sprawy Sąd orzekł o przywróceniu terminu do złożenia skargi. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.