VIII SA/Wa 864/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-05

Skład orzekający: Renata Nawrot, Cezary Kosterna, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia może zostać przyznane małżonkowi sprawującemu opiekę nad drugim małżonkiem, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeśli niepełnosprawność ta powstała po ukończeniu 25. roku życia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy wadliwie zinterpretowały przepisy dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego. W szczególności, błędnie zinterpretowano pojęcie "niepełnosprawność" w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, utożsamiając je wyłącznie ze znacznym stopniem niepełnosprawności, podczas gdy ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej przewiduje różne sposoby orzekania o niepełnosprawności, w tym dla osób poniżej 16. roku życia. Ponadto, sąd wskazał, że wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, stosowana przez organ I instancji, prowadziłaby do wykluczenia możliwości przyznania świadczenia małżonkowi sprawującemu opiekę, co jest sprzeczne z celem przepisów.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad mężem, który posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale niepełnosprawność ta powstała po ukończeniu 60. roku życia. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na niespełnienie przesłanek z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, błędnie interpretując przepisy dotyczące powstania niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium") decyzją z dnia [...] września 2013 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.: dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania S. J. (dalej: "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...] odmawiającą skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad mężem K. J. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i dokonanej ocenie prawnej: Skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. organ I instancji odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem, motywując odmowę niespełnieniem przez skarżącą przesłanek określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.; dalej: "ustawa"). Organ I instancji podniósł, iż warunkiem pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych (w tym wniosku o świadczenia pielęgnacyjne) jest łączne spełnienie wszystkich przesłanek pozytywnych warunkujących przyznanie świadczenia, określonych w art. 17 ust. 1 ustawy oraz, że nie mogą wystąpić przesłanki negatywne określone w art. 17 ust. 5 ustawy. Tymczasem – w ocenie Prezydenta – osoba wymagająca opieki K. J. (legitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności) pozostaje w związku małżeńskim, zaś współmałżonek tj. skarżąca, będąca osobą bezrobotną niezarejestrowaną w Urzędzie Pracy, nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powyższe wyklucza możliwość przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w świetle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy. Odwołanie od tej decyzji złożyła skarżąca, wnosząc o zmianę decyzji. Wskazała, m.in. że pod jej opieką znajdują się dwie osoby niepełnosprawne tj. mąż oraz syn. Dlatego też jedyną możliwością poprawy ciężkiej sytuacji materialnej jest przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Po rozpoznaniu odwołania, Kolegium decyzją z dnia [...] września 2013 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając Kolegium przytoczyło brzmienie art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 1b ustawy. Nie podzieliło stanowiska organu I instancji zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i stwierdziło, że zmiana ustawy nie miała wpływu na dotychczasową interpretację przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy zawartą w orzecznictwie sądowym. Kolegium wskazało, iż rzeczywiste znaczenie normy prawnej zawartej w powołanym art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a uległo zmianie w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt P 27/07 i noweli ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 17 października 2008 r., poszerzającej krąg osób uprawnionych do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego. Nadto wskazało, iż brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy ma być odczytywane przez pryzmat przepisu art. 17 ust. 1, dlatego też – zdaniem Kolegium – jeżeli prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne wywodzi się z istnienia obowiązku alimentacyjnego, to literalne odczytywanie normy art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a niweczyłoby skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do osób pozostających w związku małżeńskim. W ocenie organu odwoławczego, zmiana brzmienia dotychczasowego przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy może w praktyce oznaczać to, że o świadczenie pielęgnacyjne na współmałżonka nie będzie mógł się ubiegać drugi z małżonków, jeżeli posiada znaczny stopień niepełnosprawności. W tym przypadku uprawnienie to będzie mogło "przejść" na krewnych zobowiązanych do alimentacji w dalszej kolejności. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, Kolegium stwierdziło, że pozostawanie przez męża skarżącej w związku małżeńskim nie stanowi przesłanki negatywnej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jego żonie. Uznało jednocześnie, iż świadczenie to nie może zostać przyznane z uwagi na treść art. 17 ust. 1 b ustawy i znaczenie pojęcia "niepełnosprawności". Kolegium wskazało, iż w znowelizowanym przepisie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy ustawodawca uzależnił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od spełnienia m.in. wymogu legitymowania się przez osobę wymagającą opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z kolei w art. 17 ust. 1 b ustawy ustawodawca postanowił, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Dlatego też – zdaniem Kolegium – organ ustalając prawo do świadczenia pielęgnacyjnego musi badać kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, iż wobec tego, że w treści art. 17 ust. 1 b ustawy ustawodawca użył pojęcia "niepełnosprawność" należało rozważyć, czy oznacza ono tylko niepełnosprawność w stopniu znacznym albo niepełnosprawność łącznie ze wskazaniem konieczności stałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Kolegium uznało zatem, że w ramach jednego artykułu należy stosować to samo pojęcie i skoro uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od posiadania znacznego stopnia niepełnosprawności albo niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, to również "niepełnosprawność", o której mowa w art. 17 ust. 1 b ustawy należy rozumieć, że ma to być niepełnosprawność w stopniu znacznym, albo niepełnosprawność łącznie ze wskazaniami. Z powyższego Kolegium wywiodło, iż znaczny stopień niepełnosprawności męża skarżącej musiał powstać nie później niż do ukończenia przez niego 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do 25 roku życia. Tymczasem, jak wynika z orzeczenia, znaczny stopień niepełnosprawności, do którego został zaliczony K. J. datuje się od [...] kwietnia 2008r., a więc gdy miał ukończone 60 lat. Organ odwoławczy uznał zatem, iż nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy i dlatego nie było podstaw do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca. Pismem z dnia [...] października 2013 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu odwoławczego, jako naruszającą przepisy ustawy o świadczenia rodzinnych, wobec błędnego ustalenia prawa i stanu faktycznego. Uzasadniając skarżąca podniosła, że nastąpiło błędne ustalenie przez organ orzekający daty i okoliczności powstania niepełnosprawności męża. Podniosła, iż z karty informacyjnej z leczenia szpitalnego K. J. z Miejskiego Szpitala Chirurgii Kostnej w K. z 1956 roku wynika, iż jako rozpoznanie przyczyny niepełnosprawności wskazano tzw. chorobę [...] ([...]) oraz z orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w R. wynika, że inwalidztwo istnieje od dzieciństwa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy naruszyły prawo w sposób przewidziany w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Dodać warto, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest w istocie niesporny. Skarżąca zwróciła się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy zarobkowej z powodu wykonywanej opieki nad mężem K. J. legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Do wniosku dołączyła orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. o stopniu niepełnosprawności wydane dla K. J., z którego wynika, iż K. J. ur. w dniu [...] listopada 1947 r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, który to stopień datuje się od [...] kwietnia 2008 roku. W orzeczeniu wskazano jednocześnie, iż niepełnosprawność istnieje u K. J. od dzieciństwa. Z wydanych w niniejszej sprawie decyzji nie wynika, aby okoliczności wskazane w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, o który mowa, były przez orzekające w sprawie organy kwestionowane. Jak wynika z decyzji organu I instancji, organ ten odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia stwierdzając wystąpienie przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, to jest pozostawanie przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim oraz brak u skarżącej orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolegium rozpoznając odwołanie zakwestionowało powyższy pogląd organu I instancji i w ocenie Sądu wywody Kolegium w tym zakresie należy uznać za trafne. Nie ulega wątpliwości, że w obecnym stanie prawnym została zachowana aktualność orzecznictwa sądów administracyjnych, którego kierunek został wyznaczony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie sygn. akt P 27/07 i następująca po tym wyroku zmiana ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 223, poz. 1456). Wskutek tej zmiany art. 17 ust. 1 ustawy otrzymał brzmienie, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także faktycznemu opiekunowi dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Redakcja przepisu sprawiła, iż rozumienie pojęcia obowiązku alimentacyjnego nie zostało ograniczone do kręgu osób, o których mowa w art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Ograniczenia takiego nie zawiera także art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) od dnia 1 stycznia 2013 r. i aktualnie obowiązującym. Zgodnie z jego treścią świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nie ulega zatem wątpliwości, iż wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, zastosowana przez organ I instancji prowadziłaby do wykluczenia możliwości przyznania świadczenia osobie sprawującej opiekę nad małżonkiem, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, mimo ciążącego na tej osobie obowiązku alimentacyjnego wobec małżonka. Pozostawałaby także w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, który przyznaje prawo do tego świadczenia osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, także małżonkowi. Należy jednocześnie zauważyć, iż już w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy wskazano, że osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, będące osobami ze znacznym stopniem niepełnosprawności, zostały wyłączone z kręgu osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. W tej sytuacji zapis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie może dotyczyć osoby wymagającej opieki, którą to opiekę sprawuje małżonek. Biorąc pod uwagę istnienie obowiązku alimentacyjnego pomiędzy małżonkami, wyprzedzającego obowiązek alimentacyjny innych krewnych oraz wcześniejsze wywody przepis ten znajdzie zastosowanie do sytuacji innych niż ta, w której o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa ubiega się małżonek osoby wymagającej opieki. W ocenie Sądu brak jest podstaw do podzielenia poglądu Kolegium, iż użyte przez ustawodawcę pojęcie "niepełnosprawność" w art. 17 ust. 1b powinno być rozumiane jako niepełnosprawność w stopniu znacznym, z uwagi na użycie takiego określenia w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy i konieczność stosowania tego samego pojęcia w ramach tego samego artykułu. Faktem jest, iż w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy użyto określając warunki, jakie powinna spełniać osoba wymagająca opieki pojęcia legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Treść art. 17 ust. 1b ustawy odnosi się do obu rodzajów niepełnosprawności, wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, wskazując, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Dokonując oceny czy użyte w art. 17 ust. 1b ustawy pojęcie "niepełnosprawność" oznacza niepełnosprawność - w okolicznościach niniejszej sprawy - w stopniu znacznym należy mieć na uwadze, iż pojęcie niepełnosprawności zostało uregulowane w innym akcie prawnym niż ustawa o świadczenia rodzinnych. Pojęcie niepełnosprawności zostało uregulowane w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 t.j.) (dalej: "ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej"). Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, które stosuje się do celów określonych ustawą: 1) znaczny; 2) umiarkowany; 3) lekki. W myśl art. 3 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej orzeczenie ustalające stopnień niepełnosprawności stanowi także podstawę do przyznania ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy, o której mowa osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia, kryteria oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia (ust. 2). Zgodnie z powyższą regulacją osoby, które nie ukończyły 16 roku życia w razie spełnienia przewidzianych w przepisach przesłanek są zaliczane do osób niepełnosprawnych bez ustalania stopnia niepełnosprawności. Jednocześnie orzekanie o niepełnosprawności u osób, które ukończyły 16 lat wymaga ustalenia stopnia niepełnosprawności, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej. W tych okolicznościach w istocie brzmienie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy w części, w której jest mowa o orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności dotyczy osób, które ukończyły 16 rok życia, zaś w części w której mowa o orzeczeniu o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, dotyczy osób, które nie ukończyły 16 roku życia. W tych okolicznościach, w szczególności wobec tego, iż nie orzeka się niepełnosprawności m.in. w stopniu znacznym u osób, które nie ukończyły 16 roku życia nie jest prawidłowe twierdzenie, iż w art. 17 ust. 1b ustawy mowa jest o niepełnosprawności w stopniu znacznym, z jednoczesnym wskazaniem, iż miałaby ona w tym stopniu powstać także w wieku, w którym niepełnosprawność z oznaczeniem jej stopnia nie jest orzekana. Tym samym w ocenie Sądu wobec powyższego, w szczególności tego, że art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy dotyczy dwóch grup osób niepełnosprawnych, co do których orzekanie o niepełnosprawności zostało uregulowane w odmienny sposób oraz z uwagi na to, iż brak jest podstaw prawnych do orzekania niepełnosprawności ze wskazaniem stopni wobec osób, które nie ukończyły 16 roku życia, a takie osoby także wskazuje art. 17 ust. 1b ustawy nie jest prawidłowe tożsame traktowanie pojęcia niepełnosprawności w stopniu znacznym użytego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z pojęciem niepełnosprawności użytym w art. 17 ust. 1b ustawy. Świadczenie pielęgnacyjne wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy przysługuje wówczas, gdy osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, zaś dla spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1b ustawy koniczne jest ustalenie niepełnosprawności - każdej - ustalonej stosownym orzeczeniem, która dla spełnienia przesłanek wymaganych w art. 17 ust. 1b ustawy winna wystąpić we wskazanych w tym przepisie okresach. Wobec tego, iż rozpoznające sprawę Kolegium dokonało wadliwej wykładni art. 17 ust. 1b ustawy, zaś z decyzji organu I instancji nie wynika aby organ ten dokonywał wykładni tego przepisu w ocenie Sądu zasadne było uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta R. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji uwzględnią wszystkie przedstawione wyżej uwagi oraz dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów ustawy. Organy te raz jeszcze ocenią, czy skarżąca spełnia określone w ustawie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji przez nią z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem. Wobec powyższego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło