VIII SA/Wa 861/19

WyrokWSA w Warszawie2020-02-12

Skład orzekający: Renata Nawrot, Leszek Kobylski, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie czasowego odebrania zwierząt może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli wskazane osoby nie są właścicielami ani opiekunami tych zwierząt?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie czasowego odebrania zwierząt jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jeśli wskazane osoby nie są właścicielami ani opiekunami tych zwierząt, a zwierzęta zostały zabrane z miejsca publicznego (np. lasu) i nie można ustalić ich właściciela. Ustawa o ochronie zwierząt przewiduje możliwość odebrania zwierzęcia wyłącznie właścicielowi lub opiekunowi.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie Zwykłe złożyło zawiadomienie o czasowym odebraniu trzech szczeniąt z kompleksu leśnego, wskazując jako właścicieli L. P. i M. M. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ L. P. i M. M. oświadczyli, że nie są właścicielami szczeniąt, które zostały im podrzucone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących umorzenia postępowania i czynnego udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant specjalista Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie czasowego odebrania zwierząt oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z [...]września 2019 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia Zwykłego "[...]" z siedzibą w [...] (dalej: "skarżący") od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej: "organ I instancji", "Burmistrz") z [...]sierpnia 2019 r., znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie czasowego odebrania szczeniąt – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu [...]lipca 2019r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne, w związku z zawiadomieniem złożonym przez Stowarzyszenie Zwykłe "[...]" z siedzibą w [...], o czasowym odebraniu w dniu [...]lipca 2019 r. 3 szczeniąt, których właścicielami, jak wskazano w zawiadomieniu, są L. P. oraz M. M.. Zgodnie z zawiadomieniem zwierzęta odebrano z kompleksu leśnego w miejscowości [...]na terenie gm. [...]. Z wyjaśnień Komendy Powiatowej Policji w [...]zawartych w piśmie z dnia [...]września 2019 r., znak: [...] wynika, że w dniu [...]lipca 2019r. dyżurny jednostki otrzymał zgłoszenie dotyczące znalezienia przez harcerzy trzech szczeniąt w miejscowości [...]. W trakcie czynności podczas interwencji nie ustalono właścicieli szczeniaków. Zwierzęta przekazano inspektorowi Pogotowia dla Zwierząt D. S.. Z oświadczeń złożonych przez L. P. (w dniu [...]lipca 2019r.) oraz M. M. (w dniu [...]lipca 2019r.) wynika, że 3 szczeniaki znalezione przez harcerzy w kompleksie leśnym [...]zostały im podrzucone na teren nieruchomości letniskowej w miejscowości [...]. Zwierzęta po bezskutecznej próbie przekazania ich do Schroniska dla Zwierząt zostały odwiezione przez L. P. - ojca M. M. do swojego brata J. P. w miejscowości [...]. Nie zastawszy brata w domu, wyżej wymieniony pozostawił psy na parkingu w odległości około 100 m od zagrody brata, po czym zmuszony był powrócić do [...], a następnie do [...]. Zarówno L. P. jak i M. M. oświadczyli, że nie są i nigdy nie byli właścicielami trzech szczeniąt. Decyzją z [...]sierpnia 2019 r. organ I instancji działając, na podstawie art. 104 § 1 i 2 oraz art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 122; dalej: "u.o.z."), umorzył postępowanie administracyjne o czasowym odebraniu w dniu [...]lipca 2019r. z kompleksu leśnego [...]gm. [...]trzech szczeniąt, których właścicielami są L. P. oraz M. M.. Uzasadniając organ I instancji przedstawił stan faktyczny ustalony w sprawie. Wyjaśnił, iż pomimo wezwania Stowarzyszenie Zwykłe "[...]" z siedzibą w [...]nie złożyło żadnych wyjaśnień i dokumentów, zaś L. P. i M. M. oświadczyli, że nie są właścicielami szczeniąt, które zostały im podrzucone na posesję w miejscowości [...], która jest siedzibą wakacyjną rodziny. Nadto M. M. wyjaśniła, iż odwiozła szczenięta do Schroniska dla Zwierząt w [...], lecz odmówiono ich przyjęcia, gdyż zwierzęta nie pochodzą z terenu gminy [...]. W związku z tym szczenięta wróciły na posesję L. P., który musiał wyjechać do [...], jednakże by nie zostawić szczeniąt bez żadnej opieki zostały one w klatce zawiezione do brata L. P. do [...]i tam pozostawione na posesji nr [...]. L. P. tego samego dnia wrócił do [...]. Dalej organ I instancji podał, że w dniu [...]lipca 2019r. M. M. została poinformowana przez jednego z członków rodziny, że poszukuje się auta i kierowcy, który porzucił 3 szczeniaki w dzielnicy [...]. M. M. skontaktowała się telefonicznie z pracownikiem Pogotowia dla Zwierząt i przedstawiła przebieg zdarzenia. Na koniec oświadczenia podała, że nie jest i nigdy nie była właścicielką trzech szczeniaków, które zostały jej podrzucone na posesję w [...]. To samo oświadczył L. P.. Burmistrz uznał, że w związku z faktem, że L. P. i M. M. nie są i nie byli właścicielami odebranych przez skarżącego szczeniaków, umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w niniejszej sprawie. We wniesionym odwołaniu skarżący zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność umorzenia postępowania administracyjnego oraz naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez fakt, że organ I instancji nie zapewnił stronom czynnego udziału w postępowaniu i przed wydaniem decyzji nie umożliwił wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wyjaśnił, że otrzymał sygnał o znęcaniu się nad psami poprzez wyrzucenie ich z samochodu. Po zawiadomieniu oficera dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w [...], któremu zgłoszono przestępstwo w postaci naruszenia art. 6 ust. 2 pkt 11 u.o.z., pracownicy "[...]" udali się na miejsce zdarzenia. Psy leżały przy drodze, obok nie było żadnej posesji. Zwierzęta były ewidentnie wyrzucone i nie trafiły do nowego właściciela. Pogotowie dla Zwierząt odbierając psy, do czego było zobowiązane poniosło koszty transportu i leczenia. Dodatkowo płaci za koszty utrzymania szczeniąt, a tym samym decyzja o nieodebraniu zwierząt lub umorzeniu postępowania godzi w interesy prawne i majątkowe Stowarzyszenia. Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z [...]września 2019 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Uzasadniając SKO, po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie, przytoczyło brzmienie art. 105 § 1 k.p.a. i uznało, że w sprawie spełnione zostały przesłanki wskazane w ww. przepisie. Kolegium podniosło, iż wprawdzie nie zachodzą przeszkody o charakterze przedmiotowym (gdyż istnieją podstawy prawne i faktyczne do prowadzenia w tej sprawie postępowania administracyjnego) to jednak nie ma wątpliwości, że zachodzą przeszkody do prowadzenia postępowania o charakterze podmiotowym. Organ odwoławczy uznał, iż L. P. oraz M.M. nie mogą być adresatami decyzji o czasowym ich odebraniu, gdyż nie są ani właścicielami ani też opiekunami porzuconych zwierząt. Dalej Kolegium przytoczyło treść art. 7 ust. 1 i 1a oraz ust. 3 u.o.z., wskazując, że zwierzę może być czasowo odebrane wyłącznie właścicielowi lub opiekunowi. Adresatami decyzji w tym przedmiocie mogą być zatem wyłącznie właściciele lub opiekunowie zwierząt. Zdaniem organu odwoławczego, skoro w rozpoznawanej sprawie, wskazani w decyzji L. P. i M. M. nie są właścicielami szczeniąt ani ich opiekunami, a więc podmiotami odpowiedzialnymi za zwierzęta, to nie mogą być adresatami decyzji o czasowym ich odebraniu. Konkludując Kolegium podniosło, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki o charakterze podmiotowym do wydania decyzji o umorzeniu postępowania podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji Kolegium z [...]września 2019 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Autor skargi wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: - art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zachodzi konieczność umorzenia postępowania administracyjnego; - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez fakt, iż organ I instancji nie zapewnił stronom czynnego udziału w postępowaniu i przed wydaniem decyzji nie umożliwił wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W odpowiedzi na skargę SKO, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z dnia [...]września 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego, wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania w sprawie czasowego odebrania zwierząt (3 szczeniąt) z kompleksu leśnego [...]gm. [...]. Na wstępie wyjaśnić należy, że w sprawach z zakresu czasowego odebrania zwierząt materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Stosownie do art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 tej ustawy może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Z przytoczonych regulacji wynika bezspornie, że określone w nich tryby odebrania zwierząt odnoszą się do konkretnych właścicieli, a decyzje podejmowane w tych trybach wydawane są jedynie wtedy, gdy konkretny właściciel znęca nad swoim (konkretnym) zwierzęciem w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z. W kontrolowanej sprawie, jak wynika z oświadczeń przedstawicieli skarżącego, troje szczeniąt zostało przez nich zabrane z kompleksu leśnego w miejscowości [...]na terenie gm. [...]. Sąd zauważa, iż Stowarzyszenie Zwykłe "[...]" z siedzibą w [...]nie przedstawiło żadnego dowodu potwierdzającego fakt, że właścicielami szczeniąt są L. P. i M. M.. W toku prowadzonego postępowania organy orzekające, mimo podjętych czynności wyjaśniających, także nie ustaliły właścicieli szczeniąt. Ponadto z oświadczeń wyżej wymienionych wynika, że szczenięta zostały im podrzucone, a oni nie są i nigdy nie byli ich właścicielami. W tej sytuacji, w ocenie Sądu organy orzekające zasadnie przyjęły, że wskazane zwierzęta nie zostały odebrane swoim właścicielom czy opiekunom. Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie doszło w istocie jedynie do zabrania bezdomnych zwierząt (3 szczeniąt) w rozumieniu przyjętym na gruncie art. 4 pkt 16 u.o.z. W ocenie Sądu, organy prawidłowo wywiodły w oparciu o dokonane w toku postępowania wyjaśniającego ustalenia, że z uwagi na fakt, że zwierzęta nie zostały odebrane swoim właścicielom ani opiekunom w rozumieniu przyjętym na gruncie ustawy o ochronie zwierząt, w sprawie zachodzi brak podstawy materialnej do wydania wnioskowanej przez skarżącego decyzji, a postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. zasadnie organy orzekające uznały bowiem, iż L. P. i M. M. nie mogą być adresatami decyzji o czasowym odebraniu porzuconych zwierząt, gdyż nie są ani ich właścicielami, ani opiekunami. Podkreślić należy, że bezprzedmiotowość postępowania, w rozumieniu przyjętym na gruncie art. 105 § 1 k.p.a., zachodzi wówczas, gdy w sprawie nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. W tej sytuacji jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05). Mając na uwadze powyższe, Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ orzekający przepisu art. 105 § 1 k.p.a. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy dokonał właściwej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów w kontekście normy określonej w art. 7 ust. 3 u.o.z., a swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Z kolei odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., Sąd zauważa, iż skarżący nie wykazał, że podnoszone uchybienie polegające na niezapewnieniu stronom czynnego udziału w postępowaniu i nieumożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, miało wpływ na wynik sprawy, jak i uniemożliwiło mu przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych. W świetle powyższego Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło